R. D. Caroli Musitani ... Opera medica chymicopractica, seu Trutina medicochymica, in 3. partes diuisa; ... Cum indicibus capitum, rerum, et materiarum locupletissimis

발행: 1700년

분량: 841페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

391쪽

vocis exilitatem, de acerbitatem dila- tus rosarum, aqu.ι theriacam cuia si lavit,ic ad sonoritate produxit. Per as- ritu vini, elixir vitae, lini Iura junipiri, pera, de adversa loca uno spiritu plures aqua lavendulae, vel litiorum conval- versus recitare assilesces,sic tonare, no lium m. quibus lingua saepius sesce- orare locumq; pro vel bio secit: Latera tur. Si spirittium pauperie lingua mo- Demosthenis. Patientia duravit aures veri nequeat, curatur, ut parat sis, dc prope flumina obluctantiu aquarii fra- tum interna, tum externa conducunt,goribus obstrepentia declamans, ut in quae in cap. de Paralysi descripsimus , actioxibus turbaru fremitu non inter- robur fibris carneis,musculis de nervis ruperetur.Hςc omnia, alioqui pud Mutarchum, Lucianum, aliaq; in ejus vita

multo temporis spatio peregit. dc ne siqua occasio ad egrediendu impelleret, capite semiabraso, de barba se domi detinuit,eo tandem evectus est, ut ipsemet Cicero fateatur majorem partem Demosthenis abesse cum legimus tandum ei dedit actio, ni illud QE ch nu apud Plutarchum in arop lit. den 6- strat,quem relinquimus. Ad summam indu stria naturam vicit Demosthenes. Praelianu ait Val Max. 8. cap.7.ὶ cum rerum natura, F quidem victor ab G malignitatem ejus pertinacisimo animi robore superando. Itaq; alterum Demo-shenem mater , alterum industria enixa est. Nil tam arduum, quod sedula industria 'incere nequeat.

Balbutiem dissicilis esse curationis vulgares Galenici latentur; linguae

enim brevitatem naturalem, arte prolongare, longitudine breviare,dcc rasi sitiem subtiliare nesciunt,attamen imbecillitatem ab in temperie humida

ortam corrigere conantur exsiccantia

bus,a frigida calefacientibus. N ira Curatio. Nostra curatio est quod si vitium anativitate,dc organi vitio sit, rὰ incurabilis est. si pendeat a nimia spicituuagitatione, remedijs nimium motum ladantibus, de eundem aequalem ijs conciliantibus curatur,talia sunt spiri-

concilietur.Specificὰ hic commendamus oleu- amsi in linguet apicem instillatum item balsamum, I oleum ca- 'h3zorum. Si a nimio phlegmate , vel humiditate spirituum transitum impediente oriatur, hujus phlegmatis eductione tollitur, unge os saepissime

spiritu ardenti ex succo cerasorum ni- rorum extracto lavetur, hic enim spiritus ardens lunam opere lingisae mustaculos Phlegma in farciens,adeb resolvit, de linguam roborat, ut spiritibus pareat aditus. Si substrata lingue membrana,sive faenum impediat, praecipue in recens natis, ut sugere non possint de in aduiatioribus, ut loquela impediatur, tutdepravetur, vel diglutitio prohibeatur, quia lingua curta, de adstricta , unde non liberὰ volvi, atque moveri potest, tunc affectus iste Chirurgi iniexposcit. Nostrates imperitae ossi triculae unguem pollicis dextri longum, de in cultri apicem conformatum gerunt,quo statim ac infantes orti sun indifferenter eis frenum praescindunt, quam operationem improbant vulgares chirurgi putantes ungues veneno esse infectos,& venenatam indi cere excisionem: coeterum multum distat venenatum este, dc noxium, nota equidem negamus ungues aliunde

infici. de quibusdam sordibus eoinquinari , dc tunc per accidens de

392쪽

non per se noxios esse concedimus,sed expertes , & chirurgos Imperitos a

innoxios, ut reliquas partes existima-mis .Haec operatio nullatenus unguibus fieri debet hi namque facile vicinas, & innocuas dilaniant parteS , ac plane disrumpunt, unde dolor , in-fammatio , aliaque gravissima ob xiuntur mala , imo infantuli lactis su-ctione tam necessaria , propter accidentia, quae lubsequuntur, & vita privantur, cum ex mille vix unus infans nascatur cu tali ligamento,&postmodii balbutiat, ac tali indigeat chirur- gravioribus symptomatibas,quae coseria. Solent quoq; obstetriculae hac se- pus amigunt,comparandus est; est nactionem nummi acie instituere,quam que immane tormentum, & miserabi- Profecto repudiamus, cum eadem im- le supplicij genus aded vulgarissim Portet accidentila, &persaepe sine ne- ut pauci reperiantur, qui eum non cessitate agunt, & in operando errant.

Quod si quandoque frenulum sit male

Conititutum,lectionem, aut divulsionem instituimus salias nunquam non inguibus n6 nummi acie, non vulgam nemus, ne temere ad hanc operationem te accingant.

De Affectibus Dentium.

CAPUT XXXIII.

De Dentium Dolore.

D Znxium dolor prima facie levis

videtur,attamen non raro cu alijs experiantur : aliqui enim stliquant

lum mitius eb vexantur, alij longe acerbius,& tanddin quosdam tam in manis occupat dolor, ut prae immanitate M impatientia ejulantes sibi ri tosorii phlebotomo, sed rficis api- ipsis violent 1s inferant manus,ce,elevata lingua, ligamentu nerveum tantum incidimus,uitando lamper,negarnem attingamns. Si prima vice totaliter non abscindatur eade operatio

xei teretur inciso ligamento, blade incisionis pars saepissime madefiat melle Quisnam in dentium dolore sit locus affectus, ex ipsa nomenciatura ariolatus fuit magister Gal. I. de composmedsee ioc.ubi dentes in propria lubstantia sentire asserit Vetum parcite

Galeni manes, nam qui oppositus estro salo vel simplici, &lic agglutinatio denti evulso attritionis penuria suam impeditur, & consolidatio succedit. su perat seriem, & lima atteritur ab ',

Advertendum tamen volumus, utn operatione caute procedatur, ac chirurgo in anatome perito comittatur, ne per imprudentiam, venae,ant

atteriet vicinet ductus salivales sublingua, partesque adsitae, aut nervuli lae- doloris sensu , quia plane sensu iunc destituti , utilia ossa, nec membranis nec nervis praediti sunt, ac insensiles Omnino sunt, ideoque non dolent neque ab igne, neque a ferro. Dolor fals5 dentibus adscribitur, dantur, sic enim sanguinis fluxus, vel sed tribue ius est membranis tenuissi-rtyalismus assiduus succedit, &si vi- mis exquisite sentientibus praesepiola ini, linguaeque substrati nervi inci- eorum investientibus,&nervulis mol dantur, repentin' linguae convulso libus ex quinto pari, qui per dict* supervenit, ut Riolaniti observa vir. membranas radicibus alligantur, Vel Nius staterva charitate obstetrices caritatem ingrediuntur, ubi disper

suntur,

393쪽

c Ap. XXXIII. De Pentium Dolore. a i

nintur,& patvulis propag nibus cum Non bene in iunt dentium dolorem substantia quadam mucosa in dente a calidis intendi,& a frigidis silii: igia

medio reperta, miscentur. tur a calore. A figidis exaceibari,&a Signa. calidis curari: igitur a frigore. Non Ad dentium dolorem cognoscendu inquam,u a dicat, possisnt etiam calor, no opus est signis, com ab aegro medi- & uagus per acςidens excitare dol cus certior fiat, latum cognoscere de- rem,spiritus s. salinos, vel acidos im-bemus,an dolor sit in gingiva, pro quo petuose movendo,& illos facieilo pe- gingiva inspicienda est,ucrum inflam- netrare, ideoq; ratione motus, quemmatio, tumor,corroso,seu putrefactio

in ea appareat. Si nihil horum adsit,

doloris caula vel in membranis,vel in nervulo,uel in dentis cavitate erit. In acquirunt intentisititios excitat dot

res,&tunc a calore esse putantur, cum

frigida,vel gelida dolores sistanti in

tum illis auferendo partes desando,&membranis quidem dolor non est ita penetratione intercludendo.Cili calida profundus,sed secundum latitudinem dolores sistunt, a frigore creduntur, extenditur ,& quaedam doloris muta- quia aliquando calor, praesertim cumtio animadvertitur. In nervulo si d Ior sit, profundior de vehementior est. In cavitate vero si in mucosa substantia in dente medio reperta, obtusus erit, sed diuturnus. Si dens est cariosus, & a verme intus obsessiis, dolor est interpolatus ad ip- mitis est,poros aperit, de exhalare facit, & tunc dolorem vel sedat, vel a seri , quod facit etiam aliquando valiadus calor. Veterum Causa.

Gregatij medici dentium dolore vel a quadam simplici intemperie, vela catarrho a capite defluo feri imagi-sus vermis motum , exiguis desinens nantur,& quandoque a partibus prole rediens intervallis, δc ipsus vermis manare inferioribus , qui in maxilla motus in parte quadam percipitur. Aspiritu flatuoso cognoscitur ex il- Iius atrocitate & divultionis sensu,qui

in parte percipitur vel qui exiguo cessat spatio, ac facile discutientibus

curatur remediis.

rum, & alveorum dentium membranas, vel in nervulum dentis radici insertum H vel in ipsam dentis substantiam conficit.

Velum decipiuntur vulgares a fluxione ad dolentem dentem de pluente, Vulgates, quorum medicina est ex quam aegri sentiunt,&eo magis ab asiae alore, de frigore aggregatum, dolo- sidua salivatione, quae in dentium doris fgna ex calore, & fiigore assi- lore fere perpetubesse solet. Insupergnant si a calore dolor oritur, praeceia falsum est in propria substantia de serunt caloris causae, multo est intem tes humorum asiluxum, ac distentiosor,caloi is sensus in parte percipitur, nem recipere posse, cum sint corpora a Digidis curatur remedijs, de a vali- solidissima, de durissima, ac lapidibus. dis intenditur; Si verba frigore oritur dolor signa praedictis contraria apparere solent.Verum in hoc hallucinantur vulgares,&videntur ex cauda vulvix cedant, M secundum mimontii sententiam dentis materia non est in rEcilea, sed inter os, dc petram media . seu neutra.

rem, de ex ungue leonem cognoscere. Alii vulgares cum caloris,& Digocta

394쪽

doctrina doloris proximam causam structionem factam; huiuiores hypo-

in continui solutione statuunt,qua ca- chondriaci,cacochymici,viscidi, i alii, lor; de frigus parit, ita frequenter accidere solet, cum juscula nimium fervida dcalia cibaria calida quotidie ingerantur;mox his potum superaddendo frigid:ssimum, his contrariis fati Dcant. Non iecus ac si ex , aliusve durus lapis sive vulgaris, vel gemma, vel vitrum, vel crystallus candens, in stigidam projectus aquam, hisce contra-rijs non potest non dehiscere,&in minimas non diis lice particulas. sed de caloris, defrigoris naen ijs fusius de capitis dolore egimus. Praeterqua quod inter hujusmodi contraria non est par comparatio, longe enim distat a candore fervor, nec a iis a fervido jusculo, imo dissicile igne actu dicat cinati potest, ut lapis per aliquot horas in candore detentus. sis a Causa. Vera dentium doloris causa sunt particulae salinae,&acidae cuspidatae,&an uiates vellicates, divellentes, contra nentes,distendentes,vel pungentes membranas tenuissimas dentium alveolum succingentea, vel nervulos exquisito sensu donatos, radicibus sortiter alligatos, vel cavitates ingredientes, Hae particulae vel cum succo nutritio, vel sanguine, vel lympha ex proprijs conceptabulis in interi

rem dentium cavitatem, aut membranulas , aut nervilios inseruntur Hu-susmodi particulae acutae, vel cum cibo potu, vel acre communicantur, depraesertim dentibus jain erosis & vitate ad medullam interiorem, vel ipsos nervulos inseruntur. Excitatur magnoperὰ deutium dolor a vitiosisymiculis per stasnationem ob ob-

acres,in detium membranulas cumulati, vel evastati, de circa fibrillas ner-veas, & radices , vel Cavitates odon-talgiae sunt causa. Cibus immodice sumptus non sola multum facit ad hoc malum producendum, sed etiam prava qualitate imbutus, sic nimis salita, infumata, allia

caepae, aurantia, limones, acetum Jcc.

aliaque succi pravi edulia nocent,quq acrimoniam sero, seu lymphae imprimunt , in primis dulcia dentibus infesta sunt ob acid tale,quam in glutinosis dulcedinis .particulis latentem vitacidam, Ic vinctim habent, quae dei

de caloris ope extricatur.

Idem de potu dicendum putamus, laeopia sua , Nintempestive digestione interturbat, isque intenso frigidus, de potissimum in glaciem redditus vita-dus , de prae primis ii vasta salium genera intra se continet; quippe notum est frigida coagulare, dedentibus e iis hostilia,& eo magis, si jusculis calidioribus assumptis desuper frigidus hauriatur potus. Nocet potus intense calidus aetibus, hinc de ipse chocolatis, vel theae , vel catseae polus fervidus dicitur dentibus infensissimus. Aer quoque multum odontalgiae favet, hinc accolas maris Balthici, de septentrionales alios populos denti si doloribus assci notum est; volitant namque in acre varia salium genera, inspiratione Lirtivὸ quod a modo intro hauriuntur.Contra in Egypto ubi insignis est actis clementia dentes nec dolere, nec cariari sertur. Autumnus maxime odontalgiae serax est , tunc enim magis aer varijs salium particulis conspurcatur, ut fusius diximus

395쪽

c Ap. XXXIII.

de Angina, cuius occasione de Febria

ιυμ cap. 26. ex aeris mutatione agemus.

sic & hyems, flante Borea. tunc tubuli obstruuntur a folgido acre , unde humorum si gnatio facilior redditur ab acre acido nitroso.

Fit quandoque dentium dolor, chirigingiva est detecta , vel mald digesta est ultimi alimenti sui materia, & circa dentes radicem putrescens. Vermes in cariosis dentibus geniti esse possunt doloris dentium causa :fi ant vermes in dentium carie ex ovulis,dum mediante cibo a muscis, alijsve insectis ovillis suis conspurcato , dentium cavitati inseruntur, haec ovula,medi ante calore a reliquis cibis susucitato, ibidem in vermes excluduntur, vel aliunde ibid Em congeruntur. Hi vermes .soloris sensum inferunt, repentes, jectigantes,vel mordentes, Sevellicantes nerveas fibrillas. Prognosis. Dolor,qui per intervalla recuriit, fita sub tantia admodum volatili , quae quoties generatur, dolor recurrit, "ies resolvitur, sedatur; qii bd si in aliquo dente sedem fixerit; tunc a substantia vix disi ibili oritur, & ibi saeviare non desinit,& hinc crebra odontal gia, donec caries,cavitas. putredo dcc. quas etiam gingiva ita pluris recremcti serax sollicita , do .iec acri detur accessus; tunc in isto dente dolor cessare solet . sed temporis tractu in atritin transit dentem in quo novum dolorem, Cariem c c. excitat &llac de causa multi redduntur edentuli. Quin loque dentem non attingit,

sed gingivas, in tumorem attollit, &dentis evulsione dolor non remittitur,lii transpiratione resolvitur, de tale

dum gingivas inflammat, earumque

tumor suppurationem, exulceratio

nem, de quandoque quod pejus est

maxillae cariem inducere solet. Si tumor in malis oboriatur, doloris dentium resolutionem portendit: rationem assignant vulgares, quia naturae robore, vel medicamenti virtute transfertur fluxio ad partes exteriores, de non amplius ad internam dentis cavitatem decumbit. Verum errant,dlim a cerebro , vel a dissitis partibus d fluxionis decubitu mendicant: Sentiunt aegri humoris deflui decubitum, quia latex per nervos, arterias, Venas 5c ipsum corporis habitum ad lacessi tam desertur partem, ut exoticum cicuret hostem , de indolentem excitat tumorem, si non sit qualitate mole

stus.

Dentium itaque dolor simpliciter

morbus lethalis non est, non tamen est parvi saciendus. ne mors inde sequatur , multi enim ob doloris vehementiam mori maluerunt, quam diuti sis torqueri, de nostrates mu li ei es parere malunt, quam dentium dolore corripi imo saepe aegros ad insaniam adduxit.Si membranula , ceu magis nervuli circa radices,ub: inseruntur, a vermiabus, vel a salinis,' cidii ve particulis it gnantibus torqueantur, facile spiritus animales, de totum corpus in conse sum trahi possunt,& ob doloris inam nitatem, vigilias.inquietitudine ii di que accidentia vites insigniter defice re possunt, imo non aegre convulsi ncs oboriri. Ubi odonta ia cum stri dore, &sebre ardente, seu mali grai

maritatur, mortem portendit. Veterum Curatio. .

Curant vulgares deui u dolo tem ita

si ib

396쪽

si ab humoribus calidis ortum ducat, ma potionis, si peccans humor fieri reephalicam secant E brachio ejasdem calidus ; si vero frigidus in forma pia

lateris, revulsionis gratia, si materia e lularum secundum doloris , vel pec- capite defluat,vel basilicat aut septie- cantis naturae exigentiam. nam, si ab inferiorib. ascedat partibus, His peractis,si materia adhuc suasi tundunt ,aut cucurbitulas in scapulis adstringentib. inhibenda est,si a capites eatificat. Venas sub lingua derivatio- fuat,fronti, & temporib. emplastrum his causa incidunt. Nonnuli Venam exomi elemi,s moliche, myrrha, vel

pone aurem aperiunt. Quidam aures cons rupturam a plicant; si a partib. .

seirificat.Si dolor a frigiais excitetur insertorii, sursam scandariquet ventri- humoribus , venae sectionem minus culi os adstringunt,& roborant,adhi- convenire fatetur, fluxionis tamen ra- bent. Verum haec adsti ingentia,& r tione etiam usurpant quia inter revel- pelletia posito, quod verum sit, quo sentia remedia locu tenere existimaut: vulgaris sententia asseverat) non sinet Verum tunc minori copia sanguinem aegri periculo adhibentur, praecipuὰ si detrahunt, nisi plet horae signa appa- fluxio copiosior effet, posset enim in-xean i, ratione cujus etiam si materia sit tro ad fauces irruere, de aegium suis pituitosa, liberalem venae sectionem care.Cessante fluxione.discutientibus instituunt juxta Galeni preceptum qui quib. adstringentia ad in i scet,utuntur.' in magnis morbis ta vehementissimis Medicamenta topica in duas divia doloribus promptissimum remedi m esse dunt classes , vel pro suxione calida, Iargam fetuinii missionem asscrit. vel frigida. In calida pro oris collu-Caeterum errat Galenus, nam ma- tione varia adhibent dccoctast. ni ti,gnus dolor remedij magnitudine in- ros rubr. dic. ylapath. Eicis Ormen

dicat, non autem venae sectionem; ac tistae urtica mNel sedi. lantes I. Em c. proinde magnum remediu illud exi- sem.papav.au hy scyamm. Bulliant instimatur,quod magnu cur t morbum, se cienti aceti quatitate ad tertia par- non quod sit unu M ex universabbus iis consumptionem. CCeterum acetum praesigiis putati iis,ut est purgans me- per ebullitionem ob phlegmatis eva- dicamentum,oc venae sectio apud Vul- poratione fit acerrimum, dc nihil dis-gares. Sit cujuscumq; conditionis re- fert ab aceto destillato.Putant vulgo medium,sufficit,ut magnu curet mor- res acetum frigidu,& vinum calidum, ebum, ut est potus aquae frigidae in fe- tamen acetum est vini soboles perbre ardente.Nec revulsionis,aut deri- secundam seimentationein: id salium vationis gratia desut frictiones,extre- deprehendimus, solvit enim corallia, morum ligatur*crurum lotiones,vesi- & uniones,quod si frigidum esset, iticatoria brachiis,cervici,vel post aures que non eveniret. Vitandum itaq: est applicata. Imo in carpo ejus manus, acetum , tanquam hostilis gladius in

quae est e conspectu, & latere doloris, dentium dolore a causa calida,& prae-nammula,vel ranunculum imponunt. cipue si singivae sint simul i. si incisi alij a sanguine peccant humores, quia per se dentibus nocet, dolorem

purgans exhinent medicamentum hu- adauget,eosque, si corros sint, nianis m.ri peccanti accommodat i insi . corrodit.vel praedicta de cta in vino Par an

397쪽

parant ad tertiae partis consumptione, sed perperam nam volatilis vini spiritus abit in auras , &insipidum phlegma nullius energiae compos remanet.

Multum prodesse existimant aquae frigidae in ore mentionem.

In dolore dentium ex frigida fluxione diversas oris calidas collutiones parant ex origa no , menthoro, h σε, δε ον aco, rore marino,salvia, betoxicada suco, radice pyrethri,sem. ni- gelu, r. sarcad. Arab. Sc. ex quibus vaciatum decoctionum formulas concinnant. Velex caryophyst. cinnam. pere frethro ingibere ruce mos .is. decocta parant in vinoParneto pro calida oris collutione. Vel allium sub cineribus coctum denti dolenti imponunt. Si dolor ita immanis sit, ut his praesta dijs adhibitis non cesserit,ad narcotica deveniunt post uni veri alia praesidia quae dolorem sedant, & fluxionem cohibent , ut est theriaca recens, aut Miathridatium, Philonium Romanum a requies Nicolai m.

His omnibus incassum adhibitis , dentem evelli suadent,& primo ging vam i dente scalpello leparant,deinde

tenacula,vel rostro corvino,vel pelicano dentem eruunt,& tandem,expresso

a gingiva sanguine . vino rubro, Vel posca sanguinis fluxum sistunt. Vettim

quia nonnulli hanc chirurgiam exhoΘTent, tunc corrumpentibus, & dentes mobiles reddentibus utuntur, ut dentes manu extrahi possint. Hujus far inaecst nothrum in aceto maceratum ter o. diei, a i thymali fucem, verum dentes sani, ac gingivae cera obductaptaemuniantur, dc tantum dens maleastectus illiniatur, de infra horae spati iam digitis eximi poterit.Eodem se id moclo applicari potest ummi hedera

M. Car. Musitani Aratina Medui vel oleae, & dens brevi spatio in partes dissilit.

stra Curatio. Dentium curatio pro causarum diaversitate institui debet, unde si dolor ab acido ortum ducit,quae acidum obtundunt; si a salso,quae salsum diluunt. administrari debent ; si a vermibus. quae Vermes enecant; & si i spiritu ss1-tulento, discutientibus reinedijs faci

le curatur.

Purgatio , de psilebotomia in deatium doloribus administrari non debent, quia nihil prosunt. imo maxime

obsunt. Coeteri, quos exercent cruciatus vulgares , quibus miseri torquentur aegroti, sunt peccatorum poenae ; Deus enim, delinquent ei in consi ritu suo tradit in medicorum manuέ. Convenientia odontalgica erunt lis

quores, quibus dolentes tanguntur dentes,vel in ore detenti,qui dolorem demulcendi, humoremque dolo ficu ad se arripiendi energiam habent.Veium quia quand6que magnus laticis asiluxus ad lacessitam decumbit partem, ut exoticum cicuriet hostem, adhibenda sunt , quae laticem per assiduam exturbant tali vationem, de hoe modo multoties cum laticis extu batione doloris causam eliminavimus rhujusmodi est niculana fumim ore exceptus, vel angelica radix in ore detenta vel pyrethri, quam vulgus radicem

medicamina respuantur ob calidit tenvangrarumque saporem, δc praecipue nicotianae fumus 'jus e masticatio ob prava symptomata , quia nouomnibus est usus, optimum luccedaneurn erit ma chen in ore versare,vel eam dentibus premere.

Multum conscire possunt decocta.

398쪽

quibus dentium collutiones fiunt, ut mus,narcotica expostulat,ita est μα- mini au. generosis V. phoralliritus, in quo applicando, ca- radic. hyoscyam, alb. Zijg, i vendum est, ne gingivae a menitrua

Rulliant ciaso vase, & colatura calide erodantur ; unde aliqui utuntur camos abhiatur. Vel fiat oris collutio ex phora ipsa in mortario soluta cum vino. .

deeOcto radicis hyosciami cs ejusdem se- vel vinis uritu, sed vinum quandoque

mi,is,acsem. lactucae, EpapaVeris albi suspectum est ob ac iditatem, quae leni- ex vivo cum vijΘs. Aut decoque las per in eo experitur;ideoq; inodotalgi cyami radicem cum herba persi ria in cis medicamentis majoris suspectionis aceto, & calide collue, & eis cacissime erit acetum , quando dolor ab acido , dentium dolores sistuntur;in hyoscya- ortum ducit. Interdum recurrendHm .mo enim receptaculum,seu siliquae se- est ad vulgaria optata, quae, ut citius . minis demis maxillaris figuram habet: penetrent,dissolvi poterunt cum aqua aidebq,radix,0u oleum semenso liq r salvia, roris marini rec. cum quibus .eπrdiu insigne est ontalgicam O etiam solvitur quandoque vium cum 'coctum comarum sabina calidum per croco mistum Solvvint interdum dentiu ,liquod temporis spatium in ore de- dolorem suffumigia ex optatis, ut extentum dentium dolorem demulcet, seminibus hoscyami. Prosunt etiam sus causam extrahit,3 si sorte in dentis ca- fumigia exsuccino vel ejus oleo, vel a vo vermiculi cel ntur, illi simul extτω steatur specificum gummi anima cum huntur,&exterminantur.Si hoc quan- goslypio Aliquando adtrovetur oleum, doq; non juverit, ad lapidem prμη δε- caryopbstoruomprecransmarini, nu i, rotuI s fusim confugiendum zst, . cis mos fata Pinacispicatac.quq mis

quarum una in ore ad dolentem den- centur etiam cum captiora, de Opio, tem retenta multam extrahit ex ore sa- V. Ol. caryoρ0P.gM. Ah livam ,cum qua doloris causa pleι-- - camphora param.

que eliminatur. misce in mortario, & cum gossypior A quacumq; causa oriatim dentium denti impone. Vel dolor, sequentibus Udontalgicis non Camphora λβ. .

tantum demulcetur, Verum etiam tol- Nugr. iv. Plitui ; ta cst radix lapathi acuti in taleo- Spiritus vini g. ij.

Iassem, Oexsiccata, & denti dolenti aquas via S .vj.

imposta. Velum vere ante germina- misee, Eu calidὰ deii neatur in ore.Es tionem colligi debet.Magnae efficacis cacissima erit ita Emra la dant optats. erit Oleum boari arn per destillationem Vel in latur denti, sicariosus,vel per ,- a retoria, quam per descensum, sed ratus fuerit, pitula de laudano viato, pluris ficimus Henis ligni Heracori, Nes de cyno ossa. e ligni corylini. Idem praestat oleum Respiciendum est etiam quilm ma-camphora,re cinnamomi, in quo gossy- xime ad causas, nam aciditas dentempli sustulum intinctum denti admo- inficiens, tollitur oleo caryop siorum,ueatur. verum s dens cariosus fuerit, portulacam de sic in aliis proceden- illius cavo inseritur. dum approp iatis remediis. Interdum bidentium dolor fit vehementissi- ex do lore inflani matio vicinarum par

tium

399쪽

Ium protedit , & tunc medici vulga- res putant doloris causam este calidam, & cavendum est in hoc casu a medicamentis, quae nimium calorem

excitare valent.

Si dens dolens si cariosus ejus dolorem demulcet sequeus electuarium,ut

alum οι parum eontunde invicem , cs om D f. messis. quantitate teuctuara m,cujus qua titatem ipsi cavo demi immitte. Sedat dolorem, laticem extrahit, dc vermi

culos enecata

Pro certissimo experimento habemus contra dentium dolorem Rana terrestris tibias optime a caruibus m--ἀrim,quibus si dolens tangatur dens, omnis abigitur dolor. Item dens ex maxilia mortui uisitas, & cum radice sua dentemdolentem tangens, dolorem

tollit, & dentem glacie frigidiorem reddit, qui temporis tractu vel frust latim cadit,vel ad pristinam abit temperiem.

Si a vermibus dolor excitetur, hos enecat sabinae , abs rL tanaceti, vel prun θωs.cum radice angelicae, e semine et edoarta decoctum pro gargariscinate. A iij commendant fumum halic Obi.Qvidam fumumsemiaras hyos amiper infundibulum ad dentem dolentem exceptum unice praedicant. Item omnia amara ,ut iunt myrrha,aloe, locynthis, centauria minor tac. Ad vermiaculos fallendωs,& eliciendos quandoque dulcia protulit, sic mel denti carioso impositum vermes allicit. Dentium dolor primis mensibusi pavidis quandoque molestus esse so-et. Oritur iste dolor i ipiritu lallo,vel acidoex sanguinis redundantia, non

ver5 ob menstruorum retentionem . cum gravi menstruis non tententur. irruente in nervulos,vel membranas,a quo contrahuntnr, dc contractione

dolor.Dentium dolor in nonnullis est certi stimum graviditatis lignum. Cel sani hi dolores ut plurimum tempori progressu, ut cessare solent alia gestationis tymptomata,quae in concepti nis principio moleita esse consueverunt. Sedatur dentium dolor in gestantibus remediis supra notatis Si vero gravior sit eodem modo succurrendum e si, ut supia notavimus.

Si omnibus hisce remedin dentium dolor non cedit,vel post aliquod temporis intervallum recurrere consu vit,quia dens valde exesus,vel carroius suerit, optimum, & infallibile remedium erit,cum ferro extrahere,quo e tracto,statim omnis vulgarium fluxio evanescit,& dolor non amplius reve sutus remittitur.

CAPUT XXXIV.

est molestia, qua dentes tactus leuiu vitiamur, &. ita stupentes evadant, ut non nisi magna cum molestia cibum commasticare queant.

Malum hoc ita dentes occupat, ut non solum mandentes ex eo intoler biliterdoleant,vel una etiam nec cibum mollem mandere possunt, imbiuc dis gitis suis qger attingere prae dolore vita sustineat. Quapropter perperam de tium stupol appellatur, qui est sensus abolitio, sed potius ad dolorem pertinnere videtur. Unde recte Capi accisu. Nae a hae-

400쪽

h, modiam dolorem dentibus pro- hypochondriaca, vel scorbutienduia priam esse asserit. rantibus accidisse observavimus, qui

tam acida vomitu reiecerunt,ut dentes

Veterum causa Galenici in dentium stupore intemperiem frigidam nervos antedictos in festare autumant, quam frigida etiam

externa occurrentia adaugere cre

dunt. Horum nonnulli velint nolint, etiam ilia crepent, ad saporem acidum

confugiunt, verum dentium temperiem immatantem,ad quem etiam a stera relerunt.

Stuporis dentium causam ab acidis, de austeris provenire alleveramus; hςc namque non modo ex pasticulis acutis, sed etiam hamat .s constant, quae ita fibris, & nervulos nimiam constringuat,dc rigidos reddunt,ut spiritus simul ligentur,nec ob fibrarum, & nervulorum rigiditatem liberὰ moventur. Unde fibi ae, de nervuli nimis tensi ad quemcumque leviorem contactum molestὰ moventur , ut vi quadam flectantur, quam molestiam spiritus a Vertentes, Communi senisi io offerunt cum quidam ineptitudinis ad motum idea, de stuporis perceptionem excitant. Hujusmodi particulis abundant fructus valde acidi, acerbi, de austeri, tu pruna sylvestria, omphacium cornum, amarenae, mala limonia, citria, aurant ,cotonea,ribu , dc alia poma immatura, & acerbi. Item potus vini acidiusculi,aceti, spiritus vitrioli, sulphuris 3cc. ad quorum comestionem, aut haustum facilὰ lubsequitur hem dia. Similitet saccharata hunc peregrin um acorem producere solent, quia o ccultum in Ie habent acorem. Ide iam evenit ab humoribus acidis v

m a relectis, quod multu aist hi onestupidi iis ita inde evaserint,ut per ha-tegrum diem vix aliquid comedere potuerint.Sic de affectus iste,quod mirum, ab imaginatione saepe oboritur,

quando alium res acidas . & acerbasmasticantem videmus,aut tetricum,de asperum sonum audimus ; nam imagia natio furtivo modo movet to corpore humores de eos praecipue, qui cum re, quam imaginamur, aliquam habent analogiam Hieronymus Fracastor uutamen des Nath. V antipath. cap. I . ad auditus organum assce in causam refert, . inquiens: Smiliter es si a tua.

valde sit sonu , 2 pridis , applicatis vim patitur quasi in angulo facta, tum

membraua auditu. quoicta offenditum. unde contrahitur repente , ac cum ea

multa nervuli quidam usique ad rad

Fes dentium, in qu/m locum pubito in mdens novus aer horrorem quendam circa daentes facis. .

Pro Us. Dentium mi por esto molestus sir, non semper dissiculter curatur ; saepς namque nullis adhibitis remediis abiaque ullo dentium damno cessat.

meterum Curatio.

Curant vulgares dentium stuporem quibusdam remediis specificis per experientia observatis, ut portulaca vir di masticata cujus succus letore suo de-tibus adhaerens, aciditatem e dentibus extrahit. Rhasis amygdala amaras, ta

ceram masicatam comendat,quia un-

ctuositate sua illam congelationem re

mittere cierit. Alii radicraglycyrrhia

SEARCH

MENU NAVIGATION