장음표시 사용
31쪽
Τ E R R AE S. SALUATO Ri S. Contra Communitatem Terrae Valentiae.
In fauorem Communis Castri, & terrae Sancti Saluatolis: plura occurrunt dilucidanda. r
Primo quis in hoc iudicio sit actorict reus. Secundo,quod ius possit competere agendi finium regundorum communi Valentia.
Tertio,si ius competit a gens de sim tulis exceptionibus inductis per illos de Sancto Saluatore, lac multipliciter Trimo, designis diuisionis. Secund),deposscssione,ct haec ex confessione partium,ct probatione tectium de actibus iurisdictionis. Tertio,de praescriptione. Quarto, de Uurpatione lite pendente facta per illos de Valentia.
Quarto,principaliter ridendum en defundamentis illorum de Va lentia, ut confutentur. OTrimo, de eorum signia assertis. Secund) de eorum libris de asserto archiuio extractis. Tertio, de eorum aruata posses e, ' probari nixus probata sit. GGRADro R Primum,& ostenditur comune Valoiae esse loco acto is inoi pr ccitu. Na tqui primus intcrpellat iudicialitcr quaestionem defundo, ille primum dicitur actor. ifile iudici. l.in tribus. l.hoc iudiciv.ffcom. diuidun .l.N' ideo in prin. E de condic.suri. sed coram. D. Raphacie, S Gulielmo primis iudicibus primo proposuit pars Valentianorii, secundo 'o respondit
32쪽
ουespondit pars illorum de sancto Saluatore. dehine primo a produxit iura ad suae funda metum intentionis, quae t productio,in summarijs, quali narrans & concludens prout in iuribus productis apparet, habetur loco petitionis, ut legitur in constit.ad reprim .per Bar.&in clem. saepe . dc uerb. ligni f. N per Bal.in.L nec quicquam. .de plano.st.de om. procons. ergo fuit primo agens Syndicus de Valentia. 3 Patet Secundo, i quia ubi primu tractatur de meritis cause,incipit cognosci ordo litis,C. de procurat.l. nihil arbitra
go apparet ex ordine productionis,ubi incipit tractari demeritis,illos de Valentia esse actores, & per consequens reos csse illos de sancto Saluatore, Dehinc cora. D. Agabito & Gu-glielmo sequitur potitio illorum de Valentia expressa & concludens,de 'ta a dubitare non expedit. Aduersus nanc conclusionem,muole satis instabant aduo cati Valentiani, quod iudicium t finium regundorum datur ex capite damni dati in confinibus.Cy. in . l. 3.& in. l.fin .Qsin. regula .sed illi de sancto Saluatore primo inchoarunt petere damna & robarias datas in confinibus, ut constat ex su-plicationibus primo porrectis per illos de sancto Saluatote, ut dicit umigitur sunt primi prouocatores litis de finibus. Respondetur tripliciter, Primo quod non constat illos de sancto Saluatore primo supplicaste.Secundo, & si cos et, illa nofuit prouocatio,ut termini ponerentur in confinio ,uci de clararentur , sed ut bellum ceptum inter ipsa communia tollerctur,quia non errat datum damnum in territoriis respectu litis, uel respectu finiti, sed ratione iniuriarum : N ex hoc non competit sinium regundorum iudicium. Tertio,quia iula lis damni dati fuit primo sequuta quam veniretur ad petitiones suprascriptas, datas spccialiter ratione declarandoruconfinium, & maxime finitum fuit illud litigium damnorum antequam deueniretur ad illam petitionem, in qua post
longam narrationem confinium assertorum de Valentia per capitula demonstratorum. D. Iac.de bassis coram. D. Agabito &G iglielmo,petit declara ri confines, prout in capitulis supra narratis continetur.& sic remanct dcsensata coclusio,
quod nulla petitio in iudicio isto ultimo cofinium est ex parte illorum de sancto Saluatore, sed tantum ex parte hominia
33쪽
de Valentia. & patet ex alio.quia omnes scripturae iudiciales illorum de sancto Saluatore sunt per uiam exceptionum ,
di triplicationum reo competentium,& non actori.l.2. .re- plicatio.ffdc exccption .cum sim.& haec quaestio proderit ad multa, ut infra dicetur. Venio ad secundum,&ostenditur nullum ius competere Syn dico communis Valentiae,terminari iurisdictione,& te
litorium iurisdictionale ad finem exercendae iurisdictionis 1 infra territorium. Probatur sic. Omnis i iurisdictio de Imperium sundamentaliter inligret osiibus principis, ncc ab co tolli potest quin remaneat ius superioritatis,quod etiam prsseribi ncquit.l. competit.C.do praescrip.3 o. annor. &est dictum Bal. in prooem .scud.cmanat enim a principe fons, & est so-mes iurisdictionis di imperis .in tit.de pace iuram .firman. f. ad haec.& in cit. quae sint rega. in prin. facit.sside re iud. l. nemo potest. Hi nc est,quod no est reperire iurisdictionem nisi in principe,& quibus ab co concessi est priuilegio,vel prae
scriptione,uicem priuile j obtinent e.c.super qu busda. ext. de uerbo. signific per Barto. ff. de publica n. l. si publicanus. per Albcric. plenius quam alibi in . l. sn. C. de iurisd. om. iud. cum multis sim. Sed constat commune Valentis non habere iurisdictionem nec imperium,ex priuilegio, nec ex prascriptione,quin immo ad literam in domus tota dic siciales dominorum Valentiae quibus per ipsos dominos co-6 ceditur iurisdictio&imperium,& no obstanti quod oppida citam possint habere iurisdictionem J. I. in s .per Bar. E. de dam. inf&. I. sn.in glo.& pro co.C. dc priscrip.lon.temp. quia sit eor,ut Bar.& Cyn.dicunt,sii princeps concessit, uisupra dictum est. Non obstat quod multa instrumenta dicant, in territorio Valetiae,& iurisdictio cohaeret territorio, l. fin.C. ubi S apud quos.de sic,si habet territorium, habet iurisdictionem, quia respondetur singularitur ex mente Bal.& Ang. quod territor rium i iurisdictione armatum, de quo in s .pupillus. . territorium. de uerb. signif& in. l.sia.de iuris d. omn.iud. accipitur tripliciter: Uno modo active, Alio modo passive, Tertio modo suppositive.Si active consideretur territorium, iuriL.
dictio re ius stat in principe qui est iudex summus agens iurisdictionaliter, ut iuribus supra allegaris . Si passive, stat in subditis,
34쪽
subditis, qui subsunt iuri sdictioni, sed per haec non habet ius
iurisdictionis & territori, immo patiuntur,& subsunt. Si circumscriptiue,tunc iurisdictio, hoc est exercitium iurisdictionis,cohaerct territorio,ut ultra non extendatur: & stat, dicit Bal. licut nebula supra paludem.in. . ad haec.supra alleg. uerba sunt sua elegantia in. l. I. M. cum in initio. s. de offitra furb.& g.in. l. sin.ff. de iurisd. Omn.iudi.& isto modo iuriL dictio nec etiam territorium est it lorum de Valetia, sed pring cipis.Tunc arguitur sic. Iudici tuni finium regundorum s pit proprietatem uel qua ii ,sci lic ci,ut sit dominus, uel laudatarius,uci usu fructuarius, uel emphyleuta perpetuus iuris cofinati,uci confinandi .L3. ubi glo .co m. diu ld.C.&.st. O. l. sed S loci.*.finium. idco non habens dominium uel quasi, non habet hoc iudicium.l.communi diuidudo. g. ncque colonus T com .diuid .datum est enim hoc iudicium pro uendicati ne confinij occupati . l. r.inglo. Esini.reg.Sed isti de Valentia,ut ostensum est,non habent ius in iurisdictione: ergo noposlunt agere: sed sortius non potuerunt acquirere polles.sionem iurisdictionis , quod est utilius , ut infra alio argumento de possessionis acquisitione dicetur per illos de Valentia .
Ad Tertium,est primo inuestigandum, si communi Valentiae competeret ius in finibus poncndis,prout petit,an obstet allegata & opposita per illos de s. Saluatore, & sic fundabi-y tur iustitia per illos de sancto Saluatorc. Primum, quia i in hoc iudicio,quoad materiam probandi quilibet est actor, &rcus: ubi a uicin liquido non probatur, tunc inspicitur quis possideat,L I. a.& 3 .com .diuidun .&.c.ex literis. cxt.de probatin iuxta mensuram poli sionis ponuntur limito por i
dicem finium: videamus igitur primum de primo modo probandi,& hic adducuntur ligna moretarum, scilicet prima de scptem,quae est super podio tagiolarum, quae reperta est habere infra se in fundamento suo unum lapidem grossum, cutribus lapidibus pro testibus. Modo dicunt doct. Quod licetio credatur de confinibus libris antiquis, ' cum alijs adminiculis,& scripturis scriptis in lapide,&c.ut lcgit in c.cii causam.& ibi per glo. & Bal. ext. de probat. α. c. ad audientiam. de
35쪽
lolita pro diuisione& limitibus territoriorum antiqua superant omnem probationem. l. 2. ubi cassis secundum Bal. in uer. monumenta. C. com .diuid .dictitatu r enim monumenta a ad memoriam hominum facta. a ita conc or.doct. canon. in c. supcr.ext. te paroch. N in. d. c. cum causam. unde, sicut
magnarum prouinciarum & ciuitatum intcrdum signa im-b mutabilia fluminum, b montium,& liratarum regalium stini signa confinium, ut ipse Bal. ponit in. g. si quis de manso. in
II tit .de t controuer. iiiii cstit.& m. l. c.cum clusam. ita etiam signa lapidum apponi consueta in rcgione, faciunt fidem,ut uolunt. do is .in d. c.supcr eo.& maximo, quia licet sufficeret unum lignum, cum extensione lincae inici lectualis,ut scribitur per Alburi in Authen. quod ius.C. de procur. & quia limes dicitur linea in qua nihil aedifi ai i potest, ut dicunt. D.
I Oan. And.& innoc.in d .c. superco.& dicitur limcs a lite. c fortis. de uerb. i gni f. tamen quia hic sunt subsequutiva perrectain lincam alia signa similia,maior fit demonstrati γ, Ῥsint tigna confinium territoriorum . Quod etiam probatur ex alio. est enim primum signum in loco eminenti, scilicet sit per fastigio uel cacumine montis. Vnde secundum doct. ubi supra , facit eminentia loci & signum maiorem fidem. Praete ca: quia testis unus de valentia fatetur moretas istas esse signa ad constrandum, & uocatur Saluaticus. Adsunt e tiam instrumenta,quorum unum antiquis imum cst, facientia mentionem de una orrisella , aliud de una moreta, quod idem cli,&omnia loquuntur m territorio sancti Saluatoris. Adest etia consuetudo probata rcgionis, cp moreta utitur il- Ia pat: iae Moiisserati ad co finia te ritoriorii, patet inter Bera a golium,S: terra sancti Saluatoris,St talis generalis consuetudo facit notoria,& uim legis habet. Bal. in rubr. ff. de ror. diui col. r. Adest p aeterea Aectio agri inen forum electorunon ad mensurandum , sed iudicandum de illis mo clis, an sint signa confinium. Et palam cst istos poste & dcbcre tanquam peritos eligi ad iudicandum de confinibus, c. quia iudi ante. cxttr.i de praescript. l. inter Calicilianum. ff. de arbitr. facit quod not. dominus Anton. de butr. in d. c. quia iudicante. & Barto. in . l. i. ff. de lib. agnosce. &
36쪽
glolarum osse signum confinium: sed unus ipsorum: dicit de confinio territoriorum,al.cr de confinio simpliciter: sed nescit an territoriorum, an agroruin . Vndc cum iste de Sancto Saluatore approbatus lit per illos de Valcntia, cst sal im, re si non iudex, testis idoneus ad probandum hoc esse lignum terminans territorium,& Uius de Valentia est lignum terminans. Sed frustra ponerentur tot signa ita eminentia , uci in eminentibus locis,ad terminanda prseia,maxime cum nesciretur quae praedia,ues quorum, igitur relinquitur, quod sint
ni iura i secundum huius tertii articuli, principalitor ad probandiim quod haec signa sunt territo. ij propter polic ssione iurisdictionis habitam,& tunc existentem apud iudicem sani3 cti Salua oris: quia i possessio concinuata declarat titulum dubium, & qualitatem eius dubiam, secundum doct. S. D.
Vnde pro huius secu) di dcclaratione, Cilicet, quod poc. sessio usque ad confinia moreta una lit apud iudiccm Sancti Saluato is,a gii tur multiplicii cr. Primo libellus illorum de Valcntia fac it ipsos reos: & datur contra posscssorem ultra confinia actio restitutoria. l. 2.C.fin.rcgun. ad restitutionem possessionis.vt l.3 .C.fini.reputa.&Li.in gloss.ffae .litu. &probant glo.&doct.in l. 3. allig.&Specul. tit. delud. . a. forma libcllorum.& idem in titi de paroch.& Rose.in libello fini.regund .immo ex p occllo constat,quod isti de Valentia allegant posscssioncm illorum de Sancto Saluatore iniux stam. Tunc argumento sic. istud iudicium t cum sit reale, di detur γ possessoro,& suum principiti sormale ad restitutione confiniti est possessio conuenti. l. i .cu ibi not.C.de alion. ludi.mut.cau. fac.& iur.su p. alleg. ergo bene confitcnt iudici et liter ualentiani iudice S.Saluatoris possilere: quia libellans confitctur contenta ha libclicol.cupolin. C.dulib. cati.
Secundo argumcntor sic. Isti de Valentia habent ius collectandi praedia sere sitim in territorio eorum asserto, & ista praedia habent consignata,ut dicunt.crgo praetendunt iuri dictionem,& se seruitutem contra illos de sancto Saluatore: illi autem de sancto saluatorc, gerentes se pro liberis. nunquam soluerunt,ta sic suerunt ab illo tempore primae dulcriptionis
37쪽
seriptionis in possessione libertatis, quare co finia non sint terrae Valetiae. Argumetum prςstat iis, quia in istis iuribus negativis, qui incipi ut no seruarc ab eo ipe quo praedominas
incipit,praetendere seruitutem,incipiunt libertate possidere, Lj.M. haec autem iura.ffide seruit.urb. praed.l. Atilicinus.Edeseruit.rustic.& Bal. in l. I . q. q.& I. 2 .q. 3 . C. de serui t.& aqua.
ideo inquit Ang.in d .l. r .3.haec autem iura. praescribi facile is ab eo tempore,' quo quis gessit se pro libero, libertatem excursu temporis a patientia aduersaraj qui praetendebat
seruitutem.allegat. l. filius. C. de dccur. lib. Io.& Inno. in c. . de capel.monac.& faciunt not. per Zabaret .maxime, in d.c. cum ventilent .exi .de constit. prsecn.& fisi seruitus uendic.
Lii quis in itineris.& per tot.& quod scribit Bar.in l.si prius.
in rcpetit. T de aq. plu. arcen. Io .Fant usi j plene in .f.aeque. instit.de action. itaq ieconcluditur,ludicem sancti Saluatoris,quorum sui non soluerunt onera, & se gesserunt pro liberis,possedisse territorium,&iurisdictionem usque ad eum locum quo non soluit onera, quia contrario rum eadem est disciplina. sicut enim collectare serenses intra confines probat iurisdictionem,&posscstionem confinium, ita econtra, non pati se collectari negat confinia, & iurisdictioncm in praetendente:&tamen, ut ex consesiione utriusq; partis pater, territoria sunt diuisa igitur illi de santo saluatore ponsident fines usque ad locum ad quem tu de Valentia desinis possidere,argumentum est in conuin cibile. Tertio etiam confirmatur conclusio lisc,& argumentum proxime prscedens. Iudex sancti saluatoris. ergo possidet lubiectionem respectu iurisdictionis. dictum cst Bal. in I.cualiquis.C.de natur. liber. facit quod not. Alber in l. nulli.C. de epic& cler. Barth. in. l. si publicanus.ff. de public.c. dile 6 cto. ext.de ossi .Archid. Bal .in .d.c.cum causam.t Etenim i risdictionis proprium est, subiectos, & eorum praedia usque ad confinia victris iurisdictionis collectare. Alberi in. l. Ian. C. de iurisil. omn.iudi. & nemo dubitat. confirmando: ergo praecedes motivum, arguitur sic. Qui mea praedia collectat, quas possidct ea tanquam in sua iuratactione: si ergo non collectat,cum posset,& prstendat, non possidet: quia libe tatem ego possideo,sed si alius iudex possidet, puta, quia ea prsdia collectat, ut in territorio suo, tunc iurisdictionem,
38쪽
& territorium possidet: &haec quidem polsessio est antiqua, ut per testes probatur, & per scripturas antiquas. Ex hoc itaq; concluditur, ad duo, scilicet, illos de valentia non possidere iurisdictionem isto tu confinium,& iudic Sancti saluatoris possidere. Quarto probatur lige posscssio in persona iudicis sancti saluatoris: quia actus iurisdictionales facit usque ad consi-nia designata per illos de sancto saluatore. nam ample, utina praedicta, proba turper testes omni exceptione maiores, puta,qui nou sunt de terra sancti saluatoris. quomodo captis aliquibus de sancto saluatore intra confines deligratos percos de sancto saluatore,& conductis ad torram valentiae,cognito & uiso Ioco per iudicem terrae valentiae, eos
laxauit impune,& i inmunes absque aliqua solutione. & addit testis,quod erat tunc iple consiliarius,& commissarius in terra valentiae sancti salua toris. Ecce igitur quo iuri lictionem possidet iudex S.saluatoris, & cam non possidet iudex valentiae. quia unus facit actum possidentis,alius no possidetis: imo si habui flet amittedisiam enim clari suet mi iuris est in acquirendo & amittendo quasi possessionem iurium inco Ir poralium t necessarium corpus, sicut animus est & ipse necessarius.l. s.f. dare .ffide usustii c. Bald .in l.2. C de seruit.&aqua. habet enim possessio plurimum facti. &c. fuit enim illa una sentctia interloquutoria cognoscente fines iudice sancti stiluatoris, ut supra dictum est.& cxequtio ideo bcne est actus possessivus, ut plene in c.dilecti.de capel. monach. &
Adijcitur ad idem,custodia passiis pontis Andae facta per I 8 Datiarios & Exactores uectigalium:quia i exigere uectigalia iurisdictionis est,& imperij.ut in tit. quae sint reg. in us . seud. Bart.in l.s publicanus.1fide publica. D. Barthol .dc Sa- h. in L2.C.noxia uectig imp. non posm plene in alleg. c. cudilecto .ext.de ossi c. Archi d. Bal. in d .c. cum causam. cxt. de
probat. S hqc per quindecim lcstcs omni exceptione maiores probata sunt:& hoc sufficeret. Adijcitur quod fuit absq; eo quod aliquis, & maxime de santo saluatore per datiariuvalentiae ibi fuerit exactus, salua responsione ad testes valenciae, ii qui uideantur oppositum dicere. Adiungitur ad hec, custodia facta per homines sancti saluatoris de mandato
39쪽
dato castellani sui ad podium lagiolarum,ubi cst euidens si-I 9gnum diuitionis territoriorii, ut supra declaratum cst. Nami custodia loci arguit possesilonis acquisitioncm, uel retentionem custoditi. n.de acq. post .l. quarundam.& si quis diceret,ea custodia no fiebat ad possidendum locum. Fateor,sebat tamen in loco confinis, ad demonstrandum, quod usq; illuc durabant confines.Uel si haec negabunt illi de valctia, non allegent etiam illud pro se, de quo uisi sunt facere in gnum capitale,si illud probassent. Itaq; ex supradictis N alijsquam pluribus actibus posscssionis probatis tam per testes productos pcr Syndicum sancti saluatoris, quam ctiam per illius de ualetia , ubi aliquem ipsorum in aliquo contigit dicere ueritatem,licet multum,deducitur probata possessio iurisdictionis usque ad confines designatos per illos de san
Venio iam ad tertium articulii tertii principalis ad opponendum illis de Valentia exceptioncm praescriptionis: tri-2O ginta annorum. t Nam reus in caecipiendo potest este contrarius, succcssiue tamen, & subordinate.c. nullus pluribus. ex. de reg. iur. lib. 6. & fide reg. iur. l. nemo cxijs. ideo potcst quis dicere se cxemptum priuilegio aliquo ,& titulo , etsi non probato,ex praescriptione. cx. de praescrip. c.auditis .item quis dicet se fecisse transactionem nullam, & in quantum aliqua, metu extortam, & rescidendani .l. interpositas.C. de transact. &sic de singulis. Quinimmo actor interdum a
mittitur ad remedia contraria, bordinate tamen .c. constitutus .exi .de restit. in intcg. Et gd propositu de prs scriptione confinium, inquit signanter. D. Ant. de Butr.post glo. t. depraescrip.c.quia iudicante. & sic tollitur quod obi jciebat.d. aduocatus Valentianorum, quod prsscriptionem allegas noobtinet qi i i est sibi contrarius. Nam cum non oppono,nisi quatenus in principali iure diuisionis non obtineam ; unde ex quo conitat iudicem Sancti Saluatoris exercuisse iurisdictionem, scilicci exigendo collectas ab habentibus praedia usque ad illa confinia,& alia secisse, de quibus ctiam constat ab co tempore citra quasi possedisse iurisdictionem consinium,& sic eam prescripsisse spatio triginta annorum. I.fin.
Aduersus haec fundamenta opp primo malam fidem iudi
40쪽
cis sancti saluatoris, hoc enim taceri potuit, quia ab eo anno quo primum tacta est consignatio, S descriptio praedior I rum intra confinia alteria valentiae,&non est solutum t incipit compctere iudicium sinium regundorum, Bal. in l. fin. C. fin. rcg. l. l . . ad hoc. ubi not. C. dc anna. exccpti. crgo ab
eo ic pore citra cepit praescriberclax possessione e iam probata. Nain ex successione tanti temporis, S toties rcplicata nopotest allegari mala fides,immo proba. ur bona fides, Inno.
in c. cura .ext. dc ivr.patron. praeterea mala fides nocerct ubi
posset apparere de ueritate colinium. Aut est dubium, & ibi statur possessioni, ut. c.cx li oris. uel praescriptioni. 22 Secundo uero opponebatur, prohibita esset praescriptionem cofinium iurisdictionum,ut.c.super eo. ext. de paroch.
Duae solutioncs dantur, una, quia nullibi reperitur prohibutam esse praescrip. ionem confinium territorij iudicis secularis,immo regula cst in oppositum , quia ipsa tu. isdictio praestribitur, ut supra tactum est, per not. per Albcr. in . l. fin. C. de iurisd.omn.iudi.& cst casus in l. fin. C. sin. rcgun. ubi indistincte loquitur de finibus . nec est aliquis doctor. cxtendens illud statutum ccclesiae ad fines territorij iudicis secularis,ergo nos non debemus extendero, quia legum correctio est euitanda. Non t sequimur iura canonica ubiccstat materia peccati, de res clare dccisa est de iure ciuili, c. nouit. ex. de iudici. tangitur in .c. polles r ni alae fidei. ext. te reg.tur. lib.
noc.Secunda cst solutio, quia ctiam fines picbaniarii, & dicecesum praescribuntur,i ibi sunt conlusi di inccrti, ita transeun do dicunt doct.in alleg.c. super eo.& in d. c. quia iudicante. N ad literam declarat. d. Bal. in c.cum causam. supra alleg. id cst,quia aduersarius contra quem praescribi non postet, indubitare doceret fines sui territorij, & hoc male patitur responsum, sicut di caetera. Rcplicant & tertio, quod fuit interrupta,& non aduertunt,quod actus quos adducunt ncc interruptionem probant,& praeterea ante illos actus crat iam perfecta praescriptio. ideo amplius de intcrruptione non sit sermoc .lllud.&. c. si diligenti. cxt. dc praescrip. iam enim plenum, uel saltem efficax ius quaesitii est ir euocabiliter ex praescriptio-nc. l. si quis emptionis titulo .C. de praescrip.trig. Ianor. Authun. nili triccnnalis. per doct.C.de bonis maternis. E Ve .lo