장음표시 사용
201쪽
communiter medentilin consumptionem, & ti interitum iis
set,se catere schola asserit, sed hoc malumus exquirere , quam credere; sebris namque nil
aliud eli nisi sanguiuis servor. & multi in sanguinis circulo adaucto febrem
consiliete statuunt, ct ex spi lituum iu-cendio ephemetam excitari allerunt, de hanc in mania neutiquam concedunt. Sed vestigemus, cui mania citra febremque perseverat.
Alii , de praecipue m eriti, ad hanc
limitandam dissicultatem arbitrantur, malignam quandam,ac venenatam qua litatem cum dicta sicca , & calida i tempeste concurrere, & potiorem ma mae causam existere , quod scrutinioso ingiuio non dtim satisfacit pi posita infestet , ad cujus disquisitionem que dii ficultatem diluit, qua videlicet aliorum rationes trutinabimus , de ratione hujusmodi intempeties cuniplina b malignitate contui acta non potios f Galenistarum synagoga cum Galens biem, quam maniam suscitet, eamque antesignanomani et causam esse calidam, acu tolem. quam si malignitate careret. de liccam intemperiem in cetcbio ab cam observemus malignas febres etiam humore atrabitario progenitam ac pro. siue no: abili caloris excissu interficere; inde in mania febrem excitari non polle quid ergo non perpetrabunt contu autumant. Verum hac eadem ratione de in tae tanto aestu, qualis in maniacis se febre convicti obmutescunt nam si prodit, adcb ut mediante eo ligidissimo tanta ellet in cerebro intemperies , ut acris hiberni frigore omnes aquas si mentem de sua sede dei jcere vale- cianti, omniaque vulgaria Olca , iereret , febrem quoque parere deberet, ignea obligeicere facienti corpus D cum calor rentissior de litium eiscere dum innoxi E obiiciant. non possct , saltim sebiem excit
tes respondent : ad se brem accendendam requiti calorem fuliginosum in materia humida existentem . qualis est febrium putridarum ma etia, cujus su-ligines ad cor delatae febrem excitant: in mania verb humores sunt adusti, &incinetati, & ab illis nullae elevantur fuligines, dc uno verbo concludunt calorem in mania esse velut o prima, ius bribus veto ut in flamma. Sed hac responsione instantia neutiquam subigi tui. sed hecticae sebris exemplo ed magis bre. Mania fit a scot ijs sulphureis , ita ut petur, quod nimirum in febre hectica linis acidis ad summum volatili sationis
major sit humiditatum consumptio, gradum evectis, quarum particulae i q iam in mania. Attamen febris ad in- regulares sunt, de spiritus animales ad tegi an . & absolutam omnium humi- motum irregularem de consequentet
dua; um, ac ipsius Lumidi piimigenij ad intenti simum servolem, ct ferita-
Delirant vulgates in assignanda frubris carentia in mania , nec eorum allatae rationes nos veritatis accidos,
de simul scrupulosos exsatiare possunt, alias itaque solidiores inquir mus oportet, & pro nostrarum virium sit: besentia dicimus : Adest febris c sentia in mania, sed non abesi calo tintensissimus , nec sebris essentia in calore consistit, ut in febribus castrei sibus, de alijs observamus, ut susdsin nostra Oretologia , in quibus calor non observatur, de sebris adest . ita potest stare calor intensissimus sine se
202쪽
um adigunt; hine sanguis spitituum conjunctum est magnum vitium rove or plus solito concipit aestum, qui bur, nam validissima diffiingunt fer- pari im per pullum, nam pulsus in ma- ramenta, & quaecumque obvia it rebniacis e it plenus, frequens , & satis contetunt, & evertunt, hoc tamen id magnus : partim per respirationem ma- ipsum non tantum maniacis, sed etiami testatur, nam respiratio est frequens, phreniticis proprium est. Unde Fa-aita, α magna, unde totum corpus eo- narollus Pent. 4. Obs. 69. Das rat se o
Ium calore perfusum percipitur, non servasse phteneticum, qui in febris vi- aliter ac in iratis, vel ebrijs, qui in gore cancellos ferreos , ac si ccrei es-1umma in excandescentiam , vel sum- ient, tractavit, & ingentia facillimEmum ebristaris gladiim evecti , insi- elevavit pondera , qui tamen exactogniter incalet cunt, de naturalem ob- morbi vigore, aded imbecillus fuit, utlervamus maniam, si actiones cousde- vix surgere potuit liet. r.unus, quae enim irati vel ebrij non Dignum admitatione, & anima Maggrediuntur, quae non patranti Nec versione in maniacis videtur , Quod tamen irati, vel ebrii, licet sit prae- intensissimum sustinent frigus , nam ternaturalis , febris appellatur : eo- utplurimoni omnes dilaniant vestes, dem modo dii currendum est de ma- α inde etiam in gelu hyberno ita laniacis, licet enim sit intensissimus ca- cent diesque noctesque sub aperto Iolor, tamen mania est delirium sine ve nudis membris absque eo, qubdfebre aliter irati, & ebcij sebre la- a frigore talionem contrahant. Sic Dorant, quod neutiquam dicendum Lindanus refert se Amstelodami Gal. -- ' . . h mania correptum, qui nudus inbunt maniaci furibundi, de quae- intensissimo hyberno fiigore inced que peragete, & tentare audent, bat, ct superveniente paroxysmo caput exequuntur, attamen hic furor non est antlijs submittens aquam stigidissimam abiique interno timore; nam si inania- capite excepit, & 4ndὶ levamen seise. 'se m 40l0ssim vident, eum sit. Hac etiam pertinci exemplum FG. er aggrediuntur, sed si impavi- resti lib. x. obf. D. de muliere maniadum , eundum deserunt : sunt veluti ca, quae hyeme nuda in lecto iacens, viperae, quae in formidolosum irruunt, corpus tamen habuit admodum calidi ab audaci aufugiunt. Qubd si quan- dum , ubique rorido sudore pei susum. doque ab aliquo verberibus attriti i ita Admitandum certὸ videtur, & praeter
vini maniaci, eundem admodum re- naturae ordinem , qubd inaniaci tantam
tormidant, & quaque ratione pollunt, intcnsissimi frigoris potentiam eludant, aurugiunt. Sie in omni nolo comio, ubi cum tamen videamus animalia etiam horum ingens jacet multitudo, semper frigori assueta, ct contia illud pellibus illic adest inaniacorum magister, quem spissis villosis, vel plumis munita tan- omnes reformidant , venerantur, cui tum frigus vix diu sine noxa perferre, omnes nutu obediunt, quia eos in vir- sed tepida stabula requirere , aves scpa ferrea regit, undi; hic furor, ci au- occultare , vel in calidas plagas sic
dacia non est sine timore. dere, ipsasque setas in liisl a , ct sipe-Huic audaciae, vel potius temeritati luncas se abdete, aquas in elaciem cui
203쪽
crescere, ova, poma , & carnes glaciali duritie impet secabiles fieri,& nil sere antra gelu persistere praetcr spititus igneos, ut sunt spiritus vini, nitri, vi trioli, salis , aqua stygia , regia , des milia . & corpus humanum nudum majori ex parte cum glaciabili constet materia, hyemis tempore diu inglaciatum , vel non rigescens perduret sine
Tantam intensissimi frigoris tolerantiam pet rationes inquiramus Oportet, nec occultas causas , tanquam igno- raotiae asylum perlustrabimus, sed genuinam assignabimus causam, pro qua aliorum opinamenta adducemus , dc
Aliqui vulgares pro tam mirabili
symptomate ad consuetudinem consu-giunt , de ab aere maniaeos non assici
inquiunt, quia a Desis non fit passio, ct si fit non est tanta; id coniiciunt a delicatulis puellis, quae hyemis tempore algido pectus nudatum gerunt, quod si tangas calidum invenies.
verum consilietudinis ratio non cor
vincit , in tanta namque frigoris inclementia vix quisquam quantumlibet assuetas pei sistere potest, quin conglaciatus satis succumbat, vel saltim
ejus exitema pedum, manuum, a res, nares intensissimum frigus exter
num gangraenet. Puellae in tanto alg te se domi contiuent, & nudatae petou , ut mammas ostentent, iuvenesque ali quient, speculis se oponunt, vel cur-xu per civitatem vehuntiit ad breve tempus, & ccaeco carpuntur igne, qui per consensum ab utero pectus , α mammas incedit. Vetum nos experi entiae gra; ia multoties rigida sub byeme multas conuectavimus , qua ymis prcto ς m intriai frigidiores glacie invenimus. Quilibet in glaciill Rigore pertremiscuut , ait leti minias. insueti plus , sed inaniaci horcida sub hyeme sudant . de igne quasi calidiores attactu sentiuntur ; ac proindε semper unica tunica , de ea levissima. ac alba, ut distinguantiar, amictu
Q.i hoe fiat, nossi negotio tim bimur : Hoc ipsum fit partim ex mali elanguineae vitiose aestuantis servore: partim, quia maniaci in furole constituti, eorum mens alienatur, &ει-goris sensationem non sentiunt, nec
percipiunt, ut in ebriis, vel iratis qumque experiri potest. Haec tamen intei lissimi Ggoris tale tantia non omnibus maniacis, ct semper contingit, scd tam tum quibus semper sanguis ae stuat, demens alienatui, & perpetuo in maniae statu sunt constituti ; alii verb, quibus per intervalla recursit inania, in ipso parOxysmo glaciale perserunt figurista transacto, frigus aversantur hybet-num, nam in te idum observati mani ci Dei e vestibus contecti, aut vestes hyberno tempore postulantes : reseu proinde Piaterus quendam inaniacum
frigore intensissimo congelatum pei ille. Pro parte affecta maniae Galeri sectarii cerebrum assignant, & id ex principalibus stinctionibus . imaginatione nemi ἡ, memoria, ct discursu, quae iaipso exercentur , probant, & sic cerebrum in inania vel per se . vcl per consensum laed tur : Verum nos dicimus
cerebrum tantum per consensum, non
per se allici , de functiones principales in cerebro tanquira in proprio oc- sano ei lici, non veris in propria sede; sedes namque sunt praecordia , hinccidim cogitati eoi rixae, homicidia , dccom
204쪽
ξ tentiandis procedunt. Haec sunt domicilium mentis, animae, prudcntiae,
sagacitatis, tristis, hilaritatis, delitii,
maniae, melancholiar, coeterorumque mentalium desectuum,&qtita continui movetur, non potest esse tot motuum
principium, quia primum movenς, ut moveat, debet esse immobile, ideoque cor animae sedes non istatuitur, sed diaphlagma, quod sub praecordiorum n mine venit, & propriὸ centrum nerve-mni tanquam immobile , & elio in capite ratiocinum exerceatur, alibi tamen initium motus, & sedes residet , quod phrenem , id est mentem, seu animam, seu hujus fundum nomina ist prisci. Residet diaphragina in corporis centro , Se anima, quae est de natura luminis , hinc concentricas irradiat partes. Sol in medio Coelo totum irradiat hemispherium , ubicumque est i olis radius, dic tur cise sol . Se hoc modo intelligitur, anima est tota in toto , &tota in qualibet parte totius. Ex hoc centro nerveo lux vitalis nam cita erat Luxi initium caloris, & motus in totum corpus inquit, & juxta organo' tam proprietatem , ct destinationem operationes in qualibet corporis parte 'fiunt. Horologio non dissimile est nostrum corpus, cujus finis est tibias designare, quod fit in 'superiori horologii parte: sic finis hominis est ratiocinati, quod in capite perabitur parte hominis sublimiori. Qui crederet in horologii perii herii, in qua horae describuntur, est principium tist motuum, summam ostentaret ii mplicitatem, cum tantorum motuum dive sotum consistat initium in impulsu chalybeae Zonet suo axi violenter circumvolutae, quae sensilem motum non edit, le di-yersas exercet operationes in machina
D. Car. Multiavi Trutina Medica,
secundum diversitates partium , quas movet. Sic etiam in homine licἡt in
ejus capite ratiocinium ex ciccatur.,
quod est una ex humanis su iactioiu-bus, alibi residet initium motus, quia ad omnia organa indisserenter se habet, ad illa movet secundum d stinarata sui muneris su iactionem. Hemouinti philosophus per ignem qui medicinam potius destruxit, quam construxit , Se felicior fuit in confutando , quam in stat, liendo , hujuc morbi sedem in ventriculi saeculo, cilienis scabrositatibus , ct per ventriculum & lienem duumviratum constituit, ac proinde in his duobus visceribus miniae sedem collocavit; at
tamen non adverterat dicta viscera non esse praecordiis concentrica , sed undequaque excentrica propriis obligata functionibus a participato vitalis solis radio , non autem ab ejus iat gio dii co. Signa
satis patent ex his, quae diximunVerum quia alia suturam , alia praesente in declarant maniam , ideo ad faturam , vel imminentem dignoscendam primo contiueranda est aegrotan iis nativa dispositio : sic capita angustiora , de accuminatiora habentes, ptoclῖviores sunt ad maniam , ob angustum spatium liberiorem spirituum
commotionem impediens, unde coarctati facile incalescunt, uti quilibet experiri potest , qui per alembi cun
parvum , sive patvae capacitatis destillat, talem enim prae magno longEcletius, εe vehementi)s, incalescere, incommodioremque destillationem si
Qui ad biliatim , vel attabi laeti atri
205쪽
vulgb glerim temperiem accedunt,
facild in maniam incurrere possunt. Duo imminentis maniae signa memoratu digna scribit Hip. Unum est 1. Uid. s. Cui vena in cubito pulsat, furibun.us est , ad iracundiam praceps:
cui vero sensim modietur, torpens, ac
stupidus. Verum non quamvis arteriae pirisationem sororem iudicate iiuclligimus, sed tantum illam quae ita magna, velox, ct Vehemens est a nativa
constitutione, cui opponitur, quan- domisim movetur , ut absque contrectatione sit oculis conspicua, ad iram, ct furorem maxime proclives sunt: qui vel b tardum habent pulsum, torpidi sunt , ct stupidi. Pro cubito sinistrum sal. interpetratur, sed delirat , nam in cubito dextro, ut ex anato me patet, arteria est magis ampla, &vasta, quam in suillio. Quare ipse
Hip. lib. de morbo sacro manifestissime scribit. In parte dextra es e vasa multo ampliora , quam in silistra Quamobrem ubi sanguis ita intense servet,
ut motum oculis conspicuum edar,
dure debet potius hujusmodi motus in dextro cubito , quam in sinistro apparere. Alterum SeIl. I. Aph. qo. Mulieribus quibuscumque ad mammas
sanguis colligitur , infamam significa:. Vetiam in hoc aphorismo insaniam exuleio intellexit Hi p. qnae sutor uterinus
dicit ut, & hoc ob magnum consen-ssim ab utero ad mamma , nam climmenstrua instant, mammae in mulietibus tuberant: Sic liquotis genitalis abundantia, & acrimonia, eaque salsa, vel acida pruritum, & titillationem genitalibus uteri partibus inducat, sanguis i i utero excandeicit,& ob com senilim inde mammas 1 eiit, ibique
colligitur & insaniam in utς o PQ :
tendit. In hoc affectu considerandus est sexus ; viri namque frequentius insaniunt, quam mulicres , & id de affectu primigenio intelligendum est,
ex utero namque non raro mulieres in
furorem , & insaniam aguntur. AEta tis etiam habenda est ratio ; nequcntius enim juvenes mania exagitam
tur . quam pueri, & senes. Tandem anni tempus ad insaniam multum scit; saepe verno tempore, saepius aest te, & saepissime autumno contingit. Haec signa sunt remota, ct iu genere tantam ad maniam dispositiva. Signa , quae suturam , sed proxime imminentem pronunciant maniam , sunt assidui is capitis dolor . vigiliae contumaces , i omni levissimi, atque brevissimi, ius omnia turbulenta , horrendas habent imagines , cuiae,& sollicitudines molestae , terrores ex levi causa , praeceps , ct frequens excandescentia ex minima , vel nulla occasione , splendores oculis obversa: tes, oculis intuentut torvis, aurium sonitus , proclivitas ad iram insueta, ritus praeter assuetudinem , de lationcm , loquacitas insueta, de sere assidua , interdum taciturnitas medit
Signa , quae maniam sacram, vel praesentem ostendunt, sunt ea, quarin maniae desci iptione attulimu nempe delirium sue L i, e cum fur re , ct audacia. Varia tamen sunt ii jusmodi delitia in variis aegrotantibus tum etiam in iisdem , di vcisis pro in tori , vel minoii caiisae vehementia. Alii namque seroci iracundia rapiuntur , & serarum more furere videntur, ita ut inter inaniacum , de bruium rapax nulla intercedat differen-xja, nam quoscumque inest secenter, α ita αν
206쪽
Ω Immaniter impetunt, eosque uu-zuibus , di in sis bestiarum iustar aggrediuntur , percutiunt , Vulnerant, occi uot , ac ne quidem parentibus, si iis , ac domesticis parcuat mordendo . vel aliter laedeudo . nili vinculis coeiceantur. imo interdum nisi defendaut ut, seipsos interimunt , aut suspendunt , aut jugulum abscindunt, ideb quo omnia serramenta , ' insitumenta atripiendi occasio adimatur. Praeterea commune symptoma omnes . comitatur maniacos, puta perpetuae vigiliae , resere Fernelim quendam maniacum per i q. mentes fuisse intomnem , de omnibus adest vali- d. stimum corporis robur,' & vis set Egigai tea, quam quaeso , ne suscites, nam non impunis abibis ; intensissimum quoque stigiis, famem , sitim,
verbera , vulnera , aliaque incommoda citra sensibilem noxam perferrepo sunt. Quidam jurant , blasphemant, vel vallos faciunt gestus , crines sibi saepe avellunt, vestes dilaniant, senestras , forer, vincula , ct cancellos pri fingunt , sunt enim robustissimi.
De magnis , & multis rebus, contentionibus rixis , ct cedibus noctesque diesque sabulantur. Inderdum in cachinnos solvuntur, saltant, cantant , corpus mirE agit aut , semper apparent aspecta torvo , vultu tribunitio , intrepido , & inverecundo. Nonnunquam integras horas oonti- nub blaterant, sed meras gerras, adcliut inter mille prolata vel ba, ne unicum quidὸm audiri queat , quod ullum sensum , vel intellectualem connexionem praebeat. Quandoque ita mitescunt , & tractabiles , ac sani v bdentur , ut serib rem agant, & accedeates vel betibus , morsibus , aut
atiis injustis laedant, Ad mores quasi
ferinos exprimant non itaque illis mitioribus fidere tutum est ; cupi x quandbque feritatem exercere, alios laedendo . & sertis , ac blandis verbis incautos alliciunt, nec fidendum, uno enim tempore plus alio ferociunt, cum mania per intervalla recurrit juxta mali decrementum , vel incrementum , ct tunc actimum temeratii, Iracundi . clamosi fiunt, & citra omnem expectationem notabiliter laedere possunt. Sunt isti maniaci veluti canes. audulantat cauda , de deinde mordent. Sunt feris ferociores , quia istae alios impetunt , mordeiu , lacerant, Vulti erant , occiduntque , sed seipsas minimὰ laedunt ; at inaniaci in alios saeviunt , & quandbque se ipsos vulnera: it , suspendant, jugulant. O crudeliora feci, immanissimis hominum generat Sunt nounulli vulgares, qui maniacos cum daemoniacis confundunt, utantque maniacos 1 diversis spiritius allici, dia exagitari, complure que morbos acceptos serri spiritibus malignis : Sicut Lunaticus ille Marc. s. caduco laborans , ct saepὸ in ignem.& aquam cadens, morbum statim habebat a quodam sibi inhabitante spi-i itu , quem Cluillus vocat spiritum
mutum , & surdum. Et Luc. it. iterum s litum e muto eiecit. Itὸ in c. tr. fit mentio seminae per i 8. annos spicitum infirmitatis habentis, qui ipsam fecerat inclinatam , ut se erigere non pollet. bie pari modo demaniacis , tanquam de daemoniacis. ct contra discummi, putantque adhuc hodiE, Deo permittente , qu bd mo
bi quidam a diversa spilitibus malignis disici tui. Non negamus imitas
207쪽
1 1 Trutinae Medicae LI A. I .
moibis sellit J malignos immisceri operosum , hine Democritus ab H polle, ct hos ejusdem primordii participcs elle polle ex Dei per mi ilione, attamen illi mi ibi sunt daemoniaci,
non au .em maniaci, ut ex utriusque
signis, & differentiis patet : Caete- Ium vulgares iunt miseratione digni, ct excutabiles , nam in delitiis alluci-riantur , medriantes tot sympto ala, quibus genuinam cautam assignare non post int, tot ineptiis credunt, ita tua trot protracta ic junia, contumaces Vi- .giliae , viles Herculeae , tanta intcntissimi sigoris tolerantia , ac proin .
de aliquid tu per naturalis, vel divini, in delitiis interversari opinantur, quia haec symptomata a cautis naturalibus, vix fieti posse inepte arbitrantur. Si maligui spuitus morbis commi-Ientur , e isent morbi diabolicii, di: ctum ellet de me di Citra , .nam ad hos, pcrsanandos Christi virtus necessaria ct exoicistis , non medicis traderentur. Hi ac baidi vulgares post to medicaminum lanic nam aegios incuratos Aserunt, exorcistisque consi gnant , quid divinum inoibis incile iubmurmurantcs , ct hac impollui misellis cum vitae cladς, di aeiis jacta ia vale dicunt. Distinguntur a daemoniacis mani si , nam daemoniaci ea, quae humanas superant vires , et sciunt , de in specie , quod saepius pcr vomitum sciraminia, lapides, lignoram sua , animalcula viva & similia inconsueta, de non ingcsta rejice te solent quod scini ei a veitcficiis, de incantationibu criti solet. eiertim C Ue. Sicut maniae signa recensere facilli-
socrate interrogatus , quid ageret cum cadavera secaret, respondit: se
insaniae , de furoris hominum causam pei vestigare , quali sapientissimus ille philosophus timeti bcret, non,iti facile cile insaniae caulam Iepei .re , ac ideo si medici fac de signa de-
set ibunt , in causis iamen. cespitant. . delirant & varias et sutiunt ineptias, . ac propterea Dc tui es vulgares ius . nis litigiis obstrepunt : Sed. rccecsea mus vulgatium synagogam Aetim maniam a tangmne puro, . de copioso ficti sci ibit. dimo similem, sententiam habuit te videtur Gaianus, J- h. qo. ubi dicit sanguinem ex-. currentem per colpus incensum, &in caput sublatum facere maniam . Sed uterque delirat , nam sanguis et iliumor blandus, de naturae amicus , ct quomodocumque incalcscat , α
copia exuberet, nunquam tam n tantam cerebro ruinam inducere potest, quantam in mania obicivamus , a
propterea plethorici huic moi tan- tum essent obnoxii. Galenus , dc tota Galenistarum grex
ab intempe ite calida , de sicca , ad melancholiae differ o iam , quae fit ab intemperie frigida, Zo sicca, cete-bio communicata maniae causam stul te provenire satenetur : Sca nos concipe te non post i mos, quo pacto hii jusmodi intemptiles tantopeie cerebro i: a sit hostilis, ut mentem de scas de dejicere valeat. dc piaedominans abusue febris accentione in cercbro stabulari queat , cum calor rei Tot non valens efiicere det i cium , saltim starem pariat, qualis est ea , quae ab
in o alia exoritur , . nec valet subterfugi qm de calore fuliginoso, Praeterea
208쪽
la possibile est affectum tam gravem, cete . cum omnes hi morbi maniae si γ& diuturnum, atque in qtio non so- cies sint. iam crebrum , sed etiam cor allici- G Dor cum discipulis is maniam mtur, a nuda intempe te calida, ct ab atrabili fieii iii suiuat . quae nihil sicca proventic : nrque credibile est a iid est iii si bilis allata , ct adulta , ao cerebrum , di cot ita a naturali ilatu proinde calida , ct lieca, ita di h in te dejici polle, ut non simul humores sb. 36. feci. 6. ubi dicit inniae cau-asticiantur. sana elle humorem mclancholicum , Plateriti ob lias, ' altas rationes, non semper, sed ciuia supra modii Calide, ct siccae intemperiei non ae- exustiis, aut putrefactus malignam in quievit, sed ei quaadam malignam, duerit acritudinem.& venenatam agglutinavit qualita- Humorem illium atrabilirium nratem , quam Pracipuam maniae cau- niam producentem in venis, & arte sam elle diaudicavit, tuamque inde riis vel totius corpo iis , vel cerebro elicuit sententiam: Furor uterinus , proprioribtis, vel ipsis celeb: i vasis inaniae spccies, caeotitur non tantum 1 contineri dicunt, ' ex locorum varie- semine corrupto , sed a maligna, ct late symptomata varia, eaque gravioras venenata seminis qualitate, hii c dici- vol leviora emergunt. Item idem Gai. tur, se reo corruptum Diactat vene- 6. aph. 85. alleli: maniam fieri sempernum. Hγdrophobia, quae est maniae ab humole calido , acti , mordaci, i species, ct , venenato canis rabidi nanua in autem fieri a pituita, nun morsu in quocumque t cmperamento quam etiam a melancholia, nisi ei sit sine atrae bilis concursu inducitur. Ta- coii busta, ge putrefacta. Statuunt Garantismus a Talaiuulae, morsu exori- lenici maniam ab arrabile, sive a me tui, ct etiam est inanim species. De - lancholia. vel a pituita tori Ida, ct ni se . nique venena quaedam maniam inserie tre icia. Vcium in mani acorum disse- soliunt, ut de mustelae ccribto , ct ctione culter anatomicus nunquam ta- solano maniaco sertur. Ide , verisimi. Ies humores tori idos, ct putrefactos te est peculiare quoddam venenum iri offendit : est itaque hic humor tantum humano corpore get nitum praecipuam inGalem starum phantasia,&non in hamaniae esse caulam Plateius maniae , mano corpos e. Hic humor secu dum . causam analogi imo venatur , mali. humor istarum sciatem iam inter omnes
gnam , & vcn:natam qualitatem sup alios est pertinacissi aliis,' pessimus, aeponendo , scd cujus conditionis i ita moibo gignit cura iiDi Eimpossibiles,
maligna, ct venenata qu clitas iit, ire L hinc secundum eos sit cancet elephan. cit : piosis et ut scite , quod nescit , rialis , lepra , de alii , quos pro deplor probat ob curum per obleurius , de iis h. bciat. si intra venas; alterias, tignotum peti ignotius; idelique mulia cerebri vasis contineretur hinnos iste, tum alat , sed ni it piobat. Deberet vi cela omnia Lbes istarer, corroderet, primo suro iis uterici, bydrophobis, de putreficeret, de mania correpti addi laetantii mi ven nurn , cujus e di . breve tempus vivercia , quod contra c x
iionis esset, probare , de d indὸ ex his perimur, nam satis vivaces linit in tan aiae vcncirum: scili ci. capsvn xlii ta iacia. ia consulione, ct viscera i ,-
209쪽
bent salva. Praetere istra venas, ct ar- imaginatio sumi, seli vanae cuiusdam terias iansuis ab hoc humore putrefacto nec ellarib putresceret juxta vulgarum dictum , quod ιa νkur a putrido , putrescit : de consequenter mani acus totus pultesceret , vel saltim febrem putridam excitaret letlialemquba oppositum obsetvatur inam mania est delicium sine febro cum latore , & audacia. Nonnulli vulgares meditantes tot symptomata improportionata , de tricas in mania , ad causas occultas confugiunt tanquam ad sacrum ignorantiae aeque obscurum declaratio nobis noli asylum , 8e sciunt, quod nesciunt. Paracessim potissimam maniae cauissem quibusdam lpiritibus in natura oberrantibus , quos phantasmata v O- ideae instar sub tib st trans patitura, de evanitura. Totrim ideatum nudamentum desumpsit Hesmontius a sterila formatione in utero , ejusque pecimaginationem maeraam transformatione; hae ipsum tamen obscarum per aequἡ ob curum declarare nititur , obiculum enim magis mationis , & transformationis suetus per maternam imaginationem est ii gotium , qHam tota superetructura ideatum doctilaa , adeo ut obscvii petiatisfacere polli .
cat , eosque nec coelestes , nec in sernales esse allelit, invisibiles tamen,& prope homines libenter versantes msere Pso recentiorum maniae causa st bilienda, vitam. incolumitate fruet tem, in hoc itatu adeoque tranquil- cauum, hominisque nimiam in phanta- lain, pacatam , de in omnibus moti-sia se profundantis menti se ingerentes, & amentantes. Haec cum captum nostrum superent , in medio relinquimus , ct malumus cum caetcsis recentioribus genuinam inquirere causa in , quam supra vires scrutando,& hos spiritus confutando insania periclitari. Helmonitu pro omnium delitio- tum specie ad sortes Ideas recuriit, quae certe rem illustrant, Se prima facie maxima probabilitate nobis imponere solent : sed si ad rectae rationis Trutinam revocentur , Se ad primarios usus scindamentales vera fiat inquisitio, si etiam paulatim in nosmetipsos reflectainus , ut concipere possimus, quid , & quale sit , & quomodb operari possit talis entitas Idealis sub
matellae compage , de quomodb haec
ipsi in volui. & evolui possit : Celti sumus , P .d tunc omnis ista ide lisbus tegulatam meditemur oportet.
Haec animi tranquillitas in blanda sanguinis fermentatione consistit, Scquaindia haec perstitit, tamdiu spiritus regulari motu moventur, & sicut blandus temperatorum spirituum motus jucundas, lenes, Je prudent es excitat cogitationes, ita oldinatas, de regularcs tuas peragit functiones , de tamdiu motus in corpore placidi, desine tumultu fiunt. Si vero irregularis, de impetussus motus sanguini incutiatur, spiritus vehementius agitantur, de irregulariter moventur , nec suas rectas peragiit lanctiones: non aliter ac homo stimulis concitatus , al, qui placidus, vel injuria lacessuus, vel contum lia assectus, in varios motus inordia natos concitatur , & tulit, ac amplita suarum actionum habritas diligere nosciti& hinc in tot incomPotitos gestus, clamo cri
210쪽
elamores, pngnas, & rixas prorumpit. Talis impetuosus motus sanguini incutitur a fermento sylvestii , sulphureo, acido volatili , exasperato , &aestuoso, reaigarino , ct de aquae stygiae indola , multis aculeatis conii ante particulis , quae a sansu ne avolare nesciunt , quia cla IIus, spiritus ,& intense calidus est , ita extractus pet venae sectionem obse i vatiis suit , ct ater, ut atramenti speciem reserat . N ii in aquam, vel terram proj ciatur, strue scit , ebullit , ac spumes est. Hoc mediante ac ore vola ili sanguinis massa
plus solito calorem, S deinde aestum concipit, qui partim per pulsum , parti o verbpet respirationem manifestatur, &qub magis ille acor circulatur una cum salapuine, eo magis volatilizatur, ' majorem, ac intensi rem adipiscitur gradum, ' hunc maniacos vinctiis ferreis coeiceri opor tet. Tunc spiritus animales , qui sanguine vehuntur , impetuoso , ct irregulati motu ciuntur , nec suas peragere lanctiones, nec vitae arripi ius imperio ascultare potiunt , sed suriali impetu in omnes corporis pntes, quas irradiant , ruunt. Hinc inaniaci iunt
valde robusti , ac jejunia , sitim , sit
sus , aestum, vel beta, Vulnera , aliaque incommoda, ct calamitates sine
Hoc fermentum silvestre , sulphureum , acidum . volatile, quod nos pro
maniae causa assignamus, non concordat cum Galenicorum atrabile, cum ineotum opinainemo sit humor terrestris , concrematus, ct sere carbonizatus ; miramur sane dat i in corpore humano tantum incenatum , quod talem humorem carbonizare possit , dein tanto incendio , cum siet de natu a ignis, non exhalet cum aliquo capitis mortui te iduo. Aissignare dcberem saltim quis esset iste incendi rius , qui bilem assavit, incendiavit, ct in carbonis formam denigiavit , aliosque non conbus si humores Hic acor sulphureus volatilis , ct exaltatus in variis humani corporis latebris latere, ibi volatili rati sanguini commisceri, caput ascendere , & inibi functiones depravare potest. Producitur acor a scoriis nostii alimenti, quae a causa occasor ali in tori idam , de
ignea n vertuntur naturam , de praecipuus ejus focus sunt hypochondria, depaucreas , ubi succus acidus suam habe: sedem. Causae occasionales sunt aet nimis calidus de siccus ea propter plagarum calid irum, S siccarum incolae, ut sunt
illiopes .& Nigritae populi, sunt serocissimi, crudel .ssimi, & penὸ de se-
rarum genere, quod actis caliditati,&siccitati t. ibuendum est. Sic aestatis tempore, di praecipui diebus canicularibus multb magis hic morbus grassatas,quam ulla alia tempestate, excepto autumno , in quo etiam mania contingit, undὸ Hip.r. Vii. inquit: Autumnum Iuapte natura se inmm Cf., quia crud: les & selini morbi in ipso pignau-tur. Ad idem valet aetas juvenilis, de
temperamentum adustum. Multoties mania post febres ardentes, interdum
post pleui itidem , quandoque post
epile piram, Lbiem acutam, Ac pli reniat idem succede te solet. Cerebrum stlis, vel mustellae comestum insaniam inducere d c ut. Radix Solani suriosi vino in Esa , de vinum solummodb po tum maniam inducit, , qua se a doemonibus vexari, a serpent bis, Sesaiulitibus malet tactari existimant.