장음표시 사용
631쪽
humidam, accidenter tamen & ut Galenus ait) natura acquisita ad phlegmaticam. Quem enitia hi si e scopulis non illiderent nocturna diurnaque studia, perpetua eogitationes abditariam literarum ae praecipue reconditae ac mystieae Theologiae , cui se ab ineunte aetate emancipavit Z Etenim quemadmodum umbra eorpus, hix sole in , sie litteratos veros ventriculi imbecillitas, eapitis nitores, pituita, atraque bilis comitantur. Proin
inde podagra atque calculo aegrum annis superioribus laborasse domestici commemorabant. Conisect exemplum Primigenis Mi lenaei apudGalenum lib., . de tuend. sanit. 7. COOen FREQdi ENTEsJ Exemplo sit D. Iob. Wιnclamannus, de quo Theopb. Spiceims in Templo
Honor. in vita ejus p. 9o. Ex copia biliosorum ae pituitosorum humorum primo maximis torminibus coli eis misere vexatus, febre insuper tertiana dejectus tanadem eoneidit, ct reclinato capite animam anno aetatis 6. Christi 1627. Dro O. M. beatissime promtissimeque reddidit Pro Rector Universit. Heimst ad . in prograritur. funebri. Corn. Mich. Mohrmanni J. U. Studiosi 2 . ariis nor. denati I 637.Πi. Januar. haec refert: Studia adeo sedulo hete persecutus est, ut non e tentus diurnis horis horiam partem noctis iis impenderit, statim etiam a sumto cibo ad libros redivit, non sine valetudinis deis trimento. Enim vero contraxerat aliquam seri aeriiamoniam , quae cutim ab aliquo jam tempore infesta-hM: qua tamen adeo non movebatur, ut a lucubratio. mibus suis nihil remitteret; praesertiin cum medicamentorum usu multum levaretur; donec decimo octa. vo Ianuarii die Colici dolores accederent, qui sequenti etiam die tanta incrementa sumserunt, ut maius m a. Ium praesagiens saera Coena sese communiret. Quam
vis vero dolores etiam illi sopiti essent, adeo ut etonio die ad studia sua reverti postridie sibi proposuisset, supervenerunt tamen post vesperam humoribus in cerea brum raptis ea duiplomat , quae medi4 Vis num pri- Uluri
632쪽
Mun inter re secundum diem nocte naturae cedere eum
coegerunt. 8. HYPOeΗ NDRlORUM DI 1 TENSIONES A Tis
ZM E INFLAT NEsJ De hoc malo vid. nonnulla infra sub Nota I s.
CTEARUM J Hue reser Omnino morbum summi Viri Iusti Lipsit, qui recensetur apud Melib. Adamium invita Joh. Heurnii p. 372. quem, si placet, evolve io. DYsEN TERIM J De dysenteria in viro literato id Lotiebit observati. lib. q. fol. ηssi apud Sehess. r. in Moronum p. ua. b. ta nar Humamus, dum Ephorum ageret juvenis cujusdam in Academia Altorsina, hoe s.
hi eurae esse maximae duxit, Ut industriae exemplo praeis fulgens ad Ossicium in . itaret clientem , adeo tit nulla habita valetudinis ratione immoderatius studiis ineuinis hendo epidemiam incurreret dysenteriam. vid. Volumen Orati. Attorta. Orat. s. p m.36. I i. DE IN FANGUINI J Ad nimiam Meditationem saepe excitatur pulsus non naturalis frequentior ob pa, trat uni erratum in rebus non naturalibus dictis , sed ad tempus saltem existit. vid. Hanc. de te Doe ΘD. disp. p. de Febribus. Hine Franc. Curcellius Lib. de vera mittendi sanguinis ratione Sech. 3. ea P. 2. pag. IOO. ait: Solum mittere sanguinςm literatis, qui eo abundant, debemus, debilioribus vero ct cacochymis maristas tantum irritare. Iz. ΡΑRTEs CONTARE Seu NTI De Cantero I sus Lipsius Cent. i. seleel. Epist. I. ita: Canterum nostrum audio & doleo in lento esse H orbo. Quid auiatem Τ Tabes ea est I marcor 8 an quis alius languor 3 De illa visus mihi dicere Medicus Gemma; sed eausa morbi quae 8 Studia an eurae
cus. i. e. Morbos enim de producere curae solent.
De studiis magis eredo, quae calide ille nimis Mabuit di intente. Nunquam vidi iam indefessunt ingenium
633쪽
genium & laboris huius uuisci magis appetens aut ferens, semper ille in libris, chartis, noctu, diu, alli-duu , accubans; nec dies solum omnes appensi di numerati ad hanc curam, sed horae qias singulas ad clepsydram dividere ct a tribuere ille solitus huie lectioni aut liuie scriptioni. De Ptinio suo seribit & jafiat alter Plinius lib. 3. Epist s. Atqui torpor ille hominis
ct desidia mera, si cum hac assiduitate compargi ur. Idem Lipstas de Seneea in ejus vita cap. 9. Caeter mueorpore sicco ct exhausto ad extremum fuit, quid mirum , vel a morbis vel magis a studiis 8 C rephon Tragoediarum scriptor Heraclidarum res prosecutus est; quoniam autem noctiirnis lucubrationibus erat majorem in modum extenuatus confectusque macilentiae ct palloris nomine laxatus est, ut de macilento pal. lidoque diceretur vulgo: Nihil differs a Chaerephonte. Erasisus ex Suida apud Livinger. in Theatro Vitae hum. Uol r. lib. 3. fol. 26o. b. Ibannes Mercerus corpore fuit gracili re a studiorum laboribus macilento, uti ait deaevola Sammarthanus in Elogiis pag. 84. Hinc grais ei lem eorporis constitutionem re attenuationem studentibus tribuit Iob. Geophilus in lib. 3. Galeni de caus pulsuum ci praesagiis v. P. I9T.
x3. ET A TE TEMPus CANICI EsJ Canities ante tempus oritur iis qui nimis studiis se maeerant, curisisque vexantur, ait Melch. Suietius Spec. Mia. Pari 2. Secf. l. cap. g. p. 233. Iosephus Geophilus in novissima de causis ae prognostieis pulsuum methodo, postquam de canitie tam in genere quam subitanea ex terrore moerore dce. disseruerat, p. 43. addit: Ex dictis demum manifeste constat, juvenes studiis, vigiliis, laboribus ct euris maximis implicatos carios evasisse ante naturam Iem terminum, cur Quia labores re animi perturbationes, ut inquit Aristoteles lib. 2 de Anim. potentiae quanto magis altiores, eo Hragis potentiores: de alteis
ratio in hoe easu nil aliud est nisi sensuiuis motus in
634쪽
motu mutatio, ut videbimus per singula capita in lib. de praesagiis ex pulsibus.14 DOLOR Es VARII CAPITIs I De Petrescio Gufendus in ejus vita pag. 8. Eam ob rem sudiunt perpetuum ct assiduum certe aversabatur & ludos Ispecta eriti, ut legendo excerpendo singularia quoque
incumbereti totus; immodetratius tamen, ut puto; reis laxandus enim animus per vices , nec statim a pastu contendenda mens ; quod eum studiorum ipsius mois deratores non satis eaverent, esse inuti est, Di Roma. tho Capiteque doluerit non semel. Glylacius Metp. Med. L. a. Sect. 2. Art. I. Part. I. cap. 29. p. IO4. ait: Ut mois deratus animi cultus re cogitationum contentio modi- ea alta iliae quietis vicissitudine refocillata novoque spirituum interventu stabilita cerebrum conservant; ita
cerebri consumtionem non raro dolores excitat, ita uenolentes vOIentes abstinere cogantur librorum helluo nes. Teneris studiorum amoribus delectantur Musae, ne Minervae elymi censuram ineurrant, dum vires cerebri minuunt; Idem ib. Part. 3. e. 64. p. I92. a studio- .rum lueeffabili conea te natione orti dolores curantunalternae quietis virisiit udi te, ut Vires novo spirituum rein focillentur interventu. Quas intentio animi acutari-gulas reddit atomos ct spinis eminentes, illas relaxatio ad pristina in aequalitatem reducit. Sic Galenus lib. r. Pro . seph. I. eouim. s6. narrat cxemplum condistipuli ex assiduo disciplinarum studio in Catalepsin incidentis, quam a uiuitis intentisque meditationibus oriri posse asserit quo qne Ant. Mefotius dissi Patholog. de Catale pii p. m. I 64. cons Plater. lib. I. ohs 3 o. cui. de piliae. Med. Hist. Lib. I. Hist. 42. Quod a Gfectus partium capitis adtinet, eonf. de oculis infra
635쪽
3 . ait: Vigiliae nimiae, exercitia immediata, animi nimia intentio,lucubrationes, praesertim a coena .cI animi pathemata a minim hune fovere ct augere solent ; quia caloris ae spirituum remeatione vel digestionem inventriculo retardant, aut quia sanguinem spirituosum mimis ae flatu lentum commovent nimium & colli quant, unde feriarentatio universalis conciliatur, ct in furorem adiguntur particulae spirituales. omnesque exinde Ireduntur actiones. Franci Gabr. Crufus disp. inaug. de assech. pancreatiea th. s. Pragae ni. Jul. I 69O. apud Georg. Labatin in 8. inquit : Continuas meditationesci curas liquorem vitalem exsiccare, somnum impedire, perpetuis Vigiliis amigere experiuntur eruditi, qui quod libris in eum bentes incurvati ct proni plurimum
sedeant, panereas comprimunt unde suectis nee libere
Perreptare nee debite tolligi potest, sed stagnando ace- cit ; hine hypochondria malum eraditorum audit. A . Vunth. Frideriob disp. inaug. de malo literatis famiIiari seu Hypochonditaeo habuit Lipsae sub praesidio D. Christ. Langit An. I 6so. ubi plura hanc in rem, praecipue g. 63. ct j. 62. inter alia : Profecto vires devorant per vigilia, quae fiunt a ealore in imis uisceribus
maximopere aucto, ut vaporibus somnum concilian-eibus locus non sit, quia si e dissipantur. Vigiliae contumaces , inquiunt Sophia tri. magnam miseriam praetent, quoniam totius corporis ejusque facultatum Oe conomiae praesentissimam destructionem inserunt. Ethoe nomine etiam lucubrationes seu quando maximam noxium partem studiis ac meditationibus vendicant lueerarum stetitores, peeuliariter increpantur, quod vel ex his solis hypoehondriaci hanc pallionem impetrare queant. Nulla aerior quidem altiorque nulla cogitatio, neque ulla pars studentibus aptior est quam nocturna, quum vigilatae noctes naturam frangant, pro- Ptereaque eruditates gignant, spiritus ditat vani ct humores incendant acuantque , ipsi profiteantur cum
gemitu se edicant post festum , qui nocturnas aequare operas diurnis amarunt. O o 3 LIA-
636쪽
I I. LIENI s uxo E s CIRRHi J De Bbanne Brinnelio Medico sui aevi maximo reteri Georg. Abrah. Mero inus in Lindenio renovato p. 577 sequentia: ENPraxi Medica quotannis Izooo. lihras Gallicas lucrari atque congerere consuevit ; sed ex studiorum vigili ialien sus & decolor perpetuo vixit. Obiit Parisis Au. 3338. matis ς2. cons. Freherus in Theatro Viror. eru ditor. pag I 242. I UNDE CALCu LlJ Inter innumera rei hujua exempla pavea seligemus : Claudius Elpencaeus celeberrimus 'Γheologus Galliis 3. Non. Octobr. isII. obiit ex gravissimis calauli doloribus, quod fere praeualum pro vigii ris a natura studiosis rependitur, extinctias anmno aetatis clo. sunt verba Thuani ad An. Is i. lib. so. his storiar. fol. m. ioqo. col. a. seq. De Calp. Erasmio B, b ch1nondo Viro Θεολογικω ατ o ct Daniae nostrae lumine in eopb. Spizelius in vita ejus in templo honoris p ip 3. ait: Et tolicitare eum calculus coeperat, torintor ille eruditorum, languescere stolaiachus , scorbum trian accrescere, hinc in dies se innia macies, summa dilectio oe. Notabile exemplum ipse Olim una cum
Collega eonjunctissimo Di . D. Iob. Gotth r. Berger Vitembergae in literatissimo JCto Casp. Zieglero dic vi
ridium I69o. denato observavi, in cujus vesica urinaria ga magnos lapides i. star eastanearum , in felle a vero II. diversae magnitudinis invenimus. Renum calculo quoque graviter Iaboravit Rudolph. Maelitus, ut infra pluribus patebit. Iob murnius Med. Pros. Lugd. Bat. in Studiis ast iduus consenuit editis pluribus striaptis; cumque proi pera semper antea valetudine usus esset, calculo laborare coepit, eujus cruciatibus totum triennium divexatus tandem 3. Idus Sextil. anno aetatis s8. die natali suo obiit. In mortui vestea reperti septem calculi nueis juglandis majoris magnitudine &forma singuli duas drachmas pendentes , misera ad libros assidue sedentium stipendia ait Thuanus lib. i 26. Histor. pag. 799. ad A. C. 16o I. Olaus Borrichius Me dicus
637쪽
dieiis Ham. Celeoerr. calculi quoque uoloribu; ex nimatus post ex se ilia praegrandem calculum a dexterri.
mo Chirurgo Iohann. a Buctvvald A. C. t 693. qui adhuedum in Mulio sundati ab eo Collegii Mediei asse
til. Su BiTANEI CALOR ps J Cn . Rarlatis Part. I. Epist. 4o. ad Constantinum Hugenium p I6o. seq. seri bit: Nee literasaiee versus rescribe, ne in novum diserimen valetudinem dubiam adhue adducas. Facito enim dum neuter adhuc status est, ex attentione me inditatione incalescent spiritus, hine sanguis, hinc habitus corporiS.I9. VARIAE FEBREs J A meditatione in febrem imeidere posse literatos testatur Baceius de natura vini lib. 3. cap Io. seq. apud P. A. Canonher. lib. I. de ad miri Vini virtutibus cap. 3. Is. p. 137. Carol. Ogerius in Itiner. Sueeteo p. I 42. ait: Nou procul Stockholmio venimus ad opiduni Telga, ibidem d. I3. dee. I634. mansimus, dumque pranderem. Obortum est mihi frigus in brachio humeroque sinistro , quod me a mensa ad lectum adegit, ubi post aliquot horarum febrieulam eonvalui; Legeram quippe pridie nimis oeiose in eoemeterio quaedani epitaphia litteris Gothicis perscripta, ubi id forte incommodum contraxeram. De Paulos erula in ejus vita a Joh. Meursio conscripta ct tract. de Comitiis a Joh. Bosellio edito praefixa ea leguntur, quae Nota I. jam exhibuimus, i p. eum febre continua aliisque symptomatibus ex studiorum nimis attenta trR-mtione contracta oecubuisse. De tertiani letali exemplum in Joh. Winckelmanno vid. sup . Nota T. ZO. DOLORE 1 inu EIN PEDI Aus cte. J De Balthas. Menetero Seniore Theoph. Spizelius in ejus vita i c. p. 71 ait: Animum semper excolebat, nunquam segni se tradebat ocio saepe eum detrimento ualetudinis reasperrimorum dolorum exacerbatione pedibus manibusque captus, ut scriptioni ct librorum volutationi ineptus esset Sc.
638쪽
Schmitzius in Comp. Pract. p. io. ivnset iriter alvi supprelli eausas sequentem : bilis defectus, ut in id eroci post purgationem vacuata bile re excrementis, cumhil is a vita sedentaria ct incurvatione continua regur gitat in ventrieulum ; S p 28. Si os studia corpus in fleetatur re si e ventriculus e vesica bilem exprimat, Critur ardor ventriculi. Notabile de lauestinorum a Lfectu exemplum in CL. Wo Lipsio vid. in Acad. Lebdens p. m. Iro. ct in vita Io. Heurnii. 2. PHRENi Tis J Hine in casu phrenitico Ros-rius Meth. Med. Consult. lib. 2. cons. q. p. 77. ait: ut
corpus a violentis laboribus, fie anima a naturalibus turbatur. Noetiirnae lucubrationes naturae ct celebri
tenori magnas struxere insidias. Debilitantur oeuli corporis At animi ad moi ientis olivi flammam luet tirationibus notairnis solicitati. Mensuram nominis implet no3 a nocendo dicta etia in in oculis vigiliis inter potata. 23. MELANCHOLIA J Franc. Gurorilius Lissi deve-aea mittendi sangui n. rat. sech. I. e. p. p. q6. ait: Quicunque jecore, corde frigido ' si ecci fuerint, lienem im hedillum ' hypochondrium distcntum habuerint, senes praesertim, Et qui erassi mini terrenorumque albanentor ulla saleque conditorum usu delectati fuerint, auultisque studiis, curis, negotiis impliciti, plurimum melancholiae eoaeervabunt. Ideria ibid sedi I cap. 2 Fag. 99. ex Miro fictui lib de vita humana statuit, literatos aliquid humoris melanciuoli ei contrahere exsudiis Philosophiae. P. A. Canonherius Lib. I. de admir vini virtuti. cap. I. 23. pag .gf. inquit:. Adde, quod poetae ct literati plerumque sint melancholiet, tristes, ct aliquoties rerum familiarium tenuitate Iaborent, quae Omnia aqua auget. Vinum autem depellit &e.
39. pag. m ago ait: Literarum cupidi plurimum teste Cel Ib huic vitio obnoxi. sunt. Facit ictius in vita n N,
639쪽
Bh. Fortis testatur, eum Patavii publice profitendi
munere sexdecim annis sui na felicitate defunctu ni esse. interim vero declinante magis aetate cepisse de Iiteris totoque humano genere tam egregie meritum eaput vertigines pati, quae semel etiam publice dispii tantem stimulo omnium dolore deprehenderunt. 23. AGRYpNIA J Hane ex continuatione luerubrationum diurnarum re nocturnarum nulla fere alterianae qui otis ad uiissa vicissitudine spirituoso sanguini animalibus spiritibus vim inferre testatur Rolfine. Meth. Med. consuit. L. 2 eons. 4. P. 67. Ea ex stucliis nimiis eontracta laborasse sumnum Theologum 'pannem Brentiurn ex merbra uto, Melah. Adami aliisque t natur CL. Bostalag. in Memoria Brentii renovata .rlit. 6. 26. IN eo LLO ANGINRJ Morbus, quo Otho Brun-felsius laboravit, insolens de vix Medicis tune ipsis cognitus fuit; nisi quod linguam nigredo de adustio odia euparat; unde id genus morbi vernaculo bie Era aliea ea love fortassis appellatur. Ex hoc ergo tandem euiningenti pectoris erueiatu expiravit, teste Melcb. Adamide vitis Germanor. Medicor p 23. 27. PER I pNEuΜo Ni AJ Vide exemplum in Andrea Gallo Medico Tridentino ex Matthiola Corum. ad diois scorid. lib. s. cap ι39. apud λώ. Scbenk lib. 2. observat.
28. H n Mor Tord Georgiris iniri h Ludoviei Regis Hungariae dc Bohemiae archiater sanguinis sputo Gorialieti sus eatus obiit testebis. Langio Lib I. Epist. Med 4o. Pag i a. Et Melcb. Aciami de Vitis Germ. Med. p 13. qui eum obiisse refert d 9. Mart. A. C. IS 2 . aetatis M.
MesisPet1 us Iallieud V D. de ParisiisRegiusAnteeetar in ejus elogio Epistolis praefixo inquit: Ualetudine nee hona nee mala usus est; at, dum vigilias , arcescente Per aetatem corpore subeunte jugi studio adjuvat,iansuore sensim irrepente conta it re sub finem
640쪽
decembris Anni i633. Parisiis in Mularum limi ferme sexagenarius decedit. Galenus Lib. 3. de sanit. tuendap m. 233 n. 4 i. gracilitatis S ariditatis, quae vigilias consequitur, causam statuit siccitatem. Revera autem eonium ti , spirituum cauta est ariditatis & squalioris. quippe ad nutritionem eorporis nostri requiruntur etiam spiritus animales , ait Barthol. de Moor Cogiti. de instaur. Med. lib.3. pag. M8 seq. Erasmus in Encoin. moriae pag m. 137. Finge jam mihi exemplar sapienἀtiae. hominem, qui totam pueritiam atque adolescenistiam in pqrdiscendis disciplinis contriverit de stravissimam Vitae partem perpetuis vigiliis, curis. sit doribus perdiderit semper parcus rillis, tetrieus, pallore, macie, valetudine. lippitudine conismis, senio canitieque multo ante tempus contracta , ante diem fugiens e Vita cc. cons. adeund. Ioe. Comment. Gem Userii. p. 2lo. cons. Henr. Warenti nosol Og. Hermet. Galen. clisp. l2. . II. p. I24.
su MAN Tu RJ Barthol. de mor Cogitat. de Instauri Med. L. 3. p. 276. seq ait: Spiritus dilli pari dixi studiis, vigiliis, curis, Venere, venae lectionibus, purgationsehus, gaudio nimio, medicamentis spirituosis. Studium
literarum nimium de continuatum maxime noeet; sive
enim quis spiritus jugi illo exercitio reddat subtiliores, sive etiam poros eerebri patentiores , sequitutplurimos consumi di dissipari. Sylvius in Praxi Med.
L. 3 e. 3. f. 3IR. velim omnes considerare in omni men iis operatione attenta ct inprimis anxia solicitaque, qualis semper occurrit in omni affectu gravi animi, non tantum inordinate moveri sed eonsumi quoque ac deperdi multos spiritus animales, aeqNe ac in motu cor poris vehementi ae diu continuato. Hine cernere est saepe viros doctos habere frontem contractam cogitainhiandos atque ad tristitiam esse proniores. Trita est Ioquendi formula impallescere chartis. Hieronymias post morbum tanta aviditate studia omissa repetivit. He