장음표시 사용
61쪽
minima suerunt illustres captivi, a gressus interce pit. Quo siccessu absolvendo imitenbergium cum suis copiis evocavit E Sile , veterem lite & novam urbem, quae Moldava fluminea parva quam tenebat , separantur, oppugnabat. Sed consuentibus auxiliis & civibus enixe pro aris socisque, Studiosis etiam acriter pugnantibus, in O ubrem usque mensem producta est: obsidio.
. Dum ibi laboratur, Lambojus in IV phalia
pro Caesare curans, caeso apud Gescam captoque ex Hassise Lanigraviis Ernesto, ab ipsa tamen urbisonpugnatione, magna cum jactura depulsus est. Hassi Gravenbroga ad EUtam fluvium castra locaverant, quos opprimendi occasionem sibi datam esse ratus Lambum, arcessitis auxiliis, equitatu praemisso, peditatu navibus imposito Sonsam appulit & postridie mane primo castra hostium invasit, arridente primo successu, Equiatatu Has oram aliquoties fuse , ut jam illi fugam spectarent, si pontem in EUM habuissent. Hunc
non habentes, necessitate in virtutem versa, hostem dissolutius, ut fit, eos persequentem denuo aggressi summa vi in fugam conjecerunt omnique peditatu & tormentis ii strumentoque belli cis exuerunt: etsi victoria illis etiam cruenta sa- , luti magis quam lucro fuit. Reparantibus utrimque copias & varia molientibus fama pacis, imperia summarumpotestatum armis absistere juben-. tium, volentibus nolentibus belli Discibis , otui secerunt. Etiam Vra elio apud Danubium, M'
62쪽
' Germanica H aurai is φ. αδ 16 v omisi Palatino Rheni e Domo Bipontina, stari Ado hi ex sorore nepoti, summo cum O armorum Imperio novi'ue supplementis & co-am hortibus tantum quod ad exercitum progresso;zΠ- Qui non modo ad Pragam, sed ultra omnem so- Eohaemiam Austriacasque ditiones victoriis suis, in terminum praesumebat, ut erat plenus animilio. gloriaeque cupiditatis immensae. Quam quod
salis in prosperrimo rerum cursu, nullis adhuc rebus,que a se gestis, remittere vi majore coactus est, sine ubis spe talem i quam recuperandi occasionem, satissest. constat ei longe acerbissimum accidisse. Veruma lo- enimvero transigendum fuit ambitioni , cum,ida- gloria parendi & spe aliquando majora, quae fataeqn, panderent, adipiscendi.
a ho- C A P. V I. Eq*- , De statu rerum Germanicarum, Pace me, haltie
ligam . . stabilito, anno 16 8. Hunc, h0- Ermania per annos triginta Belli non in Glenuo MI nibus suis, sed per omnes tractus& parte Oineti crudelissime gesti miseriis, quarum magnitudo &e belli- diuturnitas forte nullum par, omnibus seculis, ata sa- exemplum habet, conflictata, iam a pluribus
atrim- annis in hoc erat, conventibus in bruga sticis ' Agonasterii institutis, ut viam, qua se tot malis ido . evolveret , tandem reperiret. Quae dissicillime
63쪽
i TOMUS. III. LIB. I. SECTIO I.
bus quae dicuntur, haesitatum est. Instituti tammen sunt aliquando tractatus, idque duobus to cis , Atanasterii cum Gallis; & in abruga cum
Suecis, ad evitandas caerimoniarum tricas & Legati Pontificii concursum; qua in re nostro tem pore Momagi tam anxii non fuerunt. Conclusio tamen Monasterii Pacis inita est, die xxiv. Octobris,llo Gregoriano hujus anni MDcxLv i I I. ReX Gallia cum motibus, intestinis tum invidia pro-: speritatis , qua Suecorum res in Gesrmania inva Iescebant & exemplo Belgarum foederatorum, qui se bello subducebant, a Pace cum Caesare & Imperio non erat alienus, modo quod occupaverat, retineret. Regina 'Suecia cum propter easdem rationes, tum quod durante bello, Duces magis domini rerum , quam ipsa, viderentur & cupida pecuniae. qualia e Pace sperabat immensam ,
ut liberalitati an prodigentiae suae morem gererer, aeque ad pacem propendebat. Halsa dissentiendi causam ab illis duobus non habebat. Cum autem haec conventio Monasteriensis fundamentum sit omnium qui postea sequuti sunt, tractatu uni& presentis Imperii Romano Germanici Status faciendum est, ut quo pacto praecipue res in ea sint compositae, breviter exponamus. Spectanti auteni quae sancita sunt vel .ad universum Imperii statum, vel ad certas & singulas ejus partes. In utrisque sic animadverti potest ; Suecorum Galgorumque fortuna is bello fuisse longesuperiores Imperatorem ac Pontificios excidisse magni sausis, coactos utpote ad veterem statum rerum, qui
64쪽
Belgica ak anno i 6 ad 16G fuerat ante annum hujus secuti xx IV. cuius tur- . bandi gratia tantos motus excitaverant. Novum adeo datum est. exemplum , quo patuit mos - , , Divinae Providentiae, adversus securos se orum
praeceptorum mortales, ut hostilibus inter' se affectibus commissi cos stis vindictae contra se ,, invicem carnifices agant; donec satigati magis,, quam satiati sanguine caedibusque postremo in
,, eum , unde caeperunt; statum redactos se vident. in eoque nolentes volentes acquiescere
2. Generales paces leges,quarum summacapita, pleno de rebus judicio ex ipsa Instrumenti Leditione coruiuendo, dclibabimus, sunt vel Ecclesiasticae vel civiles. Primo quidem se Amnestia omnium inter ,, se Ordinum Imperii & belli ductorum etain ,, quod ad damna bonorum, quam quod ad in-
.Hjurias personarum attinet. . Secundum quamis Omnia quae adhuc existunt, restituantur in eum
D statum, qui fuit ante bellum, salvo cujusque ,, iure, per legitimos tramites persequendo. Fen- ,, tentiae tempore belli, ut partium studio ple- umque latae, executione suspensi, legitimis ,, revidcantur. Contractiis etiam belli tempore por,, Vim extortijure rescindantur, neque belli tem- ,, pora in praescriptione fetidorum partibus ce- ,, dant vel computentur. Libertati commerciorum, abolitis in contrarium institutis, esseribis consultum. Singuli Principes & Ordines, e-
tiam Liberae civitates in suis Rogalibus,, juribus maneant, nominatim in jum sin erum. D et tam
65쪽
sti TOMI IS III. DB. I. SECTIO I.
D tam cum exteris quam inter se, modo ne adu, Versus . Imperatorem vel Imperium tendant, is ineundorum.
3. Ecclesiastica sic sere se habent. ς, pax Re--ligiosi Passavii primum anno 13 2. inita, dein confirmata anno is s. & postremo in Comi-
,, tiis anno I 66. dentio in omnibus suis mei ris & articulis confirmetur. Et quanquam
post tractatus Passavienses multa a Protestantibus bona Ecclesiastica integrique . Archiepiscopatus, Abbatiae & Collegia sine munero, dicta snt occupata fuisse, quae pluribus etiam adempta sunt; ., omnium tamen & singulorum re- ,, stitutio sat , secundum eum statum qui fuit ,, Kalendis Januariis 161q. Sed praesules Catho- .,licos, qui post hac Protestantium Religionem ,, amplectentur, placuit incontinenti excidere luis;, beneficiis parvis, mediis, maximis. In reliquis ,, jam pridem mutatis maneat status praesens de; , consuetudo eligendi postulandique; modo G., lecti ivl postulati jurent, se beneficia sua non ., facturos hereditaria petantque investituram a Caesare, soluta sesquitaxa; salvo etiam impe- ,, ratori jurς primariarum precum. Sed an natae, ,, jus pallii , confirmationis & mensium Papa- , , lium similiaque Cancellariae pontificiae jura in ,, Praelatis Augustanae Consessionis aboleantur; ,, secus in Episcopalibus mixtis, qui alternatimis habenx Catholicos aut Protestantes, quatenus adhuc illa jura ibi in usu fuerunt. Protestan-λ tes autem Praesules eri in Capitula, dum sedes
66쪽
a qui fuit; cisto. 'igionem dere luis reliquisesens &nodo eis qua non
vacant, aditum sicut olim, habebunt ad Co-ν, mitia, collocandi medio di transverso scamno,, inter Principes lacti lares& Ecclesiasticos . Ca- ,, nonici autem si ve Capitulares utriusque Relidi, pionis, manebunt qui suerunt initio anni 162 . . , In reditibus etiam nihil mutetur aut in oppigno- , , rationibus Nim factis; quae maneat secundums, castitulationes Caesareas. Singulis Principibus,, Ordinibvsque Imperii competat jus reforman- di Religionem, salvo civibus jure migrandi,s, retentis aut alienatis bonis suo arbitratu; sub , ,hac limitatione ut Vasalli Principum ordi-ν, numque maneant in libero Religionis exercitio,, usuque Scholarum,quod habuerunt anno i6r . Idem Religionis exercitium manebit in Epis Q copalibus mixtis, sive utriusque Religionis.,, Idem in Collegiis & Monasteriis omnibusqueri mediatis beneficiis. Immediata Nobilitas &ri liberae Civitates eodem jure gaudeant , tam ,, quod ad reditus bonorum quam ad Religio- , . nis exercitium attinet. Quae vero Civitates p ,, pulique liberum Religionis exercitium anno,, I 62 . non habuerunt, libertate tamen conscien- tiarum cultusque domestici & vicinas adeundi ,, conciones, seu antur. Participent hospitaliorumis tribu*m, collegiorum, omnisque commercii se jura. Et hactenus in Imperio; praeter heredi- , . tarias Caesaris ditiones , in quibus Imperator
nihil de jure suo arbitrario, quod alii quoqueis Principes exercent, remisit; nisi quod Comi-istra, Barones & Nobiles per Silesiam & A in.
67쪽
se striam in seriorem, non obligati sint ad neces ,, statem migrandi, sed libertate conscientiarum ,, gavisuri sint. Iuris lictio Ecclesi stica ex legi ., bus Catholicis cessabit iii Protestantes, nisi
,, in quibus locis obtinuit ante annum I 624- , etiam in locis mixtae sive concurrentis religi rinis. In Conventibus Impepit Ordinariis ad res is decidendas numerus utriusque Reliuionis se- ,,quetur, nisi cum inter Augusta nos solos aut, , inter Catholieos seorsum Lis vertitur. At cui ,, inter partes diversae Religionis agitur, pluris ,, litas suffragiorum cesset, sola amicabilis com- ό positio valebit. Placuit praeterea peremptoriε,, decidi quaestionem, An Reformati sive Calvi- ., niani sub pace Religiosa contineantur, A ad-M firmatum est, eos omnino contineri. Additum ,, tamen , si quis Reformatus sat Lutheranus ,, aut contra, ne quid in ditionibus mutet, ni .
,, si populis ultro petentibus. Quod in futurimu,, ita; ad praetcrita, nec adeo ad Principes quos
dam An halti nos non pertinear.
q. Particularia pertinent vel ad Imperium ejusque ordines, vel ad Coronam Suetiae & Galliae. Nam etsi Imperator & Pontificii multis modis seorsim cum Silecis transigere conati nihil non
iis indulsissent , id tamen ab his di gloriae Mutilitatis caiisa constanter recusatum est; quanis do minime serendo fuissent odio Minfamiae desertarum partium, ad quarum tutelam unicei Germaniam arma sua fuisse translata prae se tu,
terant. Quod igitur in facultate habuerunt v m
68쪽
Germanica ab ovo I 63s ad I 638. s trumque sategerunt, tam ut Ou dinum Imperii controversas finirent, quam ne quid suae deesset satisfactioni. Prioris generis praecipuas a tingemus. Gradiissima omnium Ouaestio fuit δε domo Palatina, cui ut Electoratus ademptus restia tueretur per ba ri*otentiam a Gallis sustentatam ,πι& Palatinorum inopiam nulla modo impetrari. potuit γ Sed is Max i miliano Bavaro ej usque cleris linem Nil belminae quae dicitur;
nam Pa rica ct Palatina Dom is ab eodem Atima progenitore sunt ona iterum te livmque aquae ius
est . cum omnibus ejus juribus praeminentiis; icarratu tamen Imperii vacantis specialiter non expresso , unde iis deinceps. Pro quo jure ponare Niorieque concesso, BAVARUS credito tred eim millionum , pro quo Austriam superiorem diu
tenuerat oppignoratam , remisit. Primogeni o Palarinae Domus Carolo Ludovico, in solatium tanti decoris amisit, inexpectato admodum exemplo, delaius est Electoratus octavus, cum ossicio titulari, quod deinceps inventum est, Archithesaurarii, reliquorum exemplo Electorum, qui sin-puli tale quid prae se ferunt. Octavus iste EIN.
Dorasus quamdiu linea vel Rudolphina sic Palatina vocatur, aut Nilhelmina defecerit, dur bit oe tunc Eletitoratus iterum ad numerum septenariam redigetur. yuxta dignitate- Ele foralem Palaamarus inferior eidem Carolo Ludovico restia tutus est, quemadmodum 9 reliqui Comites Pala risi , qui antehac ditiones in eo separatas possederavi, in e . r. st tuti sunt..Fratribui. Caroli Lu-
69쪽
η8 VOMUS III. LIB. I. SECTIO Ldovici ue quadringenta millia Imperialium , annua. bima, trima , quadrima die solvenda Imperator addixit : sororibus ejus dena Imperialium millia ο do e. ri semel viginti millia in alimentorum provisi. - , parum profuturo subsidio , quando jani ex is glia nihil amplius percipiebat: Danus Mu cuius omne subsidium praefracte recusabat. 'li Belgae anhelantem inopid matronam recreabant. Praeterea Domus miri bergensis in veteressum possis siones specialiter enumeratas restititur. Item Fri-dericus Marc hio Badensis in eam partem gentiliaria ditionis , cui nomen est a D arlach, quo spolia- rus erat patcr ejus Georgius Fridericu i rolaionatu Badensi superiore mansire qui pos- sirint, jare praccisionis in Comitiis inter eos alter'
Hame. Comitis Sarae-pontani resecuuntur in omnia , cum munimento Hombumgo , ut 2 Comes
Ottingensis ad statum anni. Ig1 .' Aui3M plu'res , quos heic recensere non licet. Eosque inter Comcs Oldenburgicus confirmatronem sui vectigalis, in Vis Vi pridem ab Imperatore emenducatum , gravi praejudicio civitatis Bremensis, imis petratat r Etsi Danus idem de suo in Albi fluuio vectigali eodem modo ipsi antea concesto obtinere non potuit. In civitatibus Imperii liberis , Augusta Dun ellipula, biberaco ct Ravenabsergo sit regimen
sextum ex utraque religione paris numeri. Donaverita vero, nil sera futuris comitiis, delegatur , quemadmodum 9 Camerae Spirensis in alium locum tranflatio, de qua jam tum serio actum, at
70쪽
. Germanica rib amo ad t638. Iudiciorum spectantia in hac ipsa Pace constituta non .sent compendium. Sed quod de numero Adsessorum ruinquagenario , Catholicis 2 6. Protestantibus xxiv. praeter quatuor praesides cautum minime omnium detri observatum est, ne .dimidia quidem parte Plcrumque apud Cameram agentibus. s. o Sequuntur particularia, satisfactoria Suecorum , Hassorum 2 Gallorum. Suecis in sati factionem suarum acquisitionum & impensarum sequentes ditiones pleno jure in perpe- tuum Imperii seudum cessae atque datae sunt; primo tota citerior Pomerania, vulgo anterior, secum insula Rugia, & parte Pomeraniae ulte- rioris , nempe civitatibus Stetino , Garizio, , , Damo, Golnavia & Vollinia insula, una cum 4, interlabente Odera & Sinu Fris chavio suisqueri tribus ostiis, cum parte aliqua terrae utrim- ., que adjacentis; reliqua ulteriore Pomeraniari apud Electorem manente Brandeblirgicum , salvo in has quoque partes jure Cori nae Sueridicae, si lineam praesentem Brandeburgicam is descere contigerit. Praeterea ceditur Suecisis civitas & portus Wismariensis a Dacatu MN, Ppolitano decisus. Tertio, datur illis pleno,, jure Archiepiscopatus Bremensis & Episcopa--tus Herdensis. omnia cum juribus Ecclesia--sticis & Civilibus ad sngulas ditiones pertiri nentibus, etiam cum jure suffragii in Comi-- tiis, ea lege , ut ratione Ponaerariae feratures communicato cum Electore Brandeburgensis Consilio ; salvo Civitatis Bremens iure secun-