Ulrici Huberi Institutionum historiæ civilis. Tomi tres. Quorum primus est ab ortu imperiorum, ad præsentem imperii romanogermanici statum, anno Christi 1356. stabilitum. Insertus est tractatus se temporibus ante Cyrum olim editus. In calce hujus tom

661쪽

quae prius insederant, praetextu Ratiliabitionis non factae primo, dein Executionis adhuc faciendae remanentibus, sed etiam quaquaversum se, nullo iam hostili metu, diffundentibus. Neque cessatum ab hac intemperie, post rati- habitiones hinc inde tiaditas, quod in loco Pacificationis factum die xvio Februar. ΜDcxLIX. Sed quamdiu locorum invicem restituendorum facta non erat evacuatio, nulli etiam exercitus dimissi, omnes communi Germaniae sumptu aliatque sustentari oportuit. Donec extrema tandem manus Executionis & Am stia Tractatui

imposita est Noribe a die xxvi Jusis hujus anni MDcL, Commissario Caesaris ad eam remtio Piccolominaeo Principe Amalsitano, & nomine Regni Reginaeque Suetiar, Carolo cuti vo Palatino Principe Pipontino, Reginae Consobrino, quam Conventionem Gallica Executionis Pactio mense Julio consequuta est. In priore Tractatu, qui juxta filum Instrumenti Monasteriensis erat compolitus, haec inprimis notanda videntur. bus loca , bona, jura secundum Leges pacis liquiadas 2 indubita as res tuenda forent, his iaciebus P s sores contumaces auxilio Caesareae vel stedicamilitia, quin imo suis Copiis manuque militari l ecret uti, sine fraude Pacis. Casus dubii &illiquidi ab utriusque Religionis Commissariis in tra trimestre spatium deciderentur. Solutioni pecuniarum Suedis & Hagis in satisfactionem ab his , in quos adsignati fuerant, praestandarum termini exacte praescripti sunt, quibus qui non

662쪽

cia ai

et .

et si ealiasiis,

parerent, manu militari suis impentis, Sorte aliquando majoribus compulsi sunt, quos inter Leodienses eo mod5 coarctati sunt, ut & Cli Ues; hi quidem innocenter: quando suam portionem Suedicae satisfactionis iii manus Principis sui pridem tradiderant; ubi cum integra non mansi iasti, ut fit, ingratiis & cum incremento bis solavere coacti sunt. Quod super evacuatione locorum hinc inde restituendorum & militum dimisisione placuerat, secundum satisfactiones pecuniarias, inplerisque, suo tempore modoque rite sicut convenerat, administratum est: Nisi quod Drandeburgicus Elector non demolitus est Lip stadia munitiones, nec Herseriam Urbem liber, tali suae commisit: nec Colonienses Religionis libertatem suis ex praescripto Pacis indulsere; nec alia quaedam a Potentioribus, ut si his quorum interesset , imbecillioribiis, quam ut debitum querelis suis vigorem uddere possent fideliter executioni commissa suerunt. Praecipua di scultas fuit in Francodalio, quod praepostera Pacobi Regis prudentia & Friderici Palatini desperata facilitate fidei commissum erat Infantis I bella Eugenii & ab eius morte Regis His pania praesidio tenebatur, qui pace Monasteriensi Ge manica non comprehensus, ad restitutionem Imperio vel Electori Palatino faciendam se non putabat obligatum, neque adhuc se paratum esse praeserebat. Idcirco Imperator Ordineiaque Palatino promiserunt , opera in se daturos , ut evacuatio & restitutio Francoihalii quam

663쪽

ΤOMI III. LIBER ILprimum seret, qua gratia literas ad Hispaniae

Regem miserunt. Interim addicebatur ipsi miti brunnensis Civitas, quam praesidio suo pignoris

loco teneret. Alendis aurem praesidiariis, EFranconici 2 S edici Circulorum aerariis o Iona Imperialium millia singulis mensibus acciperet,

cum potestate sibi ipsi ius dicendi &exequendit,dcfectu solutionis, adversus viciniam milbru nae circumjectam ; salvis civitati juribus suis . quae mox a Francothaliens restitutione. Praesidio & omni pignoris onere liberaretur. Int rea temporis Hispanicum Francodaliense praesipium furnptu inserioris Circuli Rhenensis, sine impensa Electoris Palatini aleretur; Cui si quid

hac parte secus eveniret, Imperator id refundi se curaturum promittebat; cum trinis Imperialium millibus in singulos menses Franc urti solis vendis, pro reditibus, quibus dum Francothalium penes nispanos maneret,ipsi carendum foret. Tametsi haec res diuturnam Palatinatui uni versae que Germaniae molestia creavit. Ad hunc annum resque Germanicas pertinet etiam mors Fordinandi Bavari, Electoris & Archiepiscopi Coloniensis, qui & Princeps simul ac Episcopus erat tradiensis, LUdeshemiensis , Monasteriensis & P

dc ornensis , potentia prudentiaque e Germaniae primis , obita morte apud Ambergum, quo venandi studio, cui impense deditus erat, se , contulerat. Bene pransus eadem vespera, hy dropicus scilicet, e vita excessit, die xor Se remb. MDCL. OEtatis LXxIv. Successorem vi

664쪽

ae s

u Germanica de anno Is i 6s7vus sbi designari curaverat Adjutoris titulo, Agnatum Maximilianmis Henricum, apud Col niam , Leodium & Hildeshemium. Idem parabat apud Pade ornenses & Jsonasterienses idque inveterata auctoritate sua facile obtinuisset. Eo mortuo, Canonici de suis ibi corporibus Episcopos elegerunt. Et quidem Paderbornae Rec- sus, Monasterii electus est ille deinceps adeo memorabilis Christophorus Bernhardus a Galen, ambo Nobiles indigenae ; Galenius arte suffragiorum vicit Decanum aetate, opibus & dignitate superiorem Malincratium: qui aemulo, inseriori semper habito, ut tanquam Principi debito se obsequio submitteret, in animum inducere non poterat, i varia molitus quasi electione mala fide procurata: Sed a novo Episcopo juris sui exercendi tuendique eximie gnaro, hac causa male habitus & diu vexatus est. At Praesulis hujus Acta bello quam pace notiora sequentibus aliquot annis utramque facient paginam. Carte-rurn, Germania tandem aliquando tibi restituta ab hoc tempore, se ad reparanda longissimi de senesti damna belli colligere coepit, laeta impraesentiarum mutatione, in futurum haud aequδ secura duraturi status, cum, quod veteres armulationum causae factionesque sesses potius quam placatae manebant, tum quod duos M'narchas exteros cervicibus suis incumbentes habebat. Sed adversus Suedos potentia Principum inter Rh num & Albim metu communi juncta, & facile,

ubi res ferret, jungenda, prohibendis ab inva-T i sione

665쪽

m TOMI III. LIBER II.

sione Germania, septentrionalibus armis suffectura videbatur. Gallis longe per se validioribus alterum latus , clisperti is modicisque ea parte

Principum & populorum opibus, si quando illis

opportunum foret, insultare Germanorum dita cordiis, apertum N expositum apparebat. Verum praecipui Principes recordati, qu)m Cesari, nec minus postea Suedis obnoxii vixissent. ςo quod mercenarias ordinatasque militum copias habuissent nullas aut imbecillimas, ita inan, mos induxere suos, id esse agendum, ut paulatim ea parte melius instructi forent; edocti praeterea belli experimento, populos hac una ratione subadios multo plus conferre solere pecuniaram , quam in facultatibus eorum prius inesse credebatur; Bellum enim docuerat, olim ignoratum, Germaniam satis esse pecuniosam , etsi tot dominantium ambitioni avaritiaeque ne quidem hoc

modo, quod satis est, suppeditari potuerit. Aliquanto igitur exinde gravior populis incubuit

servitus, exemplo per omnem Europam propagato; postquam in Italia, Gallia &Hispania Plches atrocibus inritisque seditionibus impotentes Dominos ad remittendam Dominationis vim sollicitaverant. Nec adeo, minus rigidoGermaniae populi ab hoc tempore, quam Galliae pri-dcm habiti suerant , subdere colla jugo edocti sunt; habituri pro solatio, quod populos liberos

ad tuendam libertatem suam, non minus quam ipsos ad explendam servitutem. onerari , &quod Anglos victoriae contra suum Rectorem idem

666쪽

Sodica es Da1clea pore aura in I o. 6ssidem praemium consequutos videbant. In regnis septentrionalibus hoc anno res eodem sere statu, qui suerat anno superiore, continuatae sunt.

Nisi quod in SUETI A eelebratum est Sacrum In augurationis CHRISTINAE Reginae majore Iuxta & magnis centia, quam adhuc Septentrio viderat, Gallicanae magis ac Italicae inventionis, quam Sueoniim Proceribus populoque probaretur,videntibus immensos e Gcrmanica pace thesauros hoc & aliis Restinae si ervacui luxus institutis & largitionibus effundi atque consumi. Acta res apud Sto holmiam die xxvo Octobris. Et quanquam omnia publicis laetitiae imitamen iis atque sessis clamoribus resonarent, inanimis Ordinum tamen & tum & deinceps opinio Reginae auctoritati contraria serpsi & invaluit. Elii quicquid eruditorum in Europa praecelleret, in S vetiam vocatum & honorariis excultum ingenii Chris inae dotes in coelum usque laudibus efferrent, illa tamen praeconia latius in exteras diffusa gentes resonuere, quam civium e propinquo venerationem excitavere: Dum alii habentes in conspeetu regii sanguinis Principem verum Martis alumnum, militarem gentis gloriam sub scemineo imperio detritum iri dolebant; Alii mores exoticos & enormitatem vitae, ratione soli & coeli istius gravabantur; omnes immensae pecuniae regiique patrimonii dissipationem ejusque causas vituperabant. Et Primores ingenii in adolescente Regina fiduciam judicii facultate majorem & ablolutae potestatiς adsecta-

667쪽

tionem consiliis adulatorum subnixam , quorsum evaderet, suspiciebant.'Accedentibus, qui, ut in omni Regimine fit, aliis postpositi, tralaritias querelarum causas acrius intendere & latius in spem mutationis propagare conabantur. Ita factionum sementa rerumque novarum materia nondum ad ruptionem matura, paulatim ad eam quae paucis annis postea suborta fuit vicissitudinem, viam parabant. In DA NI A, cuius praecipua Corona' 'emma, vestigal orizundicum est, tarditas ratibabitionis & solutionis duorum millium Imperialium, quae hoc nomine ab Hollandia expectabantur, non modo dissicultatem, sed etiam in regimine publico pariebat confusionem, dum nec in Freto quicquam solveretur , neque merces Redemptionis h Belgio praestaretur. Non Omiserunt hanc occasionem quotquot Gefellipotentiae invidebant per ipsius stragem ad altiora grassabantur,arguendo, ipsius fraude vel culpa tam male in hoc negotio esse consultum; Etsi r vera de re Danica praeclare meritus cssct ille . procurato , quantum in ipso crat , ut Sue-ἀ naturaliter a vectigali Oriet undico liberi, Miagarum periculo Foederatorum ad illud serendum adigerentur, ac ita sundamentum amicitiae, tamdiu gravissimo regni Danici praejudicio inter illas nationes continuatae, subvertereturr Quare nihil , ut tum res erant, majoris in rem Danicam momenti poterat elaborari. Sed Gefeldii auctoritas & ope, Regi Reginaeque dudum graves apertum latus ejus inimicorum calumniis

668쪽

Danica, Polorica per a min Isso. 66I praebuerunt. Ut ex regatione domum reversu a

comperto, dignitates suas ab aliis, se absente fuisse administraras, nec sibi tutam vel honorificam in Aula sore commorationem, domi se continens futuris malis suis, iudicio adversis rebus, ut si in iis quos Deus perdere vult, per- 'stricto , viam praestruebat. POLONIA pace cum Trinaris & Cosaccis, qui se ferali gentis eius praeiudicio coniunxerant, apud Moras, necessitate maetis quam consilio inita, summo in periculo potius quam metu agebat, vel si metus non aberat, provida vis propulsandis barbarorum' quibus pax erat occaso latri ocinii facilioris, injuriis, procul erat in regno, cujus vires maximae

sed distractae nonnisi Regis strenui vigilantia Sc

uctoritate conjungi poterant. Quae facultas cum in Ca ira Rege penitus deficeret, extrema calamitas &destructio a prudentioribus meri rotimebatur. Neque multo post recruduit bellum; cujus ad seqlientia tempora pertinet enarratio. Porro per I ungariam , in qua hoc anno ni hil singulare nostrae se offert memoriae, in II A -

LIAM pergemus. In quam nihil prius, quam inter Venetos & Turcas de Candia bellum a tot

anniS continuatum occurrit. Initio anni, Urbis Praesidio septem millibus recentium militum corroborato, Cussenim Turcarum Dux eo modo se coarctatum vidit, ut omissa oppugnatione, sub

arcem cui novae Candiae nomen, castra sua tran-

stulerit, Urbemque e longinquo cingere praesidiis suis instituerit, donec aut Veneta Ies t

669쪽

hesectat vel Turcica dentio instaurata maioris apparatus facultatem suppeditaret. Interim Mari praevalentes Veneti claudendo Hellesponto aliis que minoribus damnis Constantinopolin aristactant, adeo imparibus hac parte virium Turcis, ut in Senatu serio deliberatum sit, de classe Urbi admovenda eamque per bombas de bombardas ejusmodi injuriae situ suo pronam incendio &aruinis obruendi. Quod etsi a spe facultatis remotum non videretur &etardenti oratione Tacobi Bariari suaderetur, a senioribus tamen, ut simis anceps , ob arctitudinem Hellesponti munitis locis obsepti & maris ventorumque incertia rudinem, denique, si maxime succederet, irritan dis potius ad immanitatem inreconciabilem quam subigendis barbaris serviturum haud immerito improbatum est. In Candia parvis commissionibus& locorum ultro citroque expugnationibus, aestas absque notabili partium discrimine transacra, dum Turcae nulli qui lcm classibus, verumtamen singulti & frequentibus navigiis ventorum &inoctium benescio saepe Venetos eludentibus, supplementa, commeatus aliaque necessaria, quibus subsissere ut, non ut vincerent, accipiebant. Impedire tamen non potuere, quominus Veneti u- mim Theodosii duabus arcibus non admodum validis munitum occuparent. E cujus portusu sidia in Caneam mittenda facilius impedire poterant. In quem finem magna pars Venetae classis per omnem sere aestatem illic in statione permani . Postrema tamen ejus aestivae expeditio-

670쪽

Dalica , Turrita per anmi Isso. 663dis almo Turcis prospera fuit. Jacobus Barbarus & Marinus Basiarus Provisor ille, dux alter militum, cum Georgio comaro Equitium Iraesecto Veneti omnes, Sittia quam tenebant,la vicinas regiones se contulerant, incitati ab incolis destimonem a Turcis & auxilium promitientibus. Inexpectato illorum adventu Turcae Ciram Petram diruto castello dereliquere: Sed

Veneti ad Eleam se converterunt, ubi Turcae horreum omnis generis commeatu plenum habebant , itinere dissicili & montibus cincto, quorum aditus hostes, auxiliis a Cussenio submissis, obsederant, non modo jam loco sed &b umero superiores. In his angustiis, nocte deprehensi cum se velut indagine conclusos Veneti cernerent , quid agendum anxii deliberabant .

Syadentes, ut heneficio tenebrarum retro se reciperent , obstantibus hac parte hostibus facilius submovendis, Barbamus & Boriari s resutarunt , dedecoris Ac periculi, quod est in receptibus , obtentu ; Lucem expefflandam &ferro viam, qua Sittiam peterent aperiendam. de horreo Turcico jam non quaerebatur ;etsi equites, diurno itinere Sittiam perruperint , pedites tamen cum auctoribus & ducibus suis Barbaro & Bariamo sortiter pugnantes, ingenti hostium strage facta, ceciderunt, elapsis tamen centum, periere sexcenti. Hic finis suic expeditionis aestivae. Sed Veneti nullis Christi norum auxiliis sublevati longinquas coarctandis hostibus societates circumspicere coeperunt. CC- Tt 4 saccos