장음표시 사용
91쪽
M TOMUS III. LIB. I. SECTIO ILpia foederis. eius condixerit . ut fama res in migio satis inusitata. Sed tam arta Societas post bellum Danicum inliquanto fritidius se habere & offensionibus quibusdam , a. Danis studiose observatis, conturbari visa est. Primo, quod etsi Belgica classis terrore , Sueco amplissimas Daniaeque poenitendas conditiones impetraverant , tamen Hollandorum callidi ratem intectati
sunt, quod ampliora commoda pacis illis imis derant.. Quae quidem iniquissima erat Querela, vocibus & scriptis jactata magis quam mota le- sitime. Aliquanto majorem habebat speciem , quod Belga Foederati ad impensas classis in Daniansmissae & militum in. illam expeditionem conscriptorum iis a quibus mutuo sumpserant, re' sundendas, domi tuae instituerunt vectigal αγ le veteribus in freto Danico exigi solitis vorag libus: Quod Suecorum naxe in Belgium appulsae perindet ac aliae solveresngebamur; ' Ajebant, . c e se iniquum , ut cum repsi tu freto Daniso I
leri ac imm ei csent , iac ratione' veti sal Or abundico, perindei ac alii , subjicerentur, Erat . in . promptu res sti fio ψ Classem in rem commune
fu sse paratam ct ipsis maxime profuisse , sui proin
de parte' μliquam contributionis aegre ferre non δε-lerent a. i. maxime, cum ame s peditionem Belgicam
non immunes in freto , sed. etiam confiso Ongus obnoxi uissent. Qua tameo ratione Sueci non com,enti naves. Holiandi ι io sitis portubus, ultra edicas , onerarunt, in singulas Lastvi quaternis
92쪽
Hiea ab anno 163 a. ad I 8. 8ssum. Praeterea statuerunt , naves Suecomum in. Hollandia factas, non fruituras immunitate naturalibus Suecis concessa aliaque ad rem merca toriam moliri coeperunt, quae non modo ad retorsionem exactionum in Holundia, sed & ad rem navalem illorum subruendam pertinerent, suamque in mari Baltico, cujus circumiectas regiones manifesto sub se redigere adsectabant, poten tiam stabiliendam; ut Danihatque Poloni, Batavis non adspernantibus, adsiduo inculcabant. Unde postremo Tractatus Redemptionis qui dictus est, inter Danos & Belgas initus odia studiaque magis intendit ac inflammavit, qua de re sequenti
q. Regina Suecorum. iam pridem nubilis facta a Regni sui ordinibus, nec minus a Consobrino suo Carolo Gustavo, ad nuptias sollicitabatur ,
ut regno prolem acquireret , regnaturam , tam Sol luceret in mundoj, suere verba Hugonis Grο- tu, qui ex Suetia redux anno i s. de I 8. Augusti mortu as est Rostochii. Verbis illis usum suisse eum adversus uuistoetium Theologiae Prosessorem , adseveratum mihi a Tob. Henr. Boeclaro,
qui res Suedicas apprimd callebat; Etsi ab aliis
nihil dixisse reseratur ad Ouistorpium, quam, non intelligo, cum ex crisi morbosa surdaster factus csset. At hoc Reginae non interfuit; cui decre-t'm fuit, non uti conditione matrimonii, nec ulterius Carolo Gustoo se obligare, quam se nulli alii quam ipsinupturam, si nuberet unquam. Erat excellenti in omni genere literarum inge-F nio,
93쪽
r, TOMus III. LIB. I. SECTIO II. nio, de quibus perite acriterque judicabat, do i
ctorum hominum undique evocatorum consonatio gaudens: Qua in re, pace facta, nusquam major quam in Suetia fuit abundantia. De pacis autem ratione &conclusione dicta non repetemub , hoc tamen addito ; Inter dissentientes a P cis instituto suisse Oxeustirnium Regni Ca cellarium , cum magnis rationibus; Quas cum tenere non posset, etiam ab Aula discedendum putavit. Ca,Mlo Gustavo post executionem Pasici procuratam, reverso in Suetiam, nolens volans Regina concessit, ut Ordinibus Successor proximus declararetur, cum appellatione Celsituaiainis Regiae, &'reditibus Aulae Principis convenientibus. Quo autem certae Provinciae cum imperio praesceretur, quemadmodum Gustavus
Rex olliri secerat erga filios & quod ordines ad ipse Princeps desiderabant, nullo modo concedendum putavit , palam professa, nimium ejnro Regio peti Iam tum sitae dubio praesagiens, heroicam Principis vigilantiam , suae majestati ais quando non levi praejudicio futuram.
94쪽
s i uudo Regi succedentem audivimus s-lium Uladistium, qui justis Patri solenniter factis initio anni ΜDcxxxii l . ab Archiepiscopo Gne hensi Primate regni Cracovia Diademate cinctus& inauguratus es . Inter alios Ordinibus foederatu auspicia regni & amicitiam denuntiavit, per Ula-disaum Panum Lad:ivilium principem juvenem,
Leidae operam studiis dantem, natura cultuque facundum & ingenio promptum; ut Leidae paulo ante demonstraverat, cum unum e suis domesticis reum caedis supplicio extinere non potui sci. Insolens aequi inris Princeps & Polonicae memor licentiae, in Auditorio publico & actu solenni surrexerat , nec venia impetrata truci oratione in praesentes Rectorem 2 Professores in-Vectus, eos crudelitatis 2 injustitiae, verbis tonantibus ac atrocibus insimulavit. Sed ut nihil est ineptius Eloquentia intempestiva , Senatus Academicus, ut ineptiam magis quam injuriam illam in Principe transmittendam putavit. Hic jam Legati munere fungebatur, inter alia commendans, ut commercia cum Musicotitis, Polonia hostibus,
quod ad res belli usus attineret, in his oris prohiberentur. Nam post composita regni negotia& omnia transitibus rerum solita, sancita quo que discrepantium Religionum securitate, quas inter Rugs Graceu ritus sequentes, quor Im non est si pauci
95쪽
M TOMUS III. LIB. I. SECTIO ID
pauci, in Ducam maxime Severtensi Muscovitis a Sismundo pridem adempto Polonis parebant, belli Muscovitici nata est occasio. Quippe ditionem Severiensem cum Urbe molens o in longitudinem centum fere milliaribus & in latitudinem haud minus quadraginta parentem invasere, is rantes, post obitum Suisemundi, se novum Regem
imparatum reperturos. Ergo Michaelem Sisinum ct Simonem Prono vnm duces cum exercitu
quinquaginta fere millium in Lithuaniam ferro &igne cuncta vastaturos miserunt qui in obsidenda molens o deserunt, eamque civitatem , cui praeerat vir strenuus, Manisum I semodius,
ob penuriam pulveris nitrati & praesidiariorum
ad extrema redegerunt.1. Sed Rex, praemisso C stophoro Rada milio Viisensi Palatino , qui hostem ab una parte disti aheret, ipse cum reliquo exercitu in altera parte Bor sthenis consistens, hac via distractis hostibus, in urbem penetravit, &M bos ex reliquis urbem claudentibus munimentis, trajecto susis, disiecit; qui se in castra bene munita,& instructa non procul ab urbe receperunt, haud segni consilio ; ut, Polonis ob femem inopiamque digre is, rei melius gerendae occasionem expectarent. semel interim concursum .est haud totis viribus & absique notabili partium praerogatum. Sed in spe durandi contra Polonos decepti sunt Moschi, patientia Regis Ulaisai, qui valetudine licet infirmiore, per hyemen totam, sub
pellibus, vel potius in lignois satis angusta casia
96쪽
se continuit, in omnibus militiae muniis & laboribus exemplo suo militigus eandem addens constantiam. Distrahendis Polonorum viribus Turcae ex pacto cum Moschis inito, Tartaros in Camenetaiensem agrum immisere. Qui populatione defuncti, & in Moldaviam digressi, ii Con- se ob ia cum bis mille quingentis Quartianis deprehens, dissipati, praedaque rursus spoliati sunt,
capto inter alios genero Cantemtrii Murrae Principis Tartarorum. Conjecpoti ius audito Anacium Turcam cum quinquaginta millibus , trajecto Danubio, Poloniae imminere, in tutum se recepi munitis apud Camisiecum castris, eoque omnibus quae corrogare poterat, copiis in unum contractis. omnes quidem barbarorum populationes impedire non potuit, a Castrorum oppugnatione Turcas magnifice nec sine magna suorum clade
3. Turcae exinde se ad sua receperunt. In Liathuania, Moschi & Poloni, algencio & esuriendo magis quam pugnando certationem belli exercebant : qua tandem facultate, Poloni suis agris propinqui & levi equitatu, quo Moschorum commeatus impedire poterant, abundantes, superiores evaserunt: Moschis e castris suis, abiecto omni belli instrumento apparatuque castrorum, se proripientibus. Insequente autem illos Uu-dsuo, mense Martio MDCXxx IV. pacem petere compulsi sunt, ea lege, ut Smolenshum omnemque Ducatum Severiensem Lithoniae conjungi
paterentur ; Ula lyram autem juri olim sibi ex
97쪽
electione Mosichorum delato renuntiavit & Bο- ritum Federoviαium, ut magnum Mus viae Ducem , quem ipsi Garem, id est, Caesarem vocant, agnovit. Qua re Turcarum Imperator intellecta, iratus Abaetio, qui belli Polonici in Mosechorum, a quibus pretio corruptus erat, gratiam praecipuus auctor fuerat,ipsum quidem strangulari jussit, cum Polonis vero amicitiam reconciliavit. q. Hoc modo redintegrata ab utroque latere
Polonia submotis hae duobus terrificis hostibus non vulgari Regi Uladiolai gloria, sequens annus haud minus commodi a parte Borusia Polonis attulit, recuperatis sine sumptu & sanguine civitatibus egregiis Elbinga, Mariaburgo, Dirs via , Brunsberga & quicquid Sueci praeterea ex veteribus Gustavi Regis victoriis in Prussa retinuerant; 'lavia, quam etiam tenuerant, Electori Brandeburgico, ad quem pertinebat, restituta; Idque pro vicennali Induciarum beneficio, 3 am quidem Suecis, quorum in Germania res coarctatae erant, necessario. Quominus in Pacem perpetuam Partes consentirent, secit obstinatio non renuntiandi Suetra regno in Uladis a
ejusque fratre Casimiro. Nam duos, Johannem Albertum Cardinalem & Disecvim Cracoviensem
xx m. annos natum atque Alexandrum biennio
minorem & ex Italica peregrinatione reducem, superiori amiserat anno; parante istissimam P -τidentia orbitatem familiae quatuor florentissimis,ι-τenibus, ex incesto matrimonio natis , subnix . Tam prosperis Polo oram rebus, unde alias a
98쪽
Polonica ab anno I 633 ad 16 8. t hundantia, Rex Uladi laus tamen, ut si in liberis regnis, parum pro regia fortuna opibus abundabat; cujus argumento res fuit habitum, quod Legatos induciarum pararios muneribus valde modicis ex argento inaurato, quod purum illici se putabant, prosequutus est : addito tum quidem, sibi non esse copiam maiorem , brevi sequuturum regia dignum magnis centia donum; quod substitit in promisso: Sed erat opinio, non animi quam secultatis cum fuisse desectum idque in historiam insuxit; nisi forte Poloni cortis causis minus delegatis; quod sit verisimilius, contenti suerint. . Secundum haec, proxima de matrimonio.
Regis cura fuit ;- Agitara sermoniblis Eli beth Palatina luculento celebris ingenio & studiis etiam culto , ut Legati quoque Polonici apud Hagam Comitis aliquando ita prae se tulerint, haud serio, ut videtur. Pl ures commendabant Alnsam Mamiam Nivernensis in Gallia domus& Ducatus heredem. Sed praelata est vicinitatis ac utilitatis respectu Caecilia Renata,' Ferolinandi
II. Caesaris filia, quae a Principe Cas ira Regis unico fratre aliisque legatis expetita festiveque in Poloniam deducta Varsomia. R egi j uncta pari te
que inaugurata est, anno I 637. cum qua vixit usque ad annum seculi x Liv.mensem Martium,quo
ex puerperio decessit, edito in ucem filio principe, sed qui lucem vix salutatam e vestigio reliquit. 6. Caeterum , Poloni inciderunt in bellum atrox molestum adversus Cosacis sibi subje,
99쪽
lf TOMUS III. LIB. I. SECTIO II.ctos anno eodem. Militarem suetamque latrociniis turbam ita perpetuo continere , ne extra prioscriptum vagaretur, fieri non poterat. Non tantum in Tartaros & Turcas, contra quos in pamhentibus & sortilissimis ad Boristhenem campis olim Stephano Rege collocati fuerant; sed etiam in ipsos Polonos excurrebant & praedas agebant, 1 terra colenda laboribusque tranquillis, ad quos Poloni Reges adducere eos conati sunt, alienis. simi. Ergo compescendis illis egregius Conje poli im jussu Regis ad Boristhenis & Samarae consuentes arcem munire coepit eique nondum
plane persectae, tuendis operariis ducentos imposuit Germanos, quos Cosaci, digresso Conie poti is, subita vi oppressos occiderunt opusque disturbarunt. Qui hanc insolentiam & rebelliouem ulcisceretur , millus cst Nicolaus Potoccius Palatinus Bractaviensis, qui praeliis aliquot profligatos ac intra Borrovitiam urbem conclusos δε- me compulit ad deditionem loci & Ducis sui Paulatii rebellionis causa electi, cum aliis quatuor primis auctoribus; spe a Potoccio facta, vitam illis salvam futuram. Sed ordines in comitiis non probantes tam scedam rebellionem sine exemplo transire , Paulutio capitis supplicium
irrogarunt, anno I 638. Quae res ita Osiccos efferavit, ut in novum bellum eruperint, electo Duce Miminienio nobili exule Lithuano, adve sus quem non modo Potoccius, sed etiam Conjec-polinius operam omnem dare coacti sunt , non
100쪽
Polonica ab anno i 633, ad 16 8. 8s agros & nobilium domos excussa Imperii Lege sine fine modoque infestare , capto etiam msaco ad ostium Tanais emporio et unde Turcas
mari terraque non minus quam Polonos vexa
7, Sed insequenti anno Princeps Casimiris Poloniae Regis frater in m aniam profecturus, quo Lusitaniae Pra secturam, ut Galli iactabant, in se reciperet, utique partes Hispanorum palam
sequutus,cum Massiliam praeterveheretur,in Galliacum littus, recreandi sui causa aliquando exstendit, ubi a Praesecto Regio detentus, inde prius in Arcem Salona , mox Citeronem traductus, postremo in Arce Mincennensis 'lvae paulo minus
biennio habitus est in custodia; donec summi Pontificis & Regis Gadisia, fratris precibus, data
cautione de non prosequenda illius in uriae vindicta, honorifice dimissus est anno MDCx L. Quod adeo fideliter ambo fratres executi sunt, ut exinde quasi malo suo dom, partium Austriacarum obliti, se Gallicanis illigasse videantur; quando& Uladisiam deinde, mortua conjuge Austriaca, e manu Galliae Regis accepit Ludovicam Mariam diernensem iam olim ei commendatam ; cum ipse Annam Catharisam sororem suam collocasset Philippo milhelmo Comiti Palatino Neoburgico , Iuliaque ct Montium Duci anno MDCXL i I. Sed Regis novae nuptiae inciderunt in annum XLVI. quo tempore serio actum est de bello Turcido, ad sublevandos Venetos, offerentibus his seexcenta Imperialium millia, quibus Rex opus esse di-