장음표시 사용
121쪽
figunt. & deprimunt. Unde in omnibus affectibus ioporosis nullum praestantius reperituc medicamen , quam
acida. Salutarissimus quoque in hiice profunde in somno sepultis est sulphu
opium , dc opii suis but volatile vir lentum omninb delituit. Unde etiam a quibusdam in praepalatione laudant
Capiti abraso hoc emplastrum ma- .el vitrioli spititiis acidi usus in gno cum juvamine superponi potest, ut magna dosi in i illatus in acetum vini, ν Sucti apii. ct ea aegro profundit Iimὶ dormienti per aceti acerrimi q. s. os exhibita. Pio robustioribus dosis or cui castorei pulo respititus vitiioli, vel sulphuris poterit sat emplastrum. esse drachma una, i αδ in inspergiscibili sed aegregium proponit Paracelsus sopore adhuc majori additis cochlea- perimentum in sopote lethali pestilenribus aceti, & agitatione probe ii vicem mistis , totam misturam pro una vice ait E dormienti propina. Indesectu acidolum spirituum: . Cholida
nium majus , ct cum radice conquassatum recens in aceti vini lib. j. obtecta olla , ad tertia partis eo sumptionem decoque , de colaturae haustulum 5. iv.
vel v. patientis ori infunde. Castoreum sumptum corrigit optivitulentiam, de idem somnolentiam ab tium , vel malignarum febrium Vol. i. de peste ad civitatem Stera ingenistam
sor. Iambuci ana m. i. Coquantur in dimidia parte vini, O aceti roscet, ut aliquantulum bul ant. Exprime, & herbas capiti impone. Re-opio introductam etiam corrigit, ideb- frigetatas in praedicto vino , de aceto. que in affectibus somnolentis, & sopo- iterum imbue , seu calene, & denis,
rosis, ut lethargo , comate , dc cato expertum esst remedium tam solum, quam cum appropriatis, & etiam cum Furgantibus. ut retulimus. Hinc castoreum in aceto solutum , cst in spongia, applica. Id lapius iletandum et L Ita
somnus lethiset mitescet, de naturalis fiet, ac sine noxa vanescet. Tinctura luna, ct Iuno e beet Oarticum non tantum in sopore praeternatui alivcl linteis naribus applicatum est egre- magnam habet eis caciam, ver im etiam gium ad lethargicos excitandos exper, in omnibus capitis affectionibus. mentum; nam acetum etiam optu in corrigit. & ad arcendum somnum, & - -- vigilias inducendas, eo magis cum castoreo admodum conducit. Fit ex cast rea extractum , tinctura , essentia , ct oleum, quae omnia affectibus somnolentis appropriata sunt remedia. Crocus in a sectibus topoto iis , de Praecipua in caro mire commendatur pro interno usu cum aceto, sed in mo-
quid dicere, de pauca attinge mus, nam haec affectio infrequens est, ' de perpaucos Gotitur. Mira, di vix
122쪽
C Ap. VII. De Somnum bulis. 27
somnamlariorum opera, & vigilant, tui, & cogunt ut . idco ut nocte in bus inimitabilia , quoium exempla va- icirpessa pinsunde dot miciale , e lictorii congerunt authores, quae brevitatis singunt. N profunde dormientes, cla Stalia non coin remoramus. Unam sis oculis, ambulant, ac vigilantium tantum hujus admirandi soporis obse vationem in medium afferemus, cujus restis oculatiis sui: Habebam amicum, cum qui easdem incolebamus ardes,hic intempestiva nocte strato surgebat, de
Ore munia exercent, in o nati abselia exequuntur, quae sole mei idiano vix fieri queunt , cubiculi fores seia
rei iunt, ct claudunt, zmbulant, pes diversa icca circumvagantur, loquia i foras cficiens pedem, in Pruximam tur, sci ibunt, legunt, quod ictibunt; dirutam se confert bat donnim , huic iident, cachinnantur, gladium evasi- praeter muros , N iolos trabes in par- nant, stringuiu. digladiantur', sciiunt, te supera nil aliud restabat , nisi prae- occidunt, tranant Euin ina, natant, non cipitium ad imi planitiem usque, nam nunquina murorum fastigia , nccn m praeceps abduxerat omnia lapitis. Hic tecta ascendunt, atque hinc inde im- gradus ascendens , in domus cacumine mi rei rite ierunt , de dei vii in iursus de trabe in trabem satiabat, D te saliebat, di id iterato peragebat quadam noctia
elim exeuntem deprchendi Iem , cum .
insiculus sui c simul id evigilabam γad damus fastigium usq;&cum asse- aisIern de trabe in trabem saliciatem, nam Phoebi sotor nosti irin Oibem fulgore replebat : ut vidi, ni per j, Ω ct vox faucibus haesit, exclamare Per-rtompte deice ndunt. Tum demum donatim repetunt, ianuam aperiunt , de obserant, in lecti ini se clinant, ac reli Dum somiti quiete tranii sunt , α mane ex pei si facti camium tum 1
as Orabam pis ejus incolumitate, eorum quae istiunt , non recia dantur, multas iandens preces. Tandem ex, aut si te coidantur , ea somnia eile im acto iii pudio, domum redeuntis pie III g Fnantur. ae agunt dormieti res, va- vestigia , obsera o ostio, & scutica ita lutit . diui alii vigilantes aliis oc- a repta profunde dormi. nrem ad vibi- curantur . ita varia sunt somnou. buces usque dive it clavi ; si mulabam enim canem e culina ei cere . & qu
ries id intempestiv1 nocte perpgebat,
statim ac iamiam actioni bat, ad verbera tecum ebam , . tandem ob incussumme. um a tam perniciosa nosti inbuta. tione eum impolitium vindicavi.
lorum actiones, ut cx hiiloliis qui Lque collisei e pol ilo Et qu,s dic ei Crine si vitam Lolitam non esse continuum somnium , & Omnia ea, quα agere putamus vigilantes, non a Lau.uPdormientes Aliqui clausis oculis,alii
apiriis, suas exequuntur operationeS-Noc inbutus est sopor ita pro-- Neque enim seras aperiunt , aVixi di. imas , ut quos prehenἀit, manc et pullos e nidiis extrahunt, obviam sinebis de via cedunt , vel alia , ad quae vilia, tequisitur- peragunt, oculio clau/iarii, S. dormientes k iescit imoellun- sis cilicere pullaut..
miro excitati, eorum opera qua Perp. trant, non recordetiatur p etenim
123쪽
Veterum Causa. Quaenam huius tomia ambulationis aula sit, hoc opus , h c labot est, haec
cordatotum medico tum ingenia tot sit, nec ea, quam affetunt ratiocinationi satisfacit. Humo i istarum mpdicosum
vulgus hujus affectus causam in quatuoi livimolibus rimatur, non aliter ac sues in coeno se volutantes , et cana ex
quirunt. Aliqui in melancholicae, quia dam in coletice, alii pituito',&demum aliqui sanguineae corporis complexio ni hanc adscribunt causam, adduntque cerebrum humi dum, quod condenset illos vapores ex inserioribus partibus
ascendentes. Curietum circa has complexiones frustra volutantur, cum sanficientem hujus affectionis causam non allignent. In quacumque etenim corporis complexione , seu temperamento tam melancholico . quam bilioso , tam pituitoso , quam sanguineo hanc assectionem accidere polle testis est ipsa experientia , sed talis complexio hujus affectus non est causa. Daniel Se enus , relictis humo-tistarum naeniis , vaporem pro hujus causa designat, talem pene vim obtinere inquit , qualem illa narcotica,
quae sensus ligant , de una plurima
somnia, eaque clata excitant. Versim ad narcotica confugiens , somni tantum , non vero noctambulationis causam adducit, ct maximum iniec somnum .& nouambulationem dilc timen
Ioannes Baptista Vru-Helmo t. putat noctambulos frui lunae lumine, quae t octe peculiare irradiat lumen cuius beneficio noctivaga cernunt aci.
malia, quod hoc Piobat ars inculo ς Vespertilio , mus, glis, bubo nocte
sub de illissimis tenebris eminus objecta sua distinguiit, 3e celei timos Obje
lorum nitore glauco , quem quaedam praeseserunt, vel medium distantiae ilia lustrate, ut per illum emtuus pellictὸ
cernatu, ac proinde necesse elle , ut
densis It ma nocte, & recluso antro aliquod continub lumen sit, cujus in-t et ventu ejusmodi animalia pers plauε videant, illudque ex eo percipi posse. quod ii mirum noctivida nullum extra oculos lumen mittant, quod sit illuminando medio , ad distincte nosceriadum objectum eminus positum , atque adeo illa videre solius luminis lunatis beneficio , si statuat ut speculum inter oculum animalis, & objectum tuum .
idque spissis sub tenebris, ne nimium enim luminis in speculo reflexum inveniri ; evinci ergh, aliud lumen suta
ter terram esse, nempe lunae ad dominium noctis constitutae , quod etiam nocte illuni luceat, ac antra quoque subterranea infenestiata perfulgeat, modo tamen diariis oculis inpercepto, cujus illustratione noctambulanda ania malia visustuantur. Horum in cons mationem narrat. sibi aliquando in
classibus literat iis , fuit se honestum sodalem in cubiculo , qui noct) plerumque clausis oculis surtexetit, & obetraverit . clavem verb secum dctulerit, .seramque post se claulam rediens aperuerit , ct clavem clanculam subter pulvinar abscondisse. Illum verb iulomno siligcntem , abditam clavem velut sibi vi fain caepisse, & obitas. Seero arrepta tunica illum esse secutum. Illum antiquum scandisse parietem,lerminum Collegii musco , ac foeno obsitum Arcum enim fuisse, quo transgumen
124쪽
. Dcita sustinuerit paries hortum. vici- cta scientia , de recordatio concurnam, suisse etiam plenilunium I de rere, nempe ad minimum quasi somnostem pruinosam. Ad spectaculum nialis. Porib si illud lunate lumente liormille, & ptae frigore rediisse. So- tam potens , ct fulgosum sit, ut etiam
datem vero mox reversum tam inhaesi- per clausos oculos visum illustraretanter clavem in foramen serae abdi- possit , adeo ut non tantum per sua disse, ut vix ullus videns , de sub me- tegmina, verum quoque spississimas t ridiem eque in cunctanter id fecisset. nebras cernere queat, idque etiam in Mane vers eum omnium immemorem homine nocticidis oculis alias non suisse. Istos enim ambulones clausis gaudente , tum sanὸ lumen lunae impalpebris clate sub densis videre tene- mensis paralangis fulgorem solis si bris, absque vertigine securos scan- perabit, de supervacanei forte erunt dere, eb quod lunati fruant ut lumine. oculi animantium noctivagorum. Haec Hel montin s. Nonnulli a somnambulationis cam Hemontim aliorum medicinam de- sa supernaturali lumine irradiati bi struxit, & suam non construxit, fuit viter se extricantes, aliquid supern felicior ad impellendum,ad docendum turalis concurrere meritb suspicantur; minime , in multis morbis ad lunam inquiunt enim : Rationi consonum quasi lunaticus recurrit, & circa lu- non est aliquem talia in somno, &nam volutatur. Estb hujusmodi lunare densissimis sub tenebiis , clausisque lumen, necnon noctivagorum anima- oculis perpetrare posse, quae sibi optilium ab eo influum visum concedere- mὸ vigilanti, luceque meridiana fruen-mus, non per hoc sequitur noctam ii interdum penitus impossibilia so- , bulones per clausas palpebras ad illud rent. Coeterum isti illius, quod nat lumen videre, & candendo, cum fe- raliter accidit, causam cognoscere n libus certare posse , imb cum iam queunt, & magna temeritas est omnem mmemorato etiam res abditas cem id , quod naturaliter causatum est praemere, & in momento e suis latibulis sumere nosse, & ubi naturalem causam depromere, somnoque defunctos nil demonstrat; non possunt, nullam esse. quicquam a se patrati reminisci, haec nisi supernaturalem , nec aliam esse enim a vulgati hominum natura ali polle credere temerat iam est: eaprop-m potius nos eo magis suspicaces tet in semnambulationis causa ad quid Teddunt, non nil innaturale hisce su- supernaturalis confugere, sanctum iuri
Besse, talesque per causas nobis i peritiae ablum existimamus.
compertas subesse dominatui luna- - .
tico , α complicatὸ quibusdam spi. Nostra C. c.
ritibus tenebrarum eos in somno moderantibus . maxime cum a somno Magnae molis est somnambulotum resorbescentes nihil horum sciant , causam adinvenire , attamen juxta no mora enim obscurὸ hisce emicat, quod stras vires, quae rationi consentanea haec Deqtae per voluntatem , neque nobis videntur trademns: nobis sat et it Potestarem istorum hominum fiant, humor istarum naenias vitare , circa a Iias Heberet aliqualis eorum reli- lunae lumen non ambire, de supernat
125쪽
Certum, & indubitatum est in dormientibus spiritus non deferri in cot-poris partes, nec in sensuum organa Verum non omnino sellantur, de cessant , his namque vices in cerebro eaercent, hine in lomno multae fiunt cogitationes , que vult intomnia nuncupantur. Fiunt insomnia non si tum cum somnus Ievior est, & medius
quidam status inter somnum & viguriam , sed etiam in ptofundissimis somnis , ac proinde temper dormientes
somniamus: atque eorum tantum lomoniolum recordamur, quae in leviori somno contingunt. Multi dormientes loquuntur , inter togati, appositὸ reia pondent, querunt ut, gemunt suspirant, rident, stent, cama z, quia ductus, Per quos spiritus ad scnsuum organa deseruntur , non clauduntur. Neque
in somno sempet canales illos, per quos spiritus motivi seruntur , occludi observamus; nam illi , qui thoracis
motum propter respirationem adlu- ant, minime clauduntur, sed neque Us, qui ad pedes, manusque pertingunt , semper claudi videntur, unde quidam dormientes toto volutantur corpore, pedes, de manus varie in xent e lecto sese erigunt, ct secum cubantes vel betant, ac pedibus impe-
Perficitur tamnambulatio spiritibus animalibus , qui a phantasia concitantur ad motum ob aliquod objectum in somno oblatum ; etenim in homine vigilante ratio, di voluntas in locomotivam habet imperium, Sin somnambulis voluntatis , & recta cationis impetium non concurrit, di actiones voluntatiae sunt, vel si con-aurrit oblatavin , obtenebratum, o
exiguum est, quod patet , quia si nambuli saepe in precipitia descendunt,
di loca petniciosa scandunt, & feruntur, in quae vigilantes nec possent nec audent conscendete , ut ips p
stea , somno ercusso , ct periculi, id
quod dormientes se conjecerunt, ma gnitudinem attendcntes, toti pellio
rescunt.. Non omnes homines somnambul tione corripiuntur, sed quidam solum,& illi quidem non singulis noctibus,
sed pet certa intervalla , alii quidem frequentius, & alii ratius. Causa hujus rei proxima esse videtur, quod appetitus in iis sortior, & vehemens eli, ac locomotiva agilior, & summa ad res expediendas alacritas, imagin tio vero debilior & causa adesst, quae sensus ligat externos , ct profundum excitat somnum, & appetitus tim se ris est, ut etiam ad motum animalem hominem concitet. Vnta accidit , iuratiocinatio phantasiae segniter op rantis , & ope rationis desinuta , in
somno nullas consideret circumstantias, de memoria quiescente, e rores phanthasiae non emendantur. Hinc evenit, ut nec pueri, nec senes,
sed tantum adolescentes, qui fortem habent appetitum . ct affectibus faciale trahuntur , hoc malo solum alliudiamur. illa appetitus vehementia aspirituum dispositione pendet, quam quidem illi ab admistis vaporibus a cipiunt. Vt enim in sanis latione di iapositioius spirituum actiones illae pria
sipes variant ut , ita etiam lamni ea rerum imagines in memoria asservat salii clarius , alii obscurius perspiciunt di non solam imaginatio , sad etiam
126쪽
dormiunt, nonnulli in somno loquunia somno obserant aeternum. Imb solet
tur, lacrymantur dec. at ii manus, pedesque movent , & calcitrant , & si h e appetitus valde intendatur , tandem accidit, ut plane E lecto surgant, ct ad rem appetitam prosequendam moveantur. Ncc hae dormientium, &somniantium actiones inter se differunt , nisi nubd hi singaut, illi verb in
Iecto iacentes eadem fetὰ agunt. Suppeditantur ab humoribus vapores, qui talem dispositionem spiritibus inducere Pollunt, qualis in ebriis , delirantibus , & narcotica sumentibus saepὶ
Qubd tam in ra peragunt , dc quae
vigilantes perficere non possint , aggrediuntur , & perficiunt. aedium cacumina sine scalis superant ; in puteos descendunt, & ex iisdem ascendunt; praecipitiis sine damno se committunt, non est , ut caulam corporis levitati spiritibus turgentis adscribamus, sed vera causa est, qubd somno sensus ligati sunt, ac solo appetitus ductu cum summa incogitantia, sine omni metu actiones suas aggrediunt ut lumine phantasiae.. . 'Observamus idem in ebriis, & d litantibus fieri, qui eadem temeritate, ct audacia saepὸ perficiunt, atque ea pericula aggrediuntur , quae sobrij , di sani perficere non pollent. Pregnost. Somnambulatio etsi plerumque nullum inserat damnum, tamen quia som-nambulones saepissime in vitae descrimen adducuntur . & male illis cedit hoc matbm in pejus degenerari, ut epi-lepsiam, vel simile quid mutari pc
test: studete itaque debemus, ut aegre ab eo eripiatur. Assolet hic affectus aetatis decucsu mutari, ac in occidua aetate plerumque spontὸ evanescere.
Nostra Curatio. Cuta diaetetica in sex rerum non8aturalium tegimen abeat, di prinibsit seremis, & purus, vitet Riviosus, de turbidus , quia huiusmodi est conveniens ad hoc malum dinpositio. Radii lunares Gimientis capiti non incidant', hoc enim malum excitare vulgb putatur. Cibi sint optimi succi; vitentur ga-tulenti, qui somnia patiunt turbulenta , ut fabae, lentes , & alia legumina, ut etiam lactuca , papaveris semen, α crapulam interdicimus , ac coena sit solito parcior. Potu, sit aqua , sugiatur vinum , &praecipue recens, vel generosum caput replens. Somirus non statim capiatur a coena. Vigiliae magis quam somnus prosunt. Motus, Ur ι'ies sint alternat im regulati. Excretoria emunctoria, ac quae retianent in suo naturali litventur positu. Animi passiones, ut ira , desperatio,
anxietas, rixa, temeritas, audacia, diuinturnae actiones, ct series cogitationes. quatum id cas pertinacitet in ptellasnacmoria per somnum phantasiae repte sentat, penitus corrigantur. a Somnambulatio potius industrii ,
re quandoque miselὰ occumbunt ;ham pharmacis curatur. In pu ys. praecipites feruntur, & tune excitano mo itaque si somnambulani sunt in lotur, Oculolque resciant, cum eos in eo tuti excitandi clamore, vel aliis
127쪽
modis, ct si ex loco pernicioso libe- so saltem baculo, se dant in si,virutari possint, libent et faciendum , si
absque perieulo id pelagi possit: ve- ' h. sum si in praecipitio sint , vel loco ' CAP. VII Lpericuloso ita ut vigilantes redire non possint , nullatenus inclamandi 2 e Vi illis.
vet. expers faciendi sunt multoties evenit quosdam excitatos in vitae in- O Omni naturalis, & modetati pIucidisse discrimen , ut multa extant ob- ita limae sunt utilitates; sanitati n-- servationes. Extra paroxysmum prae- que consert, vites reficit laxas, mem cavendus est affectus ille, ne repullu- bra calefacit, spiritus a labolibus diuiniet, & ne e somno siugant, de ambu- turnis resoluti reparantur . & plurima Ient dormientes, humores illi vitiosi, alia praebet commoda , quae in nostia.
ex quibus elevantur vapores plian Chirurgia opipare iecensuimus, cap. dosam turbantes , purgandi sunt. Cete- sex rebuι nonnaturalibus; contra verbhtum roborandum illis medicamen- immoderatus &praeternaturalis sanita- iis , quae alibi descripsimus. Sed irrita tem evenit. naturales inhibet evacua sunt pharmaca pro extirpando hoc lu- tiones, appetentiam prosternit,crudos iubiloso affectu, & experto crede R cogit humores,calorem enetvat,& spi-berto, ut pluries nox experti sumus , ritus animales torpidos reddit. Vigilia. cuiat ut indusitia. svostis medicamen- Vero ea n mmoda, quae pet immode. tis, &expeti mentum habemus infalli- ratum somnum contrahuntur, optimὶ bile L Ioanne His a Cardilucio ad- reparat, corpus namque rursos ad sius. ductum, inquit enim' : Habeys in obeundas actiones redditur vegetius; promptu ignorante aegro, acerri men F acuitar τ sensus excitantur. cianum flagrum , eoque iam ad oberram ad omnia peragenda evadit alacriot didum conlia gente, ipsum protinus se propter, ut homo optima fluat ut quere, ac ita nudum, vel, indusiatum sanitate, neces Ie est per vices dormiata
absque compassione flagro cedas tanta & vigilet , ac proindὸ ubi spiritus cum vehementia. ut quaelibet fere pla- per vigilias sunt exhausti. , se quietiga, vel caesio vibicem appingat, dc dare, & somnum calpere debet , ve- quamvis aeger expergefactus inhibiti rum inser somnum , de vigiliam aptanem clameti, sudo tamen fabulam proportio iniercedere nece: se est, nam nati et, sed te quoque somno , de so sisomnus, ct vigilia excedant, malum. . vio obtutum somniate fingas dein Cceterum quandbque ita producta est sellatione equorum scuticis impellen- visilia, ut motbosa evadat. &ut inquid
dorum, vel canum E culina eiiciendo- Horatius: rum , sic aeger prae dolore inermis tam Stiati dum vitia vita, , in contra dὀm aufugiat, suoque Lenio.tantum ria cyrunt.
metum incussum reportabit, ut plane Non loquimur hic de vigiliis,quaa- imposterum a noctambu latione do homines ex indullita , vel necessita- stat, veluti canes , qui semel opipae te alicujus nego: i i causa, vigilias pio.
128쪽
lid de Iis agimus ; cum homo , quν
dormite debet, cupit , & dotmite non potest . de estb ad somnum se compo
nat, illum tamen carpere nequit, adsensuum extet notum exercitatio Ps ter voluntatem misistit.
Hae productae vigiliae utima pariunt incommoda, calor n. ad exteriora propellit ut , sensus in assiduo ver santur exercitio , spititus in sanguinis massa absumuntur , di sanguis ita
vappam denegetat, corporis vites labefactantur, coctiones impediuntur, cruditates. fiunt, universi corporis succi exsiccantur, & acues , ac corrosivi reddunt ut, imo ipsum cerebrum are- fit. Vnde plurima eveniunt incommoda , nam cerebro exsiccato , dc absumptis spititibus animalibus, minotis alienatio inducitur, demo ibi calidi dicti oriuntur, de cum consequentet spiritus vitales , qui animalium sunt materia, exhautiuntur, imb ipsi etiam per se in vigiliis cum labore coniunctis imminuuntur , & daspantur, languor totius corpolis sequitur, de naturales actiones , quae ut recte perficiantur , spititu , & calore indi Int tui imo , una laedunt ut . Si homo so.
do , vel ubere utatur. alimento; co pus cruditatibus, & humorum sape fluitate cumulatur, & ad cachex iam deducitur; si vetb.tenuiori ut at ut cibo
ad tabem disponitur. Et quia spi litui, sanguis . ac praesettim bilis per vigi
lias incalescunt, de accendunt m , c itis dolor, vertigo oculorinn ru edo , ventriculi tensiones, febres, &delitia excitant uti, cos pusque variis morbis obnoxium teddunt Haec , α quampliat ima alia sum vigiliarum i m. modicatum incommo ia, quae de symp- matam numero sinu , 3c. ab aliis.
dependent moibis , de nisi auserantur, quia nimiae , & naturae insensae, vitam sussurari possunt; pro his itaque curandis medicus totos intendere nervos,
ct magnam tblertiam adhibere debet, ne ex vigiliis in profundum veternum demergat aegrotum : unicum in hoc malo eli auxilium, quod est somnus gemmis , de ipso pretiosior auto.
aeger enim quaeritur dormite non posse, unde satis vigilare colligit ut, ct est aeger vigilias non reserat longiores, has praecessisse cognoscitur ex eo,
quia oculi apparent squalidi, licet
nulla immoderata pixcesserit evacuatio , aeger palbebras difficulter attolli eaeque instabiles sunt, ut refert Gai iaprognos. t..8. Praeterea cognoscen sunt immodicatum vigiliarum causae,
quae faciles sunt, quandb aeger se cutis assiigi, 3t affectibus indulgete saretur. in febribus ardentibus &malignis facile patet, unde sint vigiliae. Qua ratione cognoscantur causae, in flecte M. singulis dicimus. sicut somnus nil. aliud est nisi sensuum quies, ct cessat s P, seu setiatio,
ita vigili, eorumdem actus, ct exercitatio : vigiliarum itaque causa est. spitiiuum animalium nimius,& continuus motus, sive influxus in corporeae machinae organa interna, vel ex terna, cujus influxas ratione sensibi. lium objectorum impressiones pro pie recipiunt& dein dc promotionis 'tatione tu oisAno impressα, similiten
129쪽
in cerebio morae varias discutiuium occaliones animae sebiministram , &quam dia hi spirituum influx is, sive
motus durant , tamdiu vigiliae persistunt. Pro his peragendis motibus habet celebium suas valvulas, & has valvulas habent etiam nervi, per quas in cerebium 'ilitibus animalibus datutingte illis, Se regiessus: istae valvulae invigiliis semper apertae, & suspensae permanent ob sortem spirituum agitatio. nem , di motum. Vetum hi lpiritus suas hibent causas occasionalcs, 1 quibus impellunt ut ad motum , di agita tionem , ae proindὸ perpetui, vigiliae alterius morbi sunt productum eoque curato , sponte iterum fetiali solent, adsunt veth in quibusvis magnis doloribus , praeseitim capitis, oculorum, aurium, dentium, intestinorum, ini inflatamationibus , animi pathematibus, in ardentibus febribus , & limitibus
quibusdam etiam extra morbos molestae sunt. Causae vigiliarum occasionales , tamediat aera duas ingcne te reducuntur,
de prima est, quando objectum sensile Grtios sensus organum assicit, &tunc necessario spiritus agitantur, de
sortius moventur , quae motiones Ob organo per nervos continuatae ad c
rebrum usque teliquos similitet in cerebro movent , & agitant spiritus, unde ho in nem vigilare necesse et t. Hinc observamus clamorem sortio Lem , dolorem quemcumque . capitis, oculorum, aurium, dentium , colicOS, nephtiticos, articulares dic. somnumaaseire , & his affectibus correptos vigiles reddere. Huc faciunt tormina quae vigilias inducunt. Item tusses,
succedit si iii tuum ag tario, & hinc xl giliae eveniunt. Imb & asthma vigilate
iacit, nam totum nervorum genus iraeo contentorum concutit , de hinc spiritu uin commotio succedit. Huc se tinet anima rationalis .in anxietatiuas, vel cogitativibus Occupata, cum nam.
que liaec ipsa spirituum amitialium mi nisterio utatur, necessariis graves cir x. aut anxiae meditationes, quibus spiriatus agitantur animales, visi lias ins
quae assidub asseram alteriam mititcr .rant, eosque rastimulant , dc uuic Diti stimulo Bitis continuos dii ii
Hoc pertinacissimae ixelancholicorum vigiliae faciunt; com pertum namque est melancholicos ad plures dies, i luterque hebdomadas, Metiam ultra, nec quidem somni momentum carpere potuille : in his enim anima rationalis in assidua objecti m lancholici meditatione volutatiar, despititiis animales semper inquietiores, di in continua sunt agitatione, undε
nee benignis, sed validis obtempera
optatis. Secunda causa occasionalis est v
rium spititutam vitium, a quo iidem
ad concitatiores , aut pertinaciores
disponuntur motus , & hJe spectat eorum , uti etiam totius cerebri servor,&inealescentia in febribus ardentibus, d aliis similibus , qui in fetvidiore cerebro o sis moti necesIatio vigilias inferunt. Hinc etiam aellate , ct praesese
tim complexionibus cholericis dictis faciliores sunt vigiliae. Miasma malignum spiritus animales depravando obstinatas infert vigilias; in sc bribus velo malignis qui ipsi propter con&sum motum a miasmate maligno , tunc
simul deliria inserte, & varias phrene ses inducete solent. Huc faciunt animi pathemata , quae varie spiritus alte .pidos , vel saltim indiligunt motus , ut sunt
130쪽
Mnor, timor, incestitia, desperatio, terror , audacia, temeritas, imo excandescentia, in quibus spiritus nimis perturbati incellanti motu vigilias afferunt. Inedia etiam vigilias inducit, nam ciborum defectus spiritus magis subtiliati & ad motum promptiores reddun-rur , ct ex motu continuo vigilias inducunt: sicut contra ex alimentorum succolentiorum copia aut celebrum limmectatur, aut ipsi iphitus fiunt aquos. Unde placidE moti, aut in celebro humido, aut ipsi humidi somnum i
fetunt. Huc pertinent alimenta nimis spirituosa sumpta, ct oleos a volatilia, vel piperata , ex cinnairomo , casIO-phr il is , aliasibete , croco Sc. Haec xnim ipsa salia volatilia oleosa atomatici sermentata abeunt in spititus insisnber volatiles , a quibus acuti , &quasi acres fiunt spiritus animales , de
velocius ivoventur,& ex velociori m
tu nimias, & continuas vigilias inducunt. Tandem in senili aetate vigili irequens est symptoma, ct senes non
si pii s dormire pollunt, hi in quibus
hoc vitium est, inprimis acidi, de squalidi esse solent, quoad tactum, de a lain proprietates. Unde has senum vigilias
non tam ex spirituum vitio, quam ex cerebri textura alterata dependet; nam roris .cei .ebs i per ipt annos continuumi pirituum motum, & transitum nimis
ρpertis, ac nimis patulis libertimi spi- litus meaim, & remeant, indeque pla-eidE quidem, sed tamen continua Iione vix lorinum concedant.
Vigiliae nimiae non contempenda malum sunt, nun vires, qua in somno aesiciuatur, ea eruat, do non mimis
vires labefectant, aς deiiciundi quinysensiles evacuationes, unde Hip. vigili s edaces appellavit, de quot incommoda vigili e inserant, iam enumera vimus ; eaptopter inquit Hip. θίλ. x. Vb. y Vigilia modum excedenιes, mala. Seia. 7. aph. 73. Vigilia immodic sun morbus. fect a. aph. Ir. Migilia continna sunt pel a. Perituri viailant. fefl. 3. aph. io. saepius vigiliae pioductae convulsonem, aut delirium portendunt. sei l. 7. Vb is, A Cigilus convolpo, aut
νυ uuiisji assieta minio laeduntur. a. aph. o. Vigiliae is aetate consistenti, aut in sexu muliebri pliis offendunt, quam in aetate juvenili, aut in sexu vibrili. Quo major causarum , a quibus
vigiliae pr*ter natulam e citantur, vis
est , eb peliculosiores sunt vigiliae : ε:qub facilius c uis tolli potiunt, ebetiam minus periculi conjunctum habent visiti R. Atque ided a causa in te na periculosores sunt vigiliae , quam ab externa, de evidcnti. Si a vigil ijs nimijs provmiat tussis, malum ; Siccitatem namque respirationis organis corvmpnic ri significat.' Ilieux tempus
est, imb dio dux re nequeunt vigiliae in morbis acutis , sam vires dia sine somno consis lyre non possini; & quidem via ta mortem est per virum disese tutionem ; via verb ad salutem, Ssanitatem, per somni restitutionem. In morbis vexb chronicis, peculiariter typsecti hus melancholicis interdum satis diu citra n am vigili η continuari possunt. Observatum namque est nonnuulos satis dita incolumes , de fine vitae disi' ridio vigil alle. Sic enim observatae
sunt vigiliae Αν. noctium continuae. Schenias refert lib. I. serv. de quodamaa. mentibus. Somno pxopter melan- Goliam