장음표시 사용
241쪽
aeto Iuc. Phil. Temo ni Commentar.
Fiebant aulcm choreae in palatio Iuris, quibus praeerant xi i Ludiarchar, vulgo Mazaeri, a Rectore, & Consiliariis
electi, nimirum quatuor scholares forenses matriculati, tot, dein scholares Patavini matriculati, pariterq. nobiles Pata ini. Isti ordinabant choreas, & procurabant, ut omnes a quesiter essent choreae participes. Si pro choreis facerenti, ast ludia expendcbant tir conium Florent in bravium. Omalua peragebantur consensu Illustrissimorum Vrbis Praesi-
cluna, Nobilium q. Decurionum singulari pompa &applausu
De quibusdam Statutis ad utilitatem dignitatem Gymnasii pertinentibus. Cap. LXXII. PRaetcr Statutum de habitu longo Prosessorum & Schoa
taritimin publicis scholis & actionibus serendo, additum cst quod Prosessores tum ordinarii, tum extraordinarii Gymnasii ad docendum non admitte icturin hoc Lyceo nisi sint Doctores in publicis Collegiis laureati, iis etiam seclusis, qui Doctores Deli a Comitibus Palatinis. Qui si ingrederentur scholas ad habendas explicationes hias minori numero, quam sex auditorum poena librarum decem pro singulis lifisus modi lectionibus punirentur. Uccretum praeterea fuit a Sc natu Veneto, ut subditi Reipublicae non possint in alia Gymnasia accedere ad studia is exercenda quam in Patavino, S: qui alibi Doctoratus insignia suerint ad cpti, privilegiis careant quibus perfruuntur Laureati in Collegiis Patavinis. Vetitum quoque Patritiis Venetis an . MCCCCLXXIXpublicum docendi munus cum honorario in hoc Gymnasiocbtinete, sed nec sine honorario. Constitutum etiam,duos Patavinos Prosessores non posse eo dcm lcmpore eand cm e X ponere materiam Ordinarii, ac substituti nomine, sed concurrentem quc in v Ccant, al
242쪽
terum semper eligendum esse advenam . In exterorum gratiam sancitum est lintimis Cathedras raro Patavinis civibus concedendas. Cetera brevitatis c u sa hic omilsa , quae in utriusque facultatis Statutis obvia.
De Fibliotheca publica Omnasii
Cap. LXXIII. Post viridarium publicum nihil magis agitabat senato
rum animos, quam de exstruenda Patavii Bibliotheca. Quod tandem summis precibus e Xcitante & exhortante Felice Osio Mediolanenti Artis Oratoriae publico professore, Librorum avidissimo, prompti ingenii Viro clarissimo & studiosissimo sancitum est. Adminiculante potissinum & procurante Dominico Molino, qui tunc Gymnasi Moderator erat. Senator equidem gravissimus literat orti in ocellus ve-& Moecenas amplissimam jam Bibliothecam congesserat, totusque in Librorum delectationem serebatur ,& in Literatorum conversationem. Fruimur hodie eius Fratre Francisco, Sereniis mae Reipublicae Venetae Duce. Ego cum Osio mihi amicissimo plura de loco, de pecuniisl ro aedificio, pro eius augmentatione, conservation e & de ectu Amphismis Moderatoribus proposui. Quibus fere Omn: bus communi Patrum consensu anno M D C X XIXprobatis, Bibliotheca pro Gymnasii splendore fuit aperta, Praefecto ipsius Felice Osio. De loco Bibliothecae plurimum disputatum fuit. Alii prope Gymnasium: Alii in vico S. Crucis in Palatio Magnifico Prioli: Alii in scholis ipsis : Quidam in Palatio nobilium de Collattis aestiniabant constituendam. Locus tandem selectus est in s dibus Iesu itarum,& quidem in scholis eorumdem Patrum. Delicias praebebat plurimas loci amoenitis, aedium maiestas, conspectus extra Vrbem & fluentium aquarum suave murmur cum spaciosis deambulationibus peristylio-
243쪽
rum & arearum cum hortis , plantis, & vineis undique consitis. Verum hic Apollinis, & Musarum videbatur domicilium. Supra ostium fuit denuo erectum Leonis simulacrum cum tali inscriptione:
GYMNAs II PATAVINIs E RENIs s. REI P. VENETAE DECRCI v I vM ET EXTERORVM COMMODIS E. SALUTIs ANNO MDCXXXI FRANCIs Co ERITIO PRINCI P. PRAE T. VINCENTIO CAPELLO. PRAE P. PETR. fAGR. GYMNAs II III VIR Is FRANCISCO MAURO CENO PRO C. HIERONYMO CORNELIO E . ET PRO C. DOMINICO MOLINO.
Anno itaque M DC XXX paratis subselliis, Biblioth
cam Bartholomaei Silvatici I C. celeberrimi,&a Consiliis Reip. Venetae a Benedicto Silvatico Equite Primario Medicinae Practicae Prosessore dono Reipublicae data , hic collo-
caiunt et quo tempore pestis Urbem Patavina m vexare emperat, quae in dies sulguris in modum aucta plebem, & c, ves percutiens Clariss. Gymnasii Professores eripuit, inter quos etiam Felix Osius occubuit, dum Bibliothecae Pluteis conficiendis praeesset. Pervertit haec mortalium clades Bibliothecae opus, eiusque incrementum, extilictoque sub Cius primordiis parente, elanguit, clausisque januis viduata diu permansit. Vibe tandem Dei benignitate liberata placuit Illustrissimo Aloysio Ualaresso Equiti, civitatis Praesecto, nunc vero D. Marci Procuratore, Bibliothecam hinc traiassciri in cornaculum Praesecti amplillimum, quod vulgo api
244쪽
a picturis pulcherrimis Heroum appellatum II Salone dei Giganti,paratis novis subselliis & pluteis pro libris collocandis, quorum supellex aucta est dono Caelaris Cremonini, qui suos Libros, & M. S. huic loco legavit. Huc etiam translati Bartholomaei Soveri Professoris Mathematum celeberrimi
Libri scripti. Quibus patrui sui Pompei Calmi Utinensis Prosessoris Medici bibliothecam Iacobus nepos I. C.3e Professor publicus addidit. Ostio haec inscriptio apposita . Η ΟΠΛΟΘΗΚΗ AOHNAΣ
QUAE EX s. C. AD AEDEM D. MAR. MAGDAL. PRIMUM FRANC. MAVROCENO D. M. P. HlERONYMO CORNELIO EQ
245쪽
Bibliothecae curam nemine tunc ambiente, eam Alexander Synesiticus I. C. & Prosessor Legum Primarius aucto sibi salario Flore noria in centum obtinuit, addito custodis titulo Paulo Fran otio bipliopola. Sed ut vir erat omnium literarum peritissimus, sic ad Bibliothecae calamitatem accessit, quod ille senectute & studiis occupatissimus longo
tractii a Praefecti curia abesset, ut vix eam bis in anno inviseret. Ita sacrum hoc grarium semper clausum frustra videbatur crectum, aliorumque commodis parum utile. Anno
M Ia C X L UII defuncto Synclitico plurimis Viris Clarissimis munus id frustra petentibus Octavio Ferrario Artis Oratoriae Professori celeberrimo oblatum suit, a cuius diligentia non minus incrementi, quam a singulari eruditione praesidii, decorisque merito expectamus; quandoquidem inc Cnscrvationem & augmentum Bibliothecae decretum suer: t quod quilibet Laureae candidatus ,& praeterea in collegium quodcunque uniuersae ditionis Venetae recipiendus duos solvat coronatos argenteos 3 Professores quoque re ccns acciti, aut in aliam Cathedram translati honorarii decimam in cunilcm usum pendeant.
De Schola Grammaticae Latina, ac Graeca, itemque e rithmetitae peculiariter in stituta Civitati . Cap. LXXIV. NE illotis manibns iuventus sublimiores disciplinas involaret pio consilio Annibal Rugeritis Civis Patavi-tius, & I. C. liberis destitutus suas opes in publica Urbis commoda, pueris atque juvenibus cuiuscumque conditionis erudiendis Scholas binas publicas erexit, alteram Grammaticae Latinae Graecae, alteram Arithmetica . Huic instituto an- no M D X V I Iurisconsultorum Patronorum Collegio bona sua testamento commisit hoc pacto, ut post eius obitum
246쪽
institueretur Grammaticae praeceptor, quo pueros adolescentesque omnes oratis doceret,ducatorum aureorum CC
honoratio, eique tua mercede Didascalus adderetur. Pari Iiberalitate alteri scholae Arithmeticae Magistrum assignavit
centum ducatorum salario. Quae omnia ipsb deiuncto si imma fide & cura a I. C.c sterisque haereditatis procuratoribus bono eventu peracta suere. Beneficium sane omni memoria dignum: cui ad pleniorem notitiam testamenti partem subiungere, aequissi naum mihi visum fuit. Eo m ideo dicitur bonum, quia fissi est communicativum, ut
bonitalem suam omnibus indiscrenter communicet , quanto communius cst diuturnius cst,'circa nobiliora versatur, tantoniatius ab onnibus isse censitur. Eonum est igitur de bonis suis pro corporis se in a ione paviribus erogare: melius tamen sanimam boλis mox bus es et istutibus alere, vel alio adhibito medico alendam pro cordis sectu procurare . a uodquidem considerans SpecZabios Iuris a nusque Doctor D. Annibal Rurarius q.D. Ludovici civis es habitator Paduae in contrata Domi , gratia
Domini ncstri Iesu Christi m nte o corpore sanus, cupisns de bonis ibi o Deo costatis ita di ponere, ut diopositio sua Dei cedat honori, saluti animae suae salubritιν consev ndo,or ad capessendos
mores, adipissendasque virtutes se frientiam adolescentes lascdabiliter invitet praesens sevum nuncupativum testamentum pre quod circa promissa perpetuis temporibus modum pro viribus exhibeas in hanc normam facere procuravit. Primo namque animam suam altissimo Creatori sevo humilitin commendavit . Corpus vero suum antiquae matri tradi voluit per horas quadra
ginta post emissum spiritum, o non ante loco, modo, ct nrma, quibus placu is insta scriptiis suis haredibus , Commissariis Oex curoribus. x oluit tamen qnod antequam si eliatur dicaniis
247쪽
ars Iae. Phil. Tomasini Commentari
iactae Ecclesiae non haberent triginta Sacerdotes pro quaque , -- fuit quod aliunde dicantu r a unumentum vel per gubernatores ipsarum, vesper infrascriptos Commissarios. Itaque simul or se nec ac eodem instanti in qualibet ipsarum Ecclesiarum dictae Misse celebrentur pie ac deuote pro anima i us D. statorisor omnium defunctorum, or unicuique dictorum Sacerdotum dari mandavis solidos quatuor, or candelas duas pretiistidi unius pro quoque. Reliquis omissis In omnibus autem aliis suis bonis mobilibus, se immobilibus . iurisus se actionibus praestentibus, or futuris ubique laxorum pomtis, orsituatis quomodocumque se qualitercumque ad ipsum T statorem nunc,or in futurum spectantibus opertinentibus suum haeredem universalem pariter , or Commissarium instituis se esse
et oluit Sacrum Costegium DD. Doctorum Iurissarum Civitatis
Paduae, in quod riptus est ipse D. stator, se quia semper fuit incertum quid asstrae posset hora sequens, propterea siquo casu
praefatum Sacrum Colligium esset impeditum, vel in futurum impediretur , quo minus posset labere exequi quantum per praefatum D.Testatorem disponitur,or orinatur; tunc se eo casu se non aliter loco sacri ipsius GLegii instituis , sise substituit praestantissimum Collegium Notariorum Paduae, ors quo modo impeditum esset , vel impediretur , ut supra, instituit, sive substituit Cisitatem Paduae, ct cessante impedimento voluit dictam haereditarem redire ad praefatum Sacrum C Eegium DD. Doctorum . Volens se ordinans dictus Tosior quod redditus bonorum haereditatis ad pensetur modo or firma infrius declarandis. Nam si vires facultatis suae erunt Iales, quod tempore mortis suae ex ea percipi-ιur annuatim ducati censi de redditu es aliquid ultra pro exactione fructuum o reddituum, es pro conservatione bonorum sua haereditatis, voluit quod immediate fiat ut infra dicetur si et ero minor ex dicta haereditar perci'retur, voluit quo disseratur per aliquot annos , or quod de fructibus o rediuidus dicta haeredita iis , ac de pecuni investiendis, quae in ipsa haereditate reperiren-ιur, emantur tot bonam bilia in Padua, vestraritorio Paduarao, ex qκi-
248쪽
De Gymnasio Pata vino Lib. I. 22
quibus habeanturqpcrcipiantur quolibet anno durari ducenti, or aliquid ultra ut supra. Et tunc voluit or ordinatis dictus D. Testator, quod diligenti inquisitione perquiratur es in oratur aliquis praeceptor doctisi
mus liseris Latinis,se Graecis,Italus,morigeratus. si tis, Chri fianus, honestae vitae, es timens Deum aetatis anno um qua raginta et et circa , solutus, ct libcr ab onere matrimonii or si erit Chri cus sicularis si liber ab omni cura animarum , se ab obligatione ceti brankarum Missarum, o sitiorum divinorum Usciorum in quacumque Ecclista, non tamen apostata, nec religiosus alicuius religionis aliquo modo, iure, vel ingeηio, solisus es expertus ad tradendum adolesiemibus bonos mores, o bonas lueras Latinas, O Graecas,nemini Iasen et sinit, se instanti Graecas tradere possit, nisi prius optime consummato, o resoluto in Latinis, cum magis turpe At nostras diuras ignorare ; qui quidem praeceptor fix declaraor , postquam corductus fucris, teneatur, es obligatus M inastruere o docere o es nobios cives, populames, Zarvulos adolescentes, iuvenes o cuiusque aer alis ediscere volentes tam c tiricos,quam scularis, iam huius Cisitatis Paduae, quam castrorum totius t rei orii Paduani, ac etiam H braeos, scundum tamen
Christianam Religionem gratis or amore se sine aliquo praemiser munere etia- minimo ined publice or palam in seis scholis publicis se non in domibus suis, vel aliis domibus privatis, nec riandestine , sed omnes aequaliter imisuere o docere teneatur,
etiam aliunde veni. ntes admittere di at ad auriendum tantum
lectiones, o pro eius mor c. d. or salario voluit ipse D. I satis idarior smi ribere singulo anno ducatos ducentos de redditibus haereditatis suae. Voti ηs insuper es ordinans ipse D.Testator quod
ratis miscvior in iradendis moribus o literis praedictis observare inviolabiliter tintatur normam, rigulam, formam, o modum, quem ipsi Di sator in quodamsu ormutario, o compendio ficere intcndit ei ro ut p.r praefatum sacrum col&gium ordinatum fuerit, casu quo idi m D. Tsator tatim normam ct rigulam non
249쪽
: et 8 Iac. Phil Tomafini Commentar.
Ii em voluit praefatus D. stator, quodsi contingat eum tu -- nos vivere in tamum eius facultas augeri, quod ex his commo
de percipi possint annuatim de redditu ducari trecenti,stultra ut supra dictum est, eodem modo se forma conducatur es eligatur unus optimus Arithmeticus, riptotist adornarius,cum salario ducatorum centum, qui se milucr haleat instruere omnes se quoscunque ut supradictum est in praecedenti di positione . Tuos omnes, Iunc cum casus venerit praesentes se futuros addiscere vo-Ienies dictas D. Testator abunde secundo loco sibi haeredes ianitier sales ad capescendum uberrimum usumfructum diora suae haeredi iis usine mensura instituis es csse voLιι, rogans omnes, es eorum queliberint aliquando memores esse vconi anima ipsius I satoris, ut eos non laedera aliquando saltem dicere requiescat in pace . Anno MD XVI die Ix Mensis Iorarii. Aotarius D. ADT-simi opponus.
De exequiis est celebratione funerum tam Professorum Gymnasii, quam Scholarium. Cap. LXXV SVnima solemnitate hoe pietatis ossicium erga Prosesso
res publicos defunctos& scholares persolvebatur. Solet autem cum graviter infirmatur aliquis Prosessor so-rensis Rector Scholarium aut unus ex conlatiariis de ordine Recto iis cum Notario eum visitare, eumque hortari ad Ecclesiastica Sacramenta suscipienda, S: ut velit testamentum sacere, aliquid de suis bonis publice Vniversitati legare ad sui memoriam. Et cum ad extremum vitae fuerit, propinquius debet ei assistere,emissaque ad Superos anima, debet de omnibus rebus suis ac bonis per Notarium ficore inventarium . Reservantur omnia sub sigillo. Fiant ex eis impensae necessariae pro lauere & sepultura . Quod si ab intestato decedat & neminem habeat ad quem elus bona & haereditaria jura perveniant Vniversitati applican r, nec ab alio quam
250쪽
De Gymnasio patavino Lib. I. 229
quam ab ipsa Vniversitate possideri possunt. Monumenta
in eius memoria aliquando in Ecclenis conduntur, aliaque iuxta scholarium beneplacitum sunt. In unoquoque senere Prose mina Rector convocat per Bidelium Universitatem & alios Doctorox ad honorandum
funus illius de iuncti, nec in illa hora legitur in Gyinnasio.
Accedunt ad eius domum, & si fuerit Doctor eius cad ver assertur per solos scholares, quos ad hoc Rector elegerit cum presbyteris sacros hymnos de more Ecclesiae persolventibus, cum cereis accensis, quos deferunt ipsi Consiliarii caeterique scholares. Desertur ad fores Gymnasii ibique tribus vicibus e seretro attollunt,tamquam ultimum ave Scholis diceretur . Postea ad Ecclesiam ubi condendum est. asserunt. Assistunt Funeribus & Missae,intra quam de more habetur oratio de eius laude, idque iuxta Doctoris possibilitatem & divitias. Imo etiam invitantur Rectores Civitatis qui ad hoc munus de more accedere tenentur. Si vero nihil habeat Doctor unde sepeliatur, ut Robertello humanarum literarum professori advenit, aliisque pauperibus Prosessoribus sepelitur ipsius Vniversitatis impensis vel Scholarium θmbolis.
Universitas adhuc non obtinet propria sepulcra ad corpora Doctoriim, vel suorum ossicialium condendar solummodo Inclyta Natio Germanorum haec habet in Ecclesiis Eremitarum &S.Sophiae, eorumque scholares ab ipsa natione magna cum pompa sepeliuntur. Caeteri in monumentis particularium,vel Patrum alicuius ordinis conduntur, sicut de Guido Pancirolo I. C.celeberrimo, qui in sepulcro Monachorum D. Iustinae iacet sicut ipse 'tuens concupiverat. Hodie extat pro Professoribus exteris sepulcrum Pauli Benii, id ut ex inscriptione in Ecclesia Monialium S.Clarae.