장음표시 사용
191쪽
rate, & ptincipζm Particulam stupes con usis cum aqua , vel jure lac expiNeere possunt; inquit namque Hipiat .a. mint , quod in ferculis, vel jure coriasin. a. bi delirat somni edat,bonuU. sumpto permiscent , & felici successa si veth non sedat, malum. Unde omni Propinant.
xtte interius, de eatei ius somnum plo- Tandem in phrenitidis curatione anta movent. Exterius sunt lotiones, persu- malia, ut columbas, pullos, gallos,siones, brocationes ex arua simplici, vel catulos Genterare solent , atque vel violarum D tiua c. ut U Fol. malU. la luca a P. i. solani m. s.
q. papa v. num. viij. deco3uantvir ad consumpt. tertia panis.
ita pet mcdium disiecta , & cale ut iacapiti apponere, ita tamen ut semper caput sit de taliam ; inquiunt enim, haec eslo calida sint, sinat calida calore nativo , qui blandissimus est, ct vissceribus nos illa summe familiaris; ea-
propter non solum ille calor nativus Verum non soli caput perfundunt, cerebro blanditur se vcisim etiam quia sed etiam cura, & manus abluunt, quo familiariter utuntur ad somni conciliationem. Ad idem valere credunt poma
mandragorae odoretenus fores rosarum, violarum , aqua rosicea, ct nenus eris.
Idem pr stare opinantur linimenta tei potibus, & natibus inuncta ex oleo vi placidissimus eli, admodlim cerebrum roborant, humorem discutit, illius.
que acrimoniam tempto. Fuerunt
nonnulli, qui hoc remedij genus in probarunt, quia ipse non dixit Galenus , nec excogitavit z Verum n tura , quae non omnia arcana Galeno
laceo, denenuphere papavere, de man- patefeci , successu temporis cordatio-dragora, unguento populeonis, quod est ribas Galent alumnis hoc novum , dc vulgare, di optimum : sed inter coetera Optimum remedium revelavit. Hae; animalia exenterata sunt tot hostiae, quas phrenitidi mactant vulgates , α interim Orco mactant phreniticum. Nostra Curatio.
Tiutinata , ct explosa Galeuistis v
ratione , nostram a Stamus necti se est,quam methodico ali qui mur,ut coi
sequamur, ejusque pondii in prael esse actorem obtinet locum inium, ut
olei de ne phree q. f. U. Inter medicamenta, quae perus pro
Favere , Philonium , requies Nicolai,
nepenthes Quereetani : ita cautem bis dium in victus regimine statuimus, i somniferis incedere debent, esim non solum nativum calorem exstinguere valeant , set mi nantur periculum, quin phrenitici nimi dira refigerentur , ct in tochum incidant, ade, ut si dor in se incipiant, pollet suscitati non pol stit. Unde aliqui alienis aerumnis Pr Genitotes tredditi familiaritet semiae quo instituendo , ptim in actis salis habenda et Aer itaque moibo conrtatius esse debet, puta temperatus. . purus, ct ad fluidum vel sens. Vitetur calidior , α siccior, quia morbum adauget, spiritus animales nimi lacestendo; sub Cane enim, tunc calidiote,sccio e PaPaν - 4 5, is utuntur , ex quibus existente aete, ia: Eme continguntri hvrenia
192쪽
phrenitides. Declinetur etiam nimis .igidus, quia po tos condensando, insentalem prohibet transpirationem: Mate ergo ubi calidus est nimis . attei rigeretur de hyeme ubi Ligidior,
Sed quondam dubitatum fuit inter
veteres in Republica medica : Vtrumaei lucidus, aut obscurus pro phrenit, cis esse debeat 3 verum hane dubitati nem Celsus, de Catius Aurelianus en davit , nam in parando phi eniticorum aere maxime observanda cst naturarum diversias, cum alii plus a tenebris, alii a luce turbantur. Nonnulli dum in tu . Eido acte versantur, multa , quaen sunt, se videre imaginantur , alia pro aliis agnoscunt, de vasta simulacra ab objectis concipiunt. Eapropter phre niticorum cubilia ab omnibus pii iu- iis libera elle debent, cum hujusmodi colorum varietas majorem probeat ansam , ut multa falsa imaginenturae eb magis aegii delitent, ac proinde in loco ob liruto continendi sunt. Contra si aeger tenebras horreat , Aepetain: elcat , in lucido loco continendus est. Cibus sit humectans ,& restis et ans,
ut sunt cremor ptisanae, hordeum ex- corticatum. saria, endi via, cichortum, de id Vnus alia. Verum in cibo , cum morbus si peracutus, aurea obseructus mediocratas; tiam immodicae ciborum ubertat malum intendit; inedia vites prolctit , & sp iritus animales, in fugam vertit. Fugiantur omnia acria, calida , arinnata , quae sanguinem, ta spui itus animales torrent. Vitent ut sauctus omnea , quoniam in nephritico-ium stomacho acescunti; hujusmodi ii omnia alimenta respuunt, quia famis aculeum non seni Auir, cum mcds
alid vacet. Declinante moibo praebeti pollunt pisces smatiles, percae dcc. Potus sit aqua hordei , lactiacae, et diviae, curvi bitae, vel portulacae destiulata. serum factis , decoctum tantari dorti m. Sed dubitatum fuit, an potus aquae. figidae ph: eniticis competat λVerum nos dicimus est b ratione sebris phreniticus frigidae usum postulare videatur, attamen non semper agri natutura illam sustinet, omnia potulent spilituosa, calidiora , sive aliae aquae cordiales calidio es & super omnia vinum , ipsiusque spiritus angue peius sugiamur, & nos dicimus vinum phte-niticis praebete est perindὸ,ac dare v nen .im , quia sanguinem P ct spiritus
animalcs incendit, di in v cheme mi rem adigit motum, eapropter Hip. in quit : In nulla metuis Aertubatione etianum convenit. Verum aliqui vinum
ptabcint . ubi vires sunt infirmae, stomachus si igidus, adiunt vigiliae pertinacca , & aliqua apparent coctionis sugna , εἰ libris non amplios vehemens est: Ar nos in ea sentem ia sumus nun-q am vinum concedi poste, nisi sebi totaliter sit deicia. . Morussit moderatus, si sit illinius, inordinatus , & validus , quia sanguis incenditur, α spi litus animal cs reio vuntur, summoperE Vitanduy, eapropter dilige iuer custodietidi sunt agriὰ ne sibi , vel aliis aliquid noxae in se. raut , Se nis admonitionibus, ob 1grionibus. e minis quieti contineri possint , & suerim divites. dexineantur , servis, & si tanto motui reluctari noni valeant, debent omi ino ligari, δε ne a ligamentis laedantur , stud dum , ursas cite lana , vel gompis obvolvantur,
193쪽
sed quaeritur , cur phrenitici sint tobullissinii, & longε ipsorum iob sit in phreniti de , quam insanitates M. veti in praxi Observamus stileniticos ea Leete, quae tres homines sortissimi non facerent, nec Helcules iose. Cui hoc contingat, & quomodb iret, .dic quirendum. Respondet ad hoc probi ma Cassia, quia corpus eo tempore magis adstlictum est, minime quoad peti piratum dispositum. Sed lixe re. t tonso baida est, nam in hoc morbo
tum ratione febris accitae, tum in fam-rnationis celebri, eiusque membianatum. tum spirituum animalium impetuosa illitatione , & confussione ma. xima observatar petspiratio, ut ex li
jus morbi signis clarE patet. Magister
Galenus, cujus temeritas ignaviae com-hinata , totam medicinam primis qualitatibus vulgaribus consput cavit. huius affectus causam membrorum cali. ditati, de siccitati tribuit, dicebat enim secitatem corpotis maxime facete ad
robur. Verum pace Galeni, & discipulorum , haec responsio idiotismum sapit ; nam falsum est corpora calida, ct sieca esse robusta , & qui phrenitide laborant, con omnes sunt hujus qualitatis, & esto calidi , ct sicci, causam materialem ex parte corporis assignavit, non vetb causam cilicientem
pro robore , a qua tanta virium validitas praeter naturam . de ultra vires dependet, quae in statu morboso exe cetur, & in sano non succedit. Nos pro hujus ploblematis enodatione dicimus hujus effecti A causam essicientem esse vitam exaltatam, nec ullum agens agit nisi exaltatum, & quo ma vis exaltatui, eo magis agit, ct si ad ultimum exaltationis gladum deve
rabilia operatur ; adest nimque i phrenitide pulsus frequens, celer, a
magnus, vehementi ismus imaginati nis motus: Vnde phrenitici sunt ad omnem audaciam proclives . iracundi, de feooces , Pelut Hercules sutens , de quicquid esticiunt, a vita exaltata si pia naturae vites dependet , ut an oestro iracundiae accensis experimur. Hinc
non mirum, si phrenitici postquam
convaluerint. tantum vitium rotat non habeant , quia eorum vita n est exaltata, & operavit secundum, Ocnon supra vires.
Quies magis convenit , ideb inquiete detineatur, turba ab eis abig eur j adstante sint pauca , prudentes aegris familiares, ac grati, qui pio
assidere caveant . ne laedantur . oecadhaerant, vel digitos ori admoveant Fab. centur. a. observ. sq. se a mulis re phrenetica demorsum narrat et o
sint vero , quos aegri odio habent.& snavi interdum musica demulcendi sunt. Somnus maximopere est necessartiis tanquina ualca phrenitidis medela .idebque omni industria , omnibusque modis procurandus.& conciliandus. cum nil phteniticis tam utile sit quisnsomnus; hoc enim deliria mitescunt,& aegri convalescunt. Pro majori qui te strata, ct culcitrae super quibus do miunt , sint mollia, duillies namque reniticis noxia est, quia nervi l
boran .Multum eos consere in obscuro conclavi detinere nam in tenebris nullo modo oculi aperti det ueri pollunt , sed eos claudi necessit 1s urget, & facili
modo ad somnum dispouuntur;praete quamquod in tenebris , remotis obj ciis , varia simulacra non concipiunt.
194쪽
biis; nam imagines illae, quae ante ipsorum occulos obvolvuntur ob vapores adustos putantiat esse in sit apulis, di vestibus, ct propterea eos avellere conan- tui mentis errore compulsi , at in tenebris, vel in somno hi motu; quiescunt. Vulgares medicos admonitos volumus,
ne decipiant ut , somno , n m li ante,ntote perciti , subit,quiescant, non eos dormire , sed mori putento Vigilia
omni studio vitentur. Excrementa alvi sint naturae congrua, qubd si retineantur,quia non advertuntur a phreniticis, & cum alio ingenio alvum lubricam praestate non liceat, singulis diebus clystetis insundere oportet. Vtina crebro sollicitanda est
ad excretiovem . cum non adve itannundE aegri monendi, inad cogendi sunt,
ut utinam i eddant, obla a maculi, iu-tra 'l iam mentula ponatur.
Animi passionιs vehementiores, prinlactim ira, sustendae sunt tanctu,in Sy tes, in quibus mens humana facile nauis fragium patitur, εἰ in vatios inordinatos acta motus, tandem defatigata fatiscit. Hilaritatem,vel maerorem in hoc afiectu mult&n conserte existimamus. Pro phrenitidis cuiatione indica ionem desumimus a se btilis sanguinis servore . spirituum excandes vita . & astoriis silphureis. salinis , di actibus
sanguinem,& spicitus animales in citatiores,& turbulentos motus a tantibus; nec sanguinis esse. vcscentia compesci potest, niti spirituum agitatio compescatur;nec sanguis. v spititus fervor demulcetur,nisi i coriae, tu e sunt hujus ara se has causae occasionales , ab gantur. Hoc perpetubo et vandum est in phrenitidis curatione. qiiod caveat medicus,
de praecipue juniot, ne in aequivoco volutetur, de magino dedecore accipiat quid pro quo, ut ad ebriam accersitus..ceu delitii curationem instituat , ut multo, ies , nobis observatum fuit accidi illi quibusdam bardis Galenicis, no hac occasione se cachiano apud vilem plebeculam exponat,di facta ars ludita
Phrenitidis cuiationem a sanguinis
diminutione nos exordimur ; diminuta namque ferventis sanguinis quantitate, innins cessabit servor , Se multa: ic tiae sanguinem in citatiorem motum cienies eliminanturinihil enim sangui. nis flammam magis extenuat,quam v nae sectio, & illam maxime commencla diu , ut aliorum potius morem Seramus,quam ex animo,ne barbatis,fe fan. guinariis medicis reddamur exosi, cum venae sectionem in vulgarium curati ne opipatE confutavimus. & nunquami Dii faxint ne phreneticus instileboi matus obeat, nam aphrobarbatos in
dico Beneventi asthim non sufficeret. Et ut eandem insectemur . dicimus in phrenitide ut plut imum subesse malia gnitatem, q ae non venae sectione; sed . alexipharmacis, & beetoarticis tolliatur, & febris delirium non pioducit, sed simul ab eadem producit ut
Admittimus venae sectionem , . licet nou ex voto: anze omnia itaque , αγb citius, eb melliti instituendae est nam si febris ardens phtenetica absque malignitate optime convenit, ut in nostra io ereluta capri. 34. De Curationa febrium . quae . sanguise in metu, vel in substantia duravata producuntur , ad misimus. Aut estb adnt malignitas, tamen in ptimo principis sitie periculo, ct Iuga manu celebrati , ct iterati s test: bed in ipsa phlebotomia notandus. est locus uam si fotiassὸ auqu sangDi-
195쪽
nis suppressa eva uallo praecesse iit, ut uerperia , vel haemori ho des ita partius infe iis in talo , poli modum in brachio tundenda est velaa. Tempore,qio vena secatur ; m dicus manum super aegri caput teneat, ut ex pullis cognoscatur, quandb sulficiens sit Ian. guinis evacuario. Item ex pulsa cognosscere potest , an aegri sic defecturus. Si aeger minus sanguinis evacuationem secat,in acta dum sanguis stu t, digito obserandacii tima , denuo aperienda, de iterato obseranda, donec suisiciens sanguinis quantitas evacuata sit; sic enim minoti aegri languoreiana a s detu ibatur. Nonnulli alteri
tomiana extollunt, quam non te ijciamus, verum non ita commode celebrari potest , tum quia apud nos non reperitur chi urgus, cum omnes sint de genere toniorum , tum quia caput, In quo morbi socias viget, ager agitat, ob atrocismos dolo: es, quos pati
nes dilaniat, nec attetia facilE coalesceret, ac proinde foramen fieti deberet gustum, de sanguis guttatim flueret. Spirituum ex ades ccntia compescenda est , verum quia pertinaces vigiliae phte nitidem augent, utramque absol-Vemus paginam , & una fidelia duos deariabimus patietes . si blande optatis utemur, id facile consequemur, sed caute propinanda sunt internE. Caeterum si optata spiritus, eorumque inordinatos non coerceant motus, phreniatidem gravias intendunt, cum insomnia turbulenta, & truculenta inducant.
si optata spiritus nimium figant, metus est,ne aegrum ita . sopiant, ut in letha Sum , vel carum phrenesis degeneret,se deindE non amplias exsuscitati possit; spicitus namque animales in phrenitide sunt voliti libris subtilior DP
ciores, qui: ob assiduas agitationes ci culantur, & volatilitationem . Ac si l- ritualizationem adipiscunti tu , ad ulti mum volatilietationis gradum exaltat tur , in tanta te tum confusione multi fugam arripiunt, de insensibili et in auras evanescan; , unde pauci rema-nznt, qui ex aucta narcoticorum do si facit E fixati, de in veternum aeternum transire polliant i qui transitus petiaculosissimus est, cum morbus in Peius ruat, de de aegri vita conclam tum est. Non negamus tam n nar-
cortica , oc opia a legitime a 'hibita non esse magna reme ita, & unicam, ac salubritimam in morbis medςlam, Verum quantum opportuno tempore,& legitime praeparata, ac adbibita sonant , tantam importuno tempore, vel pexpζram praeparata ; se aucta dosi saltim obsunt, velut plurimum interi munt. Ne in hoc remediorum genere decipiantur vulgares. & tStones, observetur primo, quod sint legitime praeparata a perito spapyrico , ct sulphurnascoticum, foetidum 8: obstupefactivum,in quo omnis vitulentia consistit, exhalet, ct corrigat ut mediantibus ac rudis , ut aceto. Tempus exhibendi non fit in naribi statu. tunc cum ita spi litus sint exaltati, de rebelles redditi , non Obediant. eorumque energiam non advertant, quia sera medicamenta. licet exquisiita , adhibita sempet infamantur, sed tunc adhibeantur,cem aegec vigil re incipit, de phrenitis imminet mi videre est in imminentis phtenitidis signis, nam opportuno tempore data phrenesim miraculose avertunt. Praestat igitur vigiliarum , quam actualis rhi enitidis tempore narcotica exbibere , quia pr deatis est praevidere futura, tunc cum
196쪽
malum tui nam minatur, refici potest. quia post cxcidium nulla reparationisipes superest. Sanguinis missione praeter spem se itia tentata, ut quandoq; accidere solet,
.ad optata , tanquam ad sactam anc, Iam . confugiendum est,quae vix ut verEdixerimus, ne vix quidem fefellerunt, equidem animam sensitivam , non humanam , quae morbis non est obnoxia, intelligimus, inoldinata ditione errantem ad ordinata judicia impellunt, nam viribus defectam reparant, & eadem vi .consumptam blanda quiete recreant, lympham fatentem, ut sanguinis massam rimis aestuantem moderantur, & spiritus animales concitatos ad quietem componunt. Sed narcoticorum usus moderatus esse debet. & praecipue cum vires sint fractae , vel clitis instat, deldelitia sint critica , ut in signis tutet symptomaticam.& critica distin simus. Alenioribus itaque incipiendum, Se Mute validis utendum. Inter lenioraptimum locum emulsionibus somnia feris tribuimus, ut Quatuor semin, frigid. mata. a
optata prostedimur, quibus d arbor tica , de beetoartica admiscemus , quia 'in phrenitide saepius adest malignitas.& ut plurimam febribus malignis capulatur phrenesis , ct optata vim diacphoreticam habent, qua beetoartica, de alexis balmata etiam potiuntur,& seo-riae sulphureae acies, de acutae per ia- sensibilem, vel sensibilem sudorem eliminantur , quotum tarmulae magis a nobis usitatae sunt, vel simplices, ut v. Dr. de nymph a 3 1.
Nepenth. Quercet. ν' ij. m. ad cochleare exhibe.Vel
N. A qua De Orticavi. chlearia. laudam optati gr. iij. r. de sapav. arbo S g. m. exhibe pet duas vices.
Aqua lactura . Cucurbita ana glis. Hascord. Fracast. 5. i. antidoti Fer saraici md. 3. Pr or. de Omphaa 3.jg. m. ct patum, & saepe pet intervalla pr pina ad somni usque conciliationem.
aqua lactuca 5.iij. m,sc cochleatim exhibe, si aegra dormis.
fanus est. Non tantum medicamentis livernis Amnus conciliandus, verum etiam topicis , sive externis , & aceti aliqua tisset addere conveniens est , tam non multum commiscere oportet quis
vigilias inducit . di phrenitidem auget. unde etiam externis nimis gravia odorita vitare co tuum est , quia
197쪽
spirituum agitationem phrenesis auget' ranxia , & praecipitantia adhibenturtur. H me epithemata fronti applicanda ex semivibui papaverit albi, Iadlaea, ad somnum alliciendum, quibus sem- νη uis persicorum cum aqua rosaruo, pet somnifera admiscenda sunt, ut di verit, nymphaa , t Iuca,enditiia, ex Leocto radicis mandragora, ct h
scdiuini se epithema fionii tepide appli
Item pro somno r,. Aqua ros. ii 5.i. Croci cum linteis duplicat s fronti tepide applica rei tetatb; nam conciliato somno , mens redit.
verbena, fronti & sincipiti applicanda Item contaplalmata ex herbis recentibus portulaca , sedi majorii , forum rosarum , nymphaae, chamomitti s metiuii e sed haec iemedia pro infimae sol tis aegrotis. Pio Phreniti de imminuenda noi nulli adhibint columbam viventem, quae anin alcula per pectus, & ilatim cum Omnibus interaneis capiti ab .aso imponunt, sed si nimiam contrahant moram haec animalcula, ita intensissi- suce. cancrsuv. cantus es evrus inum concipiunt foetorem, in mephi-
γε aceto correcti 5.5. camphoras croci ana B. f. m. pro epithemate.
Vela . Aquar solani, Lali usa anavit. aceti rosaeei 5 ij g.
laudani optati B. l. camphora gr. iii. m.
Hoc epithema liquidum saepiust In te is exsiccatis renovandum. Ad som-tis aegri capiti inducatur, quae multum cerebrum roborat, undE malum ii tenditur, ideoque saepius renovanda: sed remedia , quae animalitatem sapiunt a cordatorum medicorum aula recesserunt, nec sunt in usu, nisi apud barbatos Galenistas. Ad sanguinis aestum temperandum ea conveniunt , quae medicamenta in sebie ardenti diximus, quorum viares julepis, decoctis refrigerantibus, ct praecipitantibus tribuimus, ita sunt Dr.de endivia, acetotelia, juisp. de fondum conciliandum aliqui sequenti uim cho, violarum , boraginis , rosar. palinguento nares inungunt, uta . Ol. nucis moch. per exprestaudant optati θ. f. m.
a . Syride endi a acetosella ana j sanod ni mineralis P. H. decocili an alliris iv Misce. Quibus praecipitantia admisceti pos.ca cerebro iam senuia magis . & inti- sunt, ut corallia, perla, margaritae,
198쪽
emvis sem. milon. 5. iv. se si sitis urgeat, conveniens medic mentum erit de coctium an allidis, serum Arsiis, emulsionessemixum mitinam
in arva la micae funchi,velfili majoris, vel sequens erit optimum pro potu N. Aqua omphaarinarum,
Sed qΗia in pste nitide subest sebiis
malignasa etia conducut alexit harma- ea, que in febre maligna, in nostra lore elogia descripsimus unde petenda suisti Non loquimul hic de medicamento calliari Ico , vel emetico , quia non conveniunt, quatenus sanguinis motum adaugent , & spitii in animales efferos reddunt, & particulae sulphureae non secit E sortioribus evacuantibus obediunt, nec vita exaltata ad vertit , cum al:b vacet. Si liuid molici dum , totum peragendum est a miti tibus lenientibus , ut est tamari ide
Pro intesta phrenitidis eutatione
tertia recurrit indicatio, ut scilicet sco, riae sulphureae, salinae, acres &c. eliminentur per sua emunctoria; batum namque nidus in mesemetio stagitat, D una quotidie cum urin s soras propellun- ut, undE tinguntur, de colorantur ut, nae.1 io naturali colore flavo,vel rubio,
quod ii obliti ictionis causa per ruinas
non exturbent ut , in venas meserat. cas regurgitant, & una cum sanguino miscemur, quem inficiunt, de quia haec excrementa ignea sunt,ac proinde sanguinem, & spii itus sua sulphurea & inuaminiabili substantia excalfaciunt, &accendunt, & una cum san*uine cer brum conscendit: it,illudqi ejusq; inembranas accendunt,& incendunt,ac tota Palladis domus at descit, Ad omnes sunctiones interturbantur, de hinc utinae albae redduntur, tinctore absciate , ac Propterea Helmontius inquit : Urina clara, non tindia praedicat futurum deliarium. His scoriis per sua emuncto ita eliminatis, redeunt spiritus ad innatam temperiem, ad sua munia. & sanguis naturalem adipiscitur inotum. Imminente itaque phi enitide , vel saltim incipiente, statim ad medic menta inelanterium, ejusque venas mea feraicas deobstruentia recurramus oportet, & quia res in angusto posita est, optimum deobstruens etit tinctura Martis aperitisa absque ullo corrosivo elaborata, cujus dosis est Pss bis in die, manὸ ; & vesperi in liquote
convenienti propinata, cujus praeparationem vide Andreae Battim illi Auctuaritim apud Hadriani a sicha Armamentarium medico - chimicum. Et hoc eod tempore diuretica bis, vel
ter in die piaebeantur, ita sunt Oirisus salis dulcis , stiritus nitri dulcis , liu-ctura tartari, anod num minerale startarus vitriolatus , & alia diuretica quae receiisere magnae molis est:
horum , quae attulimus, immisceti aliqua possimi in julvo diuretico, cujus confectio talis est: N. Salii prunelia 3.,
199쪽
Haec eadem phtenitidis curatio p raphrenitidi quadiat, fit namque paraphrenitis ex diaphragmatis iustam ma-matioue, ut sertur. sed quἰs spondere potest ipsam phrenitidem non fieri ex diaphlagmatis inflammatione cum pthenes graece , Larine Diaphlagma,
ιivo septum pectorale, praecordia, mens, animus fouet λ Vnde medentes in hujus morbi nomenclatura a vera nominis ei hymologia aberrant, nam cum
diaphragma dicatur phrenes; ejus i fiammatio phrenesis dici debet. Est diaphragma xnimae sedes, ejusque domicilium centrum nerveum ut Sibastianus Barabolus felicis recordationia Paradox. q. apprime probat: inlotiescumque ergb inflammatur anima de sensitiva intelligimus, non de humanaesto utrique eadem sit sedes, nec separantur, nisi post mortem, hAc ad suum evolat locum, illa petit) a recta latione aberrat, spiritus vitales excalfacti una cum sanguine cerebrum ascendunt c & tunc dicuntur animales ex suuctionibus animalibus, quas ibi exercent, ut alibi plobavimust quod est animae organum, non autem domicilium . ipium cerebrum , eiusque me branae excandescunt, & inflammantur; tunc in caput i diaphragmate prout scoriarum influxus interpellatus,vel assiduus sertur, mitescit, vel ingravescit, vel perseverat phrenitis. Medentes ad posterius non ad prius , ad effectum, non ad causam respiciunt: ad tela vibrata. non autem ad sagittarium medelam adhibent; sunt veluti caues , qui iactos uilicis, non lacuato scin Ide I. . D. Maniλ
appellari solet. nam apud latinos.
modo nuncupatur inlania, amentia, vesania dementia, vecordia, modo sutor,
di tandem Mania, sed esto denomiaetu choe, vel illo vocabulo , parum refert, dummodo de re nullus sit dissensus. Ducitur Mania, sed ineptE, a Manibus , idielta Diis infecialibus insibus immistus, unde non Maniacus, sed Duemo niacus appellatur, putant namque Rou.
nulli Doemonem huic moibo se immiscere, quod bardum sinterfugium ast tramur. Verum Insaniae nomine Cel omnia deliriorum genera complectitur, phrenitidem scilicet, maniam, di melan. choliam,qui cognati sunt alscctus. Aliis a luna deducitui, unde inlisi lunaiici vocantur, & lunt illi, qpi serote laborant , non illo quidem perpetub , sed intervallis quibusdam , recurrente, quod mali genus inde nomen accepit, uod si , qui ipso interlunio nati sunt, amiliare esse consueverit, sive quod statis lunae ratione intervallis soleat reverit. Dicitur etiam Ectasis, id est vehemens meniis petiuibatio, & dci rium, hinc medicamenta, quae insignistic mentem pertu ibant, eeslaticavor cantur. Hic assectus apud latinos maniae vocabulum retinet, di iisd in qu que insania nominatur.
Mania est delitium scit imaginationis, ct ratiocinationis depravatio sine febre,& inflammatione, sine timore, imbcum insigni audacia, temeritate, vel et mentissima ita, ct maxina seritate iuq ac, inque objecta ii ruunt, eademat L
200쪽
stingunt, vel dilaniant, homines verberibus male mulctiat,& tanquim i manes bestiae obvios quoscumq; invadunt, veluti bubali pannum rubrum adoriuntur, nec se ipsis qnandoque parcunt , inhibiti contumeliis, & jursiis impedientes lacessum : timendi itaque di vitandi , nee propE accedendum obsurorem,& temeritatem, ic quaecumque
perpetrandi audaciam, Se arcte catenis fetreis devinciendi sunt maniaci, & in loco clausi asservandi. Imaginantur. quq non suiu , nullum dis linen inter honestum, & turpe , bonum, di malum, amicum, id inimiciam agnoscunt. Non ambigimus in mania cunctas principes animae facultates laedi principaliter discursum, de imaginationem, verum de meminia magnum est litigium : dum aliqui putant memoriam minime laedi. Velum fieri non potest ueinsigniter. & te uaciter offensis aliis δε- cultatibus. simul de aliae non ostendantu tra credere non possumus memoriam penitus illaesam conservati;siquidem in imato animi tumultu,quis credat PK Msima posse integra servari . & represerulari Z Cceterum quod possit saepe maxima ex parte servati, sed cum aliqua laesone, facit E asseutimur, ut ex cantilenis iplis familiaribus, quarum in sui te illi non obliviscuntur, colligimus.
Hinc elicimus maniacos eoium , quae sub mania fecerunt, interdum reco dati . interdam non , non secus ac in lamniis accidit. Fiunt autem insomnia non modo cum somnus levi ot cit, di
medius quidam status inter inmnum,' vigiliam , sed etiam in prosundissimis semitis: led eorum tantoni insomniorum meminimus, quae levio ii so innocontingunt,non verbi quae proiiandist uua somnis,. nam nos sicut in vigilia
semper cogitamus, sic dormie res semper cogitamus,& cogitationes in somno in lomnia nuncupamus. Quod nos prosundissime dormientes somnianus
ex somnambulis patet, qui profund
dormientes, omuia vigilantium opera exequuntur, ' expergefacti nullatenus eorum recordantur. In somniantibus
ita et in somnia dicuntur dormientium delicia: sicut contra vigilantium delicia reci e dicuntur vigilantium somnia , cum tale quid satiantur delirantes , quod patiuntur semniantcs. Com erimania lavior, & remissior est , celae
recordantur manesici,cum vel bstavissima;& intensissima, non recordantur.
In maniae descriptione diximus sines bre ad phrenitidis dissetentiam, in
phrenitide citim semper acuta febris concurtit, in mania veto nunquam qu.
ad propriam essentiam, etenim si mra. niacus sebre corripiatur, c ut quidem possibile est ) alia ex causa fieri, nececse est, ac non ea, quae maniam gignere sol ci, ita ut ejusmodi sebiis non est maniae productum, sed peculiatis morisbus cum mania complicatus , & jam cum duobus moibis aegro confitctandum soleta Sed cur , maniaci sebre non Iab lent, dii quisitone dignum videtuo; .maniaci namque atiocissimum sit gus, nisissimo etiam hyemis tempore 'udato corpore dies, noctesque etiam sup eo gelidissimo mai more dormientes, inno xi E patiuntur. At absq; damno perserun . quod iniensissimum calorem in iis via gere denotat , ct calidi ad tactum se ituntur,ac his stantibus moniacos febre non corripi, animo concipere non possumus. Pulsus est magnus, velox, & v hemens , insigia is in sanguine servor, in spititibus incendium adest, ct .maniaco