장음표시 사용
171쪽
6.Naatis: ct quicumque ex emaevati ne , repletis, ct aliorum contrarietas.
Et quia i nisidotum humo. um reple lione convullionem fieri opinantur , in ipso p. imo ituroitu ad aegrum, clyste te alvum solvunt, quasi falces in intestinis convulsionem cuderent , vel clyster a
nervoso genere humores ad anum traheret; Deinde praemissis γε vis de be- orica , stariae, ct rhρ deme Πι te, medicamentum in Arma pitulati cibis
bent , ut Γ Agarici trochiscati cum rhodemel. Gabarbari t. aπa 5.j. pilui agregat var. 5.t . misce , er cam cathartico motoforman- turpitule , ct deaurentur. Si evacuatio ex voto non succedat,vOzema parant, ut
aqua betonica S.j.m. Verum medicamentum purgans tantae non est energiae, ut ad nervosum genus pcrveniat , & humorem pituitosum inde ex tui bet. Platei ea convulso ex τι pletione subito fit, & repente evac are periculosum est Corpo te decenter purgato, ad venae sectionem confugiunt, si sanguis ab det, Se vites sint validae, di si venae sectionem aetas, di vires non admittant, cucurbitulis cum scarificatione utun rus , pii mo quidem longius i parte aD secta , deinde corpore benὸ expurgato, etiam in parte convulsa , in qua materia fixa eii. Vulgares medici sunt de scambeorum genei e , qui intra stet cus volutant ut , & eo se alunt, de sanguis g sum, & alieno sanguine aluntur. V ium hoc mil dictum venae sectionis
praesidium ab hoc assectu proscribendum istamus i cum illi causis pilucipali, quae ex eorum se, remiae pituita
eli, e latratia sit. NPluites corpore expurgato ad d
veniunt, quae continuari ad pilites hebdomadas jubent , ut pituita incisa, de subtiliata in sudoris fotma eliminetur. Plaeterea levellentia ad humores a parte affecta revellendos praescribunt, prout suiu frictiones, ligaturae, cucuibitulae siccae, piliand partibus remotioribus, deinde affectae parti vicinis , ut si crura sint coavulsa. natibus, & lumbis adiplicentur; si blachia, collo, & scapulis. Sternutatoria, gargarit mi, apoplegmatismi &c. Tandem ad revellendam materiam patii impactam, localia appliacant tam in parte assicta , quam etiam in illorum nervorum principio. qui ad partem tendunt affectam, ut si convulsum sit brachium, topica circa sextam spinae vertebram apponunt, unde nervi sutam sumunt exordium, & ad brachium descendunt , talia sunt omnia calida, uι oleum balsamicam , scilicis cenium
annortim , cham. aemelinum , antii um,
vulpinum, costinum, de fjica, de p)r
thro, de rore marino sc. cum oleo nucumositata, & maxime valent pro emorulitione. Utuntur pariter oleosvix lini, ac amygdalarum dulcium eum pellibus iAlpium . vel si valentiora applicare volunt, resol ventia erunt Otium dasti hure, oleum euphonii, dVuaIaco, uibus admiscent a lauiam ursinam moulum ossis bubali, unguentum Agrippa , alitae. Item catulos vivos per medium disiectos ct pulmones e vivis animalibus exemp: os palli convulsis circumponunt ; quandiu calent, & deindΘoleo calenti immirgunt membra convulsa, in recalescant; tum etiam parsissecta in latima bovii , aut veru is,
172쪽
im malotis allus animalis teians caelotum immittitur, de ibi tamdiu detin tur . quamdiu animal cala. Pellibus felium, vulpium, vervecum, luporum ad partes convulsas vestiendas, de fovendas utuntur, de his animalium sylvesttium pellibus convulsi animalia sylvestria viden ut, ct si in sylvis reperirentur a venatoribus, impune ictui clopriae occidetentur, accipiendo pro animali sylvatico hominem convulsuna. Interim caput roborant theriaca Miathridatio, confectione a acardina, dia-moscha dulci, acoro, castoreo, FFOna ce Erc. Optimum censent remedium occiput, & cervicem aqua vitae calenti fovere, verum aqua vitae partibus vel votis hostilis est, quia nervos ese siccat, & malum peiorat. Interim medicamenta purgantia si equentant, qui evacuatione tepletio curatur. Maximopere aquas thermales celebrant, quibus nos annuimus ob maximam , quam in hoc at sectu energiam habent, quales lum sulphureae, nivosae,& bituminosae , qt laus convulli balneari ipoliunt , ita suiu aquae Balnei Gingitelli , Dimidiα via , C tharae, vel Sudatιrium Barani, Custo dei Testaccio, vel Arenationes Sancta Restituta in Insula Pithec a. Commendant quoque insessiones in vinaceis vindemiarum tempore.
Quand5que dolor ita intolerabiliter
sentitur, ut ad eum tota cura dirigenda iit, de seqtienli utuntur linimento:
dc partem inungunt affectam. Vel se. D. Car. Musiiani Trusina Medica.
quens Parant balneum, quod potentius
opera utra . Rad. althea, tiliorum anas l. malua, violariae,
Meuim. lini, nur. ana m. i. Decoquantur pro balneo, in quo dianon immoretur aeger, sed sedato dolore, confestim egrediatur; sufficiet autem palles convulsas immergere. Alii parant balneum ex olco puto, de si aeget sit dives, in eo unam vel alteram decoquunt vulpem. Si convulsio suerit ex inanitione. nullam admittit curationem , & pr gnosis ad mortem ficti debet , sed ne aegrum omni spe dest itutum relinquant, victus rationem impinguantem, di h mectantem praescribunt . & medicamen: a pro cribunt, tantum balnea aquq dulcis, de unctiones ex oleo amygd larum dulcium, Ze butyio administiant. Velum citcumferentiam humectant vel cutem inclailant, nec intcrnas partes exinanitas replent.
N.stra Curaris. A vulgatium curatione expcditi, ad
nostram transeamus oportet, quam a sex rerum non- naturalium administi tioue auspicamur, de primo er temperatus, & siet enus et Ie debet , ac vitet ut immodice calidus , de immodice frigidus, ct hac ratione me- iidionales, de septemtrionales incole tes plagas convulsioni sunt obnoxii.
Hinc metit. dicitur hyeme magis fieris cun
173쪽
convulsiones, deindὸ aestate, post temo autumno ; de hac ratione v 7. sit. Dhabetur .frigidum autem convulsiones, tetanos , cidiores, rigores febriles. Et eadem feci. aph. 1o. idem rei teratur: Vtieribiti frigidum quidem mordax, cutem obdurans, dolorem insuppurabilem facit, Luorem inducit, rigores febrius, condiuisiones . ct tetanos. Cibio sit, qui sacile nutriat, facile concoquat ut . & humectit, do in hunc finem conducunt iura consumpta, ovasotbilia, ct emor ptisanae, lac amygda larum, caro pallorum, gallinarum,ca num , haedorum , agnOIum , viti lorum, cerebella animalium, aves montanae; sint carnes potius assae, quam elixae , ct cibis vegetabilia addantur c phalica, ut sempsucus, salvia, serpillumctc. Vitentur cibi salis, acres, pontici, ct praesertim acidi, & omnes fluctus austeri, nec cibi in magna ingerantur quantitate , sed tempe lata servet ut stu-galitas , & maxime vitandi sunt cibi, qui status progignunt. Si infantes lac
gentes convulsione capiantur, hoc evenit ex nutricum ingluvie, N ebrietate, ve I dentitione, tunc optima diaeta nutricibus cum omnimoda a vini abstincntia piaesct ibenda est.
Potu, iii decoctum ligni g rajaci, vel silis parillae, vel ligni fastasias , vel aqua hordei, in qua ebullierint radices
pinoniae, caryophyllatae, enulae, salviae, totis malini, chamaeditos As omnimodo vini potu , crapula , & ebrietate abstineat aeger, in vino namque maxuαὸ acidae palliculae latent , quae nervi Ssunt hostiles, ut recte notatur inalb. . se l. s. Si ebriim qui uam repenti obm uerit , convulsus moritur , nisi febre corripiatur; aut ubi ad horam perveneris, quo solvuntur crapula , vocem rccuperet. Controvertunt medentes citc
vini potum in convulsione : Celsus, de alii vini usum improbant, quia sua proprietate convulsionem inducit; Aviacennau, Serapio, & alij vinum subtile
aqua temperatum commendant. Verum ut nos tantam avtlὶorum pugnam comciliemus , ne conserant manus, veniant
ad capillos, ct deinde controveisiam latio decernant,dicimus in morbi pili cipio nullatenus vinum convenire, at ubi moibus declinare inca petit, prae beri potest, attamen. dilutum , quia tunc magis attenuat, & resolvit. Acetum tam solum, quam cum aliis mistum , & si insignem crastas humotes attenuandi vim habeat, tamen quia elinervis inimicum, cane, ta aspide pejus
vitandum. Somnus, vigilia immodici vatias humoribus, & spiritus praebent alterationes, idedque moditamine restantur; vertim si aeger doloium tortura exca nilicet ut , pso dolosum lenimine adoptata confugimus. Motus nec eisiatius eth, ideoque membra convulsa ad naturalem figuram e tcndam ut , sed lente , ct sensim ; ituenim min is convulsione tentantur, ne materiam ne tuos impetent em facile a mittunt. Frictiones vertebrarum, colli, alior umque at tuum fiant,quia valvulas aperiunt, ct spuitibus aditum reserant: postmodum convulsa membra in molli pulvinatio. vel culcitia pluriet quiet: fluantur. Si inaxillae convellantur, praecaveamur cuneo , vel alia se interiecta, ne dentibus, vel linguae noxa in
174쪽
evaeuationes si sapprimantur, ad natu- indi si morbus cathartim admittat, ea ratem fluxum redigantur, & viscerum conducunt, quae particulas tartareas. Obltructiones resecentur. Sic quoque ponticas , acres, & acidas exturbaten: miae depletiones , ut natium haemor- valent, hujus energiae fiunt piluta di iath ae, immo flicus mensium , vel hae nae, extra m catholicum anchisa' - idum , hypercatharses, gon n d. in Mantipa , quibus mere venena nimii sudores inedia . v:gliae rium dulcem , tanquam validum acidipio trame, nimius in Veneris palaestra domitorem admiscemus; haec namque conatus , purgantia vehementiora ex fixam a quacumque dissita corpolis uelleboro, antimonio euc ac aliae aequo parte materiam eliminat. Si lcniora maiores evacuationes vitandae sunt,nam conveniunt, & quis ea eyoptat, ad pi- acii moniam languini, & sero conci- lulas osticinales, ut eoehi , seudi dabant, exhaustis benignis, & amicis fingapcno, vel de tribus confugere po- particulis, exaltantur acres, salsae, pon- test. Si vites puigantia non set i, autricae, ce acidae, quae prius a sero, di san- aliae circumstantiae dissuadeant, ea omi guine corrigebantur, nervosum tonum tenda , & fortiores clystercs eorum spasmodicis versus siua principia con- loco injiciendos arbitramur, & conita tau r is per venerunt, & spitatus anima- veniens e st enema ab Hadriano agma les ad inord: natos sollicitant motus. sichi deferip m. ut Maligne; animi passones vitandi; stant, ta I d. mrethridc piae ieitim ita, ct excandescentia, ν - - quae ut plurim sim hunc in orbum cudere
valet, ut etiam terror, metus, maeror,
qui magnum negotium I piritibus Ω-ccssere poliunt, illos perturbando, &in varios spasmodicos adigendo motus; Animus itaque ad hilaritatem componatur , ut spiritus placida fruatur
Sat cum vulgaribus de convulsionis Coquantur cura lusimus, de diaetetica parte abso- ta Colafur tuta, ad nostram curationem properamus , quae ut juxta nostram methodumpto cedat, causae removendae sunt, fibrillae netveae leniendae, & irritatio earum, ac spirituum sopienda, & tandem partes roborandae.
m ctf. enema, quod applicetur.
Ad primam indicationem exolven- Hoc enim:
qualia in erilePlia retulimus, ac Pi mus, ut vinum emeticum, H ZZocm s a nostrum
175쪽
nostrum emeticam, mercurium vitae, cro εum metallorum, viscidum acidum
tunicae ventriculi interiori compactum reperitis vom tionibus extu ibant, imba 'iquot movent sedes , sudores lacei- sunt, & urinam ciunt, undὸ ex quacumque corporis parte acidas scorias evacuant , de est, malum factum ut habituale, dc diu dataverit, magnasseium Lippetias.
His praemissis, fi illatum nervearum irritationes, eatumque spasmodicae contractiones, quae a particulis acudis provocantur, dulcilicantibus. &concent tantibus compescantur, ita sunt medicamenta, quae volatilitate, be spirituositate sua agunt in illas particulas,& agendo, illas fixant, ut sunt spiritus
Iuliginis,sanguinis humani oranicarum, Iiquor eornu cervi succinatus, spiritissium icorum terrestrium, arua magnanimitatis, spiritus ιheriacatissuccinatus. Vel ea propinamus , quae acidum , Vc lacte corrigunt , & ablorbent, ut sumia des cancromm . cornu cervi, ebur,
corallia preparata, aselli, lumbrici, de omnia alli alia fixa.d: volatilia ex cephalicis, Martisque praeparationes, quibus valvulae convulsae teletantur . & ad n tu talem statum perducuntur. & ut uno Verbo dicamus , omnia antispasmodica conveniunt, sub quorum vexillo su Hur auratum diaphoreticum comprehendimus, sic quoque castoreum, fuse 'Me essentiam , cinnabarim antimonii, v I cinnabarim nativam, haec, Praeterquamq ibi humorum actimoniam ci- curant , illos per insensilem trans it tionem discutiunta Pro nervosatum Grillarum crispatura, ct Ualmodica vibratione , ac spirituum impetuose recursu , ad Optato-
contracturis medelam, tanquὶm aJ Ω-ctam anchoram , confugimus , hac namque et benem spiti tuum in cui sionem rescenant, tot dem segnes reddunt, acido tum spicula obtundunt, mora
cesque succos temperant, unde fibtillaenetveae flacccscunt, de spic tus sopiunt ut , qui ad primum sensorium pro se: satione peragenda non scandunt,3 hinc
contracturae iras modicae, & dolorificae seriantur, ut in somnis observate cst. Opiata sunt laudanum optatum , quasi laudatum, laudauum sine opto . NeZeπ- thes Querretani, nostram laudanum optatum. Vel recurrere polumus ad vulgatia . &ollicitialia optata, ubi haecia nobis descripta non ilippi tunt. Sum inopere Therma' hureae nata rates, aut artificiales prosunt, quia particulis suis oleo lis quodvis acidum o tundunt. Balnea artificialia , sed vapo- retentis ex herbis nervinis, cephalicis,& aromaticis parari possunt, betonica, D Vsuco, rore marina, salvia, origano, P legio, calaminita, ehamadrya serpi Io, chamomista, faenurraeco c. in hoc balneo vapotolo convulsus tectus tudet circa horam plus, roinusve. deinde ab-sleigatur , de in calido cubili iliasulis
optirre opertus iterum sudet. Medicamenta partibus convulsis, lequandoque toti spinae commendamus: ct praesertim quand5 pars convulsa tiagida manet, ct metus eli, ne omni labcontract i permaneat, tunc externa sub
inunctionis soluta patiem obliniendo
conducunt : velum axungias anguill rum, hominis, pinguedines anatum, anseris, vulpis , unguenta , Olea cor munia per insulionein , caeteraque un-ctuo a proici ibimus , quatenus cutis poros potius in farciunt, de obstitiunt,
quam aretium x ideblue quo magis
176쪽
spiti iiosa, & volatilia, eb melius pe- culi laxatione fiat convulsio, Iuxatinetiando conducunt, vel saltim spitia articuli repositione curatur Si ex hy-ruosa cum oleis, axungiis, vel pingue- percalbarii , vel vehementiori purgandinibus combinata piaetetimus, quia praeterquam iuba pariem convulsam ad fuit in naturalein tonum reducunt. ii tensum dolorem leniunt. Italunt balbanetam Paracesi, oleum lavendula ,
terebintbinae, philosophorum , succini, petreoli , iuniperi , cera Gre. Quae in te succedat conviillio . sumantur opi ta , vel theriaca novella. Iu Crampo , seu spasmo fiatu lento ilicit levis Licatio patiis panno aspero, aut manu calida , aut illi natur spiritus baccarum iuniperi, aut spiritus theriacalis, vel ad hii usmodi spasmuin hanc, vel aliam formulam prae cribi flatu nium capertum habemus Crat
aeuphorbij, perreoli ana P. iij. m. vel OL terebinthin/ S. i.
spiritus lumbricor. 5. i. α cerae L Isi. Io I9. gutt. vi. m. nis Unguentum, uta . Axung. anseris recentis 3.iv.
CAP. XII. D. Phrenitide. PHrenitis ita dicta est,qnasi phrenis laetio, idest montis, quod nomena . Pingues. humana non raucidae, diaphragmati quamoptime quadrat. leves is ana j. H. philosophor. 5. s.ca Orci pulveri ti iv.
m. f. linimentum. Hae inunctiones, de lini menta me bro spasmo correpto calida appliceimtur, injectis pbst fasciis calidis. Si convulsio ab utero suam sumat Mnesim . praemistis unive:salibus, ac stoleatis , cinnabatinis, ct tandem tota curatio in oniairs quaerenda est. Si ab esu fungorum , vomitoria pro sunt. Si a vulnere, curatio requirendaeit vetuli illimum ejus nomen φρενον, quod apud graecos idem sonat ac mens, sive interior animae fundus, de Seb Ilianus Bartholm meus praece pror, s licis tecordationis. Exercit. Paradox. 1V. animam , seu vitae domicilium in diaphragmate, Ic propriὸ in centro ne veo collocavit , quod eo affecto, mens , di sensus perturbantur ob consensum cum cerebro, & in ejus insiain matione paraphi enitis contingit. Plitentiis, secundum vulgarium se tentiam , est inflammatio celebri, deest in Trutina Chirurgic ph sua Trima membranarum ejus cum delirio peipe. 3. cap. 24. De Uulnera Ornis comul γ- tuo , ct febre acuta continua , i spitiane. Si a moesia venenatorum anima- tuum accensione. solent vulgares astium ortum duxetit conuulsio , vide phrenitidis egentiam magis enuclean- eundem Tomum cap. 16. De Vulneribus dam illam controvertere quaestionem: ax venenato morsu infictis. Si ex arti- An cerebrum , ejus scilicet substantia
177쪽
Inflammationem pati possit 8 Multi re ,& mingere obliviscuntur. Id tamen
l-a- - fere ex acci&nti contingit, quia in ii
multuosi illa spirituum commotione variae offeruntur imaginationes , quaeptantasiam , ct rationem ita depi ava- non potest; nam cum in ipso dissemi- tam reddunt, ut ad id, quod natura exi- iratae non adlint venae , quia molli , di git , non attendat; Aliquandb tametipio palle negativa concludunt , quia in ipso di deminatae non sunt venae , substantiam habeat albam , & exanguem, inflammationi obnoxium esse laxa substantia est praeditum alienos humores in se recipere non potest , &consequentet neque inflammari. Coz. teium isti aut hores nunquam cerebrianatomen observatiant; nam ii cerebit
ubilantiam comptimas , guttulae, sive puncta sanguinea exsudant , Idelique plurimas venas, & alterias capillates ibi disseminatas habet, ut videre est Dei Anatomica captiis historia, in quibus excrementa colligi valent, & ii fiammatione allici. Per delirium ratiocinationis depra-ctiam per te laedi potest memoria.
Vt in aliis deliiij speciebus, i a & m
phic nitide ratiocinatio suo non fungitur munere , ita phantasia in suo obsta .cio abertat, & in iudicandis iebus an bae aberrare possunt, nec verum a salso , bonum a malo, tu pe ab honesto, congruum ab abiurdo , & quod nec loco . tempori quadrat , distinguere valent, & ob causae rationem Din. uia cum contentione , lixa , ct fui ore
vationem intelligimus, ita ut a consue- valui, illaesa ratiocinatione , & quai ta lege, & ordine aberret. Haec aberra- doque utraque functio laeditur. Dum lio lecundum omnes tres mentis ope- sola imaginatio allicitur, res absurdae, rationes fieti potest. In simplicium &non cohaerentes Oiseisiat ut , R ea, objectorum, indeque sormatorum con- quae nullo modo adsunt, praesentia exi-ceptuum apprehensione, cum scilicet stimantur, caetera rectὸ judicant. Exem-dclitans quid pro quo, vel aliud pro pia utriusque casus apud Gal. r. δε dis ali' apprehendit ,& hominem e vul- Lampt. cap. 3. leguntur, ubi cujusdam si faece Poloniae Regem se appellet. Se- medici Theophali historiam narrat cui,
cundb. in conceptuum apprehensorum salva ratiocinatione , imaginatio tan- compositione, de divisione, & tertio tum erat laesa; nam is tibicines angu- inde ex his conclusionem , & ratioci- lum domus , ubi decumbebat, occu- nationem efformat, ut dum quis exi- passe , assidueque sonate, tum pullatestimabat se ex butyro conflatum esse, imaginabatur , atque illos se intuerict ob id ad ignem accedere nolebat, rebatur partim stantes , partim vel b
quia metuebat , ne exinde calescens colliquaretur. Omnes hae aberrationes a recta ratione uno nomine delirium appellantur. Non tantam ratiocinatio in delicio generali depravatur sed etiam
imaginativa. deptavaturs edentes , ct continuo exclamare non
cellabat, ut a tali ieiicerent ut loco, in eo imaginationem depravatam habebat : quod vero cos, ubi sibi molestos,& quietem turbantes domo ellccte Memorii in phrenitide jubebat ,& in coetelis omnia pruden- seu aboletur, cum aegri ter agebat, derecte loquebatur, atque
esto sitiant, utut lotium urgeat ibibe- Postquam conyal*it, quae quisque a
178쪽
. CAP. XII. De Phrenitide. 14.3
stantium dixistet , vel fecisset, narrare poterat, ct imaginationis illius depravatae de tibicinibus recordabatur, in
eo ratiocinatio,' memoria salva erant.
Idem Galeno evenit, cum festucas in lecto, & floccos in vestibus putabat eminere, eosdemque tentabat colligere , sed optime allo auentes intelligebat amicos. Altera historia alterius
phrenitidis , qui depravatum habuiti discursum , apud ipsi in pariter habetur sine imagina: ionis depravatione , dum lanificus quidam , occlusis solibus . singula vasa promens, & per fenestram, transeuntibus demonlitans, ac singula nominans, ct an ea proijcere iuberent, interrogans, illi ridentes, annuerunt, lanificus autem videns eorum as Ermarionem , singula vasa projecit. Rursus
interrogans . jubelemne , ut puerum
quoque proiiceret, & cum anni ultent, illici, cum pet senestram dejecit:phantasiam, & memoriam eatenus salvam habebat, dum vata omnia agnosceret,
eorumque nomina recitaret , Verum
dum ea , ta pucrum ex alto projecit, rationem salvam non suille , ipso facto demonstratur. Plerumque & phantasia , & ratiocinatio depravati solet, verum dum est incipiens, potest altera tantum esse laesa. Ex quibus nonnulli
vulgates facile illud lolvunt ptoble.
a , quomodo una ex iis actzonibus laedatur, altera illaesa existente Respondent lingulas facultates in singulis separatis cerebri sed ibias, imaginati nem scilicet in antetioli , discursum in medio , de memoriam in posteliori ies Mie. Plutes sunt delirio: uni differentiae; quaedam enim inveniunt ut sine febre, ut Mania, Melancholia &c. de qu bus i. sta ; quaedam consequuntur ad se-btem , sive ad alicuius visceris instat
mationem , ut Paraphrenitis; tandem quaedam nascuntur cum febre, & cum
illa semper perseverant, cujus generis est pli enitis , quae conjunctam se in pet habet febrem , di delirium contianuum. Phrenitidis duae sunt species principales, una legitima, quae priῆma: ia dicitur ; ct in definitione e primitur : alia non vera , seu spuria , quam paraphrenitidem appellari diximus. vera phrenitis est, quat do ptimario assiciuntur cerebri mea branae , & consequenter cerebrum
propter viciniam in calefacto est eponitur ; eaque iterum duplici modo insultat, vel in dispositione , &vulgatissimae fiequentiae est , vel intrabitu , quae hectica phrenesis appellatur , aliusque se cerebro , veluti
quadam biliosa linctura insinuat, de plutes eius partes obsellias tener. Secunda ia , sive parapi benitis est,
quando phreniticus calor ccrebro adventitie communicatur vel a toto corpore , ut in fibribus ardentibus fit,
vel per consensem a nacmbio aliquo inflammato , nempe ventriculo, he-Pale , Pulmone, imprimis vel O di pluagmate , cujus inflammatio non rato contingens , sere lethalena plit ne sim producere solet. Fit ex magno consensu , ut vulgares putant, qui intercedit propter nervos insignes , qui ad illud seruntur , de ex motu pei pe- tuo diaphlagmatis, cujus ratione perret uos ad celebrum transmittit va
Omne delitium in febribus, quo etiam phrenitis suetit , duplex est,
unum ridiculum, alterum serium. Rudiculum est , quando aegri varia absuc-da incondita. & minus cohercutia
179쪽
cum quadam hilatitate , interdum cum risu&c. proserunt. Serium delitium est . quando a gii , quasi aliqua tuis peritati cum impetu, & quodam furore Proserunt varia, & incondita, ct interdum tam inscii, quam excogitan do , in varios prorumpunt sermones quae 'disterentia desumitur ab apb. II. cl. 6. Desisi emta , qua cum risumnt securiores , quae vero cum dio , periaculosiores. idest deliria ridicula sunt tutioia, & minus mala, quam deliaria sei ia, de cum iurgii . Plitentiidis signa alia sunt, quae imminentem praemonstrant, alia praesentem ostentant. Imminentem quidem in febribus praecognoscere gloriosius est, ut eam praecavere possimus, quam
praesentem curare cum magno vitae
discrimine , & esset aegrum a l ibitinae manu clipeie, & a faucibus orci ad
Imminentis itaque phienitidis signa sunt: patiens immodicὸ garrulus est,& ad loquendum nimis promptus, qui talis antea non erat, vigiliis innititur, & si somnus obrepit, brevis, ct turbulentus est, & cum labore vigilat. Vtina primum crassa, mox tenuis redditur, & diaphana. Item ex morum mutatione , si nempe is antea mauluetus erat, ct nonnihil serox , & temerarius sit. Si eorum, quae legit, vel locutus suit, illico obli Viscitur , di si
eundem repetat sermonem. Cum ocuti nicticant , caput cum dolore calet, quibus signis denotatur materiam s brilem iam caput scandete,& delirium
Praesentis Phtenitidis indicia sunt: Delii tum assiduum . quia assidue cere.
brum allicitur, stultiloquium . vigiliae continuae , ct turbulente. Re piratio m 'gna, Se rara, quia phrenetici res pilate obliviscuntur propter maxi-inam mentis occupationem ab infinistis phantast natibus , quae in imaginatione delira representatur , & init itus animales evocatu ; respiratio hi rara per inret valla, quasi imo pectoi e d
prompta , de raritas magnitudine compensatur. lectigatio manuum.& corpo- Iis cum maxima impatientia . unde
saepissime aegri tui bantur, membi rum situm semper prae inquietitudine
mutant, colpus nudant, de vcienda
videntur, quandoque ὀ lecto prosiliunt, ct furore perciti in omnem audaciam sunt proclives, de adstantes alios verberibus . alios mois bos impetunt, desamiliares, ac domesticos pro hosti bus , habent. Facies est eximie iubicunda , aut Iulide pallescens, nec tamen idem calor antea fuit , sed in ipsa alteratione ita evadit. Adest oculorum rubedo, & saepe ex oculis lacryma fuit, oculorum venae , Se arteri sat guine turgidae conspiciuntur, di ipsi oculi tuordinatὸ moventur. Res viiiii oblatae geminae videntur. In auribus percipitur sibilus, sonitus, ct strepurus, dentium stridor, de excreant absque necessitate. AEgii eorum quae dicuntur, obliviscuntur, de interrogaticum iracundia respondent , & fixis oculis, ac tonuis homines qui ad cos accedunt, intuentur. Vatia nugantur, soccos, quisquilias, de sestucas collia gunt, ct manus tremunt. Si is nulla est, aut fallem perexigua, esto praesen tes sint intensae sitis causae, quia mens aegrotat. Viina in phreniti de solet essessammea, atque tenuis, & saere alba, non
180쪽
non ob bills taptum ad cerebrum, ut humoristae falsb sipponunt, sed quia
scoriae sulphureae ad cerebrum seruntur quarum defectii urinae non tinguntur. Pulsus est parvus & stequens, & aliquantulum undosus. Febris est continua, quia cerebri in lammatio necessatio febrem accessit. Lingua est aspera, . nigra , vel citrina ob sulphureas sc
rias eam exsiccantes. AEger modo fiet, modo ridet, nunc cantat, nunc vocuseratur , & ob mentis alienationem varia Se contraria imaginatur , ct ut ebrius sutit. TandEm omnia enarrata,
vel singula signa praesentem denotanti litenitidem . sed pathognomonica sunt delirium continuum , & febris acuta, de si ulterius progredit ut, aegri
faelem habent hippocraticam. Hectica phrenesis cognoscitur, quia eo nitatur delirio subobscuro, ac mitiori , ac aegii sunt quieti. silentes , &dormite videntur.
Paraphrenitis haec particularia habet signi: respiratio est parva , & cita,
quia inflammatum diaphragma non potest multum dilatari , & extendi, ideoque necesse habet eb citatio temrespirationem facere , ac parvitatem frequefitia compensare : vox in ea est acuta, quia respirationis organum, impeditur, praecordia tument, & distenta
Plitentiis febre continua , delitio perptiuo , & visiliis taliquim signis pathognomonicis facile ab omnibus cognatis assectibus distinguitur; per febrem enim differt a melancholicorum dilirio ; vigiliis a lethargo; delirio perpetuo , & aequali ab aliis delitiis in quibus caput nan ptiuaarib , sed per
consensum allicitur, at cum diapluasmatis consensi laborat. Uerum hoc D. Car. JIustrum Trusina Medua.
delirii genus aliis signis a phrenii idedistinguitur; in phtentii de namque est
celebri inflammatio, di ex partis tr tuta facit E patct, quia dolor est veli mentissimus, cum dura mater st ais, cta , quae est sensibilissima. Vnde est. quod tales phrenetici capillos avelle- e, & pugnis caput percutere soleant propter immanem, ' acutis Emum dolorem, quem percipiunt. Similiter m nus capiti admovent, di vario. aut qua si furioso motu caput hinc inde agutant. Sunt dolores acet bissimi in cete. bri , ct membranarum inflammatione:& hinc adeo brevis est affectus, cum durare non possit ob insignem spirituum dissipationem. Accedunt praeterea interdum convulsiones , idque quan cerebri inflammatio in gangraenamabile incipit, nam hujus inflammati nis finis est gangraena. Deinde in tali casu pulsatio adest vehementissima , de qua ante delitium conqueruntur aegri, quae quanta sit, percipitur, si attentEcollum inspiciatur; ibi enim alteriae carotides , quam impetuosissime pulsant propter sanguinem influentem, Mob inflammationem in cerebro si gnantem: hinc Hi p. arteriam in temporibus pulsantem phrenitidis imminentis praenunciam existimat. In paraphrenitide vox est acuta , quia respit conis organum est impeditum. Denique in septi transversi inflammatione hypochondita sunt surseim revulsa, quia diaphragina inferiori parte tegi. tur membrana a pertioiraeo mutuata, atque ita dum inflammatur,peritonaeum uanit, ct cum petitonaeo hypochoiadita. Adest in septi transversi loco tu, betantia , ct dolor intensii simus, di hypochondria a rabidotum canum dentibus dilaceiari videntur, quia i T tum