장음표시 사용
361쪽
C L p. XXVI. De Graii auditu . Surditate. 3o'
votum,aquo oritur nerVus auditorius, gnoscitiar,exsiccatio ex exsiccantibus.& qui mittit ut ad laryngem,sed quan- Si ex implantati aeris crassitie prove-doque surditas a nativitate oritur ab niat , ex incrassantibus facile depre- aliis causis;l io enim quolibet interno henditur ; disruptio ex disrumpenti- aurium instrumeto, uiditas oboritur, si nimirum a prima generatione in malleolo incude,stapede,in utraq; aure vitium sit. Tum enim auditus de consequeter loquela laedi potest, nullo vitio in nervo quintae conjugationis auri , & laryngi communi existente. Quod idem accidere potest, si meatus auditorius obstruatur, aut tympanum vitietur aut aer implantatus sese non recte habeat. Ex dictis patet surdos anativitate non fieri mutos ob consensum nervi quintae conjugationis, qui auri & laryngi est communis , restat igitur surditatis vitium a privatis laeconibus in aurium organas provinnire. Signa.
Gravis auditus & surditas per se patent , causarum verb signa sigillatim distinguere dissicillimum est,coiectiIra ramen in hunc modum distingui
potiant. Si surditas a nervo auditorio, de ejus interno meata contingat,praecellerunt affectus, vel adsunt in cerebro,ut capitis dolor, gravitas,apoplexia,epiles si ι, lethargus dcc. de alii etiassensus laeti sunt.Si in solo nervo audibus & erodentibus.Veium adeo exacte non semper cognosci potest, quaenam auris pars in surditate laboret, cum facile hae conjecturae , de aliae quemlibet medicum decipere possint.
Surditatis caula nunc haeret in externa auris cavitate , nunc interna, nunc in tympani membrana, nunc in aere ina Plantato , nunc in nervo, nunc in i piritu animali. Caula haerens in externa auris ea-vitate, tuberculo, abscessiit , saniel,
aliisque rebus tum intrinsecus tum extrinsecus aures obturantibus debetur. Advertendum tamen est, meatus exterioris obturationem ab olutam
sui ditatem non posse inducere . sed tantum gravem auditum, quia quan doquidem per os etiam ad aures soni deferri pollimi ; etenim meatus patens est ab auris cavltate ad palatum, per quem soni facile ingrediuntur,de ad aures sese insinuant , qui meatu, etiam aurium expurgationi dicatus est. Et sonum per os patens excipimulta ostendunt experimenta, videmus enim multos sui dastros,ut meliustorio sit vitium . reliqui sensus erunt loquentes audiant, aperto ore sermo- integri,praecesssit tamen necessarib ali- ues eorum excipere. Et si titiaque aurequis celebri affectus,qui nervum auditorium degenere succo obstructum es le testatur. Si obstructio sit in interno auris meatu, oculis conspicitur,& infit umentis explorari potest. Si aliquod extrinsecus in aurem immissuri sit, aegrotant:s rela tone patebit.Tympani laxitas ex humectantibus causis c diligenter obturata , musica instrumenta baculo contingas, luem dentibus apprehcderis, ex qHicinis aud untur. Et vix noctu alicujus procul advenientis strepitum captamus, at e longinquo magis audimus si baculi alte rum extremum terrae piligamus, alterum velo dentibus apprehendamus..
362쪽
Velum id melius asseque mit , si aurem terrae admoveamus qui mos lupis inditus est a natura. Imo uti aque aure
fortiter de diligenter obturata , si per
tubulum cuique capitis parti procul ab aure admotum verba pronuncientur,clare, dc distincte audientur, quod experimentum magis probat, quam
nos probare intendimus. In interna auris cavitate graVem au
ditum, vel surditatem efficiunt degeneres succi de iecundum Imp. quandoque biliosi iunt, uised . .aph. 18. Uuι-bm bitiosa sunt deIectiones , haesupervenientepurditate,cessant: quibus surdι-tas adest supervenientibus biliosis Gye-
Ωιombus, cessat. Ex illiinab.it enim
Hip surditatem fieri excrementis bi-
Iiolis retentis , dc ad caput re Currentibus, talemque surditatem cest ire, alvo
turbata , de bile per inseriora deiecta ,
dummodo hectica non fuerit surditas, sed repente in febribus ficta, quod tamen falsum est. Interdum sanguis surditatem efficit,cum suturam crisii pernarium haemorrhagiam significat, ut idem innuit sin. . aph. 6o. suibus in febrium aures obsurduerunt: sanguis ex
naribu uens, aut alvus turbata H t
Tympani membranula graviorem auditum cisicere potest, si ab externo
ac re frigidit alcm contrahar,qui Uri ι- dum nervis re membranis inimicum est
Vel si narcoticorum usu obstupescat; vel crassior reddatur, quae causa in senibus frequens esse solet , ut enim oculorum tunicae in senibus cras Iescunt dc obscuriores reddantur : i a quoque procul dubio aetatis progres Iahaec membranuli aliquam suscipit mutationem, & hac de causa habet ui se F. y aph. M. GraVis auditus essenibus fa-
mitiaris. Eadem quoque nonnunquam rumpitur Lxterna violentia de surditatem et scit,ut ab auri lcalpio, aliove i strumento violenter In trulo, a poste stemate rupto , casia, percussione, dcc. Hoc idem ellicere pol sint immanes fragores repentini , quales majora tot inenta bellica, tonitrua, Jcc. facile acris commotione illam laedere possunt, continuique solutionem inferre quam admodum etiam displosa tormenta bellica propinquas concutiendo fenestras dissiliae faciunt , ab ejusmodi enim violentia interdum fiunt sanguinis grumi, nec non abscesssas, sordesque relinquunt, aurium foramina obltruentes. Quandoque tympanimembrana ab acris humiditate relaxatur , de quam plurimi surdastri in a strina constitutione graviorem habent auditum, ut habetur1M 3. aph. I7. Asediti hebetatur ab anserina constitutis-ne. Vel nimis tenditur, exsiccaturque post morbos acutos, Vigilias, aut jejunia. Ita etiam si ossicula illa tria , quae huic adjacent membranae, loco dimoveantur ictu vehementi. sonitu, vel humoris alicujus . nluxu, auditus gravitas, vel surditas subsequitur. Aer implantatus,seu congenitus gravem csseit auditum . si crassus, humidus, vel impurus reddatur, qualis in austrina constitutione, vel in regionibus uliginosis , uti in Belgio solemne
est. ac p Oinde gravis auditus olim vocabatur auris Satava: Quapropter sicut visus organum lucidam esse debet, ut obiecto rei pondeat: ita auditus organum ad eum omnem impuritatem ex ludens Flantibus austris,uentis,uel
regionibus uligosis existentibus , acrcrassis, turbidus de caliginosus redditur,non modo tu aetis regione, verum etiam
363쪽
CΑr. XXVI. De Graii Auditu Surdis te
etiam in interna auris cavitate,qui implantato acri sese permiscet & debiles
repercutit solos, unde aurium tinnitu
excitat,qui auditus gravitatis,& surditatis praenuncius est. Id evenit non aliter ac sumus in tali acris constitutione ab igne focorum ascendens in caminorum fastigijs .ib externo, si ii sede
humido acie repercutitur, ita ut talis fumi repercussio sit certum pluviosae tempestatis signurn, indicetque aeris spatia vapore aquos O jam elle repleta& alio, vapores, ut est fumus, in serecipere non posse. Item vapores crassia mala vivendi ratione, &diaetae erroribus cerebro communicati, si interiorem auris cavitatem per foramen, quod nervus auditorius transit,se insinua iit, hoc malum enicere valent. Nervus auditorius surditatem ei5cere potest, si exsiccetur, aut obstruatur ejus medulla ab humore intra
ipsius membranas contento, vel comprimatur a quovis tumore vicino. Si male sit conformatus , vel recte auri' non inseratur de hoc modo surdi ab infantia fiunt. A spiritibus auditus issio oritur, tam cum a morbis vel depopulantur, vel
non transmittMntur,vel cum immobiles redduntur ad tempus , ut in ap plexra, caro, catalepsi, dcc.
Surditas miserandum malum est, aures enim sunt veluti mentis porta perquam menti ea immittuntur, quae doctrina de institutione ad vitam politi- eam & sociabdem transigendam necessaria sunt : miserum itaque eum hominem esse necesse est, qui audiendi facultate destituitur, c sim hoe adminiculo ad vitam incolumen tuea
dam careat. Cae: crum ni seriores sunt, qui surdi & coeci sunt, ac tandem miserrimi qui surdi, coeci & muti sunt. Gravis auditus de iurditatis progno sis ita se habet: auditus gravitas est malum non contemnendum, si brevi non discutiatur,temporis curriculo sensim increbescens plerumque tandem in
omnimodam transit turditatem. Surditas nativa curationem non admittit , sc & quae diuturno tempore contracta fuit, unianabilis omnino
censetur, esto multa extent exempla quorundam curatorum , qui permultos annos sui di melint; id enim raro contingit, multoque plures sunt, quibus frustra adhibentur remedia. Surditas ex obstructione in meatu externo
facilius curatur, dissicilius in meatu interno, de auditorio. Tympani membrana rupta, vel erosa, vel cicatricem superstitem nacta, aut ossicula luxata immedicabilem reddunt surditatem. Surditas, quae modo crescit, de mod decrescit, facilius curatur, fit enim ab humore tenui, & exiguo, qui interdum minuitur,vel a flatulento spiritu. Surditas,quae per aurium idiopathiam excitatur, facilius curatur, quam quα
per s1mpathiam. Surditas in febribus
contingens, cum ea pleiumque solvi solet, MIect. .aph. 28surditas in f
briam solvitur bitiosa de eritione. Sed
quandoque mortis praenuncia est, significat enim audiendi vim per morbi vehementiam extinctam esse, &pravi humoris copiam cerebrum , Maures Occupare , ut eadem se L aph qq. Auditio deficiens in febribus contianu signum Iethferum, a t. s. aph. I6. ιn acutu febribiu non auios υτ morti proximu .
364쪽
posita debellativa perficienda est cu-
ratio. ratio, de esticacissima erunt olea ex penu chymico, qualia sunt rorumarina.
Curatio pro causarum diversitate sampsuci lavendula,caryophyllorum
varianda est, semper tamen pPrimitten- quae nunquam ob nimiam vehemenda sunt univer latii s. corpus purgan- tiam sola sunt usurpanda. Si a tym-tia, dc caput mundificantia, quae ubi pani membranulae ruptura, vel cor- necessaria sunt per intervalla repetcda rosione surditas penil at , curatio- sunt, in surditate autem purgantia fre- nem non recipit, ut 5c gravis auditus quentiora , & sortiora sint, quam in a praedictae membranulae crassitie, ut gravi auditu, deinde topica auribus senibus accidit. Si a membranae, sicci- applicanda sunt. taleoliatur affectus victu humectante, Surditas originalis confirmationis somno longiori, de capitis humecta- vitio, audiendi instrumenti desectu , tione utendum est, & in aurem hume- aut aliqua alia vitiosa figura incurabi- chantia immittantur, ut lis est, cum illud , quod natura semel datarum dulcium. & similia. ademit, a medico nullo pacto reparari Si tympani membrana sit relaxata in possit, est ejus sanatio soli Deo reser- nimia et cris humiditate vel congenitus vata. Adventitia non raro curationem aer crassitiem,& humiditatem adeptus recipit. sit, & gravis auditus in causa sit, vite- Qu.e aliquo cerebri,vel aliarum par- tur austrinus aer, victus exsiccans in-tium defectu originem trahit, non stituatur,&prae omnibus aliis medica- aliam requirit curationem,quam quae mentis masticatoria conveniunt prodictis destinatur affectibus, & a pro- pter meatum , qui ab interna aure adprijs capitibus desumenda est. Quae a palatum defertur ,& aurium excre-
tuberculo, sanie, aliisque tum intrin- menta deponit. Si morbus contumax
secus, tum extrinsecus observantibus sit, de in longitudinem abeat , diaeta dependet; attamen si auditus gravitas, sudorisca hie maxin e locum habet. vel surditas sit ab aurium ulcere, ejus Hujus curationis summa erit, ut curatio instituenda est , ut de ulcere diaeta medicamentis, de causarum va- aurium diximus, atque hic abstinen- rietati respondeat, vitando cibos, quidum est ab oleis, nam oleum est ulce- crast ina generant alimentum, dc vaporibus inimicum, de praecipue ulceri- rosum, in primis allium, sinapi,caepasbus avr:um. &c. quς auditui nocent. Ad c sit pul us. Si degeneres succi in interna auris aeger austrinos vitet ventos, & ab ijs cavitate gravem auditum, vel surdita- muniat aures. Primum instituatur unitem efficiant absque insigni aliqua in- versi lis evacuatio, de sancchus pelti- strumenti auditus laesone, evacuatis nax iis, diaphoretica pluries recensia per alvum, vel per nares effusis, vel in- pro.unt, ut diximus. Vulgarium causensibiliter discussis succis , malum teria , & vesica Oria maxime nocent. sponte cessat sternutatoria hye non usque adeo tuta Si tymp i ni membranula ratione filia sunt cum inc itum sit, quo humorumgoris gravem pariat auditum, Per ap- motu. ex vchementi illa agitatione
365쪽
in medio excavatam, curavitatem repleor. ruta, addendo puto. cyperi , baccar. lauri, anisorum ,
eoncitatus vergere .possit. Vulgarium Caepam magnam rubram si ictiones inutiles sunt, & mortuum .potius, quam surdum excitarent. Peculiariter post corporis depletionem multum valet de mane Trathesi. Dd.ttorium in Puteolano dc de sero sulphuris fumus per infundibnium in a rem exceptus inforo Vulcani. In rasula a Pithecuse υ titsudaurium ancti Angeli,vel balneum Ulmitelli,ves furnesti. Bulliant omnia super prunas ardentes, Nostrates vulgares maximopere com- postea exprimantur , ta serventur in mendant Sudatorium Aniani, dictum phiala, dequo stillentur guttae aliquot balneum siccuin ad hunc, & alios as inaures mand, & vesperi, claudendo sectus, verum eius exhalatio est laete- eas gossypto mos cato. Expertissimum 'rogenea,& proptet Mephitis viciniam quoque medicamen est liquor de si majora damna , quam commoda in tim ex melle, O formicis. capite, & thorace recepta producit, A nonnullis laudatur panis Ordina-&nos multos in animi deliquium oc rius ex clibano extractus, ει inferiori syncopem incidisse observavimus. crusta ablata , Pi in vini spiritum im- Interim topica applicentur, de in mergatur Ic calidE quantum aeger se aurem instillentur, talia sunt oleum re poterit,ad aurem applicetur. am alarum amararum,anguistae pin- Tandem sequens expertum medica Pedo, axungia talpa, pinguedo serpen- men tuto in aurem instillari poterit. tu, aqua e ligno fraxini desistata,aqua origani exsicca planta cum vino destillata. Efficacissima sunt olea arte chymica destillata,ruta, isorei,roris marini a sci , salvia, baccarum lauri, caryophilorum , cinnamomi, Philos-
contunde optime assunde ol. sam ei lag. Inde aluisti, o per mensem chymiacum sene in ventre equino. phorum. Maximopere commendamus & habebis oleum penetrans, quod
balsamum sulphuris stirisii vini extra- cum gossyrio mane, & vesperi iustil-ctum et animalium, ut leporis, caprae, la in aurem. perdicis, vel cerus, si cum olei succiηi aequali parte misceatur, & in aurem
immittatur, sed praestat essentia fritas
per vini piritum extracta, qua curatos esse multos ajunt, qui plane surdi fuerint , attamen mirabiliter operatur et sentiasellis humani tr. vini extracta. Multum piodesse pinerit succus ex caepa expressas , vini spiritu imbui 3c sub cineribus coeta. Item praeona ii bus seque is experimentum,ut
Car. Mussitani Trutina Mediis,
366쪽
quae fusius libro deUlceribus egimus, plui ima excrementorum supelle aluid patiuntur malum, humoris scili- quae a facultate expultrice per patentes ductus excluditur, Non consutamus coryzae causam a Galeniciis allatam, quia cap. I6. Catarrho ad nauseam uique eorum naenias explodimus.
Coryzae causa occasionalis est a ra frigida vesperina, borreae satus. repentina caloris in frigus mutatio, dcc. calor enim poros aperit, quos,
si extemplo frigus insequatur frigus namque ex particulis acutis, acidis, nitrosis acribus in aere vocet excrementitis fluxum, quiaGraecis a Latinis Gravedo,quia in anteriori capitis parte circa frontem quidam gravitatis sensus molestus percipitur. Eit catarrki species cuilibet nota, qui eam multoties non sit expertus, reperitur. Est obstructio ossis ethmoidis a narium eaecremento. Signa.
Affectus hic per se patet,nam plu
rimum excrementum per nares cumstrepitu excernitur, nunc Iiquidum, nunc spillum, dc quandoque nihil nares opplemur , caput gravatur, respi- litantibus constat in constringit, atratio ita difficilior redditur , ut aeger que ita spongiosum os ethmoides, non nisi hiante ore respirare possit, unde odoratus abolitio succedit , vox fit rauca, & non sonora, dc clara , ut antea. quia larynx, de guttur eodem afficiuntur excremento, de hinc
Veterum Causa. Fluxionem a cerebro in nares de- praegresso calore, maxime apertum
est, insequente subitaneo frigore obstruitur, unde laesae partis iumctiones, de digestionis statim viti tur; interim narium insitus spirit uxperegrinum sentiens hostem, laceia fitur, in suis actionibus perturbatur, suumque relinquit munus ac partis alimentum, alias vividum, sit degener, & initio magnam laticis quanti-
fluentem pro coryzae causa assignant talem aquae salso- acidae instar adso vulgares, fieri enim destillationem ab des elevandas provocat, de per nares humoribus crudis in anterioribus cerebri debilitari venti iculis, Contentisdijgdicant. H*c destillatio, seu fluxio
fit vel a causa calida,quae pituitam in cerebro collectam filudere,& liquare potest vel a frigida,quae cerebrum refrigerat, δ spongiae instar humorem
in illo contentum comprimit, dc ad nares ablegat exe nendum. Tum etiam cerest i refrigeratione fit novus pituitae proventus , dc illum caloris penuria mala concoquit, unita exstillat, quam aegrὰ ferentes , solent inde cum adjacentibus phlogo si iube re, de tum fieri Quod sit latex in
coryzae principio, patet, nam mox stbiduo alvus siccior, dc urina reddi tur parcior. Deinde topicum interturbat alimentum, Id degener sub muci forma pios undit, non aliter ac festuca in ocido continuas proritat lacrymas ; angina indes nentem . de
mucidam salivam spumat ; Dyscniuria proprium intestini nutrimen-
367쪽
nim mdeorum cum sanguine extu cam,ta aquila rem, autumnum bat; vesica continuum deturpati ali- ver. pluvissumst L aphis Insembis menti plorat mucum, praeiente calcu- malum. Raute es 2 ra dilo, qui celliat, illo abiente. nes in valde senibuι eoλοκι- usu a Coryza odoratum suspendit,&γ- mittunt secta. apb. qm statu laedit,quia pere rinus hostis non solum circa odoratus organum , sive meterum Curatis. ossi spongioso insidet, verum etiam in vicinum cerebrum labes propagatur, In coryzae curatione vulgares cere- unde nervi gustatus contagii sui par- brum respiciunt,ejusque intemperiem licipes. Quandoq; sicca tuis cula cum calidam,vel frigidam corrigentis, hu- aspelae arteriae prurigine infestit. ln- mores crudos evacuantes, ut in ca- a terdum raucedinem facit,&non rari, tarrhinrevulsiones,&derivationes ad- titillationem in laringe proritat, quia hibent,dc praeter haec caput roborant. Iabes in has partes propagatur. Lau- expultricem sedant facultatem,ne hu- datur spissior, tenacior , fluidiorque mores crudi ad nares transmittantur.
mucus, quia excrementa crassescere, & deinde materiam nares obstrue bonum ; indicat enim custodem ad suum redite munus.
Prognss. Coryga est affectus levissimus, 3c tutissimus,& cito curatur,si recens fuerit, & a causa concitatus externa , sed
solummodo si latex fuerit nimio salso
acido sataratus,exulcerare solet,& ulceribus, ac ozoenis viam sterniti Est ιquandoq; coryza contagiosa, dc mias' hibent errhina, quae cerebrum, de na mala ex partibus affectis obalantia, res purgant e optimum tamen errhia vel per aerem attracta, Vel per lintea, num esset elleborus quii revera caput aut pocula communicata fermenti in purgat. Velum haec vulgaria medica-star similem labe a js inserre solent. menta patent lippis atque tonsoribus. Per aliquot dies caput aggravat, si in ac potius nocent, quam juvant; sol- consensum trahatur, odoratum suspe- vunt enim a cerebro & n.ribus, undedit , non nihil loquelae impedimento malum adaugelura fovent. qua pro est Eustatu laedit, bc intra paucos dies ter li his remedijs,qu:s coryta non la- celiat quod ex flavo,viscido &inspis borans, utqretur, utique coryza fato excremento judicatur. CoryZam riperetur. tem educunt vapore decoctis Uue. naribus excepto, vel ejusdem lampsu ci aqua. Vel acetum in ferream Iam
nam candentem infusum, vapore tenus
exceptum ad id conferre credunt,&idessicacius ii in aceto rosa rubrae prius in-βη mur. Ad id etiam valet acetum, in quo infusum it castoreum, naribus attrahere. Vel olfacienda praebeantur calami baserpicum semen nigella ac
to maceratum tem castoreum. Vela
in omnibus circa pulmonem morbis &antecessi Te, ω silc cedere malum.
Oriuntur gravedines vere, ut inquit
Coryta est ita moibus livissimus, ut a quovis neglisatur,cu.n scic Lmper
368쪽
per se abire soleat, citoquo curetur, a pariant, ut stre a nobis compertu esti
ca usa amen exerna concὲ tatus. verum si ac iusa interna,ut ulcere, sarcomate,
polrpo, carcinomate &c. concitatur,
his sublatis, sponte cessat. Si pertinax, de rebellis persistat coryza, tunc tum pliae exuberantiam re a jatip. per sede eliminamus, vel nimias setositates ablumimus per cutis poros diaphoreticis ut=bio, cornu cermi sine igne, missura simplici, aqua bardane praesentaneum est prς omnibus spiritus salis armoniaci cum calce ei:citus.
υ Vitiosum per nares effundere, de mel tibis volatilιbus, ut cardui Dnm, multos curare languores, verum inul-νoru marini, scabisse&c.vel eas per uri- toties lacessita optimum, laudabilem- vias exturbamus. Quibus medica- que sanguinem impetuo se ita profun- mentis internisex terna copulamus suia dit, ut Vitς thesauro exhausto, patienusum igia, ex quibus prae coetelis se- rem non obire, sed abite quotidianaque iis nobis magis arridet quod citδ, nos doceat experientia. tuto, & jucunde , aliquoties unico Affectus hic ista Mynta dicitur gr die usurpatum,& sensim exceptum co- ce,quasi dicas sanguinis fluxu, praei et-oetam percurat.Talis est succini pulvis tim liberalem,&copiosum, a quacum- qui prunis inspersus, ore patulo, dc na- que parte fluat,cuius variae sui species, .ribus excipitur,& ne quid fumi pereat qui ex icdis vasis suit, dicitur hqm obtecto capite,abegro studiose est ex- rhoidum fluxus ; que ex utero singu-cipiendus.Si magis composita describere volumus aa pompam augendam,
succino addimus mastichen, thus, ben-x Oinum, ρο styracem ex quibus fumus excitatur, dc modo quo supra excipitur. Expertum etiam habemus ejusdem succinι oleum digiti auricularis inte ventu intra nares immissum, illud intro vertentis, aut oleum essentiale fam- Uuci. Item balsamus apopleEticus naribus illitus. Magno pete etiam valetlis mensibus provenit,mensium fluxus
nominatur;qui post partum e mulieribus lab: tu silochiorum fluxus appellatur. Sunt & aliae cruentς ex quibuscumq; partibus excretiones,de quibus suo loco agemus. Usus tamen obii nuit,ut nunc non addito partis nomine, pro hemorrha et a languinis fluxume naribus tantum erumpentem fre-cialiter inteli granus.
Est itaq; h moirhagia immodicus
gummi anima pro susti tu super carbo- sanguinis per nares fluxus. Pras affectanes aut ejus oleum. Similiter tabatum in hemorrhagia sunt nares vel per el-alisuot oleianis uitis consipersum,com- sentiam, vel per Consensum. & ut in mum more sumptum. Haec impressio- h morrhagia regia assiciunt ut vasa sanem tollun , & enicaciter obstructio- guinea,ex quibus autumamus arterias nem solvunt,ac discutiu .Opiata non- mrgis in culpa esse, quam venas, si- nulli commendat,vel uin magna seduntate adhibenda sunt,ne nimis incraia
sando, sectorem, vel aliud incommodunumque teritum crassς m iugis rerlongitudinem falcis ad os cribrosum excurrentis in hemorrhagiis appetari.
369쪽
C A p. XXVIII. De Narium Haemorrhagia. 31
Vel ut plurimum tamen propagines tensio,tum etiam victus largior de tu- rami arterialis a carotide interna ape- bens apharet ; Si cecochymia contin-riuntur,rumpuntur,vulnerantur, ero- git, luasi corruptus,& prava conspur-
Nirium ii morrhagia signis non in- rentias, cuin alia sita natur motu, dediget cum ad sensum,vel ex sola rela- dicitur critica, alia a causa morbis c tione immodica sanguinis copia cons- dc dicitur symptomatica;criticam na-Diciatur. Distinguendet autem sunt il- rura moderatur, ea quς .sbi noxia, &lius caus hoc modo: Si per anastomo- molesta sunt, exturbans,ut in febribus sim fit,narium sanguis copiose fluit,si acutis in quibus natura causammorbis per di resini,sanguis adhuc majori co- scam per has vias expellere conatur. pia,& impetu fluit, praecessitque con- Hqc etiam fit sine febre,natui a sese su- iusto,aut alia violenta causa externa si perfluo sanguine exonerante, ut mul- per diapedesim, sanguis fluit paucus, toties videmus multos in florida qtate tenuis,atque serosus. periodicam pati haemorrhagi Symp- Sunt de alia signa observanda;si enim tomatica etiam fit a natura, ius turba- hemorrhagia critica est, aegrum levat, ta,confusa, & irritata procedit in suis quia cum ipsa prior morbus, ejusque orcrationibus, & perperam operatur, symptomata evanescunt; si enim sym- ut in morbis chronicis evenire solet. Ptomatica, aeger eam dissicultet sustinet, de cum pulsu languidiori vires Veterum Caus.
Si sanguis immediate e narium venis H orrhagie causa est coli timii so- fuat, nullus percipitur capitis dolor, lutio facta in narium venis, & hqc so-& facile per adstringentia naribu ap- lutio ad scholasticorum mentem triplicata sistitui; si vero a cerebri venis bus modis fit, quibus generaliter vasa fluat, in aliqua determinata capitis sanguitera solvi possunt,& sanguis e parte percipitur dolor, & per adsti in- sundi, quorum primus est anastomosis gentia medicamenta naribus imposita sive apertio, secundus diapedess, sive
non sedatur fluxus. rarefactio; tertius thisis, sive ruptio. Solet qu1ndoque ab aliis etiam par- ῆ-Am. ς provcnit a sanguinis ca-tibus sanguis fluere, ut hepate, utero, lore,& cster vescentia venarum orificialiatur ' partium signa dolores, de ten- aperiente, de illum promptiorem ess-siones indicabunt. ciente. Διαπι δη ς fit a venarum tunica Tandum, si sanguis eb arteria quat, magis attenuata, de a sanguinis tenui- egreditur calidus. floridus, subtilis , late,& subtilitate per poros transeun- cum spuma. N impetu ; e vena vero iis, eluti per sudore, non aliter ac hy-
crassior,& nigrior cum pauco impetu drargyium subtilissimas suas guttu- egreditu . las per corium spargere solet, sed de Si haemorrhagia a sanguinis copia hoc modo valde dubitamus, quomo-
'oriatur, adeli faciei rubor , venatum do scilicet sanguis sub sanguini, sor-duntur.
Signa. catus qualitate apparet, faciei color
Diversas habet liqmorrhagia diffe-
370쪽
mae vase aliquo trassu dare possit. l .
ab externa violentia collisione scilicet,ictu,vel contusione accidit venas erumpente, Vel etiam a languinis su- pei fluitate vasa disiumpente. Pro horum modorum caulis putarunt
vulgares,& quidEm in anastomosi pto
interna esse sanguinis copiam impetuose ad venaru orificia ruentis, ejusdem caliditatem, & acrimoniam. Ω- cultatem expultricem irritantem, retentricis debilitatem, venarum mollitiem & tenuitatem; pro externa, quae sanguinem multiplicare valent,victum pleniorem,crapulam, compotationem vini meracioris sortiumq; potulentorum,intermissione venae lectionis, haemorrhoidum suppressionem,a Venere abstinentiam, medicamenta venarum oscula nimis reserantia &c. In dia pedes interne vasorum raritatem,Sc relaxationem , de quae sanguinem attenuare possunt accusant;externe exercitia nimia iracundiam,ellum, Veneris cestru, longiorem sub sole moram,balnea&c. In diaeresi interne culpant sanguinis acrimoniam de mordacitatem vasa Corrodentem,eorundem distensionem
a sanguine copiosiori, & ebulliente
externe acria quaevis, motum vehementem, pondus grave, magnum ci morem, contusionem,incisionem punctulam, rupturam.
Nostra Causa. Hςmorrh igia oritur vel a sanguinis,uci vasorum, aut simul utriusque horum vitio. Sanguis quandiu intra sua conceptabula cocrcetur, omnia in pace posita sunt, si ve id ab a liqiis.causa
conturbatur,&in varios se adigit motus, ut intra suos parietes coerceri nequeat sed eorungem ostiola di stende do Uerit, vel rarefacit, vel rumpit, ocqua data porta ruit,ae ut uno dIcamus verbo, omnes modi a scholasticis allignati sunt merae tunicarum, sive arteriarum, sive venarum solutioneS. S.m-guis liqmorrhagiam causat quatitaris , vel qualitatis peccato; quantitate peccat quando sanguinis in corpore copia nimis augent aliment euchyma, vina enerosa,excretiones mensi: uotu, vel
guinem intra sua moenia cumulant, ut coerceri non possit de neces Iario soris erumpere debeat. Qualitate delinquit sanguis, cum acrior,tenuior existit,vel salinis acidis lixiviosis, sulphurei quescat et corpusculis. Huc pertinet validus corporis motus,alimenta calidiora, ac aromatibus condita, sicut quoq; spiritus vini abusus de coetera calidiora,& acriora quae consimilem sanguini imprimunt characterem. Item exca- descentia, quae citatiorem in sanguitae motum excitat,unde Visi sunt quidam, ita excanduisse, ut non tantum ficie spiratant ignem, sed & sanguinem ex oculis de naribus,emiserint. haemorrhagiam etiam vasorum vitia conjurant, vel enim ipsa vasa fibras nimis debiles, laxas, vel teneras ita habent,ut facile sanguini transit uiri praebeant esto impetuose non feratur; aut a causa distendente, & rumpente aperiantur; aut pol is, ostiolisve nimis dilatatis, aut apertis constant, quibus sanguis, nullo Obstrate impedimento,
Haemorrhagia est assechus juit oris aetatis, in habetur sedi. apb 27. Haemo rhagia nArium est asse tui familiaris pubescentib1M Hςc enim aetas sanguine spirit uolo, de tumultuoso abundat, az proin id facili de causa ejus effervesccnciam saepissime expeIitur, non ali-