Gymnasium Patavinum Iacobi Philippi Tomasini episcopi Æmoniensis libris 5. comprehensum ..

221쪽

a oo Iae. Phil Tomasini Commenta De Bacca laureis, Licentiatis . cap. L I BAcca laurei olim Battet aurei& Lytae vocabantur , Diaris nodos solvere incipientes. Sed ex usu Academiae Parisiensis Baccitarii appellantur, a bacillo ipsis exhibito, insigntim auctoritatis ducendi quam consequuntur. Initio multi quidem paupertate, aliave causa quum se nolint subii cere rigoroso examini CLCollegii in artibus Medicinae, vel in Iure, bacca laureatus, vel Doctoratus gradum a Comiti- hus Palatinis, aut Lateranensibus sumebant. Postea vero sublata hac consuetudine Gymnasii Rector, sive substitutus iconvocatis duobus Prosessoribus bina punicta dabantur, iisque recitatis & diligentis excussis, illis gradus Baccalaureatus conserebatur, privilegiumq. ab Universitatis Notario sigillo firmatum concedebatur. Haec olim ratio comispendiosior suit quam Doctoratus, qui paulo sumptuosior erat o Bacca laureatus vero vestigium in Italia apud religiosos viros adhuc remanet. Apud alias nationes in plerisque Academiis perdurat honos ille veluti gradus ad lacentiatum. Hic vero iisdem perquam familiarem, qui vel genere, vel munere civili Doctoris titulo satis commode gaudere non possunt, a quo solum hi ipsi Prolytae insignibus Docto. ratus discrepant ; proculdubio, quod ut omnium rerum sie& dignitatum cumulus fastidium pariat. Licentia ndi praesertim in Iure communi.erat Patavii ullis frequentior , antequam constuueretur Collegium Vene- m, de quo supra diximus.

222쪽

E Mpirici, sive ei umBranei, qui certa remedia sibi ma

culiaria in soris populis exponunt prudenti Magistratus consilio Medicis a Collegio sese istis ea fide bona reve lare jubentur, ne publica salus quicquam detrimenti capiat. Quo facto iis vendendi facultas conceditur. Vetitum est enim omnibus empiricam artem & Pharmacopinam exeriscere, visi prius approbatus fuerit. Ita in conficiendis Pharmacis eliguntur duo Pharmucopolae, qui eum examinant, di si idoneus est suam licentiam & privilegium ei concedunt..

CHirurgoruin nomine, qui vulgo manus operam pro

bent mittendo sanguinem, ceteraque circa aegros munia obeunt, quae ipss a Medicis imperantur. Rediori Gymnasii & Consiliariis stilum S eliguntur tres Doctores ex antiquioribus pro eorum examine. Approbati a dii Obus licentiam & privilegium obtinent Univeisitatis sigillo Notarii manu munitum . Nec tamen approbati habent secutitatem medendi nisi in Ch: rurgi i,ita ut nullum Pharmacum, aut potionem dare possint sine consilio,& consensu alicuius periti Medici quem consulere tenentur ut ex privilcgio coia: stat. Hi vero vulgari idio matre eXaminantur . Qui vero Chirurgiae parti artis nobilioris incumbunt, Is partibus in humano corpore gravioribus rcliae dijs inritu administrandis se se applicant, immo horum in Cathedras, rationem praecipere cogitant, eae imen q9oqxie, sed long c. c. c. di-

223쪽

ao a Iuc. Phil. Tomasini Covet mentar. diversum, & idiomate latino subeunt; Quemadmodum iri

favorem studiosorum juvenum, praecipue extero sum Senatus Venetus An. M DC XXXVIII. die iv Martii decrevit eos in Collegio Veneto Gymnasii a publicis Prosessoribus post examen erudite institutum facultatem impetra ἀre posse docendi Chirurgiam, eamque exercendi, & pro renata consulendi, Pharmaca dandi, aliaque ut Privilegio latius patet. Hi vero Physici chirurgi etiam a Collegio Medicorum fieri solent,

Chirurgiae Privilegium pro Vulga- ribus Chirurgi S.

IN CHRISTI NOMINE. AMEN.

Niversis o singulis praesens pablicum Chirurgia misite

gium visuris, lecturis, or audituris Nos N. A. Alma Vniversitatis DD. Artistarum , ct Medicorum ceti berrimi Archigymnasii Patavini P. Rector sec. falutem in eo, qui est omnium vera salus. o ignificamus vobis o hamum seriem sirim facimus indubiam , or atri stamur, qualiter sub dis infrascripta distinum praesentium coram Nobis ct Nobilibus Assessoribus, nec non Consitiariis Vniversitatis nostrae Patavinae personaliter consitutus tymdens se Eruitus Vir D. N. N. filius olim D. N.N. a Peri stribus cst Excellentissimis Artium cst Medicina coctoribus, Chirurgim

qua prin oribus, videlicet D. Dii diligenter o

rigor ose tentatus, ac examisatus circa ea , qua ad chir etiam practicam se exercitationem pertinere noscuntur , videticet per

cussiones, vulnera, ct apostemata, emissionem sanguinis a quali-b t parte cor oris , o huiusce morbos manu aliter curandos: st in ipso examine , se dubiorumpropositorum solutionibus ita bonὸ, ho-

224쪽

hic se alique locorum, r rarum, ac Civitatum ab eisim Excia tinis is Anium se Medicina Doctorabus, Chirurgia Profssori

bus unanimis r se concorditer,ac corum nemIne flenitus,atquest

nitas ae crepante, aut di sentiente, nec haesitante quisem iudica ius, admissus o Vprolatus pro seu Puntissimo CBirurgo. Tua propter NMN.antedictus atrandentes se cientiam eiusdem D.N. ex consilio se scientia i orum Excestentissimorum DD. Docto rum, ac Professorum, eidem auctoritate, qua fungimur a Statu ris praedictae Almae Universitati nostrae nobis concessa, licentiam, auctoritatem e toti rem damus, concedimus, is impartimur, quod in arte o exercitio Chirurgia ex nunc , sic, se ubique rer- ramum se exercere , ac privatim or publice mcaeri poss)t, prout ceteri in hac Arte chirurgiae Licinitati, o approbati Chirurgi iacere , CT exercere tosunt , ac potirunt quomodo tibιι in futurum, dum tamen in thraca minime se impcdiat , es in cassibus periculosis Excillintispmes DD. Doctores I hysicos sempor consulere tenearur, prout ita se executurum obtulit, se promisis iuramento ab eo solemniter per nos recepto pro executione Matuto-νum Vsius Alma Vniversitatis nostra Patavina. In quorum omnium, se singulorum suprascriptorum fidem, ac testimonium has nostras patentes Privilegii lueras manu nostra habscriptas , o Cancellarium nostrae Univcrsitatis Fubscribi, atque eiusdem VnL versitatis Agisti iussimus appenssione muniri. Actum o datum Paduae in publico Archigymnasio anno a partu Virginis millesimo sexcent fimo quadragesimo septimo, Indictione Die Mercurii . . . . mensis N. Praesentibus ibidem Magnificis Viris D . .

omnibus Patavinis es aliis quamplarimis diu marum Nationum disii in prasinii isibus ad praemissa vocatis es rogatis. Laus Deo. Sequuntur subscriptiones t erectoris es Doctorum.

225쪽

D Studiosorum commodum varia collegia hic conduta suere a Viris Claris limis & de literis benemeritis, ut ii venibiis rei familiaris laborantibus sit bvenirent.' Primum Collegium Prat ensem S. Hieronymi, &S. Prosdri cimi ad D. Antonii Templum institutum a Pileo de Prata J p .icopo Patavino, deinde Archiepiscopo Ravena te, &S. Romanae Ecclesiae Cardinali , qui post v/ii . vitae labores Episcopus Tusculanus anno M CCC XCLV dum Pata-cii moraretur in Palatio Arenae die va I octobris pro inst tuendo Collcgio a Principe Francisco de Carraria domum Implam in vico S. Margaritae dono habita. Die au Oct

bris Anno M C C C X C I X condidit Romae in Monte

Iordanosluim testamentum, & suos haeredes instituit m di- ictum Colli gium pro duabus partibus, pro tertia parte Sacellum S. Ioannis in Callud rati Patavina tibi sua ossa condi jussit. Ipso autem M CC CC I satis defuncto ex ccutores testamenti, mutato consilio in prospectu D. Antonii supradicti Collegium erexerunt sumptuosis .aedasciis adlurclipectabile: ubi juvenes XX, quinque Foroiuliciasses, totidem Veneti, Τarvisini, S: Patavini habitatio ium c latine ni, 5 famulatum cum decem aureos unoquoque anno. Eliguntur ab Episcopo Patavino , a Priore Iurisconsultorum,

S a seniore f. miliae Zabarellae N Leonis. Supra citis ostium

haec leguntur . . . . A

etiris Imaotas Hexa mrarcus , , Didiia ditinis fluatis A . canone sacro, Magna comes Pratae Duus aedit inclytus hiros Car e Pontificam, celsos operarus honores Milti quadrigιntos , bis denos auxerat annos ParItis Virgincus, cum moenia structa qHerurit.

226쪽

De 'innasio P at a vino Lib. I.

Pedditus ex censu Ducatorum xv I I millium in Sexteriis Venetis, praeter Ducatos C C ex locatione aedium Patavii. Hodie sublatis Sexteriis plurimum ei decessit, ac sermo jacet, paucique Scholarcs hic habitant.

Collegium Spinellum ad pontem curvum Anno Domini MCCCCXXXIX a Belsortio Spinello Ep: scopo Casai ne ii filio Nicolai Spinelli Domini Iuvenarzi in regno Neapolitano , Comitis de Gola, & Magni Cancellarii Regni Siciliae,inst tutum , quod tamquam Ius patronatus, & primogeniturae in familia esse voluit, addito pro alendis studiosis Ducatorum 9999 Renore , quod in Urbe Veneta e Sexterio S. Marci S. Pauli annuo censu reddcbatur. Sed ne scio quo fato sexteria a Principe sublata multa loca eiusmodi redditu suffulta , penitus corruere. Quod Collegio Pra tensi,& huic accidit. Testator li redem insititit Antonium Spinellum e Luca quondam fratre suo,& post eum posseros Omnes masculos , quorum decus feliciter hodie Hilarius

Spinelliis Philosophiae, & Medicinae Doctor egregiis suis

virtutibus sustinet. Collegium Cauchum pro Patritiis Venetis in vico V ne alium a Iacobo Cauco Archiepiscopo Corcyrensi Patritio Veneto erectum fuit anno M D LXU opulento satis proventu. Sed hodie penitus jacet desitum. Eodemque fato Colli gium Fel trensium c regione D. Antonii a familia

Altina apertum duobus studiosis, quorum alter Iuris pruderitiae studiis, alter Medicinae operam navaret: quibus assignatae ora ne fruges clun vino, ac numis alimonis necessariis. Collegium ad aedem D. Catharinae a Iacobo Arquate, vel de Arquada Medico Physico apertum juvenibus: quorum cuilibet subministrantur frumenti, & vini quantum satis est in annum, itemque Ducati sex praeter salem, ligna, S: falarii latum. Fuit hoc olim erectum a Commissariis suis,&haeredituis testamentariis D. Petro Braga deno, S: Francisco

de Medio civibus Venetis , auctoritate & consensu interposito

227쪽

aos Iae. Phil. Tomasini Commentar. sito Illustris Principis , & Magnifici D. Francisci de Carraria

Comitis Anguillariae Civitatis& districtus Paduae, &c. Domini Generalis, ut ex instrumento D. Zilii filii Ser Facini de Calvis de Montagia ana Notarii An. M C C C X CI U.die XI ii Octobris constat. Hodie diligenti cura ab illustrissimis Conta renis Venetiis ad D. Barnabar gubernatur . Collegium ad pontem Molinarium in speciosa domo institutum a Thoma Philologo B a venate Philosopho S Medico anno M D LXXV ι I commune sudiosis, quibus solum domicilium & Ducatus unus pro honorario es uno quoque anno: a S. Iuliani, S. Geminiani, S S. Ioan. Bragolae Plebanis Venetiis eliguntur. Ducatos annuos DCC habere constat.

Ad D. Luciam Colleolum Brixiensum anno M D V insitutuma Hieronymo Lamberto nobili Brixiensi Ioannis filio ex privilagio inter cives Patavinos adscripto pro seκjuvenibus Artium & Medicinae studiosis. Qui eliguntur a Consilio Vibis Brixia1όcuique Ducati x x v assignantur, famuli,& domicilium sine expensis. Mea aetate restaurata est domus,quet obscura &infims conditionis erat.Supra ostium inscriptio praesens :COLLEGIVM NOB. BRIXI EN. PHIL. ET MEDICINAE STUD. A HIERONYMO LAMBERTO PATR. ET MED. BRIX. OLIM CONSTRUCTUM, VETUSTATE DEINDE COLLAPSUM COLLEGII PRAESIDES RESTAVRANT ANNO DOMINI MDCXXII.

Ad Pratum Vallis splendidum ac sumtuosum palatium spectatur a Cardinali Antonio A muleo regia animi liberalitate

228쪽

litate apertum Patritiis Venetis , qui scientiarum studiis operam impenderent,addito pingui proventu. Leguntur aurcis literis in prospectu huius nobilissimi aed ficii haec:

COLLEGIVM AMUL EUM A M. ANTONIO CARDINALI AMPLEO PROPINQUORUM, AC REI P. ORNAMENTO INSTITUTUMIO. BAPTISTA BER NARDUs, M. ANTONIUS GRITTIUS, AUGUSTINVS AMVLEVS EREXERUNT.

Collegium Campionis in vico Vinealium erectum ab Albicio Brancaricco Lucensi Canonico Tarvisino pro novem iuvenibus, Patavinis duobus,totidem Tarvasinis, Ferrarien- sibus, S Gallis. Nono ad libitum electoris, ac huius loci patroni, qui hodie est Patriarcha Venetiarum. Quilibet studiosus per septennium habet frumentum staria xv III. vi. num, & ligna necessaria , domicilium & famulatum. Hodie floret & diligenti cura gubernatur. Collegium Priolum in Vico S. Crucis pro Patriciis Venetis sumtuosis , ac regiis sabricis constructum.

De Colligio Rudis. Cap. LXM.

INsigni erga patrios cives affectu Nicolaus Ridius nobilis Patavinus Artium & Medicinae Doctor anno Domini M CCC XCVIII. xix Iulii in suis aedibus ad Vacci puteum testamento Collegium instituit pro sex juvenibus civibus Patavinis. Quod postea D. Daniel Ridius quondam Ioannini Legum Doctoris filius anno M CCCC V die vi I Aprilis testamento confirmavit, alendisque studiosis juvenibus fertilium quorundam agrorum possessionem in

229쪽

villa Mur za . Collegii vero inspectionem Episcopo Pata. vino, Vrbis Praetori, ac duobuς Collegii Philosophici & Mea dici Doctorum senioribus una cum provectiore suae familiae relicuit; Quod munus hodierna die Cl. Vir Iuris utriusque Doctor Nicolaus Ridius huius familiae senior insigni pin

dentiastistinet.

De Collegio Eulesco . cap. L X II I. ANub M C C C C X L U I. die septima Aligusti ad

pontem Curstum alterum etiam Collebium test , mento instituit Cl. Vir Attium & Medicinae Doctor Franciscus de Enoleicis quondam Leonardi de Civalcantibus Flore it rini filius post obitum Catharinae suae coniugis, Pro quatuor studiosis per annos quinque alendis; quorum duo sint Pat Vini,tertius Tarvi sinus , quartus ex municipio Mugiae. An no M CCCCL uxor ipsius testamento unum praetereae enuin juvenem addidit. Mandatum prosecuti fieriinturior tune temporis Collegii Philosophorum, ac Medico .rtim & Benedictiis de Doctoribus & post ipsum senior ε sa milia nobilium de Doctoribus . Tantus porro ea aetate civiti in &forensium in juvenes bene educandos ardor erat , ut Stephaniis di lao floribus D. Benedicti jam dicti frater anno M CCVC L VI. xxi I Iunii Collegium in domo sua Patavii ad S. Andream operiendum constituit, si D. Gregorius de Doctoribus eiu que filii masculi testamento haeredes' scripti, usque substituti sine haeredibus masculis deficerent

De Collegio Graechrum . Cap. L TIR Edditus Ecclesae Chisa mensis ob in te isectionem Episcoportina a balbaris illis habitantibus in ties partes divisi Duae vicinioribus Antistibus, sub quorum cula D. ce- sis

230쪽

ss ista immanium Nominum compartita . Tertia pars Romae collegio Graecormn concessa fuit. Haec tandem decreto Veneti Senatus pro constrtiendo Patavii collegio Graec rum anno M D C X X X translata est. Ad potitem Ligneum supra amoenissimum Medo acum flume domo splendida Francisti Maurocent in Marci Procuratoris accepta annua pentione Ducatorum centum' de viginti collegium hic Graecorum institutum fuit . Scholares hic duodecim ex Regno Cretenti. Qia ituor ex Urbe Creta. Duo ex Cydonia totidem ex Rethimo,& duo ex aliis Insulae civitatibus aluntur annuo sexaginta Ducatorum stipendio, quibus &famulatus pro eorumdcinconamodis, ligna , & culina administratur.

Praeses ecillegi j a Gymnasij Resormatoribus aliquis h primoribus Prosessoribus , cuius est onus ad optimum finem omnia dirigere, ac prςsertim curare, ut juvenes in studia operam impendant; quibus prohibitum eit arma ferre, nec licitum advenas in hospitium recipere, nee extra Urbem vagari sine licentia Praesidis; cui nullula, honorarium assignatum , sed merum honoris munus est ac dignitatis. Nobis cuinis mentantibus onus hoc sustinet insigni prudentia V.Cl. Ioan . nes Galuanus Patavinus Criminalium professor consulti L simuS.

G In vico S. Prosdocinii collegia duo. Primum Familiae Mi- Ianar de Noale pro suis, cuius domo ignavia haeredum hodie cecidit. Alterum Familiae Superchiae a D. Hieronymo Superchio

institutum ut ex his literis.

COLLEGIUM A RE P. D. HIERONYM SUPERCHIO PROTH. A POST. ET PRAEPOSITO PIS AVRENsI INSTITUTUM, ACCURANTE lo. RITTI COMMI, SAR: TESTAMENTARIO ERECTUM M DXCII