장음표시 사용
631쪽
Coniux ; Cui ad extremam fere partitudinem pro 'cctae nonni si post obitum voce Pastoris sui
res signiscata est. Sed Pastor Ecclesiae Stere montius subito vocatus, animam agentem & iam vix oculis ad coelos sublatis loquentem , hortatus est ad fidem & occursum Servatoris su i, a cepto semel responso adfirmante suam spem, ut Sterremontius dein edito scripto testatus est, u cunque alii Principem usu vocis jam caruisse scribant; qua in re Pastori potius, opinor, credendum magis quam inominosa adjectione, qua scriptum suum obsignavit ; dum ait, extinctum esse Principem, hora quasi nona vespertina
Lei v 1 Novembris, anno interitum ReipubI. pr
sagiente MDCL. Aliter Amstelodamenses senistiebant , qui se nihilo pejores Prophetas quam
Sterremontium crederent, & hora post mediam noctem tertia certum de hoc fatali eventu habebant nuntium, quem ut a fundata Reipubl. laetissimum celebrarunt, optimates scilicet &qui his favebant, cum Remonstrantibus omni Hollandia diffusis. Ne quidem insolent a mortuo insultandi abstinendum putarunt, cuso vel sonummo, qui ab uno latere A elodamum praeserebat obsessum , in altero Phaetontem ex alto in undas labentem, cum hac inscriptione, Magnis tamen excidit ausis. Quod de vi Fati verum
esse res loquitur Nam quod ad ipsorum operam attinet, nihil erat de quo gloriarentur, ut ex superioribus intelligi potest.Caeterum,populus. Resormatus di duces eorum in sacris nihil boni e
632쪽
Res Belgicae sederatae per annum Icastant I revolutione momenti augurabantur. NOve
rant, Optimates semper ordini suo iniquos esse habitos m novationem in Religione sub eorumpa trocinio metuebant; Populi, Arausionensium praesidio sueti & memores sub ii orum ductu Rem p. e Parvis rebus magnam & potentem esse factam, illo sublato, alia omnia reformidabant. Sed de his animorum motibus & quae inde consequuta sunt, alius agendi locus dabitur. Principis de iuncti cadaver , quod alias in Magnatibus seri solet &fictum erat in ejus Antecessoribus, publice non placuit visendum exponi, tam ob deformitatem e morbillis, quam respe i viduae Principis tot tantisque malis adflictae domesticis, supini luctum recentem versantis in ultima' partitudine; in quam animi populorum mirifice erant intenti; ne major e promiscuo concursu molestia cWaretur. Annum aetatis egerat Princeps quintum supra vicesimum , Antece rum quam sua rerum gestarum gloria illustrior, filio autem post fata longe illustrissimus: eo tamen ingenio &vigore tam praestantis naturae dotatus, ut a Patrui, Patris avique laude tam militari quam civili, si fato pulcherrima spes abrupta non fuisset, minime degeneraturus videretur. Nam ut inimicorum accrbitatem & aulicorum adulationes mittamus, id ex aetis ejus temporis & incorruptis Procorum , qui cum illo versati sunt, testimoniis, etiam e Commentariis ipsius manu scriptis& post obitum repertis accepimus, Illum ingenio & Ω-cundia fuisse expromptum, judicio solido & f
633쪽
cultate res conceptas aequabili tenore administrandi & exequendi validum; Praeterea magnanimum & liberalem ; sed a comitate Iopulari' blanda vultus hilaritate alienum , Patruo Mauritio hac parte quam avo Patriaue similiorem. Ad arma tractanda natus & factus adversam habuit temporis factionem , qua tamen non Ο stante, credi par est, Fortunam, excellendi occasionem ci non fuisse denegaturam. Sed eadem vespera, qua fatalem horam implevit, Ordines Generales subito coacti, scederatis Nationibus quod evenerat per literas signita carunt, atque uti consilia sententiasque suas super eo, quod tam inexpectato casu facere ex usu foret, in commune conferrent, monuerunt. Collegii stetiam maritimis & Legatis apud exteros eadem res per literas indicata. R his injunctum, ut habitu luctum publicum praeserente foris etiam testatum facerent, quo loco Princeps Ararisionensis apud Ordines Belgarum foederatorum fuisset, & quam hi jacturam in hoc satali casu Reipubl. imputarent. Sed Hollandiae Civitates, quid de novisssimis A et is judicarent, E vestigio post obitum Principis significarunt, restituendo sexViros Lo vestentanos pristinis suis dignitatibus, unde Prin- cinis arbitrio remoti fuerant ; Dordraceni primo Demittium; Sequenti hebdomade Dei senses S Harlemenses Dustium & Rsilium pari modo honorarunt d. xv Novembris. Idem honor habitus ess Misero ab Hornanis , R Stellingve vio a Medem blicentibus. Amstelodamenses quasi
634쪽
Res Belgicae cum exterisper annum Isso. 627
testandae moderationis & gravitatis suae , po stremi Bic eros , sed maiore cum applausu & gra tutatione publica in Curiam reduetos dentio,
cessante per tantam mutationem aemulatione, Rei-ptibi. admoverunt die xxta ejusdem mensis. Atque haec sere sunt ea, quae hoc anno apud Belgas foederatos in Domesticis rebus acta, disputata, transacta sunt. Res cum Exteris ejusdem anni sequuntur. Quos inter cum Hispanis controversiae de sinibus & observatione Legum pacis adhuc vigebant ; A Debrunio Legato mense Aprili habita fuit oratio prolixa de commissis Ordinum contra pacis obligationem: Ecclesiasticos Romanenses capi & male haberi, contra secundum, quartum & undecimum pacis articulum; Regem turbari in posses Jone transmosana, contra os articulum. Ejusdem domania reditusque in agro Limburgens detineri. Regias naves spoliari: Non erigi tribunal bipartitum, ut cautum articulo xxi. Executioni dari sententias contra non auditos. Impediri Hispanienses, capere possessionem bonorum lieic antea publicatorum, quae restitui deberent ex artic. xxiv. Monastcriis non permitti reditibus suis in Ordinum ditionibus sitis frui, contra artic. LXIII Seven bergae destrui cultum Catholicum, contra pacta cum Principe Arausionensi inita & contra artis. LXV. Ordines sibi vindicare bona diversarum Ecclesiarum, quae nullo modo ad ipsos pertinerent. Captum esse Virum, qui ducta cum venia Pontificis, filia fratris sui, inde post decennium s- Rr a ducia
635쪽
ducia pacis Ultraiectum habitatum concesserat, eumaue reum incestus peragi,etiam ab uxore seo sm haberi , & id genus alia. Non omnia de nihilo , quae scrio reparari petebat, ut suos reparasse dicebat ea, de quibus Legati Ordinum indicem factum ipsis exhibucrant; quod quidem adhuc vicissim impetrare non potuissent. AEquum Videri, ut ossicia & satisfactiones reciproca fide praestentur. Ad haec Ordines variis exceptionibus aut promissionibus, sed imprimis Reconventione transprcssionum non minoris numeri &momenti ab Hispanis commissarum responde-xUn . quas heic omnes recensere longum seret.
Sed His ani maxime dolebant de tribus regioni hus transmosanis & ditione Gemertensi, quam ut Majoratus fusi ducensis partem ordines occupaverant. Hispani utriusque possessionem ad se pertinere magnopere contendebant, qua spoliati ante omnia restituendi essent, eoque faetode oleno iure petitorio utriusque rei, iudicio in Camera bipartita esse disputandum. De G merito Senatus Mechliniensis pro Hispanis , Suprema Hollandiar Curia pro foederatis, utrique admodum juridice responderant, ideoque partes aliquanto incertiores erant, quam pridem. Sed foederati majore fiducia causam suam tψebantur, eo quod etsi Hollandis aeque fixum esset quam Hispanis, belli evitare causas renovandi, Princeps tamen & qui sectam ejus sequebantur , eiusmodi occasiones minus extimescebant. Principe etiam satis indigne serente.
636쪽
Res Belgisae eum exieris per annum Isso Qq
quod Hispani pictis secum initis minime fati; sacerent, qua de re mense Austusto decretum est
ab Ordinibus Generalibus, si Hispani longiores
hac parte moras necterent, per modum reto
flanis bona Sponsorum , qui scribendo adsuerant, pignori captum iri. Eodem tempore propositum est, Hispaniae legato ad litic semel offerendam esse operam inter ipsos A Gallos concili toriam, quae si non succederet, inde ab hoc tempore δε- clarandum esse , Rempubl. ita Galliae regno esse δε- vinctam , ut auxilio illi praestando deesse non posset. Quod etsi post vim Amsteloda mensibns factam& subactos Hollandiar Rectores urgeretur, Hollandi tamen adeo vehementer ei restiterunt, ut tum quidem nihil, quam admonitio in eam sententiam, absque comminatione Legato sacienda statueretur. Ut tamen ex illis speciminibus dubitari non posset, quin Principis animus ad renovationem bellicum Hispanis inclinaret; nec est incredibilis opinio, si diutius vixisset, cum res ita fuisse mixturum, ut novi bellicauis inextricabiles factae fuissent. Ab hujusmodi u mirandum non fuit, Hispaniae testatum asini AE pici gratiam ini visse, quando pos: conventionem 'udamensem petebat audiri solenniter,utReipubl. gratularetur de litibus intestinis tam seliciter onsopitis ; qua causa tempus audiendi condixerat ei Dominus de mimmenim Praeses Cr- dinum Generalium. Sed cum is in Consessu retulisset , Hispanum mox adfuturum, ut ei uia modi orationem gratulatoriam haberet, pleris-
637쪽
que ridiculum & deforme visum suit, ea de re Hispaniae Legatum publice audire declamantem, quando satis constaret, eam gentem nihil laetius accepturam esse, quam ut Belgae foederati vi iacera sua dilacerarent; multi etiam in hac essent opinione , saltem ita videri vellent , Legatum illum pecuniis distributis excitasse plures, qui se Principi transversos objicerent. Quare cum& Principis amicis id officium esset in ratissimum, neque pars vidia libenter audiret celebrari memoriam dolendae cladis suae, Praeses obviam Legato ire jussus est eique seorsum abducto significare, Conci tum esse nimis infrequens & in
rebus quae moram non paterentur, occupatum.
Ex quo Debrunius homo perquam ossiciosus intelligere potuit, etiam gratulandi ossicium, etsi omninm, ut videtur, expeditissimum, habere suos recessus & aculeos, Idem deinde libentius auditus est, reserens, quod inter Leopoldum Hrchi ducem, Belgii Hispaniensis Gubernatorem& Parisienses actum esset de pace, tametsi abs que successu. Periit etiam, ut Ordines aliquot efiis delegarent, qui se medios inter Hissanos
Ara Gonensim Principem , su per executione tractatuum patrimonialium exhiberent. Addebat querelas de variis excessibus, praeter supra commemoratos , a parte Foederatorum, contra ten
rem instrumenti Pacis commissis. Et tanciem Rosis siti literas tradobat, quibus hic varia, de quibus ab Drdinibus rogatus erat, in gratiam illorum concesiisse, perquam amice nuntiabat, nec
638쪽
Res Belgieae eum interis pre annum Isso. 63I
in mora se suturum, quominus si quid Belgarum civibus damni vel incommodi illatum foret, id ὸ continenti sarciret & repararet, testabatur ; etiam Iudaeos in Hollandia agentes, quando ita Foederatos velle videret , eodem quo alios loco habiturum, modoripsi in Hispaniam,cuod prohibitum es siet, non intrarent. Neque multo post Traelatus rei maritimae cum iisdem Hispanis initus est, die xvir Decembris, pertinens ad explicationem pacti de Commerciis , Navigationibus initi apud Monasterium,cujus materia eompendium heio non recipiens, publicatum est anno sequenti. Caerorum , post obitum Ara ς- si nensis, principatu Belgicarum rerum penes Hollamiae optimates constabilito, Hispani de pacis Observantia securiores facti sunt etiam vero de satisfactione Principis ejusdem heredibus prae-stcnda ; Quare etiam de Tractatu singulari , quem cum superstite iniverat Principe Debru-ntcs, super compensatione Marchionatus Bergen sis ad Zomam , quem, ut constitutum erat. ei praulare non poterant, rogatus ut instrumento subscriberet, respondere non dubitavit, secum ipso principe convenisse, quo mortuo, rem alio
latere conspici, nec scire se, quis heredum subscripturus esset. Brassietus Galliae mini stor huc alludens in oratione publica super obitu Principis habita , non veritus est dicere; sane etiam posse fieri; ut quera admodum Hispani jam resilirent a Conventione cum Principe, quem amplius non vererentur , facta , eodem modo futurum, ut
639쪽
' 63a TOMI III. LIBER II. Tractatus cum Republ. initos, ubi ipsis opportunam videretur, retractarent. Qua de re Ministri utriusque Regis admodum acerbis inter se libellis & invectivis, in publicum editis decertarunt : donec Hispanu si reversus aperte, se ratum esse conventionis cum Principe in iis i instrumento subscribere,qtiam primum essent,qstitutam ab altera parte subsignandi qualitatem hi
herent. declaravit. Hactenus cum Hispanis, amicitia intonante, paulatim convalescente transactus
est hic annus. GALLORUM amicitia vctas&obsolescens offensae fructum edebat acerbum, depraedationes in mari, imprimis mediterraneo navium Belgicarum adsiduas, sub praetextu, quod Taptores essent piratae, sed qui aditum in portas Gallicanos & conniventiam plusquam suspectam habebant. Placuit cum hac gratia, tum novi Tractatus maritimi & pacis cum Hispano conri-liandae causa mitti Lepatum Boreellium Civilitis Amselodamensis Syndicum, qui mense Junio appulsus Lutetiam Parisiorum, Rege versus Burdigalam profecto, in Aquitaniam se contulit, in Oppidum cui Burgo maritimo nomen, ubi nonnisi xxiv Septembris die, satis honorifice de benevole auditus est, Regina Regente & ipso Rege cum fratre eius erectis & blando vultu il-λ lum recipientibus, Rege se non prius t gente, 'Ham At legatum tegere se juberet. Responsio valde historica, Servientii opus, ut ex stylosa
tis Hazae noto apparebat, simul argumentum Grationis a Legato habitae reserens heic a nobis excerpi
640쪽
Res Belgicae cum exteris per annum I 63o. 63 3cerpi meretur. Grata fuit Regi commemorario beneficiorum , a Gallia regno peracpta Omdines adhuc in memoria habere Legatus copiose testatus est : Etsi revera male Regem habuit , qtiod pacem cum hoste eommuni seorsim inierunt,au ta aegritudine postmouum, per Hisp rnorum impu- , spargentium opinionem, Gallia pacem
non peret, initoque cum Infante Hispanica matrimonio Rex socios elusurus esset. Ouod utrumque mendacium evidenter refutatu n est, prius abitu Penerandae in Hispaniam , . continenti post Pacem cum ordinibus conclusam , omni cum Rege tra ta tu abrupso. Alterum vero ex eo, quod matrimonium Infantis Hispanicae cum Rege Hungariae diu antea decretum, eo tempore publicatum est, cujus
gratia rex ille brevi in Hispaniam profeciturm est, ct cujus rele tu Imperator auxilia sua misit Hiaspano illis minime indigensi; quippe, quo tempore a male animatis Gallis etiam in regni sines introduc batur. Notum est, Regem non semel obtulisse submissionem rerum adhuc inter Coronab controversarum , ut Ordinum judicio deciderentur, sive A, bitri e compromi lso, seu mediatores esse vellent: ea lege duntaxat, ut si Hi stant facere nollent, quod Ordines aequum censui sent, bellum jundiis eiribus illis inferretur. Sed nec ullius alterius arbitrium Galli recusarunt. Cum Hispani semel indicassent, velle se arbitram Suetia Reginam agnoscere, qIamprimum id acceptatum est , resilierunt , Cumque de ordinibus Imperii proponeretur, id inriseerunt. c is inde non videt, Hispanis nihil mnus fuisso R. r 3 pro-
