장음표시 사용
91쪽
hcteret ab Heduis,redderet. sequanis i permittere uti quos illi haberent, uoluntate eius reddere illis liceret, ne ue Helvos . Maria seces Ieret, ne uehis, socijs eorum bellum I rret. Si id ita stristet,sibi populo. Romamno perpetuam gratiam,dis amicitiam cum eo Aturumsnon impetraret, quoniam M. Messala, L. Pisone co . - sulibus, senatus censuisset, uti,quicunque Gallium prois vinciam obtineret,quod comodo Reipubfacere posset, Heduos,caeteros, amicos populi Romani desederet, se Ileduorum iniuris non neglecturum. Ad haec Ariovistum . 'r' ' respondit, Ius esse bessi, utiquiuissent, ijs, ossicis sent, quemadmodum uellent, imperarent: item popum lum Rom.victis non ad alterius praescriptu, sed ad suum
arbitrium imperare consuesse: si ipse populo Rommoti
praescriberet,quemadmodumsuo iure uteretur,non opoΥ
tere se a populo Roman suo iure tapediri. Heduos sibi, quoniam belli fortunam tentassent, er armis congresi, superati essent,stipendiarios essesectos.Magni caesa, rem iniuria facere,quisio aduet ue ligalia Abi deteriorira faceret. Heduis se obsides reddituru non esse, nes ijs,nes eorum focijs iniuria bellum illaturum, s in eo muri rent,quod conuenissent, stipendiunis quotannis penderirent. Si id non stristit, longe bis fraternum nomen p puli Romani ab uturum. Quod Abi caesar denuntiaret, se Fleduoru iniurias non neglecturum, neminem scu fue
s apernicie contendis: cum uellet,cogrederetur. Intelis lacturum, quid inuidii Germani, exercitifimi in armis qui intra annos X D Ii tectu non subissent,uirtute posis sent. Haec eodem ic ore caesari mandata restrebantur,
92쪽
LIBER L ας π legati ab induis, er Treuiris ueniebant, indui que. Ηeduidem eum,qubd Harudes, qui nuper in Galliam tra portati Cudessent, ines eoru popularentur,sesie ne obfidibus quidem CAELDtis pacem Ariovisti redimere potuisse. Treuiri autem, sui; pagos centum Sueuorum ad ripam Rheni consedisse: qui
Rhenum tranfre conarentur, his praeesse NasMim,er Nasua,riClinctaberiumstatres. Qilibus rebus caesar uehementer coamotus,maturandum sibi existimauit : ne, si noua manus xx Sueuorum euueteribus copiis Ariovisti sese colunxisset,
minus facile resisti posset. re stum ruta quam cralerrime potuit comparata, magnis itineribus ad Ariouirustum contendit . cum tridui uiam procesisse nuntiatum' est ei, Ariovistum cum suis omnibus copi s ad occupa dum sentionem quod est oppidum maximum Sequaa Vetatio oppinorum contendere,triduis uiam a suis finibus processisse. Id ne accidere magnopere praecauendu sibi caesar
existimabat. Nans omnium rerum, quae ad bellum usui erant, summa erat in eo oppido facultas, id, natura loci sic muniebatur, ut magnam ad ducendum bellum daret facultatem , propterea quod flumen Alduasdalis, ut Alduamatismcircino circundustum pene totum oppidum cingit: re, 'quas, AL siq*um spatium, quod non est amplius pedum sexcento, dμήbis. uehrum, qua flumen intermittit, mons continet magna altia Aldμέμμα
tudine,ita ut radices eius motis ex utras parte ripae fui mais contingat. Hunc murus circundatus arcem esscit, er eum oppido coniungit. Huc caesar magnis diurnis,
nocturnus itineribus contendit,occupatos oppido, ibi praesidium collocat. Dum pracos dies ad Vesonsione rei frumentaris, commeatus, causa moratur, ex percu
93쪽
DE BELLO GALLI coctatione nostroru, uocibin, Gallorum, ac mercatorum. 2π' qui ingenti magnitudine corporum Germanos, incrediis bili uirtute,dis exercitatione in armis esse praedicabant. sepenumero sese cum bis congressos, ne uultum quidem, ais aciem oculorum dicebant ferre potuisse, tantus sub
tbrmor omnem exercitum oecupauit, ut non mediocr Romanorum omnium mentes, animos, perturbaret. Hic primuira
epidanti . est a tribunis militum,ac prorctis, reliquiij, qta ex urbe amicitiae causa Caesarem secuti non magnu perioculum miserabantur, quὀd no magnil in re militari usurna habebata. quoru alius alia causa illam, quam sebi ad proinficisicendum neci Uirium esse dicere petebat, ut eius uom iuncite disicedere liceret. Nonnulli pudore adducti,ut tiamoris su itionem uitarent, remanebant. Hi neque uuia tum fugere,ncs interdum lachom s tenere poterant, abditi in tabernaculis aut sua fatum querebantur, aue cum familiaribu3 suis commune periculum iniici abar tur uulgo totis castris testumenci obsignabitur. Flor uocibus,ac timore paulatim eti hi qui magnit in castris usum habebant militis,centuriosses , quis equi tui praeerant,perturbabantur. Qui se ex his minus timiados existimari uolebant,non se hostem uereri, fed. g fias itineris, er magnitudinem bluarum, quae t ter eos, atque Ariovistin tutercederent, aut rem stimentariam, . ut satis commode supporciri posset, timere dicebant. Nonnulli etiam Caesari renuntiabant, clim castra moau Vi ac signa strei iusisset, non fore dicto audientes mirilites,nes propter imorem signa laturos. Hec ctim antimaduertiis i caesar,conuocato concilio, omni j ordi
94쪽
LIBER L ννnum ad id concitum abhibitis centurionibus, vehemen- Caesarisadmiter eos incusauit. Primum, quξd aut quam is partem,aut ' quo consilio ducerentur, sibi quaerendum, aut cogitana dum putirent. Ariovistum se consule cupidi'me populi Ro. amicitiam appitis cur hunc tam temere quisquam ab obcio disces rim iudicaret sibi quidem persiaderi, cognitis suis postulatis,atque aequitate conditionis peraeum nes fuam,nes populi Roma gratiam reputa aurum . mod β furore uis amesia mpulsus,belli latui et, quid tandem uererentur s aut cur de sua uirtua te, aut de ipsus diligentia delerarent Factum eius boastis periculum patrum nostrorum memoria cum c abris, er Teutonis a C. Mario puss, non minorem lauri deminiscitus, quam ipsie Imperator meritus esse uidebais tu Factum etiam nuper in Italia seruili timuitu, quos
tamen aliquis usia ac disciplima qua a nobis accepissent, subleuaret. Ex quo iudicari posset, quatum haberit in se boni constantia, propterea quod quos aliquandiu ineraries ne causat uisent, hos postea armatos , ac victoaresfuperaspent. Denis bosesse eosdeGcrmanos, quibus curis enumero Helvetij congre', non soli in in fuisseis tibis,sed etiam in illorum sinibus pleruns superassent, 'qui rimen pares esse nostro exercitui non potuerint. Si quos aduersum praelium, is fuga Gallorum commouearet,hoc se quaererent, reperiri pose diuturnitate belli de stigatis Gallis, Ariovistsi, cum mustos menses castris,ac
paludibus se continuisset, neque fui potestatem βciflet, seruntes iam de pugna, re distersos subito adortum inuis ratione, σc conflio, quam uirtute uici be: cui mistioni '
95쪽
tioni cotra homines barbaros, dis imperitos lacus fuisset. Hac ne ipsJm quidem spera re nostros exercitus capi posse. isuu timorem in rei frumetaris simulationem, angustias itineris conferrctit, facere arroganter, cum aut de oscio Imperatoris desperare, aut ei praescribere. auderent. Haec sibi esse cur stumentum Sequanos, Leuisco LingonM subministrarcium i esse in agris stumentimatuina. De itinere ipsosbreui tepore iudicaturos. Uod non 're dicto audientes. nes singula laturi dicantur,niis hilse ea re commoueriscire enim,quibuscuns exercitus dino audiens no fuerit, aut male regesta fortuna de uisisse,aut aliquo facimore coperto, auaritia se conuictam. Suam innocentiam perpetua uitae filicitate Helvetiorumbedo esse perspectam Irisse, quod in longiorem diem collaturus est, repraesinciturum, Cr proxima nocte de quarta uigilia castra moturam, ut quam primum inte gere pose utrum apud eos pudor, ais oscium, an tiamor plus ualereti mod si praeterea nemo sequatur, tris mense cum sola decima legione iturum, de qua no dubiis gioni caesar er indulserat praecipue,er propter uirtute c5 iactat maxime. Hae oratione habita,mirum in moduconuerse fiunt omnia mentes, summat alacritas, Cr curipiditas belliger udi innata est. Princsps, decima legio, per tribunos militum ei gratias egit, quod de se optiis . mum iudicium ficii et, ses esse ad bellum gerendum p ratifimam cofirmauit. Deinde reliquae legiones per tria 'bunos militum, er primorum ordinum centuriones egearunt, uti caesari sati facerent e nes unquam dubiose, nes
96쪽
nes timuisse,ne' desiuima belli fuim iudicium, sed mis
per ruesse existimauisse. Eoru satisfaction accepα, eritinere xquisio per Diuitiacu, quod ex alijs Gastis ei maxina fidem habebat, ut mirum amplius quinquetugum circuitu locis apertis exercitu duceret, de quarα uigili ut dixerat,pro ictus est.Septimo die, cum iter no intermittere ab exoloratoribuε certior factus est,Arisouisti copi s a nostis millibus pastuu quatuor, er π π.abes e. cognito Caesaris aduentu, Ariovistus legatos ad eum mittit, quod antea de colloquio postula et, id per
se feri licere, quonia propius accessit si id fine peri,
culo facere pope existimaret. Non restuit conditionem caesa iamj eu ad sanitatem reuerti arbitrabatur, cumii,qu d antea petenti dinegafet,ultro pollicereturrim
pium, instem uenieba pro suis miis, populi, Ro. ineu benefici Acognitis suis postulatis,'re, uti pertinacia defisteret. Dies colloquio dictuη est, ex eo die quintus. Biterim cum sepe ultro citroj legati inter eos mitterentitur, Ariovissim postulauit,ne quem pedite ad colloquiu caesar adduceret, uereri scine per insidias ab eo circuli,niretur: uterseu equitatu ueniret, alia ratione se nonese uenturum Caesar quod nec colloquium interposcausa tolliuolebat,nes salutem suam Gallorum equitastia comittere audebat, commodifimum se statuit omniabus equis, Gallis equitibus detractis, legionarios eo miliares lemonis decimae cui quam maxime confidebat misponere, ut praefidiu quam amicismu, si quid opus facto elet, haberet. Od cuferet,no irridicule quida ex iniulitibus decima legionis dixi plus quam pollicitus let,
97쪽
siremfuere pollicitum ese in eobortisse praetoriae loco decimam legionem habiturum, nunc ad equum reae. . , es mih rq Plή icies erat magna, Cr is ea tumuluι terreus Ariovisti eou. gret'dis. Hic locas aequo streunatio ab castris utria Loquium, Us aberat: eo, ut erat dictam,ad colloquium uenerunt: legionem Caesar, quam equis deuexerat, passibus ducentatis ab eo tumulo constituit f. Item equites Ariovissi pari interuallo constiterunt. Ariovistus, ut ex equis colloα querentur,er praeter se, denos, ut ad colloquium addu, cerent, postulauit. Ubi eouentum est . Caesar initio ora tionis, ua,senatus 9 in eu beneficia comemorauit, quod, rex appellatra esset a senatu, quod amicus, quod mune,
' Amplisi. res ampli ἰime missa. Qui rem ex paucis cotigisse, Crma. a Romanis pro maximis hominu olliciis consueui r tria hui docebat. illim,cum ncs aditum, neq; causam possiια iandi iustam haberet,beneficio ac liberalitate siua, ac sie,' Refere α natus,ea praemia co ' ecutum. ' Docebat etiam,quam ueabat. terer, qu sius causae necesitudinis ipsis cum H duis intercederent: quae senatUcon uim quoties, quam bonorisca in eos facta essent , ut omni tempore totius Galliae principatum Hedui tenuit ni, prius etiam quam nostram amicitiam appetiyent. Populi Rom. hanc esse consuetudinem,uisocios,atq; amicos non modo sui ni. hil deperdere,f gratia, dignitate,honore auctiores vel sit esse. QIod uero ad micitim Populi Romani attu,
sissent,id his eripi, q=is pati poseis postulauit deinde ea
dem, quae lagutu is mandatis dederat,ne aut Heduis, aut
98쪽
LIBER Lmptim Rhenm transire pateretur. Arhuistius ad postulata caesam pauca retoris: desuis uirtutibuwmuia an praedicauitur Isse Rhenum sese non sua 1ponte, sed rogatum, Cr acceditim a Gallis, non sine magnassie, magni j pr ijs domum, propinquosque reliquisse: feodes habere in Gustia ab ipfis concessas, obsides ipsorum
uoluntate datos, lipendium capere iure belli, quod utactores uicta imponere eonsueuerint: nonfest Gallis, sed
Gallos sibi bellum intulisse, omneis Galla ciuitates ad se oppugnandum uenisse, ac contra se castra habuissee, eis muris copias uno ab se prAio fusus,ac superat/ι esse: si iterum experiri uelint, parat se decertare: sin 'aceri malint iniquum esse de stipendio recusare, quod siua uois landite ad id tempus dependerint. Amicitiam populi Romani sibi ornamento, er praesidio, non detrimento e eoportere,idq; se ea spe petisse. Si per populum R om. stia
pendit remittatur, er deditiiij subtrabantur, non mianus libenter sese recusaturum populi Ro.amicitia,quam appetierit. Quod multitudinem Germanor si in Gallium traducat, id he sivi muniendi, non Galliae oppugnandae .causafaceremem rei testimonium esse, qu)d iis rogvitus non uenerit,er quod bellum non intulerit, sed definis derit. Se prius in Galliam uenisse, quam populum Rom. Nunquam ante hoc tempus exercitum populi Ro.GM. prouinciae finibus egressum. id sibi uellet, cur in possiones ueniret, Prouinciam sua esse hunc Gausiam, sicutissim nostram. Vt ipse concedi non oporteriret,si in nostros fines impetum faceret, Ac item nos es laiquos,qubi risuo iure se interpellar M. Quod im
99쪽
DE BELLO GALLI co SAE. Heduos appellatos amicos diceret: non se rim Barabarum, neque tam mperiim esse rerum, ut non sciret, nes bello Allobrogum proximo Heduos Romanis a
xilium tulise, nes ipsos in bis contentionibws,quas Eleadui secum, ereum Sequanis habuissent, auxilio populi Ro. usos esse, debere se suspicari simulati Caesarem amicitia, quod exercitum in Gallia habeat, sui opprimendi eausa habere. bd nisi decedat,aut exercitum deduis eat ex his regionibus, sese idum non pro amico, sed pro hine habituril. od β eum interficerit, multis sese n bilibus,principibusi populi Ro.gratum sese,urm. Id se is ipfis per eorum nuntios compertum habere,
quorum omnium gratiam, atq; amicitiam eius morte reudimere posset. mod ii dece flet, ac libera sibi posses
sonem Gallis tradidiset, magno se illum praemio rem neraturum: er quaecunque bella geri uellet, sine ullo eius labore, em periculo costcturum. Mulci 4 Caesarem eam sententiam dicta sunt, quare negotio defflere non pos, set, er nessum,nes populi Roaopuetudinem pati, uti optime meritos socios desereret:nesse iudicare Galliari potius esse Ariovisti, quam populi Ro. bello superatos
se Arvernos,er Rutenos a l. Fabio Maximo: qui populus RomanMignouisset, neq; in prouinciam rede
osse nes stipendium imposuisset. moas antiquisimu
quois tempus spectari oportere populi Romani iustis, smum esse in Gallia mperia. Si iudicium senatu3 seruari oporteret,libeiadebere esse Galliam, quam bello uictum suis legibus uti uoluisset . Dum haec in colloquio gerum,tur, caesari nuntiatum est equites Ariovisti propius tu, mulam
100쪽
L I B E R I. 33 eum accedere, π ad nostros adequitare, lapides, teritis: in nostros congcere. Caesar loquendi finem fecit: sejod suos recepit, uiues imperauit ne quod omnino telum in hostes reqcerent. Nam etsi sine ullo periculo legiori nis delectae,commifum uin equiritu praelium fore uideri, barrimen committendum no putabat,ut puss hostibus dici posset , eos a se per fidem tru colloquio circumuetos. Posteaquam in uulam militum relatim est, qua arroganαsa in colloquio Aricuistus usi re, omni Gallia Romanis, interdisset, impellicis ira nostros eius equites 'ciginti , t j res colloquit ut diremisset, multo maior alacritas,
sim, pugnandi maius exercitui iniectum est. Biduo post Ariovistus legatos ad caesarem mittit,uelle se de his .
rebus, quae inter eos agi coeptae, neque p Grex esse si Wgere cum eo, uti iterum colloquio diem constitueret:aut
si id minu/ uellet, ex suis legatis aliquem ad se mitteret.. cossoquedi caesuri causa uisa non est,er eo magis, quod pridie eivi diei Germani retineri non poterant, quin in nostros tela con scerent. Legatu ex suis sese magno cum periculo ad eum missurum, cr hominibus stris obiectu,
rum existimabat. Commodis imum uisium est, M. Vale. ri ni Procillu C. Valerij Caburij filium, summa uirtute, M. Valeriusi e rhumanitate adolascentem, cuius patera c. Valerio Flacco ciuitate donatus erat, propter fecim Cr pro pter linguae Gallicae scientiain,qua multi iam Ariovistus longinqua consuetudine tuebatur, Cr quod Mn eo peccandi Germanis causa non ectet,ad eu mittere: π una Marα M. Titius,