장음표시 사용
391쪽
Belgica per annos 163 7 383 loco reservabatur. Secundum haec, Consilium Status initio anni ΜDcxxxvii. appulit in Frisiam , Egitque tam essicaciter armis contra inermes instrue tam , ut vestigalia nova, de quibus adhuc quotannis spissus liber in populum editur, flabilivcrit, quaest nes alias etia privatas aut mere Provinciales peremptorie deciderit, & postremo dimissis per urbes cohortibus armatis Veteres ubique Magistratus, ubi dejecti fucrant, restituerit ordinibus, qui tamen deinceps Ordines , id est, pars major esse desierunt, solenniter & gratis suoque commodo prole antibus, a victoribus, ut fit , inrisis. Omnibus in integrum restitutis. Curia tamen non recuperavit jus Electionum Urbanarum ; Sed hoc in Illustinem Comitem Praefectum , qui hoc modo quartam Reipubl. partem a se dependentem habuit tenuitque, solum est collatum ; qui vicissim Principi Arausionensi jus conserendi ordines militiae exte nae Frisioru m stipendia merentis, de quibuscontroversa fuerat, remisit. . 7. Ita novo exemplo Proceres & plebes di- dicerunt , etsi nunquam id satis addiscitur, tumultus libertatis majoris causa factas, ut plurimum contra verti. Si ante decennium stabilita fuissent nova vectigalia, ut quidam Proceres male tunc habiti suadebant, sti steriorum 1 hona, quae Vetus Religio sacris, nova Reipubi addixerat, conservari potuissent: Alternativam enim Viri prudentes proposuerant. Nunc vectigalibus & tributis ultra quam necesse fuerat, si
392쪽
38 TOMUS III. LIB. I. SECTIO VII
in tempore instituta fuissent, auctis & cumulatis . tamen illud corpus insigne Domanii Aonachalis aeque distrahendum fuit & distractum est. Sed fuit ac erit semper haec humani generis infirmitas, quod bene cum illis actum videatur , qui post errorum experimenta , laboribus infinitis in idem quo laborabant , maiam recta
dant , neque multo deteriorem conditionem boni comsulere cebeant. Nersis comitiis, cum novi Procuratores nihilo quam Veteres ad onera nova promptiores essent, Senatores Ordinum in magia serio suo perseverantes, praesentes objurgationibus & minis, absentes manu militari ad comparendum & consentiendum adegerunt. 2ES ali num Provinciae Kalendis Maiis anni 1638. fuit qua uor missionum 2 o tingentorum millium for norum , pro quibus usurae septunces solvebantur : Et pro nominibus ad vitam singulorum contractis morte interituris , solvenda erant ducenta millia forenorum quotannis. Quibus oneribus , ne quidem distractis omnibus bonis Monachalibus auctisque immaniter vo-itigalibus, sed crescentibus etiam belli oneribus, aegre nec unquam plane Gens libera libe rari potuit. Quieti ac in summa Saluti publicae hac via, Libertate licet detrita, consultum
393쪽
C A P. IV. . QDe rebus Belgicis ab anno I 638 ad annum I I AΝtequam pergamus, oportet observemus, annum praecedentem fuisse notabilem delirio quodam epidemico, e luxu & protervia, quam pecuniae, cujus est proprium pati stultitiam , abundantia peperit in Hollandia. Nam inter omnium ordinum homines, brevi, paucorum arte sine dubio, mediis tamen occultis, invaluit emptio venditio forum, maxime tuli- parum , in quibus nego uati sunt divites &pauperes, rustici & nobiles, viri & mulieres, pueri&senes, liberi & servi, aurigae, bajuli, nautae caupones, stabularii, nulli nop comparabant tu- Iipas & rursus distrahebant, mirantes pretium, quod ultra quam exigere auderont, accipiebant. Quas in principio pio uno vel duobus florenis tulipas emerant, nas pro centum & amplius vendebant; Constitit unam tulipam, cui gryeralissimo nomen, nongentis florenis esse venditam. Vigebat imprimis Ammisdami & Harismi, estque constans opinio , in priori civitate plus centies centum florenorum millibus in tutipis esse permutatum. Mense Odiobri, post ultimam plantationem, coeptae sunt plantae vendi, capitibus licet in terra Gesossis, primo singulae, dein perlibras. Coronae flavae sic dictae, primo constγbant tiginti & quod excederet, florenis, intra
mepsem unum vendi poterat libra pro mille . B b centis
394쪽
eentis formis. miseri tuli pae, primo Lx sorenis in librais , dein mille octingentis constabant. Albae coronae tribus millibus 2 sexcentis in libram forenis. Vicereges dictae pro sex millibus 9 H-ringentis Antehac abjici in sterquili nium solitae
vendebantur quadraginta, quinquaginta, centumo quinquaginta florenis. Atque haec negotiatio in autumno chirographis , quia plantae erant de-wssae, non secus ac alias pecuniae in banca, quam vocant, tractabatur. Ordines Hollandiae tandem per Edictum, contractus super tuli pis initos non quidem resciderunt, verum tamen suspenderunt ; incerto, valituri essent, nec ne; Brevi enim transire oportuit hanc insaniam & datae si ii Magistratibus opera , ut controversae super
illis, post subitam pretii labem, quam minimo
motu transigerentur : Erat enim tantus eorum qui contraxerant numerus, ut mirum sit, mutarionem sine tumultu potui se committi. Haec res eodem tempore usu venit, quo calamitates
belli Germanicae omnium aures animosque horrore implebant. Unde Concio natoribus egregia invectivae in mores hominum perditos materia et Etsi nec ipsorum ordo delirii illius expers fuerat. In aliis foederatorum nationibus, ubi tanta non erat num orum abundantia, minus hac pa te pecuniae illusum suit. r. Res bellicae hoc anno minus prosperae Belgis foederatis & Gallis, de quibus in loco dis vetus, cesserunt; felices igitur pro Hispanis; sed fuit hic annus felicium pro ipsis ultimus. PrincePS
395쪽
c: . . 'Belgica ab anno 1638 ad is r 38 ceps hausit ensis habebat in animo vel Husam vel Zassam Gandavensem redigere in potestatem. Distrahendis autem Hispanis, milhelmum Nasso-vium multis expeditionibus & prudentiae & somtunae probatum , cum magna exercitus partemisit in Animerpia vici piam, Calloum ad Scaldim Castellum munitissimum ut occuparet, occupavit etiam vi subita. sed Hispani urgente Cardinali Infante, quod hostem ibi nullo modo ferendum putaret, insolita ipsis Celeritate, quicquid in propinquo erat copiarum educto, majore numero ac vi foederatos nihil tam subitum expectantes aggressi, ita perculerunt, ut deserto Casioo, in fugam effusam compulsi sint, ingente numero caesis, quos inter filius Guillelmi Comitis & hujus Ducis expeditionis; bis mille
captis tum tormentis novendecim ct vexillis XLV. νjuxta omnem 'armorum apparatumque militarem 2
navigia supra os tuaginta. Vix ulla clades tam pudenda omni bello Hispaniens-Belgico a foederatis accepta fuerat; & cum Guillelmus dux aliique velandae, ut si, ignominiae, Recessum a se factum dicerent , Princeps indignatus, fugam fuisse dixit , qua turpior a centum annis ficta non fuerat. Rem tamen , ut erat, boni consuluit , neque milhelmo massavio deinceps vii cessavit & cohortes numeris suis exhaustas in praesidia, sensim instaurandas, aliis inde evocatis , dimisit: etsi captos Hispani loco ad belli commissiones non exposito & sic minime libe-το , neque tempore neque pretio inter partes Bb a Teσ
396쪽
388 TOMUS III. LIB. I. SECTIO VII
recepto dimittendos putarunt; sed aegre anno demum sequente maiore pretio sumptuque redimi permiserunt. Habuit etiam hanc in thelmus
excusationem, quod octiduo antea, Principem monuerat, pro loco tam ardentis periculi non
esse vires sibi ad res stendum, si vis major incumberet. Auxilium retardatum erat, eo quod
alius Tribunus a Tienen, deinde scripto adsismaverat, nihil esse periculi: Et tamen noven- decim cohortes apud Arcem a Cruce dictam navibus impositae ad auxilium paratae fuerant. 3. Haec Punio mense gesta totam aestatis expeditionem Principi Arausionensi inutilem reddid runr, ut nulla regesta, nisi quod Hispanos ingratiam Gallorum alia parte minus etiam feliciter agentium distraxerat, mense Octobri Hara, in Palatium miri, dimisso exercitu, redierit. Si quis intor felicia numerare velit detectionem proditionis, qua Pontificii Trajectum ad osa, Hispanis reddere parabant, & cujus Sacerdotes
aliquot ye uita per consessiones, facti particupes societate poenae involuti sunt, is ei opponere potest, improsperam Mauritis Comitis in America expeditionem adversus Portum ab omnibus Sancitis dictum, a quocum detrimento reicctus est . Nec universa res Societatis prospere satis procedebat, aftionibus ejus ad quinqua ginta pro centum redactis, atque ut seri amat in rebus improsperis, crevit malum dissensione participantium , dum alii causam detrimentorum in cocollocabant, qaod Societas commercia indulgebat
397쪽
Bel ea ab anno I 638 ad I i. 389 promiscua , reservatis sibi vectigalibus, quae ad tuenda Societatis Onera non sussicerent ; aliis contra in hac libertate promiscita ponentibus unicam Societatis sustinendae rationem. q. Sequens annus 31Dcxxx Ix. initium prosperi ominis habuit pro Martino Trompto , qui undecim naves habens, Hispanicas tredecim maiores & tres minores e portu Dunhercano in laniam tendentes retro fugavit, duasque earum in potestatem redegit, quae ipsi cum sociis in praedam ab Ordinibus permissae sunt, Principis ut Thalassiarchae Supremi, jure salvor Honoratus est Tromptus instiner aureo torque notabilis pretii, & a Rege Galliae, quo majori cum dignatione res gereret, decus equestre accepit S. Michaelis , ut vulgo croditum est & scribitis it ma ad principium hujus anni: sed si ius ejus
Cornelim anno ΜDc Lxv I. paulo antequam cin-
lo pri Varetur , me coram apud Flissingam Scribae ordinum Zeelandiae ipsum consulenti super ordine exequiarum, quae tunc erant ducendae Evertet onio praesecto maris neundico, qui in praelio adversus Anglos occubuerat, adfirmavit , suum Patrem nunquam fuisse Equitem S. Michaelis, in equestri dignitate simpliciter a Galliae Rege donatum. Isti honores.&omen & incitamentum Marsino Trompto ad res majores praebuerunt. Et si praedationes Dunbe canae hoc modico successu , praevalidis eorum viribus, minime ces averunt, cum in prom tu haberent e vicinia navibus Be icis numero insi-
398쪽
3so TOMUS III. LIB. I. SECTIO VII.
nitis, tanquam aureo velis ri insidias struere, sa-cili in propinquum portum suum receptu, qUinunquam satis claudi vel observari potuit rhac imprimis aestate , qua Tromptim ingenti . quae ex Hispania instare dicebatur, classi in vigilans, myoparonibus opprimendis operam dare non poterat. Verum tres Anglicanas naves Hispano milite, numero Μ I xxv II. onustas intercepit ac in Patriam transmisit. Apparuit tandem medio
Septembri Regia Classis sieptem 2 sexaginta navium , sub Antonio de Ocquendo Duce, apud Bevserum Promontorium, quod est in Canali Britannico , mrompto tum penes se habente non plures xi I navibus: Sed brevi auctus ad xxvo. istanos intrepide a gressus est , una hostili nave demersa & altera capta, omnibus in D nensem Angliae stationem compulsis, ubi a Belgis obsessi turpiter sub umbra magis Anglicae protectionis , quam virium suarum fiducia tecti latitarunt. Et Anglica classis aderat navium xxxv. minas jaciens, se fore contra stationis Regiae viola res. Verum Trompim , incredibili ordinum studio brevi nonaginta sere navibus bellicis fretus & animoso instructus mandato, perdendi, ut posset , Histanos , sine respectu stationis erclassis Anglicanae, die xx i. O tobris Du nensem s- num aere nebuloso ingre lus, discussa, nebula, Histanos vidit dispersos velaque in Occidentem effusa fuga facientcs, quos bestae persequuti in universum quadraginta naves vel ceperunt vel perdiderunt. Quominus plures consequerentur
399쪽
Belgica ab anno I 638 ad I 6 I . 39 incerto maris & tempestatum , non hostium fortitudine sectum & Fortuita quaedam a Belgis accepta detrimenta. Prima commissionem gnin Christophorm , navigii nomen erat, suo pulvere succenso periit. Alia navis , Muschio ductore, Praetorianae Lusitanorum, ad occupandam eam arctius intricata, nave socia incendiaria contacta periit, una cum hostili, AE Uchia cum plerisque suis servato. Quid hac Classe ista propositum Hispanis fuerit, cum E successu non constiterit , divinare minus proclive est. Nam Dunkercani tanto subsidio non indigebant , per se validi satis, etiam post hanc cladem , sexaginta sere praedatoriis navibus mare infestum habentes, unoque die naves undecim hoc tempore captas thri, exhibuerunt, nec ulla sere dies illis sine praeda abibat; nunquam alias frequentiore Batavorum & Melandorum Frisiorumque mercatura. Quidam transamasianum Comitem suspectum habebant, quasi Hi notrecepturus, ut Belgas sibi iniquos ulcisceretur. Alii Danum tunc Batavis iratum collusionis cum II panis insimulabant , quasi Baltici maris Dominium ope externa adiectantem; Sed res intra divinationes constitit. Anglia Regem de violata statione sua succensentem, Belgae modo querelis de favore Histanis in Anglia pr.estito, modo suae necessitatis excusatione, tam per ordinarium suum , quam per Legatos solennitermissos placaverunt, eo tacilius, quod is brevi turbis implicitus domesticis externa minoraque
400쪽
3 1 TOMUS III. LIB. I. SECTIO UIL
adi animum revocare non potui tr Etsi Consilium Rehis Hispano addictum, secus ac populus, nihil boni foederatis Belzis parabat.1. Omnis animorum ardor in re maritima hoc anno occupatus fuisse videtur, ut terrestris expeditio sine ullo fructu aestatem consumpsi
rit ; ni si quod Histant perpetuis Belgarum motibus ita distracti sunt, ut Galli arma facilius a
sua parte movere & urgere potuerint: Domi inter alia minora, quae non sunt hujus instituti, notabilis contentio fuit inter ordines Hollaniae, praesertim Am Zelodamenses & Generales qui dicuntur, ordines, 'Principi fere addictos & ejus sponte agentes. Existimatum est, A elodami paucos esse , qui vim Aristocraticam praetextu libertatis, Arausionensi opponerent. Senatum xxxv I. Virorum ab corum consiliis separari posse , modo Principis Ordinumque nomine G neralium , directe cum illis ageretur. Placuit igitur mitti Legatos Ammiodamum, tredecim numero , quorum Princeps erat Culenburgi Comes; qui inter alia persuadere conarentur Senatui , ut consentirent in Locationem publicam ct generalem vectigalium , quae ex conductibus er licentiis ita dictis, in rem communem colligebantur, admodiationem vocant: Ratio, quod sine publicanis illi reditus crebris fraudibus cxinanirentur : Amstelodamenses autem erant in hac sententia; per locationem istorum vectigalium,
rem mercatoriam quae libertate gaudeat, nimis obnoxiam fore publicanis ac ita diminutum iri. Quo