R. D. Caroli Musitani ... Opera medica chymicopractica, seu Trutina medicochymica, in 3. partes diuisa; ... Cum indicibus capitum, rerum, et materiarum locupletissimis

발행: 1700년

분량: 841페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

651쪽

Trutinae Medicae Lin. III.

,b his littestim I tritata non valentia

per consuetas vias , de consueto motu illa evacuare , motus invertitur, & per vomicum evacuant , quae per alvum evacua ii debeant.

Securido , id est e re possunt inflammatio , tumores magni, copia magna

flaius crassi , & etiam intestini circumvolutio licet rariis me, & compi catio ex disruptione, in quam tamen saepe incidere pollunt hernio si.

Tertio, intestinorum exulceratio insignis vel acerrima saba, nimium quam pateth intestina vellicantia, a quibas it Titata motum invertunt, sursu ia scilicet impetum propellunt ita itantem causam, quem motum reliqua intcstitia sequantur,& ipsemet venti iculas. Quarto, venenum aliquod rixativum, vel in stomacho, vel intestiuis existens, ex quo vomitus cieri valet,vel inius genitum vel aliunde proveniens,&hac de causi ilia a passio evenit ex clysteribus quandbque ex bryo aia confectis , vel vomitu temet incepto perseverante, qui tam validus est, ut non solum taces dedetiam ct steres,&stippo si oria per vomitum ejiciat, ut passim videte est in praxi. Contrahitur quand4que aliacus a se

sectiis ex assidua alimentorum cos suptione, ' cruditate, ut plurimum ex car

nibus pinguibus corruptionem expertis, item cx ab usu fangorum, conchyliorum, sabarum , pilorum , me itorum, iborum , aliorumque Venznorum I de corruptorum ciborum intem

pestivo ulu . Ex nimi i p. n. frigidae acritae potione, maxime si a sudantibus nat. Ex vermibus etiam hunc morbum exoriri posse non ambigimus. Causa de iu-que procatharctica variarum rerum

non naturalium abusus est , de quo in cura diaeretica dicemus. Trogus .

Omnis ileus perniciosus est, sed ille,

coli stercotis vomitus accidit i cum ab eo vix nullus evadat, exitialis; qui verba tacibus induratfs , vel ab enteroceleprovenit, minus periculos ris edi Se nonnullos non convaluisse observavimus; ex iussa minatione tamen periculosissimus, cum facile gangraena, ct sphice locorripi possit, & praecipv in senibus,

ut ob et vatio nos docilit; cognoscitu que exco, quod dolor itatim cellet. Signa letii alia in hoc morbo furit: vomitus sing illus, de delirium, vel convulso, vel turditas, ut aph. io Iect 7. AI Ius

vomituι singultus,delirium, vel con Vulsio, malum. Et in coae. Ileo laborantibas vomitus, oror diras,rnatum. Ubi vomitum multum.& graviter olentem, stercoribus simul excretis, intelligit. Aliquando surditas huic accedit malo, materia ad caput rapti r quod sere indicium est febrem acutam, vel malignara cum ii eo esse conjunctam. ibus ex strandi uria ireos operusnerit in 7.diebus meriant uis , nisi febre superveniente , copiosior tirina fluxerit.

riam supervenit, ex actibus accidit salibus, qui eam it ranguriam excitare ponsent, quorum expulsionem, si tuta per

urinam tentet, L non pei licere posse.& hinc in intestina mittatur tenuia, ibi non solum dolorem colicum , sed inflammationem , ct it cum excitare potest , qui it thalis elle solet ob copiam, ct acrimo istam salis, nisi ea rursum ad Venas regni git et, & hinc per urinam

coriose evacuetur, qui mortis vix abG

qtie aliquo sobrili calore absolvi potest, ut saepe in talibus naturae motibus

652쪽

observatur. Putatunt nonnulli man sui iam fieri ab humotibus crastis , &pituitosis , qui etiam magni copia in intestinis , ct venis reduvdet, superveniente febre , polii it illi concoqui, liquari ,&aitcnuati , ct per utinas excerni, undὸ ilei solutio contingat. Verum enimvero credibile non est crassisam illam pituitam, quae in intcllinis est per urinam , & tot circuitus evacuari. Plaeterea nonc si in cellarium, ut siquid in intestinis abundet , simul etiam in venis redundet, cujus tamen evacuatio venis . id quod in latestinis est, non tollit. Noa mirum , si ita in

suis H ρ. a h. vulgares interpretantur, cum V il. eo tum antesignanus se

ignorare a Ierat, quae Hio dixit in liseaph e que ratione, & expetientia con firmati non polle, si sympto nata remittantur , de quid alsumpti cibi ,vel medicaminum per inferiora exeat, est salutis signum; indicat enim viam iterum citet patefactam : Veium alvi fluxus ileo si perveniens interdia n medicis impon

re potest, ut Livernu Lent. , obseria. 254 testatur.

Veterum Curatio. Vii ares ilei curationem vatiant iuxta cautarum varietatem de primo

Si ileus 1 foecum durit e , vel aviscida pituita ortum ducat emouli enita , ct vatia relaxantia tam ii terna , quam externa ad intestina de- obstitienda , ut alvus solvatur , praescribunt : qaare stati in alvum , sed quia , medicamentum cathatticu in si ea hiberetur, ventrem solvere nota pose sit, imo vero magis ad eas partes ma- Dium deducerct, ea Propter ad c Pur'

gantis exhibitionem taces elistet Euaemollite conantur, ut

tura ad 3viij. Ur init. latur. Quod si illo , vel hoc es ystcre taces non re dantur , utuntur suppositorio c cc

taurino , vcl. Fol.ὐranea ursinae,

centaurea major. minoris an. m. si

Velum, quia interdam observarum est plures et, steres , & suppestoria folii ora nihil proiecisse, ct externas abvi emollitiones per tatus, inunctiones, cataplasmata, vel ballii a ex humectan. tibus plurimum juvisse, totum ventremoti aragdal. dAlc. chan omelin. aneth. c. calentibus inungunt. Fotum ex decocis DL alth. malvae, sor. c γοα-l n. metiroi. ρει in. faenui cc aneth. Os .itium adhibent. Aut iisdem conti sis addui it farinam hordii, semis. ωit, D N ac , ct cum OL hamomeli, O

- dat. dulcium c 'aplasma ventri plicandum componunt. Balacum,

C A p. XIII. De Iliacia pals ne

653쪽

Trutime Megicae LII. III.

ces semicupium ex dictis emollientibus componunt , quae coquunt in si Epono. His emollientibus emollitis ec bus, ad purgans deveniunt medi

camentum , ut.

bulliant partim , ct colentur, O in pradicta colati a dissoloe

eens eliciti, oe frFina. Velum cave, ubi adest lutestinorum instam mali 1, quia vald exaceibatur, Scirritatur a medicamento purga Ite. Praerere a purgans per vomitum excerni potest , cui faeces ex motu intestino tum inverso luccedunt, & malum ad mortis ianuas deducit aegrotum.

Vel Cassia recens extract. b.

cremor. tartar. 5j.

Quod medicamenti genus semel in hed domad i propinant Sed cassia non est

tantae solutionis, quata a vulgaribus decantatur,cum potius per vericam, quam per alvum evacuet,& quia statuoia est, dolores intendere potest. Si ileus fiat ex humotibus crudis, ita ut humores crudi & corrupti, in quantitate intestina obstruaui, pet vomitum

t otiis per alvum educunt stercora. Si neque emollient i a. acque clysteres leves, neque acies, neque suppositoria quicquam conserant , & alia medic, menta non prosidi, Prax oras a Paleno mulcis tu locis laudatus jubet,ut Pe ritonaeum prope pubem pertundatur, a eo pertuso, simul etiam perforentur intestina , ct ex ipsis perforatis extrahantur stercora,& deinde intestina, Ze per Lionaeum consua cur. Sed hoc remediigonus inhumanum est , quia ipsi vulgares inhumani; nam si pertundantur intestina , aegii accessatib jugulantur, quia intestina incisa nunquam coalescunt,&per consequens eo tum vulnera se uiae-ilialia. Si ab intestinorum inflammatione siti leus , curationem aggrediuntur, quam inflammationibus internis adhibent. Si ab abscess i, alitique tumoribus Se exul-ccratione fi it ileus , aliis remediorum generibas appropitatis utuntur. Si ab hernia ileus fuerit productus, totam curationis spem nostri balbati, ut intestina teponantur, in prudentis chirurgi potestate reponunt. Sed cst. fiat inteistinorum repositio , multoties inflammatio propter ipsam repositionem sublequitur , ct aeger cum cha-Ionte de naulo paciscitur. Nosti a Curatio. Iliacus moibus magnus est & lethalis, ac statim jugulare iolet, ita ut alii mortem timcnt , alii sibimet ipsis graves fiunt in tam hori ido mo ibo,& mori potius, quam vivere exoptant; ideoq; medicum ipso majorem , ct celerioremmo ibo sit oportet οῦ ea propter siquis

morbus est, in cujus curatio ae no cunctandum , prosectb iliacum este censemus, ac in eo curando de victus ratione pallim solliciti elle debemus , cum inedia potius, quam plena victus ratio aegrum torquere debeat, nam ciborum reliquiae non excernuntur , de sic malum intenderem: velum quia quandoq; piae

dicta allectio piae cipitem iron adigit

654쪽

tum, diaeteticam curam per sex resnon - naturales breviter rimemur oportet , quae pro cause morbi diversitate; a qua oritur , varianda est. AZe eligatur humidus.vitetur siccus ct nimium calidus. si malum ab indura. tatum saecum obstructione o :iatur ; svero ab instaminatione , eligendus figidus, qui si natura habeti non possit,

aite parandus erit, pavimentum floribustissarum, papaveris,nymphaeae, vcl aqua conspergendo. Cibis sit paucissimus, di totus cura tionis caldo in abstinentia versetur, quia cum excrementa exturbari nequeant,id saltem paucillima generetur,opor et cmemus, in omnibus nimque intestiirorum assectibus victu .n tenuem, ita di in hoc, tanquam conducibilem commendamus. Sit cibus liquidus,minime fiatuosus, agi vicosus, ct vitentur lutnmopere edulia frigida, cruda,

salsa.& pinguia . praecipue si inflammatio ad sit,in qua conducit victus refrigerans,& humectans .Plutinium conveniunt itiscula pinguia pullorum, gallinarum, caponum, α rhasianorum,nilia melius per intestinorum ductus labun-

Iu ,nec excrementorum copia generatur. Fugiamur cibaria, quae corporis stiplicitatem inducunt. Potus sit hordei decoctum, praesertim si patiens vino non sit alliaetus , Se ad sit inflammatio,alias vinum potet,&generosum , quod Hip. 3. de morb. ct r.

id. laudavit, & praecipue si ileus fiata causa frigida humores stigidi,& crudi proculdubio a vino genetolo magis

uduntur. & liquantur, praeterea lolidiotis cibi exciernentis non pa a commeatus, & cum aegios nutrire necessatium sit,i ullo melius est eos nutri

re, quam vino generoso quia eos Ocyus nutrit, nec excrementa progignit, sed quicquid ipsius superest. per utinam exturbatur. Motus, Ur Quies vatiant; nam i leus ab inctammatione, vel hernia quies, as,cum retentione motus magis conduacit, quia meatus aperit. Somnus il eo maximum solamen est, quia vites valde conservat, dolores le nit , de sit petam tollit evacuationi m. idebque multo satius erit curare, ut

temperate potiri dormiant iliaci,quani vigilent , praesei in si malum ab intellinorum instammatione otium duxerit.. Vigilia in obstructione a Meibur

magis conferre videtur , sed moderata esse debet; immoderata n. vircs ma sproslcinit, sicut somnus eas reficit.

Excreta. ν retenta magum auxilium

est in sua naturali si inmerita conservaiati, ct in omnibus alvus sirum deponat onus , qui omni solertia invigilandum est , ac perinde omnia, quae alvum adstringunt, vitentur. Clysteies quoque, glandes , ct suppositoria non insectantur, si experientia constet ea sursum rapi in stomachum, di vomitu rejici; tunc . n. ob praeposterum intestinorum motum alvus omninb adstricta est , de podex introrsum tetractus , ct valvula non obserat , sed laxa sersum suum eia scit motum, quia inversum intestino rum motum comitatur. Per os in hoc malo blandis emollientibus, ct lubricantibus alvus scybala deponat, & po dex intactus relinquatur. Animi passiones moderatὸ incedant. de iliacus , quantum fieri potest, sit animo sortis, ct constans in medio mortis discliniine. Vitetur ira, timor.& π.m

655쪽

Trutinae Medicae LIB. III.

stitia, sola vivendi spes aegrum soletur , quae afflicto sum est medicina, sed spes tuta non est, dum intet spem, de mctum dubius vitam trahit, & l, pe-cepius miseros falsis ludi maginibus. Ilei curatio consistit in auferenda in

testinoium irritatione,& in promoven. da contentorum excretione, quae perficitur per emollientia de laxantia;huiuia modi n. medicamentis inversus&praepolietus intelli notum motus sedatur, quia eorum fibrae molliuntur,& laxantur , quo peracto occasionalibus causis facile prospicitur. Monitos volumus medicos , ut ubi st. rcora dura fiunt, vel dura iudicantur, nihil prorsus agant, nisi antea induratae faece, emolliantur.

Hinc in i leo quaecumque purgantiatam levia, quim sollia per os exhibenda prosci ibantur, et uimus, nisi prius

intestinorum illitatio sedetur, & ortus eorum motus inversus ad naturalem reis deat statum: permanente namque irritatione , ct motu inverso ex intestinis, quaecumque purgantia non tantum foristia, quim levia semper vomitoria fiunt, ct malum exasperatur.

Solent in hoc morbo aegroti summa vitium delectione laborare,& non rarbio animi deliquium labi. Otituta nimide liquium ex semido odore, quem tales affecto morbo non solum vomitu, ct ructu, sed etiam toto corpore , ex. pirant, & scutida omnia spiritibus , di idi infestissima sunt. Propterea ea, quae cordi,. de spiritibus succurrunt,

Plaescribere opottet . ut est aqua theriacalis eamphor. vel vinum cum aqua, cinisnamomsictyssiritum res ambrat. caute

admiscendum, & omnia , quae animi deliquio succurrunt, propinanda cca

semur .

Ilei, qui a faecibus indurat Is, vel ἀsalina aliqua portione, & terra damnata intestina oblicitent ibus ortum trahit, ita cum emollitione curatio incipi d beta Clytietes conveniunt ex emollientibus , decoll. althea , malv. chamomili. melisit. smin.foenugrac. lini , vel ex omento vervicis, bu ro , melis , Ialo admistis cai minantibus, si status adsint, ut sunt semin. anisor. faenicul. c.

Ubi opus est stimulo, iisdem concoqui.

incoquuntur trochisc. alondat ad 5jJ Interim glandibus, & suppositoriis uti debemus. Hic tamen pes perub monen dum est, ubi motus petistallicus inversus iam in intestinis classis, aut ab ipso podice incipit, omnia injecta magno impetu iursum rapiunt ut in stomaclium , & vomitu reiiciunt iri tune multae circumstantiae bene obsetvandae sunt,& ad alia remediorum gineta com- fugiendum est. Interne conveniunt globuli aliquot plumbei devorati cum oleo amygdalarum dulcium ,idi quo plures sunt, e melius , & citius curam perficiunt, quo remedij genere primo Diocles

usi sunt ; globuli namque plumbei

quasi suo pondere intestina penetra tes remoratas , induratasque foeces Propellerent, quos deglutiendos cum potu commendant , aegroto stante, vel ambulante. Profecto hoe auxi η genus commendamus, nis plumbum facile cum humana carne foedus init. cum amicAlanum sit , nec hostilit

656쪽

R CAP. XIII.

quot annorum spatio sine omni noxa in corpore circumserunt : sed tantae

utilitatis , quantae i lud extollunt, non est. Potest itaque diei ponderesio, si non in stomac no , saltem in ii testinorum cellulis remorari , vel as balis in lapideam substantiam ine iratis impediit, nec commeatum habeti , ct sic ad plures dies sine effectit, ct operatione stagnate , & quia mo bus acutus, de lethalis est ileus , aeger cum pilulis plumbeis fatis cedere potest. Nocent praeterea glandes Plumbeae, ubi adest inflammatio , exulcera tio, aut gangraena. Iuvate etiam credunt , ubi inserius intestinum superius ingreditur , nam ita inserius in situm detruditur locum, nocete verb ubi ita ingrediuntur intestina , ut superius in inferius descendit ; non n. convenire possunt, quin potius malum pejorent, nec, an in setius superius ingrediatur, an superius descendat in Inserius, prorsus ullis indiciis cognosci potest. Prae terquamquod hujus mali ascensum,& descensum redarguimus, cum numquam pars intellini inserior in superio tem intrudatur , perinde cautius hisce mercandum est, alias certo certius a Saturno iugulabitur aeger. Nonnulli Pseudo -chymici in ileo ex alvi obstructione temerario ausu adpitulam pei petuam confugiunt: haec fit ex regulo antimonii fuso in pilula sommam. Dicitur perpetua , quia centies, ct ultra, ut dicunt, assiampla , totidem per secessum purgat, de citra ess-caciae diminutionem redditur. Verom

perniciosissima est hujus pitulae praxis . cum sit regulas antimonii, me

dicamentum planὸ insolens , nec sine operatione ia stomacho, vel latesti-

De Iliaca passi e

nis moratur, de cum per 'cessum op rari non possit ob impedimentqm, n cesIatib pet vomitum suam exerit op

rationem, nec cicuratur, nam ex antimonio medicamenta mores, non ani

mum mutant, reguli usis in infusione est , non vel 5 in substantia, de

quia remoratur in intestinis maximos in corpore excitat tumultus, unde inflammatio , vel exulceratio , de aeger in tanta symptomatum tempestate , ubi per secessum irritatio intenditur citra evacuationem, malum per vomitum augetur , & in αOrtis agone ver

satur.

Praecipuum remedium est mere riira , seu argentum vivum , quod

globulos plumbeos superat, sed satis copiose assumi debet , poci igitur lib. iij. pondere, sed aliqui tantam me curij quantitatem, a qua timent, nEnativus extinguatur calor, di sarguis coagulatur, rem mei cunt, & revera.

tantum pondere suo laedere potest. Communiter 5j. praescribitur, ut capiat ut in ol. cumini , sed parva est do- sis; nimia tamen dosis esse debet ab δj. ad ii. vel tandem iv. de id pro necessitate , in qua constitutus est aeger,s minor est dotis , tarde , & dissiculter redditur. Propinatur in ovo sorbili, ct iteratur, si prima exhibitio non juvat,postmodum simul ac per alvum ejectus est, propinatur oleiam dat dulc

lubricetur alvus, de intestina emundentur. Quandoque ad aliquot dies in aegro subsistit, tunc ut promptios os retur , aeger currui impositus binc inde cum impctu trahatur , ut una cum

scybalis secernatur. Optimum quidcinest remedium in iliaca passone lu-drargyrum , sed periculo non vacar.

657쪽

quia nervis inimicum est,totum corpus vi penetrativa stra, & subtilitate pervadit, & tremorem. & paralysim inducit, ct quia eccessiva stigiditate praepollet, sanguinem circa cordis subluntiam; de vitales lpiritus coagulat, & sua stipe

rante litimiditate omnes humores , qui in ventriculo, aliisque circumflantibus partibus lueletini, computrescc se facit: Verum tantae malignitatis non est mercurius,quantae vulgares insumi lant, ut fusius de Lue Venerea diximus. attamen haec tanta malignitas in vulgarium opinamento declinatur , tum ob

patvam do sim , nempe ad j j. vel ii. si

unica vice , vel saltem duplici assumatur, tum ob assiduum motum, quo aeger exercetur, ac proinde magno aegri auxilio exturbatur, ut multς extant obiervationes multos iliacos per hydrargiti exhibitionem sine noxa curatos , quod nos multoties felici cum succcssu ex hibuimus. Tandem, si haec remedia non juverint . aliqui ad remedium ab auilio te lib.de morbis tecumant, ad sollem,scilicet fabrilem ano adaptatum ; quo per alvum intestina inflavi & dilatant, co rugatio,& obstructio solvit ut: postm dum clyster emolliens cum trochisci assandat injicit ut ad educendas foeces nisi spontὸ hoc temedio descendant. Potest etiam hoc temedium intestinorum comollionem tollere, siduid si,&esse possit. Coeterum foeces induratae quomodo contra aetem solle inflatum descendent 3 Si flatus remittitur, intestina se arctius constringunt ob majorem spirituum animalium amuxum. Praeterea violenta aetis intrusione intestina distenduntur, & dolor intenditur , si inflammatio adsti poro. acria Ligore consti ingea do , essestus potius augetur, quam minititur e sed aliqui iupericulosis itisce astectibus non tot considerationibus procedunt. Alij, ne aut si igiditate sua noceat, follem prope ignem attiabunt, ut calidus maneat: Sed licet in folle calidus sit aer , tamen cum impetu i matur, eliciendo calotificas atomos , & frigorificas impellendo, scmpet frigidus ite tum ridditur. Praeter supra dicta remedia in tetnὸ commendantur julcula emollientia quae humorum acrimoniam, di intestinorum irritationem demulceat , & cum duritiem emolliunt, ita est justu. lam malvae , aut decoctum flor. melilet. O chamomilia cum oleo lumbricor. teris restr. Vel intestina lubricantia conducunt, ut oleum amygdal. dulc. cui admiscetur, si dolor urgear, P . papaver. alb. velfemin. Gusdem contusa. It ad irritationem intendam prodest ol. terebinthinae , cui admiscetur mel. ros stat.cum decoct. hard. Obstruentes

humores tolluntur cremore tartari pon

non una vice erhibitis. Vettim si subversio , nausea, vel vomitus adsit, interna remedia vita. Ubi maximus urget dolor, ad na colica confugimus; haec n. humorum acred nem corriguut, spiritus pacant animales, & intestinorum contiacturas

sedant, ut.

M. Detur cochleatim.

cinnast.

658쪽

C A p. X IV. De Di rebar. Sin Pisenteria.

cinnab. nativ. gr. v. damus Cervicis omentum calidὸ impota laudau. viait r. i. tuin . alias ipsum omentum calefiat iii. I. ct eum Je. de tigillo cum ol. aragdal dulc. de appon papa dier. albo f. pilui. iij. tur. Vel maximὸ commendamus qαι- ct deaurentur. Pro una D . . tuor anodyna in hydrotio ebullita, in Casuriua , de omnia anti spasmodi' quae filamenta lini vel cannabis infusa ea cum anodynis mira praestant in ilςo, calida abdomini imponantur , ct te ite

quia contiactucas, ct lilii itus animales ad naturalem tonum restituum. Non nos latet somnisela in hoc aifectu ex crctionem tollere, qua maximopere indigemus attamen optime scimus, cor rectis aulletis humoribus, it ritatione, spiritibus sedatis. & contractu iis , ad emollientia, tu laxantia interna, vel externa tuto confugere polle. Non desint interea externa inedia,

ita sunt tamenta ex emollientibus, eclaxantibus . ut. l. malua , althea , linaria,

lentur ad doloris sedationem. Vel de. colitum fossami, cicuta, .mbuci,ch more illa calide ventri applicandum

conducit.

Si Ileus ab hernia oriatur , variis r mediis externis curati debet. In quein fincm fotus emolliens , balnea , inur citone , &c. praescribi debent, ut inteis inorum fibrae relarciatur , & prolapsum intestinum omni istudio , ct operat eoonesidum , i pro quibusllege nostiamCLrurgiam cap. de Herniis.

CAP. XIV.

se n. lini, anisi fantaraci ,

eoque in iaIle. 3 so s. fomentum. Nou- nulli pro sola vini Spiritu utuntur, si ,

flatibus, aut ab humoribus malum oriatum ducat. Conducit ol. amornilla G. ruleum cum pinguedi ne taxi millum,&probε abdomini illitum. Zatcutus Lu-Ibamu ileum ex Recibus inditratis,omnibus aliis it titis, pel stercus vaccisam roti abdomini illitum curavit. Vtiles sunt serpentum exuviae cum A. roj dcc m. ne abdomini apolicitae. Prodest ina-gnop re abdomeu galbaneto Parace insta ere. Dum dolor, qui hujua muli est fidus Achates, urget,admodum lau- De Diarrhaea, ct D enteria.

Via rectum est judex siui, ct obli

qui , ideo ad exactam horum aD sectuuin cognitionem per secellum ad innotare oportet dejectionem eII illam, quae tribus gaudet conditionibus, pitima quarum , ut sit mollis ; secunda eo tempore excet natur, quo aeger,dum secunda si uitiit valetudine, excellaeie si let: tertia, qulid excrementorum copia ciborum ingestorum rationi respondere talis n. dilectio inseriorem alvum berine valere declarat, di liquida alvi et stio ex usu est , si neque crebrd , neque ex brevior bus excernitur intervallis. Si itaque alvus liquida deiiciat. ita uein stat alicujus liquoris emitat.& in pla no propter tenuem liquiditatem non in uno loco remaneant, sed declivias decuriant; si vario tempore,& copiosiora

659쪽

198 Trutime Medicae LIB. III.

qu m naturae insitum conveniat, ve- tum alvi profluvium constituun . Sed ea excrementa. quς molliora,& in plano non decurrunt, alvi profluvium non constituunt; aliquibas n. hoc naturale est, ut semper molliora deponant excrementa pultis instar, nec ex hoe aliquod sentiunt malum, cum potius ejusmodi laxa alvus sanitati conducat. Veteres a signitunt modos ejusmodi alvi profluvii desiumptos a ratione eius, quod excernitur, quando scilicet cibus impermutatus egeritur, hoc lienteriam

dixere; si vero degeneres humores , de qualescumque absque sanguine, hoc appellarunt diari hiram; si sanguis una

prodit, ΔυMντερία vocatur.

Signa. In diarthoea alvus de icit excrementa liquidiora, copiosiora, & frequentiora, quam naturae instituto convenit.

Dysenteriae signa adeo sunt facillima,

ut artis medicae pars, quae de signis agit, in caeteris morbis tota quanta est ince ta , & conjecturalis est , in dysenteria certa , & minime coniecturalis extitit, de tamen multi imperiti vulgates haemorrhoidum profluvium pro dysenteria pluries acceperunt, & nos testes fuimus oculati, undὸ patiens frequenter excernere cogitur, de primo alba, & mucosa excrementa, ac temporis progressu sanguine permista interim saeva excruciantior mina , pleiumque adest febris, vigiliae . sitis,& cibi fasidium in toto morbi

decursu mucus ut plurimum viscidus,&albus excrementis immistus observatur.

Q odnam sit illud mucosium , &album , qtiod magna copia plerumque

cum sanguine in dysenteria excernitur, digladiam ut medentes.

Aliqui ei se pinguedinem ab intestinis rasam imaginantur : sed magnoperet

decipiuntur, quia intestina mactatorum animalium cocta observasse credo, de

vidisse pinguedine intus obducta , cum

tamen intestina a lanijs inversa sint, depinguedo extra obducatur, imus veto intestina omni destituantur pinguedine. Quidam mucilaginem, qua in estina obliniuntur, ad faciliorem ex clement rum lubricitatem esse existimant: verum tantam mucilaginis copiam, & tamdiu

excerni posse credibile non est , estis

tota ex omnibus abradetur intestinis.

Nonnulli quendam defluum muco rem, sive pituitam a celebro , alijlque partibus diiudicant: sed id quoque falsum deprehendimus , cum dyl eutetia saepe a pituita nou oriatur ii et admisceatur , tamen non in tanta copia admisceri potest . quanta in hoc moibo conspicitur. Neque caput est pituitae collegium, quia nihil dat praeter in cum, quem ad pelvim, neque alib mitistit, & nos illos detisimus medicos, qui

in spumosarum dejectionu nin peictione caput insimulant cum Hs. aph socsct. . Quibira in alvino viis excrementa spumosa sunt ii ex capite pituita defuit. Tandem aliqui pus esse statuunt ab

exulcerata intestinorum substantia em nans: Veium si tota intestinorum tenuium , & crassorum substantia exulceraretur,tantam puris copiam,quanta in

dysenteria consipicitur, impossibila esset

excerni. Praeterea quis asseverare ausit

in hoe affectu esse ulcuM Observavimus apud vulgares exulcerationem in recto intestino a clystere excitatam pro incurabili proclamatam fuisse, de tamen illue cly steres abstergentes,& incarnantes incassum perventile, multd minus intestinorum glacilium ulcera, ad quae nec glisteres, nec temedia pertingunt.

660쪽

Explosis vulgarium opinamentis, il- barbatos. Idem quoque in uteri sto ore, lud mucosum, & album, quod opiparE seu mensibus albis accidit, cum sanguis in dysente ita excernitur , dicimus esse menstruus , qui statuto tempore con laticem, & intestinorum nutrimentum sertim asiluere solet, cessat, quia uteri degenera um a. spiritu harum partium nutii mentum degener fit a spiritu uteri inlito, qui ab occasionali lacessitus cau- innato a causa occasionali lacessito, obsai linquit, & intei turbat propitum ha- quam hujus partis munus coctionis, &rum partium coctionis , & digestionis digestionis linquit, ut a causa se tueatur

munus, uiae a vi tueat ut, & e laticis occasionali, unde laticem toto ex cor- massa advocat, quantum sibi opportu- pore advocat ad sordes eluendas muta num videtur, deinde mucosa, ct alba que nutiimentum. & laticem in muco- parit exciementa, quibus exaltatas aci- sum,& spurcii in illud profluvium,quod das intendit eluere sordes, quae cum il- per uteri vias eluctat. Unde menstrua d litum pallium nutritioni inepta sint, sciunt,quia non multum sanguinis g setas excernuntur, & partes nutritionis nerat ut ob alimen: i inopiam. Spurcum indigae novum recipiunt nutrimentum, hoc pro iuvium non est pus, esib puris di flaccessive in mucosam degenerat in- speciem ariar uic tur, na n verum pus alia dolem; unde magnus illius mucaginis atra habet naturam, idedque multos in fit proventus. Idem in quamplurimis petitos decepit barbatos,qui in linteolo continetit partibus nullo ulcere , vel conspecta illa materia, statim ulcus, vel

abscessu affectis, ut videte est in lippitudine, inqui copiosum excrementum puli simile continuo emittunt oculi, quod ex sola nutrimenti degeneratione procedit. Idem saepe asthmaticis , &alijs, qui pulmonum allectibus laborant, contingit; eorum n.innatus spititus ab occasionalε causa irritatus, ali natur , & eorum proprium alimentum non regitur, unde malo concoquitur,&digeritur, & in mucaginem degenerat, interdum puri similem , quae per anaca rharsin dctrudit ut, & in ijs tamen nul-gonorrhaeam uteto inesse dijudicavet e.

Quae intestina in dysenteria sint a N:-cta cognoscete dissicile ist. Multi statuunt, si dolor supra umbilicum percipia tenuia assici; si vetb insta , crassa

maxime laborate : verum hoc rationi

consonum non est, nam intestina tenuia,

ct crassa silpri , & insta circumagian ur, Plerique credunt, si minora,& tenuiora ramenta egeruntur, tenuia assici; si velli , ramenta majora, & crassiora cum pinguedine excernant ut crassa laborate: scdi falsum est; imaginantur n. interiorc mlum ulcus pulmoni inest,quod imperiti intestinorum ti inicam pinguedine oblia, barbati statim pronuntiant, conspecta tam esse ,& in hunc incidunt errorem, illa materia putis similitudinem aemu- ut diximus quia vitalem non inspexe- Iante. Hoc idem interdum ijs con ingit, runt anatomen, sed intestina animalium qui haemorrhoides patiuntur, dam mim occisorum coista,qu a laniis invella,cunicosam quandam sordem subalbidam, nulla pinguedo sit intos in intesti orum . veluti limum per podicem excernunt, cavi te, sed extra ipsis tantum obducis

ouae tamen pus nonest, quia nec abscesti tur. Sunt intestina crassa magis carnosa, su , nec ulcere illic tentatur, & tamen quain tenuia, & ex ra copiosioli abum

sub puris specie multos incautos fallit dant pinguςdiue, ut factu quisquam . in obsciva et

SEARCH

MENU NAVIGATION