장음표시 사용
21쪽
to TOMUS III. LIB. I. SECTIO. I. . sese implicitae fuerunt, ut hoc quidem capite
tripartito exponendae videantur. In Germania inferiori, quae sit inter Rhenum, Albim 2 Ma- m , In Superiori, quam ponimus inter Mamnum ct Helvetiam ; & in Orientali, qur sit
inter Albim Poloniamque 2 Hungariam. In Germania inscriore S corum res curabant , iuxta. Principes, quorum praecipuus Dux Luneburgiem, Dodo Giphusius, qui junctis viribus Ha-meliam a . Caesareanis insessam obsidebant. Ad quam liberandam Myg ntinus 2 Coloniensis Electores aliique Ligim 9 Caesareani exercitum sub Merodio Comite belli strenuo Duce Gransscia disque 2 Bitani hausio collegerant: ut hostibus sacile pares prael loque parati incederent. Concursum est apud Allandorpium pagum, haud procul Hamelia. Sed exitus fuit memorabilis pro Succis : Vix amplius ducentis suorum am se, quinque millia hostium ipso cum Duce Merodis
multisque minoribus e praefectu occiderunt, captis majoribus tormentis, cum Agnis mili aribus omnique bellico instrumen o ct reliquis plenae ri loris appendicibus, etiam Hamelia & Os bruga civitatibus, sub finem anni 16C. At sequenti anno fortuna Catholicorum se rursus in his partibus excitavit, ductu Giofridi Comitis Gesebnii, qui contractis & uctis Partium C iis, cum δε-ccm millium exercitu Protestantibus superior Noxteram ad Visurgim oppidum vi cepit, car-ss inibi Suecorum quadringentis , & Dcin Mela''d m Hassiacum Ducem non sine jactura nota-
22쪽
Germanica ab exitu an. IDa' ad 163s. Itbili, apud eundem Vi=rgim fluvium egit in fugam ; Hammonam deinde, Lunam aliaque minoris momenti loca redegit in potestatem; Quas tamen brevi postea Georgius Dux Luns. borgicus, i cum Hassis I aliquot iam millibus Gel
nio superior, recuperavit. Ipsum vero ad prae t m Uicere vel compellere non potuit , ad moenia usque Monasterii urbis eum gratis insequi tus; ejusdem quoque deditionem civitatis frustra molitus; cum & hostes a moenibus pabuli commeatusque inopia in campos depellere conatus fuisset, eventus contra fuit: Nam ipse prior inopiam passus de regredi coactus a GH maris , ut si in recessibus, aliquid damni, pluribus caesis ac interceptis, accepit. Haec sere sunt acta in hac inferiori parte Germaniae anno 16ue . quam mox sequuta pax Pragensis, de qua inferius, initio anni 16ue . 3. Transeamus ad partem Germaniae Orient Iem a nobis designatam. Agebat in illa Malle strinius a Caesare maxima & pene summa cum Potestate belli 2 Pacis arbiter constitutus. qui post Lutῆ ensem pugnam, cum erecto Pragae ferali theatro supplicium de his qri in Praelio rem male gesserant, antiquo rigore sumsistat; sequentemicre Omnem gestatem occultis cum Arnhemio aliisque adversariorum Ducibus, quasi de pace, Conjsiliis absumsit,; minus minusque Imperatori,
cui jam gravis erat Potest, ipsi concelsa, dicto audiens & suspectus o coultis illis trictatibus, de quibus cum Imperiali Consilio parum aut nihil
23쪽
m municabat. Autumno iam tamem adultori ni i633. li sicinus se non indignum edidit. Simul 1ta' quippe in Saxoniam, quasi post irritoli flatus, expeditione, causam dedit seris is a orem exercitus partem illuc duccndi, feli- his in Silesia cum susscientibus ad defensionem copi is Comit: Turriano Tubaldioquer malle eis imp tu in hos subito facto, circumventos apud Stenorium omnes ad deditionem coegit, gregariis sacramento suo addictis, Ductoribus sere dimissis. Cuius victoriae Ductus suit Gor&αii st Olbergae per vim facta expugnatio, cum deditione Lignitet ii, Glogoviae, Land perge, Francofurti aliorumque ad Oderam locorum ; nec dubius Si- Iesia omnis 2 Lusiuae Dominus, iam Pomeraniae ct Megapolitano suo imminebat; nisi per motus ad Danubium metjores, S adsereretum, quod se is Consiliis quirebat, inIohemiam retractus fui ct t. Quae causa fuerit ipsi novorum consitorum, inter obf-
cura ac incerta etiamnum habetur, nullis adve
sus eum probationibus, sed merii Praestu π i nilus, antequam praeceps datus est , pro diis. Caesar extrema rerum suarum necessitate ρs L siacam cladem invidendis eum conditionibus ad Imperium in exercitus suos accipiendum novosque conscribendos incitaverat aegre ob iniuri mprioris Exauctorationis adsentientem. Nomen ejus apud milites liberalitatis de sortitudinis causa mirifice gratum erat: Ipse vero vetus Imperiorum , pecuniis abundabat. Ita non erat dissicile impetrare quod stipulatus est, Bin m militiae
24쪽
Germanica ab exitu anni 163a. M 1636 13 non modo independens, sub fide Imperatori debi a Sed etiam pacis ineundae potestatem , nihilque negatum suerat: Nec dubium, quin solus ipse rem Gesaream restituerit. Quod etiam deinde cum
Ohemio clam tractaverat , certum est potestatem ei da an, non excessisse; contra rem Caesaris ansuerit, necdum liquet. Ces ante vero metu Im-
peratoris post mortem Gustavi Regis subiit animos aulicorum immodica potestas malle rinio concessa, & invidia, quam ille non lenire modestia, sed
arrogantia secretoque iractat, ut erat ingenium , auxit O exasperavit. Unde favor ejus in Aula mutatus in odium, quod ipsum latere non phtuit, nec etiam mos Austriacae Domus, quae .nunquam , cum alibi, tum maxime in Hungaria, eximiis ministris, quorum merita multum alat venerant , sibi non per omnia obsequeatibus odium & caedem reddere cunetiri visa est. Noverat etiam hoc agi, ut Ferdinandus Hungariae
Rex Caesaris filius , summo cum imperio sibi substitueretur. Unicum adversus pericula re- mcdium fuisset . statio enormis imperii spontanea; Sed hoc a sese impetrare non potuit annmus ferox ct superbus ; Quin Veterem potius exauctorationis injuriam nova propulsianda ulcisci in animum induxit. In militaribus Imperiis, quale vetus Roman fuit, hujusmodi Consilia. facilius procedunt; In nostris, ubi regnatricum veneratio domuum, non minus militum quam populorum animos insedit, fere in irriatum & in exitium cedunt. Postulanti Caesari,
25쪽
ot extra hereditarias ditiones hiberna sumeret:
ut partem exercitus contra mnariensem , equitatus partem Ferdinando Infanti Hi panico ex Italia venienti obviam mitteret, obsequi noluerat , qrbitratus, haec esse commenta se copiis
exuendi & opprimendi. Quare per Illoum. Tersectium, Myemannum aliosque amicos formulam Adsociationis concipi curavit, qua Ductores exercitus inter se devinciebantur ad proicctionem mallenstrinis, prohibendumque, ne ipsi invito Imperium abrogaretur, quod actum Pipe
Rohaemorum XLI. Panuar. I 6sq. Qua de re certior factus Caesar incontinenti Edilio publico Imporium abrogat mallens,inuo; solvit omnes sacramento ei praestito, facit gratiam Ad sociationis poenitentibus & praemia pollicetur; Interim parere jubet sibi sdos Gallassio, Albius
rio, Picolomino. Hoc Edictum mox aliud l quutum est, in quo Caesar copiosus perfidiam mallentisinii & conatus eius exitiabiles suumque erga milites animum prosequebatut. Quibus clim non obscure mallensteinim plerosque Duces occupari atque δε scse alienari sentiret, Pilia Erram io Saxoηia confiniis sitam, cum paucis, quos sibi fidos putabati, iste recepit; cui oppido praeerat Iobannes Gordonius Scotus a malle semio ex infimo loco ad summa provectus eique omni adebens ; ut & reliqui ductores Lesaeus ct Buti rus teque Scoti , militibus Hibernis, quibus ut
exteris in illen 'einius maxime fidebat, Praepositi. Nec erat tum dubium quin ille vires, quor
26쪽
Germarica ab exuu anni 1 2 aiastinere posset, cum hoste propediem conjuncturus suisset. Grilonus & reliqui Scoti magnitudine praemiorum , quae Caesar promittebat, incitati sacile consenserunt in necem benefactoris sui. Ad quam exequendam convivii sacra opportura crediderunt: quod Gordonim in arce, mallen- Livio cum Ist , et crycha ,'Mnsibio, Semanno. praecipuis illi a Secretis, paraverat. Sed mallen- strinius superbia , vel secretum rebus turbidis amans non aderat. Reliqui bene excepti, cum observatum csset, Iilaum praedicasse, inligenstei- ni :m cis triduum multo quam unquam alias maiorem sub signis exercitum habiturum, juxta secundas mensas, immissis triginta militibus, uno Hispano, duobus Statis, reliquis Hibernis, hospites contrucidati sunt. Ac inde in hospitium Maia lenstenti properantes ipsum, ut quidam reserunt, cubitura iturum & vini haustum a simuloexpe- flantem; vel, ut plures, electo per tumultum se jam molitum, hastae quam integram bardam vocant, ictu consecerunt, nihil prolocutum,
sed diductis brachiis & ingenti spissoque E gutture spiritu emisso, sicariis obviam se serentem: Et si Brissoni in vita Turennii, illum fortiter ut in aci pugnantem, nec nisi prostratis aliquot sicariis , cecidisse reseri, perperam. Acta res d. xv. Februar. inter nonam ct decimam vespertinam mmo i 33, Postridie Franciscus Albertus, Saxoniae Dux Lauet en urgim a Gordonio, missis centum equitibus, quos a m is nis per literas in certum locum de tempus condixerat , intera ce
27쪽
16 TOMUS III. LIB. I. SECTIO Lceptus & Viennam missus est. Unde brevi ad
exeri itum in Bohemiam, cum summo Imperio venit Fordinandus Caesaris filius, qui res tam subita revolutione tumentes majestate sua sicile sedavit & majorem copiarum partem ad Danubium abduxit. Quarum partium res gestae nunc . in ordine sequuntur.
q. Fuerunt ibi post obitum Gu Oi Adolphi
tres omnino exercitus sub Bemardo Vinaries, sub Gustavo moto 2 sub Ottone Reingravio. Primus Bavariam invasit; alter Infanti Hispaniae Camdinal um exercitu in Germaniam & Belgium co- sitanti viam obstructurus reiecto transDanubium Aldringerio,transi tu per Helvetios non rogatos δε- cto Constantiam ad lacum Podanum; Tertius Bris- .cnm, violo Monte culo. obfadebat. Quas urbes o tinuissent, ni Fcriae Dux cur*Hispanicis copiis ex Italia in auxilium accurrens utramque oblidionem solvisset; hostemque penitus idem e evia stA alia submovere potuisset, ni Aldringerius Mallesenti imperio deterritus praelium recusasset. Qua discordia coactus cedere Feria, brevi morbo ex animi, ut sunt, dolore contracto decessit.
Apud Nicram interim & Rhenum Christianus Comes Palatinus mirilbergam recuperavit MReingravius cum Smiae is pro Suecis Philip - burgam diuturna obsidione coegit ad dediti nem , quod Sueci deinde auri egentes Gallia Regi vendidorunt: Sed Vinariensis interim copiis auctus e methalia, Donaverdam, Neoburgum ,
Alchstadium; Inde Lethemium 2 Nesadium in
28쪽
Germanka ab exitu anni r sag M icas. 31Palatinatu superiore vi vel conditionibus cepit. ipsam denique Ratisponam , cum plerisque apud Danubium locis. Nam superiorem Bavaricam parrem strenue tuebatur Bhaunes a Verri, vulgo de moert, ex insimis ordiibus ad imperatoriam 2 Caesare dignationem evectus; Haec anno I 6ῖq. . At sequentis initio Rex mamim exercitum e Bohaemia Danubium versus duxit ; qua occasione Saxo Elector, Lusatiae urbes easque inter Budiet inum & Gortit tum, in potestatem redegit, Araemio deinde in 'lesiam di misso ; Quo
tempore Bran.deburgicus etiam Franco urtum aliaque ad Oderam loca superiori anno a mallensteinis capta recuperavit. Sed Ferdinandus Rex Romanus Ratisponam summa vi rursus oppugnavit , defensam a Larte Lagano Suedico Tribuno S: Comite Turriano Bohemicorum olim principe motuum: sed auxilio non apparente, post duorum mensium vim propulsatam, obsessi honsisproseor urbe co ditionibus deditionem secerunt. Quo fere tempore Dux non spernendus Aldringerius Caesari fidus, cum Landibulo, quod Sueci paulo postea vi captum crudeliter habuerant, succurreret, globuli ictu, incertum T suis, an hostibus, in ponte fluminis Isarae occubuit. Interim ex Italia Fcrdinandus Cardinalis, Infans Hispanicim cum firmo exercitu in Belgium tendens, Regi Minando se apud Danubium conjunxit eique ad tempus operam petenti dare statuit; ac ita Pariter , Nortlingam valido Suecorum praesidio insessam obsederunt. Suecorum vires sub Horris
29쪽
g TOMUS III. LIB. I. SECTIO I.& mariens hisce duobus exercitibus nullo modo pares erant ; numero vix ultra quindecim millia, prater numerosas rusticorum cohortes, adsurgente, contra hostium prope q. adraginta . Qua propter Hornius aliique prudentiores moram suadebant & commeatus intcre ludendi industriam ; Decique, s urbs amitteretur, eam non valere totius exercitus periculum, quae &Ordinali in Belgium brevi defluxu ro, non posset non recuperari. Sed vicit rationem Ee arae
rariensis ardor ad dimicandum satalis, 2 pudor. quo nihil in bello inspuus , si non impleret fidem praesidiariis de auxilio serendo ditam. Tribus
horis strenue pugnatum erat, quando hostes numero superiori dolum addidere . munimento quodam celeriter derelicto, in quod vi magna Sueci inrumpentes ni rati pulveris e caternis subter neis impetu magnam stragem majoremque terrorem acceperunt. Inde suga effusa, sex millibus , praeter totidem rusticos, in esse iis , omnibus tor- mentis. Agnis, impedimeiatis, ipso quoque Hornio cum aliis sex millibus captis, Vinari si aegrξ fuga subducto. Hostes Octavium Aldobrandinum Priorem Melitensem & Picolomimeum Comitem alio que mille ducentos amiserunt. Amissum est hoc
praelio quicquid Sueci in superiori Germania tenebant, etiam Augusta per Bavarum vi famis actdeditionem compulsa. Q in si vires suissent C Ian perculsis instandi, fugari poterant e Ge snania ; Tanta consternatio & prope desiperatio Protestantium animos invaserati Sed Cardinati Insanis
30쪽
o fore in Belgium, Rege Ferdinando prioram di- l. pressis rerumque summa minoribus commissala Ducibus , fuit respirandi facultas. Quae auctas est scedere Gallico, mense Novembri cum Oxenis i. simio Parisiis inito; quo Rex Galliae loco miliationis annui antea promissi, recepit se incontinens ti daturum quingenta librar em millia restituendis Y paulisper rebus perculsis, & deinceps cum primum it erumperet in beaum , exhibiturum se trans Rhenum duodecim millia militum, sub signis&ductu foederatorum, praeter exercitus sibi necessa- in rios cis Rhenum, nac lege, ut Apatia cis Rheu, num sibi daretur custodienda, durante bello, n que pacem aliter quam communi consensu facere liceret. io Auspicium tamen hujus confoedcrationis infaue. stum Gallis suit , erepta per stratagema Philippo- nuper a Suecis acquinto, Cassaris Bambergeri, nomine Caesaris ibidem antea Prafecti indugria singulari.
si A nee Pragens usque ad mortem Caesaris Ardia
oc T Ohannes Georgim Elector Saxonia inde ab initate. Atio suspectam habuerat Suecorum in Germania potentiam,seque illis obnoxium fieri aegrὶ serebat. . Ut , si per Caesarem licuisset, ille res suas, cum plerisque Protestantibus seorsim tenuisset. Sed cumio Caeser eum nullo modo in armis agere pati vellet . a. eXtrema necessitate subactus Gustavo AB M seja B a con-