M. T. C. Tusculane questiones cum commento Philippi Beroaldi

발행: 1510년

분량: 244페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

Nihil opinione avngat: sapim opinione non ducis:ut Iugeat ut in egritudine sin no se Iusta coficit: qa

Dpinet ita neri oportere. Iaen. antedactu est opinione existimari sonte di originem ac cam no solii tristinae: quoq;Ptu tuoniana: Ous sapiensnon asimus:nec cedit: i mi ut malu ui: nisi qd tu i m sit. Hilotum maxima:trii titia siue aegritudo inter aeteras prurbitrones potetissima est:a lancinant inordia ellaiunt:torquet holam:&plane carnificina est. Certa q de pauptate: haec tanqsp generi subiaciuncut de pauPtate dicere:de uata inhonorata de illo: ct cieteris calamitatibus:qoia ancruntaegritudine. Vi

. . . . . ta In gloriaetutior Interduct beatior est vitai gli,

qui nihil opinione atringat: assui nati adereri ria:qgloriosa: hinc illud uotu tragici poetae Me Uitari mdine: nec id putet esse rectui sed inatime e me itu lare secreto tutoq; tegat: apua Virgiliu gloria

m Gari luctius confici. quo prauius nihil de tuae zmm C

Pollit edocuit tri ro ut mihi ude us: cu hoc ip/ ut ambiant: rogent supplicent iniurias de colume

- r lias non paucas Plerant:ut ad honores cupitosex Exambiti

ceremusqmdcsset in aegritudine mali. id no rioribus esse priuatus&inglorius non pin: hic sta naturalc ce: sed uolutario iudicio e de obsonis P Iu ci ci tum cuneis frequentiore conutam:oti

Errore cotractu. Tractatu est aut a nobis id ge-

-- In singulos libros: ut lingulatim s M

DuSegritudinis i unu eoium maximur urco ratamq; disputem : de exilio:de cecitate:de pauPρ sublato reliquost remedia: ne maonone uren rate: Leliqui zquarum rerum singularum simi

sus est qrunt talia scri do delectare quis S talia aque pauptate

Certat de uita thonorataec in gloria dici sole. ant. sepati aut certo scholae sunt. de exiliordei teritu patriae: de seruitute: de debilitate: de recitate: Ndeoi casu in quo n orne poni lctralamitatis. haec graeci in singulas scholas Nisin

ne disputationis sunt delectatiois. 5c in ut me ritudos acitatis obscures: ueluti tenebris offu/disputatioibus plaecdueniant:il tolli tegritudine Imitat medicii co a medente si nec minima side Parte omittit: siri curet. Si quia tenebrase offudit - ilium. Exilium ut definit Senecam libro deco, inviu si solatione:ad albina in loca commutatio:hanc autem loci comutationem sequunt inccinoda:obqne disputationis sunt delectatiois. 6c in ut me dices toto corri curando minimae et pti si con doluit meden Asiephia vi uniuersam rarit dine sustulerunt: in si us error aliude exititit:

ritudo foelicitam obscures: uesuu tenebris offu/sQRd cum naturalis quaedam ais mortalium irρritatio insit comutandi sedes:transserendi: domicilia:atq; peregrinandi:non uideo quid tantii maIi in se contineat exiliu: qa quasi peregrinatio aedam est & comutatio lo quem quonate Inlinita

irga cxlicit.& si singula ae res e sunt apprie coso portu sq: supplicium quolunt poena aliqsubter lationes. de obus audies tu qde uoles: sed θgm ut calamitatem eo solii uernam hoc cie/ E ilium

. an a - dem ac locum mutant. Itaq; nullam lege nostrare ris iuri, periet nec apud caeteras ciuitates. maleficiu ulla G suo ID exilio esse mulctatu: lcdcu csu Incla nec agno cium . mima': uitant:q sunt legibus constitutar: c niue Solum triunt:quasi ad arma in exiliti item in Omne pro reine domo tua exule ait nomen esse calamitam notur Exul nopi mdinis ubi aut turpitudo no est.malu essc non men

t:ex stoicos decretis. Quod frustra suscipiac mitatis egritudo 1 rultra luscipis cu moercndo lugedoq; Nihil disti nili id phci possit. Ideoq; ait Senecant luditano mi turumq1 - 1 nimia ad iuuerit: il cogitaueris nihil Oiuturum Doloreta egritudis nonae absit craue tetrii. senestiuud d lo ςxuum: cillique desidera : nec ubi :nasi Conicio ta a quicqtriuitia Ofectiari sumus: nore so quicqd istio arith a Iachn soletunae lapsuit:tuae landere. Contrariumlae:quasi puctiuncular:qnaturalea sunt iatracto Reatis,

si pauptas momordit: si ignominia pupugit siud renebras offudit exiliu:auteoia qmo dixi 1iqdexticit.& si singula ae res sunt .pprie coso

lacioncside cibus audies tu qde uotcs: sed ad eude sonte reueitcndu est: aegritudine ornnem .pcul abcsse a sapicre: φ inanis sit: qd frustra suscipiacti non natura exotiat. sed iudi/cio: sed opinione . sed quada inuitati addo lendu: cuid decreuerimus ita fieri oportcreth detra stoqdtotucst uoluta tur aegritudoetit sublata moerens: morsus in ta cotractiuculae qda ai relinqnt iliae dicat sane naturale du

132쪽

LIBER

Pibrae Fibrum Omne preclis ardu

philost phia Medicina

Laus rot' manorum

stirpes m i sobolescunex quo fit ut euerso trunco elidans stirpes:ut sublata rimdine reliqua tollans.

Cuiusmodi est hoc ideo dixintanq id ocium minus gratii sit: si negocia forena:& serratoriae occupauones: ubus florente.re putidominabat: tunc uero f rigebat in otio: cum 'ia ad unius caesaris nutum forent deuoluta. Et emulari & obtrectare:uidens haec idem significare: sed in aliquid differunt: q oia aegritudini ait esse subiccta:denbus proxima tusculana copiosius disseretur. Fibrae stirpium: quasi adiculae minutae de ueluu capillamenta in extremo aegritudinis trunco a crescentes fibrum enim antiqua extremum diae nnut doceti Vari de fib dictae extremita

cum sapientia ester ati ut ita dicam habitare nullo modo possi. Atqui stirpes sunt cinti

dinis: quam multe: quam ainaim: quae ip) truco cuci so omnes clidede sunt: dc si necesse erit singulis disputationibus: supcst. n. nobis hoc cuiusmodi et ocium: sed rouna omnium estaeinludi nurplura nota: nata ividere egritudi

Icitari: dolere: imolestiaestet afflictari: desperare. Haec ota diffiniunt stoici:eat uerba qdixi singula ivrcvsunt non ut uident easderes signincant: sed aliquid differunt: qci alio loco Gitasse tractabimus: haec sunt ille libre stirpis

5c difficite: quis negat Quid aut prcclaF: noide arduu: sed in id sed cffectura philosophia

prolitet : nos mo curatiocm cius recipiamus.

Vesqdehaae hactenus. Caetera quo cicnsculuo ictis: d hoc loco: N aliis panata uobis cruci

Leges regiae ausciuile papyrianum Lex quia Auspiciam Una exi

res in iecore & fimbriae i uestimentis: ct fibrae in arboribus & herbis: pli. m.xix. tubera uocans haec undiq: terra circundata nulli': fibris innixa aut salte capillamentis. Elidenda:suffocandae:strangulande:effringende: ita ut reuiuiscere ac repul lulare non postini. Non idem arduu . Uriuauerbum est: nia preciara ardua esse & rata: alim nihil pclarum haberetur:msi diiticultas subessct qua fit preciosum. Domicilium uimatis ut iquit Silius.in arguo colle Sc edito situm est. Curationem: translatio a medico cuius spria curatio est: tanqua philosophia proprie sit medicina animorum :sicut medicina corporum philosophia exsstimatur :germanae enim sunt& copulatae philoι sophia ac medicina. QPhilippi Beroaldi commentarius in quarta

Tusculanarum.

Biq: Mari ilius ueluti philopatros: hoc est uerus amator patriae: non solututatur ac defendit partes romaorum: sed frequenti precomo iactat de extollit:tanq ingenia romanorum caeteris nationibus antecedantide prosecto nulla unqua respubli laec maior nec statior nec bonis cremplis amor fuit nec clarissimis ingeniis copiosior ut non immerito dixerit plim .Gentium in totoor p an tissimam unam omnium uirtute haud dubie ix, manam extitisse: hinc Valerio macimo facta disctm: simul memorabilia percensenti.Vberior copia in omni genere exemplorum ex romanas sup/petit: u ex reliquis omnibus nationibusutaq; mic ar. Tullius excellentiam romanorum inmadi. ii doctrinarum cumprimis exequitur: potissimuq: philosophiae quae tusculanarum qionum um est materia 6 peculiare argumentum. Cum partim. Studias litterarum quae romam serius acceperunt: apud quos philosophia diu latuit: nec ullum habuit lumen litterarum latinarum. A primo ortus ab origine urbis i omae. Institutis regus .titulus est apud iurisconsultos de constitutionibus principutii:ubi ait Vlpianus quod prinicipi placuit legis habet uigorem: pomponius quoqi iurisconi liusauctor est: latas esse: lcges a rest hus quae omnes conscriptae erant in libris paparii. unde ius ciuile papirianum appellatur: no quod papirius de suo quicqua adiecerit sed quod leges regias sine ordine latas in unu composuerit. Legibus appellatioe legum: leges duodecim tabularu senariasconsulta. plebiscita. l egitimae actioncs: interpinationes prudentum:&alia id nus continentur:est autem te utait Vlpianus commune tum uir e prudentum de cos ultum:chγlixit legem esse diuinarum humanarum. rerum noticiam: legis uirtusest ut tradit me de

stinus impei are uetare: permittcrc:punire.

n. quas initio dixi psequendae: dc omnes elisndc: ue ulla unu posui cristere. Magnu op'clar. Tullii. C. tusculanas qonii liber qrtus multis in locis nostrorui Holumigenia: uirtute si brrate Dico mirari tu maxie laissicidiis: si sero admodu expetita Iliae ciuitate e graecia transtulu

gis illituris: ptim et legibias

133쪽

ainpio arcerimoniae: miciar puocaci spatruco de diuinari oe:deridet auspicia:qnulla esse

silui :cqtu peditum deseriptio: tota res militaris es, Rix d G res . Populi nanones utere

initus esse aetura ininso admirabili lare

uentu populi:&coitione ad magiatuscreaeos:ari: ad leus serendas comitia appella mus erantqr discrimiata comitia ut alia ca/lata:alia centuriaratalia curiata uocarens:& eomitiales dies dii tirobus laserat pom lotonuenire ad sussragiu serendia. Ioue to/nante sulgurate:comitia doduli habere nefas erati mauor:nno hndou es esse umluerunci ut docet Mari Tu l. mitiales ho

dibilist cursus ad oem excellentia saetiis est dfiatu regio m. p. liberata. Nec uero hic locus erui de morious institutist malos&di sciplina ac t erati cuntatis loquamur. Aliis lim locis satis accurate a

nobis dicti sunt: maxime in his sex libris quos de re pu .coscripsimus: hoc aiat loe o sideranti mihi stu

dia doctrinae: multa sane occurru te cur quosae 1 ul.uomiciales no

ceriira aliunde nccn solu expetitarsed et conseruata ZM dc tar appellac Piam. litigiosos quiri lapietia dc nobilitate Pythagoras: q suit in Italia Prouocauones&alerius publicola legem Uibus iisdeqbus. L. Brutus patria liberauit: pela, Udς Puo tis aduersus magratus ad rus auctor nobilitatistuae. Pythagore aut doacta cum longe lateqr Nucret pinanauille mihi uri hac notat ide Liuiusm.iit..puocatione non esse ciuitare.Ulcu coicetura obabile est tuqbusdam G u rbe mil le passuu: ruocatio atet ucstigiis indicat. Quis est n.' puretcu floreret an Italia graxia potenti stimis ec maximis urbibus graiunt:eleganua differantrita. . eleganterm:quae magna dicta est: in hisin primum ipsius P. Milmur P ad populu:appello mis,

stetit ad prim Auspicia

unde

Nilia uulgare cininil sapere Fabius mortem si Iu tulit firmiter Comitia Comitia Ita omitiles holas Prouocatio Appellato Prouocatio ad populum

Appello

Caesarem Equi alae vexillaria

lust aeqtu mrias descripserat:Luceres: Ticienses: menses:Mmi.aut l. pom S ct ἱμ multa. pu liberat Liatu.in hanc. iam: sed ciuitas incredimile memoratu est uru breui Tecreuerit: tanta cupidoglorhae incesserat. Uerius extat enmanus c5cinniter fa/2 π. ER qt M INURuiri sq;:que Ennii uersum memorat.M. Tvl.in principio tanti Iitide re breuitate uel ueritate tau ex oraculo mihi quod esse effatus ur: na neq: uiri nisi ita morasem: mores:nisi hi uim pissimi:aut laridare:aut ni diu tinere potui citata & ta iuste lapinit panten stra memoria :&mos ipse plaus pstites uiros adhibebat:& uet e more ac Ioat instituta retinebant excellcntes uiri hactenus. M. l. Accchmta aliude euocata accepta a graecis. Dene incospectu:metapont Crotona heraci ia ciuitates in v itia italiae ora sitas intelligit: δatin locis pu

pri Iu r 'λωsule:cuius statua in capitolio visebas media Inter regu imaginesitrictum ensem teneara cuius filio posteritas brutrie familiatois spagata est. Initalia grama:grim sat re/32 'u urbes codiderutaria magna graecia dicta: dς qua m.1.cometario copiosius annotatu cisn hi&surbibus: xiari ni ponti Cmtoeneraeliaria pythagora italia phia defluxit:pythagora exeo dil p dblo nominust f. Phthagoreoru :utarchitem tini Alcmeonis crotonia rae. DF epan metapolim:philolai cmtoniatae hi.n.oespythagorei merui. Aures clausas suis e. iterrogatiue

Iescdu sis tutet plausas nusseauri fronianne ad aurimata doctissuma Hethago β pythagor F uoces. Celeres Flexures

TroisIi moribus antimus stat Romana utrisq; Statua bruu gladio Pν. ham unde

134쪽

LIBER

thagoreus creditus

dromanustas

nia hydromit si fuisse: et in aquauideret menere nostrouehoIum adeost doetissimas uocesimus nes deo Luel potiusJudificaxi dς aures clausas fuisse Quin et arbitror propter UPNiderunt pythagoricos fuisse librin ii Q. stolae disciplinata istituta cognosecret regis eius nume popilia s in archa l*pidς tutem dc sapientia a maioribus suis accepi istr

ppuVcinati sunt repte ea'qd: pcram aetates aut N ipa ignorarent pp uetustate: cum qisi ad ditatuendas religi s Ptinenua cinii ς sapientia excelleret: pythagorae auditore luille em hant:&ut ait Plin. nullain bilissim m diderunt & de eotetmira lide in hactenus. Vestigiam feci' hagorei li sine disci et seι aut pythagoreoru:qq multa col lim pnte pauci S tracta tenent pythagorae dc dogmata pyxi, gQ utemur qm non agis hoc rempe. Na cu carminio Wς ἀ- soliti illi esse dirant :&pcepta qdam occulum trafle: Inix est: sicutin. illi camissius fi dere:& mcntes suas a cogitafionu Intencione cata

reus

Pythagoristae Aios ad lyra coponere Musi a molliriai ferociam Capitale stipplicia famosi carminis Ne maledicticar men scribatur Qui ma Iucarmen Incatasset Negative duae pro una

Negat nescisis Fidicines ad sacri seciab udus musicaeco positus Pulviaria Lectisternia Epulones

ceret era alterius iniuriixit. ulae dcccuirat .sus leges romanaeiatinebanc pitali mi a sanxerunt.si ciuis carmen codidi siet qd infamia lacera flagici ζue alteri q&M. Tulli.in libris de re .rettat diuus A illi rement litisi.de ciui.dei. De hac lege.xil.tabula intellexit Ora sic scribens piis onu:si mala condideri n quem qs carminatus est iudiciuq; ubi exposuit porphirio:lege cautumisse:ne quis in queqdicii carmen scriberet sinetia in.xii.tabulis lex eratxhibens iniurias incantamcntoperculus uerm haec moui malit carmen incitasset:&alibi: q fruges excatasset. Nec illud no.l.illuderia ammmta est. l . negatiuae pliculae affirmant apud antiquos negativas duasnegatiuae unam significantia hre seria. ut nud Zrronianum non mo ignorasse me clamat sed oino Ois heroas negat nesci si de Vai NegAti Duna accipienda esse demonstrauitricii sic ait:a regemueram' noluit ricino accipe. Imputu .ibus fides Minunt. i. entio fit a fidicinibus.Dixit ora in carmibus: Sthure & fidibus iuuat placa F. hinae scripsit pan ius de dolorepatiendo: sint sintus heliustissimi ciuilisconsultissimam ima τ

135쪽

dialectitas*sissciplinas percalluit.' Ablilii:pyclogorcis. Qui oratores: haec est qmulti u cIari. intermninue legenda ipse in bruto percenset nominatim infinitos prope oratores latinos.lapientiae philosophi imintelligit. Stoica diogenem:athenienses quonda tres philosophos inclytos ad senatum Romanii legatos miseruilampetratu uti mulctam remitteret:qua ciuitati eoru Dcerat:ppp turbis uastationem: fuciat ea mutet, talentoru fere quingentorum.Erantaut isti philosop hi.Carneades Academicus. Diogenes stoicus. Critolam peripateticus:quos serunt seorsum qucq; Ostctandi gratiae per celeberrima urbi Ronrae loca mat o hominum conuenm disertavisse. msunt et in nostris illituris dum ab illis. quae p ereone ea q per ille ipsi putamur: aliunde indicisti ui. dcamur: sed ut ad ppolitum redeat oso q breui temgro quot N q uari poetarqui at oradorcs cxtiteriit. tale ut appareat nostros Oia consequi potuisset imal ut uelle ecpillent: sed de caeteris studiis alio lo/co ec diceus si usus fuerit. dc saepe diximust sapetiae studiu uctus idqdein nostris: sed in ante Lelsi are te ec Scipionis non repriorquos appellare possim

notatim qbus adolescctibus thoi diogene .ec amo sciplinam regalem notat:

dcivicia carneade uideo ad scenatu ab atheniesibus η mistas esse legatos:q cu reip . nulla unqua partea γrigisset. essetq; cohe alter cyrencus: alter babyloni'

admirationi suisse aiunt rutilius& I,Nὸ tres psileus philosophorum triti sui cuiusq; generis gari facundiam. Violeta inilunt&rapida carnea cameades des dicebatistita&teretia Critolaus. M. Diogenes desta diogenes:& sobria: si in senatum intro Critolaus dum usi sunt interprete cecilio senatore. Nisi chryAlter reneus.s meades:qlibris Chriυ sippus ecti ippi perlectis: Ita laudabat: ut diceret nisi ebo no eo Chrysippus esset. ego non essem. Babylo sem disci/ri Ius: diogenes. Monumenta maiorii:res Plinaresa gestas ct historias intelligit. Amplissimam iis artium:philosophia dicit: qua Apule. Disciplinam regalem notat:tam ad bene dicet dum q ad bene uiuendum repertam. Et

item alio modorinter pip.ateticos: S stoicos

est eadem disciplina sed uidetur longe dissimili dia aIlo modo loquunc nam quaepi Bona GDissent studia docti inae:q cu caetcra tris madarent. alii ius ciuile: alii of ones suas. alii monumera maioria. hac amplissima otum artiu bone uiuedi disciplisna inita magisti tris psecuti sunt. itaq; illius uerae cle/gati seu philosophiae. q ducta a Socratae in pipatcti cis adhuc pmalit. dc ide alio mo dicetibus stoicis.

acadcinita cos corro uersias cli sceptarent. nulla sere sunt aut pauca admodu latia monumera siue pp magnitudine reRoccupationet. olum stuc et quod imperitisca probari posse no arbitrabant cum irerim illis siletibus. C. Amasenius extitit dicens cuius lis bris editis comota multi ludo cotulit se ad eande po

tissimu disciplina: siue qd erat cognitu p facilis: siue qd inuitabat illecebris bladis uoluptatis: siue etia:

quia nihil probatu erat melius illud quod crat tenebit. Post amasentu at multi eiusdecmuli ronis: multa eum se ipsisset. Italiam tota occupauertit. Quod n . . . . -

facile cdiscant recab indoctis.pbent id illi firma me euiq; est:nec uoto uiuiturun Orat dicamqffi csse discipliae putant: sed desendat quidem quod sentio tondem pene memorum ac iuditio tan

quisci; lentit: sunt. n.iudicia liberarnos istitu ne resolebat Tyberius in ciuitate libera lingua faenulli sebimus mulli punius disciplinae legibus astricti : P mentem*liberas esse debere. Nos instibus i philosopnia neccssario parcamus. Ouid sit in tutum Im min.Institutum. Marci Cice qua rc maxime lababile: tempq; reqremus, qdcu dii his:nulli disciplime mancipatus esse uesaepe alias . tu nupi tusculao studiose cilius. Itam ex liti sequensi SQuod maxime pmbabile es

sitis tridui disputa ibus.quartus dies hoc lium sag ra ina illud oratianumaquilus

dictum est stoicos torqueri uerborum con prator uir trouersia.Disceptarent:componerent: m M tutes rora derarentur: hinc dilceptator. dicitur rei sciatentiara: moderator ut docet. MTuli ius

in pntioribus ad filium. Disciplina: phi Iosophiam. Emultistudiosi & imitatores. Rationi xphilolophiae.uirms enim nihil aliud ei .q recta ratio:omnes uirtuita rariones sun sequitur ratio naturam: qd est in , Deterlata quit neca rario natum inutatio. Quod facilius eciam facile discantur natura comparatum ediscune est: ut deteria facilius ediscantur:& m o riar pertinacius Inherescant hinc illud Quiriliani&haec ipsa magis pertinaciter haerct: Sae deteriora sitan hanc sentcntiam: ait iratisic scribens in epistolis Discitin.citius

meminitq; libentius illud quod qs derideriq qd probat 5 ueneras ubi exponit Porphimo maiore studio ridiculos uersus ediscide memoria retinere.' admirabiles. Sutividicia libera prouerbialis snsa est illa Terentiaequot capita tot sentetiae: Antistius Iabco Mi

addictiu iurare in uerba magistri.

136쪽

LIBER

minabac Cum superiori gymnasio nonae esset lyceum: a nomine Aristotelice scholae. Dicat siquis uult sculano Gorgiam leontinu lacerat eruditu& ludit Socrates Platonicus qd unus Ucoibus ausus sit in couetitu posce Iactaua rcinuadere quisq: uellet audire:qui de omiti re quaecu*iri disceptatione quam i* uocaret se copiosis inuesta si me dictuu esse profitebaturicultantus honos vi habitus a graecia soli nateacoibus statuano inhaurata: sedilia aurea aurea solida statuere qua uocant holosphyrato:hippias quoq; gloriatus cst cucta ne audiente graecia nigorgie ho hil esse ullam arte reruolum quod insenetos phyra scit eunuc Cicoex instituto gorgiae iubet Pron hippi qui 'iuelit interrogare: profiterum; se adas multa elicta responsuμ. Nonniihi inde .propositio quaestionis haec est sapiente uacare non posse olanimi perturbatione siue morbo tau impossibilis sit illa apathia stoicos. Te cius

cocludit . Vt enim iniseriorem ambulationem doscedimus. quod idem se ramus superioribus dieb' acta res est sic. Dicat si quis vult: dc qua rc disputa. re uc lit. A .no mihi uitat omni animi preturbatio

tietat quore: sua omndi m adis ' sicina disputacione uidebat : nisi sorae remporis ca

di hilaritas induenda nam tempora i eruice nobis astentacbar. A. MinImc ucro. nam mihi aegre

ta gie probata est oratio tua M. no igit e nas cade

- . . repusnat adeo ut in que no cadat egritudo re In lapicte aegri rudinc. R. pr Plu Sno arbitror. M

in eundem timor cadere non possit. Leti Atqui si illa pei turbare animum sapietis no potest P Q tiauestim,&libido:duae sunt ut ante dicta m -

ticiarita suturoru libido siue cupiditas ap. pellas laeticia aut gestiens: dicis praeter mod uelata. Gestire.n laetari est A cupere. Nos uela lacertas pandere uela omnis: S in latissima ueluti aequore stpatiosius uagari tranatio sumpta a nauticis Q in alto uela faciunt: ε omisso remigio lati sitime discurruti Pau-- .

Iuremigrare. Lofone angusta: de perexigua re. A. Quidam est istuc. nomina intclligo . M. quia

tes e porrusensim remisatra prouehuc: sub imilis Hu ductis uelis. In parciedis ocihoc est qd ait reno eloon paulia tu remigare partiri. s.&dimni reaipitia exoas, turbationes:quae resangusta est& cohibita. manui m/ Multa asserunt hoc est: qd intelligi uult doctius io uela lacerema Pipatetici padiit omnis iuela quere & ct illorii latissima est disputatio.quasi cure

. . est tu me nulla poteri r Quid cnim metu succonturbet &ea

ramalo uex malis praesentibus estescitudo rum rerum est abscntium luctus: quarum praesent,

ex futuris metus sicut bono' praesertum lae um est aegritudo. sublata igitur aegritia iter sublatus iri, ita futuroru libido siue cupidit 4 p est metus. Restant duae perturbationes la ticia gcestiens N libido quae si no cadent insapicnoem: sem per mons erit tranquilla sapicntis. A. sic prorsus ii telligo. M. Vtrum igitur mavis statim ne nos uesa facere an quasi e portu egredietes paululia remiga μ

re. A. Quidam est istuc. no enim intclligo. M. quia Chrysippus de stoici cum de animi perturbatioibus disputat magnam paricin in his partiendis: dc de G

niendis occupati lunt. illacorum perexigua oratio est quamcdcant animis: nec nos turbuletos esse patiantur periparctici aurem ad placados animos inul I ta astermiat spinas pamedio diffiniendi praetermituptiu, de. DuPequor pa mussimu p Cy Vς sudin' tunt. Quaerebam igitur utrum pandcrem iacia Ora/scriotici lectimnstar reni igu paululu a littore porι b νε DP ι tionis ita tim an camante paululum dial ccii colurn

remis per lierem. A. Isto modo uero citi. cni hoc totum. Quod quaero cx utro perseetiam. M. Est id

Pipatetico;e omne copiosa: quidem rectius Icd irrcquircs: liquid lucrit ob/te inconis & dialecti copi cisa S angusta- Puerbium scurius. A. Faciam equidem tu tamen ut soles di sinu, de graec cit cuim meminix Aristψphδ ista ipsa obscura planius quam di tur a cis. M. π T. biu, loquerect aptius quo significa opone Enitar quidem: Iedsintcntio opus cst animo: ncompletori uberioriqi re esse explicada et si do nia dilabantur si unum aliquid effugerit. quoniam quae graeci pathae uocant. nobis perturbationes ap/logi a uocat. qda caraeterismo appellant sit pellari magis placet. quam morbos. in his explicari a cuiusq: uirtutusAc uicinac notas reddete dis uetere illa cude Pythagore piimu deide Platois

interficeptione de discriptione hoc interriti Ona q mi pudicit:illa iacies se uoles teperas essest describit ait teperas est q facit illa:qil lis abstinet: 4risq itersti alter prepta uirtutis datalter excplar.Descripti s h ac siue iconismos ex usu esse costeLSen .i epi.mora. cin.itu. me.topicope multasait esse diuersi tales diffinitionu:qua μ orii in nome sit e descriptio. Apri scripto. rhetoricos dclampno notac:q reae cotinet Pspicua 5c d i lucidi posetione hoc mo statim sicut e ca, ura leo missas aut aliet teterrima belua, ut a ra catenis uolitabit. Et uababis i soro acues deicim cuius lac tinus

Eloquetra oratoria explicatae 5 apte manui. Ex uir grat

137쪽

Q UAR Tvs LXVIII

descriptionem sequari qui animum iduas partes di trahen ἴ

indunt: alicram rationis participem faciunt: altera expertem in participe racionis potaut traquillitater

idest placidam quietamque costantiam: in illa alto

ra motus tui bidoS rum ii ae: tum cupiditatis: cotra

tios inimicosque rationi:sicuit hic sons utamur tamen in his perturbationibus dcscribendis stoicorudiffinitionibus: N partitionibus: qui inihi uident in hac quaestione uel sari acutis sine. Estigitur Z c. nonis haec diffinitio: ut perturbatio sit: qd pathos

ille dicit: auersa a recta ratione contra naturam ani mi commotio. Oaidam uero breuius perturbatio/ncm esse appetitum uch cntiorciri dicunt. sed uehemcntiolem cum uoluntcssequi longius discessurit a naturae constantia: partes aurem perturbatio/num uolui cx duobus optatis bonis nasci S ex duo. bus opinaris malis ita este quatuor. Ei bonis libidi quod distinat inplicatqdsit.diffinitio e coa cupiditas

ne dc laetitia: ut sit laeticia praesentium bono hum tibi P RR 'fdplica rei expliciti 'rueluti Dissi mo

do futurorum. Ex malis nactum de aegritudinem nasci censent: nactum suturis: aegritudinem praesenti. bus. quae enim uenientia metuunt eadem cst iciunt

aegritudinem instatia. Laeticia autem dc libido ibonorum opinione uersant cum libido ad id quod ui

det bouimilecti N iflammata rapiat: laticia ut adepta iam aliqd concubitum offerat regestiat. Natu/racni omnes ca quae bona uident sequuntur. Loi untque conrraria. Quamobrem si simul obiecta spe cicscuiuspiam cst quod bonum uideatur ad id ad i. piscendum ipellit ipsa natura. id cum constarer prudeterque fit:eiusmodi appetifiocm stoici ir appellat nos appellamus uoluntate: ca illi putat in s

Fama depcculas oportere. Plato in timeo. Corpus aiae quasi uehiculu subditii esse ait: in ala aurem perturbationes plurinias ponit: quami prima euoluptasnaalme esca dem dolo fuga impe Duplex dimentuq; nos post haec audacia metu in uis aioritq; cos ultoresamen testac. edit:&iplacabilis Oime ap- iracudiaespexn. blanda cociliatrica. Ponit pcta tua ratranglitatem: Democ.euthymiam. sum imi nu esse dixit. Ita.n.appcl lat animi tranqllitate: qi ait beatae uitae ec ellcctricem.a Seneca quoq; dimam est. Ame expers pubi ice priuataeq; curae tranql litas. In illa altera: quaeiam mi pars expers in ratiotis. Plato ut antedietiim est:tres animini partes dicit cerario blitat.mentis optima portionem ca- in ansa Ppmsarcet mercirascetia uero atq; cupidine rurbat SPOstrema portionem infernas abdom: na se cuth mlades obtinere:ut popinas quasda:& latrina se de Ucriulatebras diuersoria neqtiae atque luxuriae. Ronabilis Utpturbatio sit.Diffinitio citoso quae id irasccti acu dicimus. homo et animal rcne contorta qd diffinil explicat .ri divinitio idqdbieuiter atque UOeapli anguitae designabiliauctore M.Tul. cu cat parcis m. Aristote. teri hinc fit ut ex di initione Ot libido iussi trei enodatiora fiant de explicatio inam trara Oiaqcoplicata obscurabati Diti niti n. lurist' explicat: distiandit. patefacit qd coplicatum illiciderat de clausum idem M.Tullius in psentia li uenus diffinit qd sit pertu ibatio.utres magis colli Corraria quescat. Ex duobus opinatis bormua dictu natural rest: duasee biga pturbationu:altera exopia deci larirlS nis: vicit cupiditas&laeticia: alicra ex Euphatae inaugmalinutcst mctus&tristitia: quae Collat oia nunc fusius copiosius. Enodatius a.M. Tullio pertr i stan . Ex bonis libidine appellatione libidinis:cupiditas significas cli. n. lib. dogmerale uocabulum Gis Eiduaris. Instantiae .praesentia: urgentam: apgra maricos dialectico' tempus in qs instans eluq: remittat. Ad id adipiscendu. hinc libido nascitur quae ad bonii sutux adipiscendu incitata uehemerereneri. Natura ui&instinctu naturali. Fugiuntq; cotrariaun primo de officiis in hanc iam sic scri- ... cpotentia et .seuissimas serapi maximasq: uuae nunquam uidissent quod debeant tirnere statim intelligere cur sit timendu. Eam putantan solum 1apiciatem graeci appellant euphatas:quas Cicero constantias nominauit quas stoici tres esse uoluerunt pro tribus perturbationibus in animo sapienti Luidelicet pro cupiditate uolutatem n laeticia gaudiu. O metu

138쪽

voldias saucia

Cautio audiu no

has aut quatuor pturbationes.super qua re nunc Occicopiose dis

striζ'' Tum i Id diu dici vir. m Cicegaudium proprie bono su est.quoaut aluistOIta nisi sepientino Cosuetudo I uinionis usurpat Et te ise loesse sapiere: quam se diffiniui. Volutas in quae Vii um ait 5e malamctis gaudia:quQuςr o deum ratione desiderat. Quae autem aduersus ra Mutinterpretas Senc uoluptatς in ii K riri tita est uehemelius: ea libido cst uel uulgo sieto: urru camus magnum piditas effrenata:quae in omnibus stultis inuenae. gaustum: nosex amici consulaIu uxς Itemin eum ita movemur ut in bono simus aliquo: ala me, ita 5 m dupliciter id contingit. Nam cum ratione animus is gaudia tristitiae sint. lucia gesties. Amor ut Ausu. mo iactur placide atq; costanter: turnillud gaudium cupiditas uerbis urar thias habere qd amat cupidi Ni dieii . Cum autem & inaniter Scrius eatus exultat:

Στ' es in idi hi tum illa laeticia gesties: uel nimia dici potast: quam

Lmcia in sed apud psalmographu ppheta: lexitia in ita diffini ut sine ratione animi clariocm . quoniam hono ex, bono est.Cu ait letamini in uno dc e uix Iς duae ut b5a natura appetimus: sie a malis natura deni matio iusti.Et dedisti leticiam in cordς in ae deelinatio si cum ratione fici. cautio

hono μ' pestatue iam divisi est e stiit ita stoicoru appellas ea intelligit in selo esse sapienterquae air

cautione pro metu esse in animo s p rem sine ratione occum exanimatione humili atque

malo poric sed apud apollotu in bono est se cautio praesentis auicin mali lapiccis arrectio nultibi ait Mu timore Stremore uςs' - ipiis la est stulti est autem aegritudo ca: qua afficiui I ma lis opinatis .animost cic mittui:&conti aliunt rota consternatione:exanimatus ditac pe turba n5 obtepetates. Iracphec pruna dennitio cit. ut Tritus interdu pro mortuo ponic Mpi yis tudo sit animi aduersante ratione cotramo. sic qua

re sapienti ridcircopro tristitia siue Urixu aescitudini nulla conliantia opponitur: lcaonancs eme negauerut aliqd posse esse RGV Uyt Ogitu ibationc s iudicio celant heri ec opinione. Ira

tia reperit in bonoena laudat Apostolus uitiose sed etiam quam in noltra sint potcltate. Eitranthios:qscotristati merui =na deu CQ ioitur eoritudo opinio reces mali praesentis: in qu

y Uxu de coeractio&Gtraciiuncillaepsollicitudi licia opinio reccns boni prauenti Stan quo ei terrire culς i nibus ac animi tristitia. Quatuor. Duας oriri, esse uideas Metus opinio impcndentis mali.

quod intollerabile esse uideas. Li bido opinio uounu mς cia. Costatianuolutas quae apponis cupidi di boni quod sit ex usu iam praesens esse attaaciscet tu Sangura lati siue libidini gaudiu qa lericiκ cauU0 q se a iudicia duasci opiniones perturbationum

i ' esse diti no in eis perturbationes solum positas cita

bationii quae a Cicchoc in loco ex itoic sam hilatitate. Libido estirenatam appetetiam. Upimore pssius diffiniunc. EffcrΠ- hinc len i ni AE at oua in oes diffinitioes suptorcs iclusimus:

diisnnit at elatione i riderit Liminentis 5e a Psm ne occalori in ima plage e :unde filut aluus plerisq; timore soluas. ex hac aristoteli casula dictu estyliud a satyrographo.Soluat tibi cornua uentre culi tuisaudita:ex metu ammus ad Interio

139쪽

tentia. ide uno stoachus i sit recreas appetetia cibo;e inuitatur. Im ciui assensione. Plato in theetheto tra odii Iopionis mater

dithoi salsa opinari. Aliqn uera:&opinione pleruq: salsame ipossibileq:esie ait opinione u libet Ica niat entia esse otimonis aut mater ignoratia est hinc philosophari est opinari:& philosophi dicti opiosi Sopi Ignorationatores. Subiiciunt: utgeneri species. Inuidentia:dicere inuidentia maluitqinuidia:tan inuidiae non cn Ooioli ambiguu sit cadatq; in uir i & in ea q invidet:& in eum cui in defiun polcma&opes inuidio ediculur. Invidia ' Π ll re - - . . ,- mul/x QOb rectatio: mox hacoia sngit differt ab Dolutella iiDDccillam allensionem. led in sinc u lis latim P diiunationem explicat&patefacit.

perturbataoibus parres ciusdem generis plures subi Prseri r alterius res secundae. Fin hac dissi

v u. . . . . o. V nicione eit Illud oratianu. inuidus alterius

iciuntur. Vt aegritudini Inuidcntra utcdum est. n. macrescit rebus opimis. iuidia siue inuidendi oendi causa ucrbo minus usitator quoniam inui/ tia cadit in holem.no cadit in bruta anima

dia no in eo qui inuidet solum dicitur sed etiam i eo sor

ii tuidct . aemulatio obtreelatio miscricordia. an/gor. luctuS. moeror. erumna. dolor. lametatio. licitcido. molcstia. afflictatio. desperatio. N si qua sunt degcncrccodcm .sub metu aut subiccta sunt pigri

tio. formido. Voluptati maliuoletia letas malo alieno delectatio. iactatio dc similia. libidini ira cxcadc/sentia odiu inimicitia. discordia. indic etia. delita ium: o caetcra eiusmodi. Hax aut dimni ut hoc mo/do. iuid etiam esse dicut.cgritudine sus piapp alta rius res se das. t nihil noccat inuideri. Nasiqsdo male uelle inimico a quo lederis: iuiderenicat eius rebus secudis a quo ipse ledae no rectede. est eco nobibliopolae elegater Suere di

I U - - . . . ci possunt inuadere Benedicto nro Hristo,

tunalo. dimita uitiosum:qdiuidia stiteri erubescius. odi in pala deco*est. qdiuidia holum tali est.odiu reliquaIu quoq; aiantiu ut Plutarissubtiliter disserit in lib. de luidia Inuidia& odio: iuidia ut ait papinius.aegra est laetis salix. l.sccudis rebus alterius inuidiacu tu id cresinsoplicesiniciat: ita scarq: uid edo successus holum:merito dixit poeta ividia scelix furias amn :s cocyti metuit. Ut si he. agaenon recte diceremus agamenone hectori tui dere sortitudine. Cii doleret ob illiu suirtute:quasve pfligatus est Et ad Iachrymas capilloruleuulsione:ex mcem re copu lsusqd teli imoto hoerico clarrima

est aegritudo iiniuria laborantis. Nemo enim pamcidae. aut pue

Didet pse M. Acmulatio aut dupliciter illa d dede ςst dii g xissime mei nominis studiosisi, ita suis, ut Nin laudo tam uino no hoc fit. Nam Limita

tio uirtutis ei alatio de sed la ea nihil hoc loco uti. volatiuidentia irritati serren5piat:qdexm h A mi ιmur est. n. laudis Nemulatio est ceritudo. si eoud uocm init qd iter nostrates ei librarie biioboli

ira litori selori res eius officina petat:pinde aco enu libro 'i' 'ruresertissima sed serar aequo aio reliqbi bliopolae si ex tatulo latus: si ex seruo diis: qnex serio opulerus. S ampliter miniatus scus est dictus nrcu nidado algendo la obi' rado uigiladopuarios casus&per tot discrimina reypuenerit ad fortunas maiustu , Ias ad quasdaemo sonicii Iosus ociosu': pumici:na ut inqt ille nil sine magno uita labore dedit mortali V quocirca comon bibliopolas:ut benedicti uestigia imita si illius oppulcrtia assee cupiscuta. q at tuidet S duplicianconiodo assicis na tabescit aliena sel icitate.& suamet isortunitate torq mulatio: ulus di νMidus:& mutator.altere uitupariois:altese laudis:sic emulatio est imitatio uirtutis:&nome ius duae . nam ut

qc.M.T. Zelotypia idemno,. - i sin ipse quoq; heat Ci obtrectatione iterpna mecutierbuiηλοτ τεος, signatiuideo κλοτυ riae emulatio. υλο Ire remulus.luti elotypae rei at lcrinia mechae: q i secia da pisciu pie huerit horoscopu: erat zelotypus:ut docet Famisciminus In. Ili. Misericordia etinet qrere hoc loco qd sit misericordiaepleriqυn.sicut pipatetici utuirtute ea lauda. Et nu holam uocat naisericorde:sed stoicoae secti durior.uiri u ai esse dicit.nesat': sapicte misereriadcide sentit Sene. stoici dogmatis assertor de assectator. q ait misericordia esse egrim dine mali.ob alimo' malope spem :&quemadmodu mqt religio deus colit lapstitio uiolat ita es ctia masuetudininio boni pstabul. Misericordia aut uitabui est.n.um v pusilli ai Ergo si stoicis credius nomiserebis sapies: sed succurreret:atqto hoestius estoc hilanius misericordia iter uirtutes laudare sicut.Mri caesaris laude locutus i qt.Nulla de uirtutibus tuis nec admirabilior nec gratior misericordia est. Nimiae decet holes esse misericordes a sit, nihil huma

140쪽

LIBER

Rrimis nisi Τ esse debet. De misericordia ante dimim: est. Angor: hoc est dissinitione: oismilci angor ab Λ me: --,liri note anxitudo:ut illud actianu Psuasit moeror anxitudo: error dolonabascndo angs

tudo cu cogitacione. Molcstia aegritudo pcrmanes ulla mater unicu filiu:i ignibcans se lusco A stlictario aegritudo cum uexatione corporis. De defluisse patriae corrumi, interitu Π xi, si ratio aestritudo sine ulla roum cxpectatione me

liorum quae aurem subiccta sunt sub metu ea sie s

trace n. graecata latine carbones appellant, finiunt. Pigriciam metum coicquentis latioris. I crAnthraciι Vir. luctu ante uestibulii in se OF S in p em mel um cocuticntem: cx quo fit ut pudorem rubor sic terrore pallor tarica r Ndcntium m Luctu dita morbis antiq declinabat luctu lucti in pilus consequat. l imorem metum mali appropin Iucti secudo ordine ut actius Cesso hinc xyς g Pavorem metum incntem de loco mouen

grare pu ei une dictat. unde crunota uita Serunabit luptas suauitate auditus anium de inlcns. Et qualis cor dete Iis pro laboriosae erea erunulas furcasuo r

arietari qui uet in retulit mali mariam postea notati. Pigritialiue uerbil

Crepare onificat octinc re ac retardare.ut actius nictiuSpigrasse: si properassenes M. Pudore robur.ante dicta ex Crcpitus Aristotelis scntinna quos pudet erubes cerciet mctuunt palescere qinpudesactis sangui, de corde mota cor Tς mr poris partes diffunditur.metu uero perculsis trahitur ad conita ut teris partibus defiat. Ut aut pudor uil martis timor iustie rep h. nlionis. Et tremor. idem Aristo.in problematis quaerit cur tremunt a metu utran πPauor lae/ mqt refrigeratione.dcfitaim calor atq; contrahitur hic illud Virgilianu.Gelidusq; per Ima cucurrit ossa tretus pavor mor Metuenti saluus iundi falsor&iitis prouoint Nesticula contrahunc dinio crepitant Sarietantur. EXPccto Seneca in libro tertio de ira sonu cientium inter se arietato' lignum esse dicit furentis& irali. Crepitus.sora incur nus &cocussio.crepare n.s oriare est.unde crepitus uentris:quositoici liberos csse aiun apudSueto.in q, uescere loc5mentariolanus explicatum cincrepitus plagarum disit.M.Tullius m uerrinis:&Plau. ait in tia talis E alatus nix.dic mihi nunquam tibi intestina crepanticu ille respondet ubi satur sium nulla crepitam.qn clurio crematus dantinuod sim: ficat murmurant & sonant ad quod intestinis inanibus. olet accidere.gramatici plura su/oer hoc uerbo Pavorem: Valerius naccus in icmo algonauticon. errorem & pauor it esse equos martisca ait terrorat Pavordi martis cqui. graecae dicunc Aiμοσ &καιφοβοσ.deqbus intelligi uoluit poeta.sici crah in cumζnsequi biiugdest Adam pauor laeticiande quo Virs Exultantiaq; haurit corda pavor Dulsansia titio dicitur het pauor. Exanimo expulerat.WTullius in tertio de Orator niention facit. Iviuscci Enni atraeicntentiae:sed pro expulerat legit pectorat:quod uerius elegantiuswst ita hoc in loco legendum.Att.n.uerba nouari:quaris coqui dicit ipsa gignunc aut fiunt uel coniungendisverbis. ut tum Davor sapientiam omnem mihi exanimato capcetorat:mox subiungit docens istud uerbum ex elarat nouum esta& ex coniunctione factum licut illua baccharum ubertate incurvescere:qua sententia commouemur:id Quod in primatusculana dictum est rami baccarum ubertate incurvescere:usurparia Cicer e tacuam alienum: ex uetusto poeta transcriptum. Exanimationem: inter exanimatum:&exmmium hoc terest docente Donato exanimatus in conterritus&cociturnatu Lexanimus cst occisus apud eruditos usur Pauue pom inuenies exanimatum Pro malum cianimem Pro exanimato.

SEARCH

MENU NAVIGATION