R. D. Caroli Musitani ... Opera medica chymicopractica, seu Trutina medicochymica, in 3. partes diuisa; ... Cum indicibus capitum, rerum, et materiarum locupletissimis

발행: 1700년

분량: 841페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

631쪽

tiam compeseli ratione spiritus vitrioli, blande ad Dingit, sudorem movet, &malignitati occuri it. Similiter corallior. solationes eum curi, aut limonum succo. Commendamus similiter e stallumia montav. praep.tanquam specificu,& praesertim ubi nimis acida rejiciuntur. Qiiandbq choleram malignitas,quae 2 nimia volatili acrimonia pendet, comitatur, tu haec diaphoreticis, & alexi' pharmacis a centro pet diaphoresin eliminetur oportet. Undὰ pro potu ordinatio confert deco lum cornu cervi,scor-xonera, vel aqua bardana eomposita,vel ear ut sancti, addit Osemper θiritu terra Igillata. Pro medicamentis sequentia , aliaque humorum malignitatem oppugnantia commmdamus, eaq; anti-cholaticis admisi a praeseri mus, ut. N. Exi racti rad tormentiti. diastera. Fracastor. an 5.6.

magist. Perlari

M. Terra sigillata, Strigensis eboris sine igne ,

seius. an. 5. i. extra H. contra erua

m. cu Br. de scordio, s viata. Dosis sit quantitas avellanae si aries inidie, ac nocte.

ag mcnthe , cinnamomi cydoniat. an. 5. ij. Detur cechleatim. Inter praestantissima anti-cholerica: medicamenta,quae excessunt,'sunt V .luti divina auxilia, ac proinde nunquam satis laudata , & nunquam in omni alvii fluxu omittenda sunt optata; haec enim non min is omnem temperant acrim niam, aciditatem opugnant, ac efferve scentiam consequentem compescunt quam vitus laxativum immutant, humores temperant venenatos, ac bir tuum serociam , & omnes sopiunt sensus. lia sunt laudanum optatum c donia tum , theriaca e sis, laudanum opiarum , di cordium Fracasyorii, nepenth. Quercetani, aliaeque vulgarii.m medicorum compositiones, quae in pharmacopoliis prostant Unum tantum iri optarorum usu animadvertendum e t quod in vitium dissolutione , seu pro stratione,quae saepissime contingit, magna, vel debita optatorum dosis non eae. exhibenda,sed tant sim luimdani optati in gr. i. vet. it. nepeηbt. tantum gr. j. dia- fcordii gr. vi .vel viii. subsistendum est, ct id semel in die, de magna cum cata tela procedendum est , ubi vites j mi sunt Proitiatae , uta . Aqua einnamomi r doniat. Iaudari optari gr. i. Dr. de mentia 5. j. Detur cochleatim.

632쪽

C A P. XI. De Lienteria, oe caelisca.

Aut Di scordii Fracastor.gr. vi. csnfeci. alsermes 9. l. terrae sigillata B. g.

sussicienter coctio absoluta fuerit. Dus habet orificia ventriculus, unum stia strum,alterum dextrum; sinistrum, sive superum semel a pastu clauditur in bonevalente, de unamquamq; boli impotiunitatem, vel haustias pertinaciam se cile integrὸ se pandit, cam vix , quod m. pilui' deaurentur yro una dos. sibi quicquam superne ingula impedet, oritur qGndbque cholera a venenis tolerare queat; quamquam in aegrotaR- corros vis, ut reaigare, ausipigmento, tibus, de diuturna praessis inaedia, ejus- arsenico cu stallino, mercurio sublima- que patefactio cum dolore, & anxietatero, &c. furtivo modo cibariis intruas, magna contingit. Dextrum orificium G ius cienter ingestis, innc ol. aragdal. janitoris munere fungitur, diciturque dulciam . vel es. c.mmune, ju uia ρn- pylorus digestionis moderator : claudi-Isa, vel lac. ebur ratum in magn1 co- turq,pylorus circumquaq; motu naturupta sumpta, sempet tamen cum terra si . li, non voluntario per musculum, nongillata exhibenda sutat; h. xc n. acidum aliter ac anus,vesica, aut uterus ac cy- potentet temperant, de corrotiva ob

zundunt. Item emulsio amygdal. dulcium , admista terra sigillata Similiter thetiaca admi istis aliquot granis terrae sigillatae. uti etiam lac vaccinum chalybeatum similiter istius terrae adje- tu; uec se pandit nisi absoluta coctione, ut cibo una reliquias in duodenum demittat. Obstinatior itaq;& acuratior est uteri clausula,quam superioris orificii. Aperit ut interdam inter primum & r liquos vomitus , quando ex intestinis ctione,quae tamdiu continuanda, quam- aliquid ascendit;& revera in alvi fluxu, dia dolor, nausea , vel vomitus persistant. In cholera a mercurio sublimato orta, nullum majus remedium e Pertum habemus, quam lixivium aifatim potatum. Intrinsecis extrinseca correspondere debent medicamenta ventriculurn robotantia, ut emplastrum I oannis deis Prochita, e crasZa panis argummi ea-

miserere mei.& in aliis affectionibus,in quibus noxii humores ultrd, citrbq; per pylorum transeunt, sed praecipuὸ in Lienteria .& Coeliac aflictione nunquam clauditur. Aηεντερια igitur graeca vox. qtie latine intestinoium laevitalcm significat, sed perperam huic morbo nomen indidit, nam non tant lim intellinorum , sed si-rannae, de mica panis cum aromaticis mul,& praecipue veniticuli est affectio. paratum, tacamahac oec. hujus farinae. Est i ientelia iii velox eoium, quae is

geruntur . exitus, ut per intestina praeciapitentur , & dejiciantur, sine coloris , odoris, & consistentiae mutatione. collaea est passio ventralis Κοιλιακ n.graeca vox est. ventrem significat, liner sui . Ventriculu,& quandoq; insignem aliquaeavitate,it, ut coeliaca est assectio tam

stomacbalis, quam ventralis ideoq; ad Cccc a st CAP. XI. De Lienteria, ct Caesiaca.

Ne assum alimenta sumerentur ore, ac

per insopbagum deglutirentur, nisi eadem deceati tempore in ventriculo morarentur, de qaideariamdiu, don

633쪽

Trutinae Meilicae L i n. HI

sto mich uni, 8e ad intestim refertur. Est e lain velox cibo tum exitus, sed egrediantat aliquantulli u mutati, cum appareant semicocti, licet non perfecte. Unde isti duo affecta; inter se tantum secundum magis, 3c minus differunt; nam ien et laest coctio ablata, i celiacavetb est coctio non dum plane 'abolita , sed aliquantum adhuc viget, postmodum ver b pedetentim desinit, &veram producit lienteriam. Signa. Horum affectuum signa praecipua ex

antedictis patent; nam si cibi crudi &inaltetati celeriter, & si equenter per inseriora dejiciantur, & tales, quales sunt assumpti, ita ut cibi ipsi aperte dignosci queant lienteriam signincant: Si vero cibi assumpti aliquantulum mutati dojiciantur, sed non perfecte cocti, coeliacam denotant affactionem. His adde intensam cruditatem , summamzppetitus dejectionem , & malum cor- rotis habitum. Si dili perseveret fluxus,

petentia prosternitur, corpus extenuatur, vires dejiciuntur, & in hyp chonditis calor percipitur. Ut plurimum est absque dolore ob acidi sermenti inopiam , ct interdum ab aciditate

exaltata oritur, de tunc tormina, ct d lates invehit. Veterum Cause.

Vadiates medici, quorum dogma in omni morbo est caloris . & frigoris,lienteriae, & ccellaeae affectionis causam assignantes , semper eandem reperunt naeniam , stigidam , di humidam ventriculi, de intestinorum accusantes cum lacultatis retentricis ventriculi, de intestinorum laesione, ob quam cibi antequam cocti sint, per intestina descendunt,de per alvum dejiciuntur. Laeditu faculto retentrix per se,vel petr aculcm.

temperie figida, di litimida, qua retentrieis instrumenta laxantur, & ad retentionem inepta redduntur: & ea aut sola, aut cum ii an ore pituitoso conjuncta, qui non nunquam e cerebro in ventriculum, &intestina decumbit , sicut gepinguium, & lubricorum immoderato usu mollis. & laxior factus ventriculus

cibum retinere non potest. Per accidens laeditur retentrix , dum expulti ix valde irritata cibos non dum coctos mox deorsum propellit it iusta. quam par est, expultrix excitatur,& retentrix laeditur, si hoc ab ulcerosa ventriculi, aut intestinorum dispositione, ex actibus, ct mordacibus humoribus , eo modo in superficie illo tum membrorum facta, sicut aphiliae in puerorum ore fieri con, sueverunt. Hae causae praecipue frigida, ct humida intemperies,&pituitosus humor, vel ulceros, stomachi, vel intestinorum dispositio, si sint remissiores,ca:-liacam generant affectionem, quae est minus velox cibi, & potus , ct quidem nonnihil mutati excretio , quibus affectio coeliaca lientelia disteti, si nimis

velox sit excretio, fit lientelia. Vulgares in coeliaca affectione chrium impermutatum profluere credunt, vel quia non recipitur a lacteis, quia clausae , vel non retinetur ab intestinis ob laxitatem; vocantque fluxum cli Plosum. Sed de hoc vulgarium putatitio chylo sat superque dictum est. Observant quandbque alba , vel farinaceat excerni excrementa , in quibus allucinantur; sunt enim , vel ipsa alimenta inon mutata, vel devio sermento producta , cum cadavericum praeseserandi

odorem.

Nostra Causa. Lienteria accidit, si alimenta immu

634쪽

rata , Iccoeliaca, si parum mutata ege- vim habeat, non sint tamen valdὸ carantur. Ho vel sit priori apertione ante lida, quia hamiditate in nimis exsiccantem pii, facta, vel digelli vi fermenti vi- do procederent, iti iunt br. de cinnatio. Pylotus ante tempus aperitur, irri- momo , Absynthio , mentha , corticibus ratus ab aliqua salis acrioris portione, vel relaxatus a phlegmatis nimietate, vel a sulphure aliquo relaxante, admisto cum phlegmatis portione , ut sunt tinctuose, a quibus telaxiti observat ut ventriculus sensibilitei, ut limite quidpiam in utero observatur, qui si nimio obducatur phlegmate, semen non retinet, sed istatim ei ilait. Haec vel ab ipso- veres , ut citri, c. quos in hunc modum praescribunt: ut 2 . Syr. de mentha, cortic. citri an. St. a r. meit . Si j. m. V. Sar. δε cinnamomo

Aliqui commendant sequentes pul-m et stomacho generantur, vel stomachus ab aliis accipit partibus, Se ab his,

vel ipsamet excrementa exaltata recipit, vel in stomacho exaltantur. Pro nos . Lientelia, de coeliaca sunt morbi non contemnendi, quia diu perseverantes

periculosi sunt, & praecipue si ab ulcere

aliquo, vel in stomacho exilicine, vel alibi, cum universo corpori nutrim cu- tum subripiat,unde atrophia,vclcachea . Spec. aremit. ros. 5iij. ambra grysar. vi

g tanga, Zingiseris , nuc. m fchat. cubebar. an. δῆ. cchari ad pondus omnium

f. pulvis. Dosis ut supra,

Extrinsece stomachi,& intestinorum regioni varia cerata , empla lisa , Olea, xia,&hydrops sequitur, praescrtim tym- fomenta, ct sacculos applicant, quo-panites. Lienteria cum dillicultate spi- rum formulas adducere esset potiksrandi, & laterum punctiva in tabem tempus terere, quim aliquid boni de transit. Lientelia periculosior est. quam scribere. coeliaca. Si lientelia acutis ,& cluoni- Pro humida ventriculi intemperiecisse perveniat morbis lethalis ut pla- siccantia adhibent medicamenta, sed rimum esse consuevit ob virium plo- citra insignem caliditatem , de stigidistrationem. tatem. Calida itaque, de frigida corii- eterum Curatia. gunt, de idoneum huic intemperiei essi-Vulgares si igidam , & humidam in- ciunt medicamentam , ita es e r. mr- temperiem contrariis alterant, materia tinu , de rosiis siccis, ani sertim, sc. Item praeparant, de evacuant, ac veniticu- diacydonium cum aromatibus, spee. lum,' intestina corroborant in lien- diarrhadon. Abbat. aromatic. ros. Hateri .i, & coeliaca. Si itaque harum aik- calaminthae, diagalange,diacorum,drc. ictionum in causa si frigida, ct humida externὸ epithemata exsiccantia com- intempeties' contraria alterantia prae- mendant, fomenta, empl. de crusta' scribunt ; ac proinde .pro si id i calida nis, vel ceratum stomachale , vel edicamenta per os propinant, quae Carnis cydonior.

stomachum , ct intestipa calefaciendi i mastic. an. ἶβ.

635쪽

Trutinae Meditae L I B. III. 37

ct cum pistillo subigantur in fommam empl.

Humorem pituitosum cum si igida vel humida intempetie conjunctum, si adsit , praeparant , uta . Sor. de ab nth. mentia, mellis ros. si I. gn. 5i R. a .fol. qiercas jq. m.

Notant in hoc morbo vulgates , ut minor sit aquae quantitas, nὸ fluxus augeatur quo enim diutius medicamenta permanent in ventriculo, eo eiscacius operantur. Praeparatos humores expurgant , ut

V. Agarici trochisc. R. hiera simplicis ,

pilui. aloephangina an. 56.m f. piaul. vij. deaurentur. Vel in serma potus ita purgans concia

Maric. yraparat. Θi cinnamomi, ainciberis an. gr. Iminfundantur s. art.

deinde facta expressione, adde

manna electae, am S 5. m. f. potus. Evacuatis humoribus , ventriculi

facultatem retentricem corroborant medicamentis tum intrinsecis , tum extritisecis. Intrinsecta exhibent sequentem optatam ab Amato Lusitano commendatam , qua senem quendam item tericum post multa remedia incassum adhibita liberatum esse refert , ut Conserν. ros. a ligus 56. theriacae optimae 5 I. miva catinior. q. f. OPicta.

De qua capiat aeger 5g. manὸ nihil pei bibendo. Item diaedidonium sim ex sine speciebus. trochis. de spodio, frocius acerbi, Se tandem quicquid resingerare simili potest , ct contingere, sive illud sit solum medicamentum , sive

etiam alimentum. Eodem pariter modo agendum est de medicamentis extrinsecis , ut ea scilicet administrentur. quae refrigerare, & corroborare possuta ut est oleum myrtinum, e doniorum, rosatum omphacinum, vel oleum menthe.

st abi nihij, quibus admisceri possum

In lienteliae , & coeliacae curatione extraneae causae, siquae sint, omni solet-tia abigantur. R deinde diligens victus ratio instituatur , quam sex res non n. turales complent, pro quibus er ad temperatum stigias inclinet autumnalis , ct nebulosus atro caibone

notetur.

ibim sit boni sucei , & sacilioris concoctu , ne stomacho negotiu sacessat, di pylotus ilia pet laseriora respuat;

636쪽

idebque lenta, humida , viscida gluti- dccocto pilosillae utatur. potus iste sienosa, pinguia, & quae sunt dii sicilioris paucus , uam multus ventris fluxibus coctionis vitentur. Item legumina, sar- infestissimus est: parum igitur, vel nihil

ra, lacticinia , animalium extremitates, bibatur, serunt enim corvos hac passo-

lisces, gelatina. dic Salsa, acida, de ci-i iluidi omnino declinemur, assati elixis praeserendi, ut cames gallinarum

antiquarum, caponum, turdoIum, per

dicum, &c. Sed caryophyllis, nuce mosechata, vel aliaribere condiantur. Comne aestate allici,& a natura edoctos elle, ut nihil bibant eo tempore,quo hoc in sestamur malo. Motu corporis sit moderatus, fugia- tui nimius,& intempt stivus ut saltatio. equitatio. cursus, pilae lusus &c. quia si mendant vulgares in his affectionibus corpus nimis moveatur, fiunt majores vitellum ovi allatum, & aceto consper- excrctiones ob majores motus.

sum , sed inon postlimus hoc cibi genus

non refellere , quia non tantum curana

dum est, ut cibi retineantur, sed ut etiam coquantur; vitellus namque ovi assatus dissicilis est coctionis,& quotiescu-que non concoquitur, illum prior is ad intestina evomit. Debet ita ite cibus, non tantum adsti ingendi , sed etiam ut coquatur, energiam habere, aliter enim malum pejorabitur. Multa circa victumi tamus, ct primo , ut cibi offerant ut Quies sit temperata, vitetur otium,&vita sedentalia , quia corpus reddit, torpidum, illudque multis cumulat excrementis, ct transpirationem impedit ,, ct alvi fluxus ciborum incoctoi rum im promptu est. Sommo more solito si prolixior, Se omni solertia pelliciatur, nam paeter

sudore in omnem adimit evacuationem,

S multi in somno excrementitii concoquuntur humores; nimius tamen de- aegrotis, qui ipsis magis arrident: Hip- clinetur, quia calorem enervat, ct phleg' pccrates enim aph. , A se 1. r. inquit: maticos parit humores, nec suo tem- Parim deterior potus, Er cibi , Daυιor pore exturbantur, sed diu retineptur, silitem, melioribus quidem , .sed minua unde pejora emergunt mala. suavibus es praeferendus. Qitia ventricu- VVitia nimia fugiatur, nam digesti lus grata edulia magis amplectitur, te- nem inhibet , & ciborum cruditatem, iracius continet, & optimξ conquo

quit. Secundb abstinendum, quantum. neti potest, ab egerendo, nam hoc cor- rei ti morbo non debent quolibet, vel, paliurit : Somnus ii ue , ct vigilia,

sint moderati. Excreta , O retenta naturae consue8

tudini respondeant, ac proindἡ alvus, nimio irritamento ad egestionem se co- quantum fieti potest , cohibeatur prascrte,sed cohibere de quasi sibi ipiis vim sertim a prandio , ct caena, iram tali inferre: Sic enim natura coacta sensim tempote sollicitata cibos ingestos sto- cibos spontὸ rctinete assuescit. Tei tib mactat janitor illitatus exturbat,& levi ut parcε comedatur praesertim in die. . egestionis coualu non egestos cibos Quirib, ut fluidi cibi omnino sugiatur. stomacho in intestina praecipitat, &Potio sit vinum rubrum,& praelertim solas propellit. Consuetae excretiones, ex cerasis austeris, italice d amarene,vel ut serosus latex sensibiliter, vel insensi generosum ,.' subadstringens, vitetur biliter per universale cutis emuncto, inovum , vel si aeger vinum non bibat, itum evacuati solitus, noa inhibeatur.

637쪽

sed more solito procedit. Utina solli. citetur, nam qui saepius mingunt aluum habent adstrictam. Mucus, saliva, haemorrhoidum vel menstruoru supple se

so ad naturale redigantur tr: butum, nam horum affectuum in causa esse vel saltim magnam noxam inferre possunt,ied impetitoia decurrentes reprimantur. Animi motus vehemen iores, ut ita, ct timor prae omnibus fugiantur, nam hic relaxat, ut in magnis timoribus utinam , ct alvinas Deces involuntatie excerni competuimus, & has auget cxpulsiones.

Si pylorus illitatur ab acri causa, haec vel expellenda, vel deprimenda. Expellitur levioribus vomitoriis vel dejectoriis. Vomitoria non sint sulphurea, nam multoties causa est conjunta , ct latet aliquod , licet aisectus incaeperit ex acrioribus salibus, laxatur pylotus, ct resolvitur nervus sexti pacis vilitas interioris tunicae constringens. Potetit exhiberi sal rioli alba Bl. pondere. Dejectoria sint ex rha barbaro, ex

quo extrahi poterit tintitura aqu. ros.

cichor. hord. c. Aciditas deprimenda est a propriatis, quae pluries descripsimus, ut etiam acredo, salsedo, dec. Si materia acris provenit ab ulcere,

vel ab ulcerosa dispositione a litharum instar, insidente superficiebus stomachi, Hl intestino tum ; si in ventriculo sint,

vomitoria vitentur, & evacuatur materia lenientibus, admisto aliquo adstringente , & abstergenti, poterit exibeti

Si ulce tota dispositio sue i it in intestinis,

levia vomitoria , vitatis pinguibus,

convenient.

Latex nimius phlegmaticus , qui iu- plurimum aliquid salis insipidi . vel dul-ς is ad stum habet, a quo quodammodo fixatur, & firmiter adhaeret veri iticuli , & intestinorum tunicis, s lienteriae causa est, vomitu , ct dejectoriis auferri debet , confert etiam ad hoc i-

rin dor. σ rbabat b Ventriculi regio postea roboratur, tam intra , quam extra, essentia mastichina, ab nidi menth. tr

etur. 9 extrae . ebdonier. ribes addi iis ad ingemibus aromatibus, Er rebo

rantibus,tiguo aloes, cinnamon. Nuc. Ῥ-

istic , cst Interda in oritur affectus ex cicatrice deiisa, ct laevi, quae densitate sua ,obliti istis fibris, succi substantiae ethereae distributionem impedit, & retentionem l edit: haec actioribus salibus , admistis param adstringentibus defricanda cst. J uvant tintIur. ex sinapi, mel e ros; ct

aceto admistis. Partes,ex quibus excrementa ad ventriculum confluunt, sunt observandae,&si laborent vel obstructione , vel aliquo alio p. n. assecta, sunt liberandae. Quod a partibus in ventriculum confluere

potest, examinandum cst.

Interdum affectus orit ut 1 venenota austo , vel ab aere inspirato, de luna specifica venenum respicientia sunt miscenda, ut si pro veniat ex gr. a mercurio sublimato, lienteria curanda est laete chalybeato, magist. costati. ct sic procedendum , ct c.

Quae accidit sermenti vitio, s libeablatum est totaliter sermentum , curationem non recipit; si diminutum, exaltari debet; Si in sectum, liberari, sed raro

ex solo fermenti vitio hic oritur a isectus. Conspirat cum hoc ut plurimum pyloti desectus , qui ante tempus aperitur, ut diximus, ct tunc utrique coaspiciendum est.

638쪽

CA P. XII. De

CAP. XII.

rent longum , ct continuatum apyloro usque ad podicem , ratioue tamen divosi muneris, quod exercent in tenuia, sive gracilia,& crassa, seu ampla dividuntut , 5e lingula rursum tribus distinctis discriminatur nominibus, non secus ac tot distinctae essent partes; tenuia autem sunt tria Duodenum, Ieiunum, & Ileon , I natura sunt fabrefacta ad hoe ut reliqua spitituosa substantia, quae in veniticulo non sequestrata fuit, in ipsis tenuibus elici possit; crassa verb intestina sunt tantum destinata pro foec bus colligendis; & non-uihil retinendis , de sunt tria; Caecum, Colon , & Rectum , pro qua re paucis gaudent venis , ct multis dotatasunt anfractibus. I sectus hic nomen accepit, de do

tur vulso colica passio: est igitur coli. ca passio affectus intestini coli, quod ob sui longitudinem, & anfractuosita. tem est stes corum, & statuum receptaculum ; ex multa itique stercorum, &si tuum permistione dolorosae tensiones , &punctiones in hoc intestino sontingunt.

Si rati

Dolor colicus adeb acerbissimus est, ut si levior laetit, verὸ colicus dici ii

queat. In abdomine circa intestinorum Iegionem versatur qui alias aliquando adeo in uno loco fixus existit,ut maxime sub umbilico palo fixo, vel terebrae D. Carida usivi Priscina arci i

pei soranti sime,s sit; quandi que in si bilis & de loco in locum vagatvi ,& E-tus ipse colicum ostendit dolo ictu. limcipit dolor cum intestino colo a dextri reuis sede,ubici iam sepefigitur ex eo quia in ca parte sit valvula primum a Dauhino obser vata 2 de ascendit ad hepatis cavum, ct hinc secundum ventriculi fundum ad lienem, & sinistrum re nem, quasi Zona tendit, ct ibi deorsumus ite ad intestinum rectum flectit ira, ct ita nune iuxta splenem,& sinistrum tenem , nunc in dextro dolor percipitur. Plerumque in desole colico venti ici ius in consensum rapitur, unde appetiatus dejectio, nausea, ct variegatorum humorum vomitus excitatur. Plurima inter colicae passionis signa referunt.

quod alvus iti adstrcta iit, ut nihil aegrotantes, nec ilitum quidem emittere

possint: Verum hoe signum non est iaomni colico dolore, sed tantum in illo, qui a saxibus induratis originem d

cit.

Si colicus dolor a statibus otiatur,

dolor erit tens vias ,& quaedam ventiis inflatio: aegri flatuum multitudinem, civentris iugitum percipient ; a statuum exclusione maximum sentient levamen. Praecessit victus iatio flatibus idonea generandis. Si status in intestinorum cavitatibus contineantur,dolor est vagus , neque in eodem loco consistit, de per intervalla recurrit Si vero intra eorum tunicas coarceantur, fixus est dolor, quia flatus locum mutare neque-uut : idcbque continuus, ct pertinax, quoniam flatus exitum quaerentes no

inveniunt.

Dolores reliquarum partium in insec

riore ventre contentarum a dolore co

lico facile propriis distinguntur signis, tantum nephriticus cum colici dolosis

639쪽

signis tantam habet isogaationem , ut renes comprimentibus. balbatorum antesignanum Galenum Terti b, vomitus vehementior& aD

decepetit. ceu a. de loe. U.c. s. O 6. deo vias strictior est in dolore colico, quam De. F. c. i. ipse se in hoc deceptum fate- in nephritico , di quandoque e comtat ut, qui colico discruciatus dolore , se vehementior, & strictor in nephritico, nephtitico laborare ex lapide alteri ure- quam in colico ; ideoque utrumque tecum impacto imaginabatur , donec symptoma ita utriq; ais ctui commune humore per alvum excreto, R deinde ei Lut eotum intensio,& remissio diis sedato dolote,colicum este animadver- ciliorem reddat diagnoum , nisi aliatit. Occasone a Galeno desumpti, hiε eoncomitantia signa distinguant. non possim non rem iniici cujusdam inarse,in dolore colico majus emet. Calenici, qui diatia laborans sebre, poli git levamen ab excretionibus per a moderatum somnum, pectus, brachia, Vum,& vomitum,quam in nephi ilico. caeterasque corporis partes pulicum Quintb , in dolore colico utinae in mollibus obsignatas iuvenit , statim in principio crassiores redduntur ; in ne-angonii positus . se perechiali laborare phritico verb clara,tenuis,& velut per-f bre arbitratus fuit, illico ad vesica n- colata,procedente autem tempore turtium applicationem inepte confugit. bidum quoddam 'exhibet sedimentum, Quare afferuda sunt signa quibuslii duo & demum arenulae,aut calculi uni e affectiis invicem distingui possimi,& cernuntur Primo dolor colicus in uno loco si- Addimus,& nos consueti admem, trixus non permanet , sed hinc indE cir- si quis assiletus fuerit nephriticum paticumvagatur, & intellini coli ductum dolorem, vel arenulas, aut calculos e seqititur, & quandoque cinguli instar cernere, tunc vero simila est in nephrit mediam asiugit ventrem; dolor vero ne- cum incidisse dolorem phtiticus semper eidem parti adhaerer, Sunt, & aliae in abdonMne partes uect qui calcul a e renibus promoto acci- Ventriculus,ileum,& uterus, quae dolo dit a supernis ad inferiora descendit vet- rem pati possunt , di magnam habendi is pubem secundum ureterum du- cognationem cum colico dolore, quarectum.& semper a dorso incipit, & ad ne juniores , inexpertosque fallant me- posteriores potius partes circa spina in dicos, accurata dillinctio est apponet vergit, sicuti colicus magis ad anteiio- da Unde diis it a ventriculi dolore sem-res,qui & in loco renibus altiore con- per n.veniti culi dolor supra umbit cumsistit. subsilit, ' cepe ad spinam inter scapu-

Secundo dolor colicus a cibo assum- las pertingit, cum ad nonam vertebram plo intenditur, quia ventriculus reple- venti iculus spiriae alligetur, levatur rutus colum reprimit intestinum; nephti- ctibus, uti vomitu. Diisse it a dolore illoticus vero neutiqu1m augetur , sed po- co,quia iliacus magis pungitivustius imminuitur, quia aliquid subliai supra umbilicum ieitur in hypocoiiseri cicibalis ad renes transfertur , qudd driis , & membra superiora in conse dolorem aliquantulum demulcet: in- sum trahit, cliin plerumque ab inflameenditur tamen , ciborum reliquiis ad maticine oriatur, de cujus signis capite

. italuta descenden bus ,& intestinia let luctui dicemus. Diiseit ab utili dolo -

640쪽

chs. XII. De Colica palone.

ze, quὀJ uteri dolor inguinibus, ct coxis communicatur, & supra ilia non ascendit, praecessit partus inciasses suppri

muntur,ctc.

Veterum Cause. Vulgares pro colicae causa si 'gus, caloremque assigilant, sed tam intensi in internis hominis partibus seperii i uota possunt,citra illius vitae subjecti dispen dium, ut testant ut ii, aut ex higidae aquae clystere examinati sunt. Deinde si sola frigiditas esset doloris causa . non tarnsu bito invaderet,& tam subtili cessaret. Tandem si sola si igiditas estot causa doloris calefacientibus dolor sedarctur, quod tamen non accidit, sed solis adhibitis calefacientibus magis intcnditur. Neqtie calori id coiisonum esse videtur, nam inta stinorum inflammatio tantos valetet excitate dolores, quantos in colica deprehenderemus. Dcinde solis r frigerautibus demulceretur dolor, qu bd non evrarit. Pontem b caloris est cale- facete, non autem dolores excitare intensissimos.

Nonnulli solius intemperiet in sussicientias animadvertentes . humorem

sigidum, crassum, & viscidum ex cruditate genitum assignant. Vesum tamen hoe impiobabile est. I. Humorem hune tantam figiditatem in corpore humano actu habere posse , ut achii ali rigiditate dolorem tam atrocem generet. II. Neque hoc veritati consenta- Deum est, cum in intestinorum cavitatibus, ipsi inhaerendo hunc dolorem,&quidem stigiditate tantum excitare. III. Cur tum demum dolotis causa eii, Senon antea suit cum dia ibidem haesetit, ct si igus fuerit' lv. Ciedibile non est colicum dolorem a quo terebrari,quasi intestina videmur , excitari tantum ab

intestinorum cavitati adhaerente, eaque restiget ante. Alii ad flatus recurrunt, putantque status colicum cxcitare dolorem , quia ex eorum explosione dolor cin sedati deplehendunt. Veturi tamen simplicessatus possunt quoquo pacto dolores in intestinis parere, illa tendendo . sed non tam acet bos,quales in colica experiuntur. Testantiit hoc,qui a castaneis, de amusto inflati ur, quibus mirum in modum venter instatur siue sensib ili d lore, etsi flatus non evacuentur. Neque dicat ut ob intcstii: orum clausuram , qua status permeare non pota sunt dolorem colicum ab ipsis excitari

posse, nam clausula haec a si itibus styptica matella elevatio fit vitriolata scilicet,vel &c. Hemontius vult a sellis sermento

aciditatem chylo non auserentem secundam digestionem vitiari,& mucaginem procreari acore resertam , qua cum plus nimium lcnax intestinis adhaeret, ut hanc pc llant, intestina se comprimunt , convellunt , ct corrugant in longitudinem sui; contracturae n. quae Per trans eis as,& obliquas fiuiit sbras, sunt naturales Procreatur mucago petlaticem . ut per hanc intestina ab hoste se ob vallent Fellis hujusmodi vilia proveniunt ab archeo partis, qui vel sponte ignavus cst , vel propter trania missi im hostem exosum silet, & blassormentale in intestina non demittit.

Quandoque sol luxuriat,' mutat ac rc in tu amarum exaltatum convulsiones patiens, ct tunc colica maligna fit.

Ea a quibus vitiatur fel sunt silia varia

corrotiva, ob quae archeus indignatur. Mucago acida est causa occasionalis, ob quam intestinorum archeus serit , de uotis motu colicum parit dolorem,

SEARCH

MENU NAVIGATION