장음표시 사용
621쪽
opiatorum usu, ubi pag. I 6. inprimis fusius de morbi literatorum agit, nee hujus nostrae Dissertationis imme mor, ex eoque inulta repetit ys. AU. Broemel. D10. In avg. de Symbolo Pythagorae: Fabis abstinetoi Ersurti I604. habita cap. 3. s. pag. 24. Anton. item Itierus Clarissi & optime meritus senex Ethices suae lib. 3. cap. 3.
pag. Is8. qui ct praeter Spietelium, Gubusiique Theatr.
In geri hum. lib. I. eap. I l. ac Dan. Georg. Morhinii Dissertationem de Intemperantia in studiis ct eruditorum, qui ex ea oriuntur, morbis, hujus nostri meminit eum elogio libelli, quod ct fecere Dn. D. Chris. Frane. Pauli ni in Epist. ad M. Helfr. Iungken. ejus Lex. Chym. Pharmacelit. praefixa, Henr. Calp. Abelius im
mori. Bern. Ramaretinus de morbis artificum eap. ult. 3. pag. 3O8. inquit: Literarum cultura licet uberem opum ct gloriae messiem reddat, tribulos quoque ac improbam malorum segetem suis cultoribus non raro progerminat. Literati ergo homines, qui, ut ait Elei nus de Studio Valet. tuend. cap. 3. quantum mente cerebro negotiosi sunt, tantum eorpore otiosi sunt, Omnes fere vitae sedentariae ineommoda, demtis Medicis
Clinteis, subeunt. Nihil notius, quam hominem sedendo sapientem fieri ; tota ergo die ae nocte sedentes 'inter litterarum oblectamenta corporis damna non sentiunt, donee non intelle fiae morborum causae obrepentes eos lectis assixerint. Iam superius innuimus, iquas 'noxas inserat sellularia vita, quare cirea id non ultra immorabor. Vitae quoque statariae incommoda non raro experiuntur literarum professores, multos' enim ex iis passim visere est, qui, ut sedentariae vitae e quae tam male audit, evitent damna, in eontraria evr- runt, dum ad multas horas ae totos sere dies stantere- cti, libros evolvendo, quod non minus, imo forsan m gis nozium, quam si ad opus .suum sedendo ineum he
622쪽
serent. Lemi inprimis digna est Dissertatio Coelii Ca-Lquivi, quod Studia sint moderanda sol. 316. Operum suoru in & seqq. B. Henrvius in modo ct ratione Rudendi Art. Med. eap. I. pag. I s h. inquit: Nimiis studi-ormn laboribila defesssa ingenia eorruunt, pondere mo Iustiarum oppressa. Plantae sane modi eis rigatae aquisi Urgunt, quum multis tabe seant; ita animus medio eri egetatur labore, nimio opprimitur. Hoc solum seri- 'bit ad Aemil. Perroitum Petrus Bunelius Tolosus Epist.
s. p. m. 44. Peto, ne tantus studiorum ardor animum cupet tuum, rit interitu valetudinem non cures, quaistit. a inissa amplislimi fruditis industriae ingeniique tuit in discrimen venient. Eleganter I ranc. Sanchez. Tris quod nihil se itur, p. in .ia 9. de juvene studioso ita di iserit : Hie quidem etsi optime eonstitutus persecta fruatur sanitate, statim marcescet ς consumtisque studendo eorporis viribus, pluribus conflictabitur morbis aut morbosis asse monibus, gravedine, destillatione , , rthritide, ventriculi imbecillitate, unde cruditates, dejecta appetentia, lienteria, obtructiones, praecipuo ...ienis. Ouid non latitur,qui studiis ineambit mr, urintempestive tandem. Haee autem mentem per Hurbant, affecta eius praecipua sede. eerebro seil. sive id ,oper se primario, sive ab alio aecidat; quod etsi his omni- ,.bus liberum demus juvenem nostrum, tamen Melan--holicus tandem fiet, quod quotidiana ostendit experi- , oentia. Maturinus Simonius JCtus in libello de litte- .ri pereuntibus p. m. 383. infit: ob studia litterarum α;olesitionem assiduam oriuntur palgor faciei, oculorum, initudo, pituita, raucedo, & pag I 4. seq. ait: Neς Menim Herillum philosophuin audio, qui summum bo ,, Mim in literisconstituebat, existimabatque, eas in ,,re ad bene beateque vivendum, quod non crediderim, atque illud minus, quod nonnulli alii etiam amrma. runt, Virtutum omnium sontem scientiam esse, Ut VListiorum esset ignorantia. Quod si verum est, long actis ecurata interpretatione indigere uidetur. Ut enim
623쪽
sunt, quibus non minus excusanda avaritia, quam am. hitio videtur, nec minus fugiendus dolor quam infamia, sic reperias nHaltos, qui non magis scientiam expetendam putent, quam sanitatevi, nec magis nobilitatem
quam divitias. Unde sequitur, esse lite mas, o tantum nocere, quantum juvare posse. Petrus Victorius lib. 3 Epist . i. ad Jo. Caselitim pag los scribit: Recordor superioris tui morbi gravissimi, sententiaeque Medicorum, qui paene tibi omni genere studiorum interdixerant, unde nascerentur incommoda non parva.
Jo. Caselius ipse Epist. u. ad fratrem situm Samuelem p. m. I88. ait: Amabo te, vide valetudinem tuam ut tuearis quantum potes ; quod consequeris, si ct corpus exeree-bis, ct tibi a studiis magis, quam soles, temperabis: Etsi enim neque ego neque quisquam, qui eas recie degusta verit, literis exsatiari potest ; tamen nostrie naturae, in qua aliquid mente haeret debilius, moderari nos recte, aequunt est; prorsusque nobis praestandum, ne ignobiliorem nostri partent, tanquam minime nostram sed alienam, deseramus; sed potius ut hoc animi nostri domici lium, veluti probi aediles, hute a natura rerum praefecti, sartum tectumque perpetuo tueamur. Similiter L ra- fmus Roterodamus Part. I. Epistolar. brevior. Petro JΕ-gidio suadet, ut a studio vehementi sibi temperet; ct ib Gonellum suum his uerhis alloquitur : Clementem sumismae spei juvenem paeis verbis admonebis, ut ab intempessivo studio temperet. Memini quam ille sit libro affi-Σias, praesertim ut a nocturna scriptione, quoad licet, ab-s ineat, ct si forsan ob Cardinalis negotia cogetur scribere, stans sterectus scribere assii e seat. Nolim hoc ingenium ante diem perire, malimque servari studiis quam Cardinalitiis negotiis impendi. Bassianus Laudus in Iatrologia inter morborum causas merito ct studia re. fert, hinc p. m. 47. Bolandius quaerit: qui iudia Τ eui Cassius respondet: Quid rogas quasi nescias, omnes studiosos ferme e si e Caeostomachos, ct morbis pituitoss ac melancbolicis obnoxios; atque alios diversis negotii-
624쪽
oeeupatos & artibus deditos. varia perpeti incommoda. Barthol. de mor Cogitationum de Instauratione Medicinae lil, 3. p. ln. 2s4 ait: Vitam sedentariam agunt tum alii tum etia in inprimis viri quidam literati chartis impulle entes disciplina, uti animo praeeipue necessaria, se corpori inimiea est. Olybs in Praefat Vita sedentaria duplici ratione considerari potest. vel quatenus magnam spirituum vim jugi illa meditatione consumit, vel quatenus corpus necessario exercitio privat. Gesserus apud Stuc tum Antiquiti. Convivat. lib. 3. c. a. Studiosi non egent copioso alimento, neque id vincere ct concoquere possitnt, eum ventriculus eis non aeque ut laborantibus ealeat, ideoque eopia alimenti vel ab iis non coqui. tur, Vel non recte, vel nimis tarde, απεψίαν, δυσπε-
belisameseute. Exempla quod attinet, ex eorum farra gine heie paucula dabimus,inferius quoque nonnulla addituri. Iob. merinam . in Praef. Postillae suae: es sob
625쪽
e. 3 .χρυσαι Θυος Philosoph9 temporeIul. Imp. claruit. Hie octogenario major propria Inarita tantum librorum exaravit, quantum alii vix juventa florentes legunt. Quo factum, ut extremi digitorum articuli objugere indefessum studium curvati contractique fuerint. vid. Euna bus de vitis Philosophor. pag. IA . ex eoque G. M. Me nig in Biblioth. fol. I 89. b. Franc. Contarentis M. Antonii filius varios ex studiorum intemperantia morbos contraxit, unde ipse ad Nieol. Erythraeum, ceu hie refert in Epist Dedicat. Virgilii sui pag. r4. seq.ὶ aliquarido haec perseripsit: Evicisti profecto mihi crede
evicisti magnam operis partem tot fidelissatius in diei bns comparatis, si bene tui consilii particeps sum, quem socium ac ministrum haberes, ni dolor hic pedum atque
manHum, denique totius corporis me perpetuo male haberet. Casaubonus Vir CLinus eum ex pertinacissimo labore in morbum ineidisset .Salmasius, ut se de valetudine ejus quam maxime sol ieitum testaretur, ita ad eum 'seripsit: Dueo Te Ioeo fratris, aetate antecedo ego, tu aliis dotibus, quae mirifieam tui exspectationem mihi pridem eommoverunt: Tantum moderare ingenio,ct servate in hac iuventa, ut majorennis ea praestare massis,' quzz exigi, nisi a te non possitiit; vid. Ant. Clementius de laudibus ct vita Salma fit pag i. qui pag 24. seq. addit, ζ-undem Salmasum Heidelbergae a nimiis studiis in plus
quam annuum incidisse morbum. De Paulo me; AD in ejus vita, praefixa tractatui de Comitiis Romanor. seribit Jo. Bosellius ita : In Prosellione Historia ni exacti Ir. annis cum neglecta valetudine studia nimis λtrunte
626쪽
tractaret, fractis eo oris viribus, dum restaurare eas parat, uxore comite iter Rostochium versus capessit, anileos di amnes illic salutaturus. Illic bime stἱ i elapsos mala nonnihil valetudine, dum redire cogitat, Uiorh impeditus acuto sanguinis atraeque bilis vomitu de dejectionibus spontaneis cum febre continua denascitur d I9. Iulii i6o7. cum ixisset 49. annis, ct M Zeier. Bo
lavi Rostoehit ardentissima febri ex hae statione emigrain. Dau. Geor . Morbositis in Orati. suis ni . 69.
Morbus ipsum diuturnus a bona de per totam vitam e minmoda valetudine invasit, cui ille assiduis laboribus . nullo plane recreationis intervallo intercisis forte jam a multis annis fomitem subministraverat. - Ita scit. res sunt eomparatae illorum, quibus hoc vitae genus vel ratio
vel sors objecit, ut tacita quadam ct si avi αυτοχειρα seipsos conficiant. Nam dum nimiis meditationibusa eorporis ministerio a voeant spiritus, dum immoderata discendi cupido coquit versatque pectus, singuli de natura illorum dies ct horae aliquid limant de decerpunt. Laeem ibid. num. a. pag. 892. de M. Dan. Ha Iemnasser Graeeae choriental. Ling Prof Κilon. scribit: Sed, quod eominime literatorum fatum est, ex ipsa illa studiorum suorum assiduitate immaturam sibi mortem aeceleravit, aliisqne lucendo lucernae instar tonsumtus est. Fit e mini plerunque, ut sedendo, meditando, scribendo vi
res Omneg a corpore ad animum evoeemus, ae nudum m
mnium morborum petitionibus latus ostendamus, qui eo majori agmine in ipsam vitae areem incurrunt, Vel sensinire non animadversi per eunteulos irrepunt. Ita regnare intra viscera nostra hostem potentissimum tandem sentivius, ubi excubitores isti spiritus intria revocat portas illi apertas reliquerint. Quemadmodum scilicet, qui nisu suo non obluctatur, torrente tandem abris itur, ct ferrum sibi relictum rubigine exiguo tempore eonficitur, quod in omnes partes uiotu continuo versi lum
627쪽
tum eum levi suarum partium jactura vel integra seeu.la vicerit: ita corpora nostra per quietem illam praesidiis suis nudata exanimari sensitu ch fatiscere incipiunt, cuni
spiritus illi nostri quotidiano quasi in secessit vivunt, ct
suas sibi res relicto corporis ministerio habere videntur. Cons. omnino Rot c. Med. Comment. lib. 2. sedi. 3. eap. g. ct casuin illum de Nobili quodam vita solitaria de licita cum summa ingenii interitione dilas lini di ne curis, lueubrationibus continuis &c. in melancholiam hypochondriacam , atram bilem Hippocr. ct splenis tumorem in eidente, apud Balth. Brutinerum Consit. Med. i I. pag. 76 seq. Hinc Ren. Moreau dedicationem Seholae Salernitanae a se editae Paris. I672. ita Orditur, Cardinalem de Riehelieu alloquens: Sic est natura comparatum, ut sublimia ct erecta ingenia corpus invalidum di in si e mum, erassa ct obtusa ianii in cy robustum nanciscantur. Herodico apud Platonem Dial. 3 de Republ. vis aniuii exiuita; valetudo eorporis parum firma fuit: Pobdoro apud AElian. Uar. Hist. lib. I 3. cap. I 3. mens hebes ac taris da cutis ipsa corporis ἀδρακυνιτος. Id ipsum non distimulavit αυτο Nςos Ecclesiastes e. 7.Verbis plaue aureis
Iuven. Sat. 2 o. conjuncti O sormae atque pudicitia, rara, ut Ovid. Metam. I. concordia maiestatis iv amoris, iteminus frequens est conjugium mentu sanae eum corpore
sano, quod iii valido pinguique corpore mentis fulgor hebetetur, c cdum emicare gestit, offitia mole dissiliat. Fere adversa valetudo studiosis omnibus iv cupidis literarum cedit tam in praedam, quam in infamiam. I. VITAM VIV ANT f EDTNT ARI A M J Legi, quia eausas reddidere, debent Barthoc de mor, cujus verba iam dedimus Nota I. ct Bem. Ramazetivita de Morbis artificum, integro ea p. 33. quo de sedentariis artificibus ac
illorum morbis seripsit pag. 236, seq. quorsum ct ipse a
628쪽
3. CATARRHIs I CHORI BusQuE J Luet bratio ianes intempestivae catarrhos causari testatur Henr. Marenius in No log. Hermet. &Galen. Disp. 8. g. I. pag. 8ia Petr. Victorius lib. i. Epist. I. ad Germano. pag. Is. seq. ait: Quod praeterea me rogas, ut significem tibi, an aliquid commenter ac scribam, aceuratas declarationes in libellum Demetrii περιερμηνειας prope jam absolutas cteonfectas habeo, nonnullaque itidem hujuseemodi institui atque inchoavi, quae cum per valetudinem licebit per fietentur. Neque enim ita firmum eorpus 2 ab omni tentatione Vacuum habeo, ut superioribus annis habere consuevi. Diuturna enim vehementique destilis latione laboro, quae praecipue mihi molesta est, quod impedit veterem meae vitae rationem, nec me sinit, qua conis fietor, legendi scribendique stim explere. 4. VEL IΜHINuUNTu R J Exemplo est Iustus Feuerborn, Theologus Giessens CL. de quo Theopb. Spizetius in Templo Honor. in ejus Vita pag. 2is. ita: Quum vero a supremo tandem Rectore in coelestem evoearetur ae ademiam, morem impigre gessit, ct maxima cum animi voluptate beatae emigrationis nuncium excepit. Morbus is erat viris senio ct laboribus confectis commuis nis, maxima virium organorumque corporeorum debilitas, quam eum indies ingravescere noster deprehenderet, ad spiritualia sese recepit alexipharmaea, ct sitavisti. 1nos de ἐυθανασια eontulit sermones,quae ipsi anno I 6. obtigit, postquam 69. in hae miseriarum valle transeis gisset.
OR J mur. Marenius in No sologia Hermet. Galen. Disp. I . . I pag. 142. de vitiis eo neoctionis ventriculi ait : Nec parum momenti hic vitae ratio habet, sub qua Venus pleno ventre. motus immoderatus, vigiliae nimiae, curae, sudia, balnea immoderata, th alia comprehcnduntur, quorum pleraque a Gesevo recensentur Il. a a.dhlib. 3. Epidem. quoque comm. 3. β. 3. GOnerus aptis Stachium Antiquiti. Convivat. lib. 3. cap. 2. Studiosi
629쪽
non egent copioso alimento, neque id vincere' concoquere possimi, cum Ventri lus eis non aeque ut Iaboran tibus caleat.&e. vid. supra NOG.Mcebius Institi.Med. lib. et Part. 3. eap S. pag. Ι78. inquit: Insomnio cum coctio ethorum fiat laudabilior, immoderatae vigiliae non posta sunt non concoctionem chyli laedere, inprimis ii, qui luiseubrationes amant, easque diutius continuant, imbecilli. orem reddunt ventrieulum; item 'ob. Matthesius Cone
im Mageit. Praevotius quoque de Medie. pauperum p. m. 866. asserit, a studiis post cibum caput repleri.
Lir As J Dc. Aug. I uanus Hist. Lib. 9. ad A. C. Is; r. lal. 1 p. b. de M. Ant. Flaminio seribit: Divinam psalmorum David ieorum majestatem primus inter suos cum aliqua laude Latinis versibus expressit, majora utique praestituriis nisi infirmitas somachi ct alia ualetudinis ineommoda studiosis familiaris eum retardasterit, aepostremo non ita aetate provedhini proripuissent eo tempore inter eos, qui ementationi Ecclesiae incumbieonsultuni ducebant. Timothei exemplum jam sui . Nota I. expressimus, de quo & Harim. Creidius Postil. lae im 3tenda brgans P. 3. festo S. Andreae Apost. p. 6. De Petrescio G sendus in ejus vita lib. I. p. 8. seq. Humaniora studia ut a fratre exeolerentur tanquam In gister attendebat; sed ad ista nempe ut sussiceret, studere solebat in plurimam noctem. Evenit proinde, ut partim ex nativa constitutione, partim ex assiduo labore prolixisque vigiliis debilitatem Amachi ante contra Etam ad auxerit, pulveremque ideo usurpaverit, quem literis ad patrem datis appellitavit diges ivvin. Bern. Ramaazinus de mortis artifi eum e.ult. 43. p. 3O9. ait: In universum porro literati omnes stomaehi im- Meillitate laborare solent. At imbecilles fomacho, quo in numero magna para urbεπorum omuesque penet rarum
630쪽
Iiterarum cupidi oc. ajebat Celsus lib i. eap. a. de re Med. Nullus enim fere est, qui serie literarum studio det operam, ae de stomachi languore non conque ratur; dum enim cerebrum concoquit ea, quae sciendi libido ct literarum orexis ingerit, non nisi male potest concoquere ventriculus ea , quae fuerint ingesta. alimenta , distraciis nempe spiritibus animalibus, ct circa intellectuale opus oecupatis, vel risdem spiritibus non adeo pleno influxu, uti opus esset, ad sto in a. ehum delatis propter fibrarum nervearum ac totius nervosi systematis in altioribus studiis validam contentionem. Quantum enim ad viseerum omnium naturales functiones rite obeundas conferat, si non sucei nexis vel, de quo adhue non satis constat, saltem spiritilum animalium influxus ex partium paralysi laborantium eontabescentia liquet, quamvis enim Ob perennem arterio si sanguinis amuxum vitali succo fruantur, attamen humore illo seu quidquid sit illud. ct per nervos
ad eas defertur, Orbatae, gracilescunt. Hine ergo eruis ditates, flatuum ingens copia, eorporis totius pallorct macies partibus geniali succo defraudatis, luminatim, omnia damna, quae eaeochylian consequuntur, Ortum
dueunt. Sic Studiosi paulatim, licet Joviali temperamento praediti, Saturnini ae Melancholici fiunt, sie diei so. Iet melancholicos esse ingeniosos, at forte aptius, ingeniosos fieri melancholicos, spirituosiori nempe sanguinis parte circa mentis opera absumta, magis ver feeulenta ac terrestri intus relicta. Frauc. Mancia
leo in Dialogo de Balneis pag. A. a. b. seq. recenset sta tum morbi Martini a Portu gallia, Regis Lusitanorum nepotis & apud Pontificem Legati, ae tandem haee his jungit: Comperio denique Dominum geniturae Jovem: Nisee sie vestigatis atque in unum reductis ideam tem
peratissimi corporis Galenteam illam Polydeti statua in inter Lusitanos qui principium ineolunt quinti climatis formo animo , ad hane proxime accedere descr1Ptam temperiem video, labi pauxilluta ad calidam ct