장음표시 사용
11쪽
to necessaria deficiant: Denique,si nec alius. quod enixe velim, melius ad hoc officium
factus & instructus , qui hunc soli seculi nostri desectum suppleat, inveniatur; Qui sic animatus sit, ut asperam Historiae Legem, sine qua nihil valet , nec falsi qui quam adserendi neque verum reticendi i implere velit &possit. Quod mihi pro tenuitate operis & instituti, sine praejudicio partium, fuisse propositum, ut serio proinfiteor, ita neminem Partium praejudicio
carentem non intellecturum confido. Etsi quanto quaeque recentior est historia, diruficilius inter adulationem & maledicentiam esse temperamentum, res & eorum qui
experti simi exempla loquuntur. Sed haec quidem hactenus in nostro instituto munus vis a fuit dissicilis cautio. Tu Vir A plissime, hanc animi voluntatem nostri, qua solitus es benignitate, rogo accipias,& Vive, Vale diuturno Reipubl. Patriae MLiterariae commodo. Franek. Non.Ja cla
12쪽
Institutionum Hyloriae Cicilis
. A p. I. D. Statu Rerum Universe. avo Adolpho, qui Magnus est LL dictus, in cruenta apud Lut ad etam Saxonia puana, medio viam ctoriarum curru , interfecto; a pri quam historiae filum incho
tum pertexamin i faciendum videtur , ut qua vires partium , qui motus animorum per universam Eutropam fuerint, breviter e- ,
disseramus. Imperator a molimine subiugandi Germaniam, Gustati Adolphi opera, ingenti cum fragore deiectus, eo mortuo, non credens hostes suos tanto Duce sublato, in partes resolutos sibi A esse
13쪽
esse constituros, in novas quidem spes erigebatur : sed ut vetus institutum penitus opprimendi Protestantes 2 arbitrariam potestatem in Imperio stabiliendi, a qua devi cto Danorum Rege parum abfuerat, adhuc quidem sibi nullo modo proponeret: Vires enim cum ipsius, tum Reris Hispania, sine quo Monarchicum Domus με iacae institutum non constabat, vehemen-tcr imminuta , hostibus corum numero & audendi expertcntia auctis, eiusmodi vasto consilio non respondebant. Maxim P, postquam pacis consilia cum Bel is forderatis, in quibus Hi pari suas vires consumebant, in irritum cesserant; ideoque nulla inde subsidia Iro robus se manicis sperari poterant. Accedeoant Catholicorum Principum in Imperio , quos Llistas appellabant, consilia, cum Caesare quidem in hoc conspirantia, qtio cis & Protestantibus obsistorent,
nequaquam tamen, ut animos a metu praevalentis Austriacorum potentiae averterent, Quo respC-ctu semper illi, imprimis Maximilianus Bazarus eorum facile Princeps, cum Galliae. Rege taciti foederis amicitiam studiose coquerunt; cujus fu*rat scopus , ut corpus notabile Principum Catholicorum, quod interim rationes 'as ab Imperistor eparatas haberet, unitum conservaretur. Quando tamen Neutralitin, quam Galliae Rex pro illis inter Caesarem Sc ecos elaborare conatus erat, non proces larat , hi pro communi salute, cum caesare sub illo temperamento, conjuncti manebant. t. Faed
14쪽
Deflatu rerum timuersos. E. 31. Foederati Protestantes morte Gustavi Adoia
phi gravissime perculsi , quominus dissilirent.
metu praesentis periculi, cui nulla adhuc paco mederi possent , prohibebantur, 3c cum non
haberent Principes potenter armatos, a reorum auspiciis praesidioque non erant alieni; excepto Et ctore Saxoniae r qui ante hac Protestantium Caput habitus, nullo modo ut externis Ducibus se sub mitteret, in animum inducere poterat: atque omnimo circumspiciebat, qua ratione cum Caesareaniri, qui continuo illum ad Pacem seobum in- . vitabant, pacisci & tuto inter duas partes mediust consistere poster. cujus rei tempus cum nondum ades. videret , in Suessica conjunctione, suspectiis licet, manebat. In caeteris, recens GHlaυiri nominis favor, gloria rerum gestarum & libertatis inde Germaniae partae beneficium spesque vel potius necessitas eodem'praesidio se tuendr praevalebant, ut, si vellent Sueci, in reliquis Protestantibus non esset mora sitas opes sanguinemque communi causae commodandi. Haec ratio imprimis valida Suecos,' amisso Rege tam glorioso, herede puella nondum infantiam egressa , perplexos animavit , ne fractum tot victoriarum &expensarum,derelicta Germaria, projicerent. Quaeres' cum nec aliis egeret stimulis, incidens in homines strenuos & prudentes, quibus Suma
tunc U Adolphi schola abundabat, secit,ne; quod plerique amici & inimici augurabantur, eorum' res in confusonem abirent.
3. Accessit Gallorum 2 Belgarum Foederat
15쪽
rem ad causam Suecorum sustinendam patosntitudo & liberalitas, non eodem utrorumque. respectu: Nam Belgaesuarum retum communisque
Protestantium salutis cura m VCbantur, ne quis friaci rursus tu G mania prava rent omniaque vi Horum et is aliquando in Belgicam in mberet. Praeter quod in fatis erat, ut hujus parvae Reipubl. opibus animisque, Monarchica praevalentium dominationum molimina imprimis.subruerentur aut sufflaretinarentur. Franci altiora consilia moliebantur. Α Caroli Magni exitu negligentia mollitiaque Regum suorum possessionem. o-Barbicae Potestatis supra omnes Europae cultioris gentes celcritcramiserant. Ad ejus Spem iidem. Caroli VIII. tempore revocati, succrescente rase pastorum , cum Ah iacis conj mciorum industria potentiaque nec minus suis vitiis 35 motibus intesti ni s impediti suere, dum ex adverso Carolus M. O milippus G. strenue ad illam magnitudinem contendebant. Sed rapa is sub eo conatu fatiscentibus, i Henrico IV . Rege . caeterorum inbellia Principum, saliet a Francisi terum mo a est, quae morte repentina tanti Ducis abstersa refrixit , sub Tutela potentiaque Mariae de Medicis, debellis civilibus adversus Reformatos; interea dum Austriaci tantum non subjugata Germania, . longe Principe, si unita sit, Europae natione, &Hispani idem in Italia agentes magnis pas sibus ad praedialentem Europa dominatum, siummo reliquarum geutium, terrore grassabantur. Enim-vςro Reformati Henrisum II a' suo instituto ne-
16쪽
3 De flatu rerum uni verso post annum 1632 quaquam avertissent, nec adeo Reges seque tes, si Reformatis justam ct m tam libertatem resia' quissent: Sed cum hoc odium Pontificiorum & quia non patcretur, ideoque bello opus esset, manifesta res erat, Galliam soris nihil magnae rei sitscipere & exequi pol e, quandiu motibus int stinis defncta non foret. Quibus cum Hispani, negligentia inexcusabili, se non interposuissent, passi sunt ,l Gallos in eum se redigere statum , quo cunctis soluti impedimentis in confertismum mni i regnum, sub abs obitissima Regis, Potestate, unius instar animalis, in vicinos, quacunque libitum filat, invehi & insilire possenti Rati id maxime sibi tempestivium evenisse, quando Gustavus Adolpbus, cujus enormes progressus jam suspectos habebant, repentina morte sui Suecorum di Protestantium in oermania res ue perplexas auxiliique Gallicani indigas reliquerat. Quod ineundem temporis articulum incidit, quo Luti Picuι Rex & R. helius Cardinalis, oppressis Xeforma tis , Aillam quoque suam factionibus & rerum
agendarum obstaculis exoneraverissi. Non erat quidem ea consilii facultate fiduciaque Ludoricus, ut tantos rerum motus ad exitum procul adhuc e conspectu remotum gubernare posset. πι- rum Richelius, cui nemo calliditate, usu rerum N audacia comparari potuit, ita animatus erat, ut nullum maj iis gloriae suae incrementum, quam in Regni Regiaeque potentia incremento situm esse crederet. Atque adeo is praeterita cum praesentiabus & suturis solido rectoque conserens judi-
17쪽
eio, nihil ampliu cunctandum, quin Austria sis partibus Germania poti stimum &apud festicam,
invaderet, existimavit; relicta primo quidem in- atuitu , qua nunquam diu propitia fuit armis Francorum, Hispania, & in longum reservata, cujus por' tam itenebant, Italia. Atque hujus rei consilium adeo pependit a Richelio, ut cum post mortem sumsi Adolphi, Rex Ludovicus cum aliquando in secretario suo intente commentantem invenisset; percunctiinti Regi suo, quid ageret, respondisse ferant, Bellum in Germaniam. Ab hoc enim tempore Galli, non ut olim , inconsultos impetus ubi coeperant, desinuros, sed coeta&digesta consilia, causis mediisque attente comparatis, nec nisi in certos exitura progressus, sequi instituerunt. . Quo autem facilius invadendis Austriacis
hoc tempus arriperent, opportunitas omnium rerum incredibilis, etiam foris concurrentium, fecit. Nam praeter quod Imperatoriae a Suetas, Hispanicae a Belgis foederatis opes jam pridem vehementer infractae, ipsorum vires illibatae essen , mors ipsa Gustates Adolphi praecipuum opportunitatis momentum attulit. Hoc enim subsistente, Galli nihil in summa moturi , sed eventum specu lati vires suas utrique parti ostentassent , ut Austriacos ne Praevalerent , ita Suecys, ne Catholiacam factionem opprimerent , enixe prohibituri i4ublato Gusta γο, spes erat, s vestigia illorum premerent, certo rem faciendi; nec nulla, summam
rerum in se vertendi, vicinitate potentiaque ,
18쪽
Deflatu rerum universepost au. I63, m Time rei nummariae , qua nonnisi arcessita pollebant Sueci. . Nec tamen ita Getili Sueris: &Protestantibus se dediderunt , ut Catholicos in Germania foederatos penitus omitterent; sed in medio bellorum aestu arca re amicitiae fiduciam cum illis excoluerunt. Non minus iisdem
Callis adsitum institutum momenti suit in Blis foederatis, qui bello suo, quod gloriosa pace finire poterant , contra rem si iam odio metuque Aostriacorum & studio in Protestanesium Cau- jam, continuato, dimidia parte oneris Hispanista,is Gaius allevabant, aemulationis vero nihil illis inferre poterant. Ac ideo Galli bene faverunt, anteq am se in Austriacos erumperent , ut Belgas a Pacis proposito ad belli continuationem
. A reliquis Europae Potestatibus ut auxilii nihil, ita nec transversarii quicquam metuebant, omnium animis a terrore dominationis Austriacae, a cujus fastigio tam parum9abs ver l, adhuc impletis , ;nec ulla tum praeet idente perimm iam a Gallis aliquando infestius 2 durabilius incubiturum. In Italia Pontilax tacite , Vς neri aperte inceptis favebant , Angli communem adve
sus Austriacos inimicitiae c usam habentes, etsi nihil ausuri, tamen illos deprimi laetabantur; &quo magis aliunde coarctarentur, eo plus legarionei suas, in quibus, Jacobi Re is exempla , adhuc desudabant, valituras Gedebant. inani Suecis aemuli de morte Gustavi Raegis laeti, potentiamulorum in Gallos, si conti ngeret, derivari facile
19쪽
s assuri videbantur. Etiam Poloni , metus ab Au . striacorum potentia minime expertes, ne factionis & exempli contage, libertari suae aliquando noxia foret, illam porro debilitari optabant, cumque rei fructum a Gallis, qui semper in ea gente favoris sui semina dili enter excoluerunt, potiusquam a Suedis sius hostibus, percipi desiderabant. Eadem apud Othomanos fuit ratio , Caesaris IHispanorum odio vici ni aque de amicitia ciun Gallia antiqua, perpetuis ossiciis culta. 6. Tali rerum animorumque dispostione,Franci contra Domum Austriacan separabant, sociis, ministris&satellitibus cunctis, qui illam oderant' mcruebant; quibus passibus re dissicilitatibus, ut hae magnis semper adsunt negotiis & quid interim omni orbe terrarum sit actum , methodo
pridem instituta videbimus. C A P. II. De risus Germania, a morte Gustavi Adolphi, usi
que ad Pacem Pragensem, ab exitu anni J632 ad I 6Π.
OUti m metus communis Suecos & Germaniae Protestantes post obitum Gustavi Adolphiod-
versus Imperatorem & Pontificios necessario conjunctos teneret , prima cura fuit, Ordinem cerrum ac unitum, sub nomine Direflorii, cui reliquos socios patere oporteret, id est , Principatum foederis constituendi ; qua gratia Conventus migrannae Superioris Germaniae circulis annoris; s. indictus est ab Axelis Oxesimio Regni
20쪽
Germanica ab exitu annὶ 163a ad 163s. 9 etiae Concellario, magni viro consilii & auctoritatis , ubi decretum est , Commnne bellu Urra communi prosequendum, neque desimndum , quamdiu Germania liber ari Ur Religioni, juxta δεπον, constitutiones, plene cautum non foret, neque satis fastum Regno Suetiae pro se risus opera que in id bellum collatis: Administratio autem &directio rerum in Oxensti tum conserebatur. Non participabant hoc foedus Saxo Elctor neque circuli Saxoniarum; quando ille non minus prope jam Suecos quam Caesareanos gravabatur; ita existimans, Religionem ex animis amicorumpraevalenti non tollere ambitiosum aliis imperitandi studium. Offerebat ei Oxesimius, ut . si fore loris S Ledaeo, quod in rem communem utilius esset, submittere se nollet, ipse aliud conponeret ore Iorium, ex iis qui ad foedus mitarunnense non pertinebant, cui praeesset; aut bellum seo sim suis cum Copiis adversus hostem communem faceret. Quam viam, quia pax adhuc cum Caesare tuta non videbatur, ille quidem, lan uide, nec unquam sine tractatibus inter Ambemium Ducem suum G Valle enium veteres amicos, institit& sequ i velle prae se tulit. Apud milbruonam initum etiam est foedus inter Galbae Regem & Suecos , quo ille nondum paratus ad erumpendum, promittebat annua decies centena mi Dalibraruna tiran
cicarum, usque dum pax initas oret d. ix ril. 1633. a. Sed partium Viribus omni Germania sparsis, bolicae expeditiones tam multiplices interque