장음표시 사용
671쪽
mo, num 1 cerebro, ratius a thorace, nunc ab utero, nunc a venis, & nunc a
Tantam humorum colluviem persecessum excerni in diat thoea autopsiap
tet,cum externae causae,ac res non natu
rales holum occasiones e Te possint; attamen de loco ubi tanti humotis copia moratur, ambigimus , si in stomacho compendiaria via per vomitum potius, quam per secellum exturbaretur , ct sic vomitus , & non diarrhoea a pravitate, ct copia produceretur; si vero per alvu
exturbasetur,exturbata colluvie, corporis fluxus cessaret. In dati licea itaq; compati tui istomachus, ct intestina solum aD sciuntur, debetent saltem assignare,quavia tanta humorum congeries stomacho suppeditetur, cum nullus a splene , mesentetio, cerebro,utero, venis, & a toto corpore ad stomachum pateat aditus , & viae salebiosae sint. Diat rhoeae pars affecti sunt intestina, cum humorum illuvies , qtiae dejectionem facit, non videtiit in ventriculum, sed ad intestina deserti, pet quas verb vias deferentur humores,hactenus occultae vulgatibus medicis suere , quas nos nostris alu mitis patefacimus, quia vulgat es via dentes non vident, & intelligentes, non
intelligunt. Ad finem duodeni duo visentur canale. , quorum unus ex cistico, ct hepatico ductu constituitur, alter verb per pancreatis longitudinem recta protenditus. Per hos ductus humorum illuvies ex corporis habitu ad intestina defluit. Pro immediata dysenteriae causa vulgxriam synagoga intestinorum ulcus ineptE cognoscit, pro remota verbhumores acres, di exulcerantes , ut est
bilis flava , porracea , aeruginosa, de atra; tum etiam pituita salsa ab intenta O. c . Trulina Medica. calore genita ; vel per putredinem inventre salsedinem adc p. a, ct ad intestina delata, tibi propter lentorcin diu tius adhaerens asilidue detergendo tan-dὸm exulcerat. Hujus sententiae falsitas ex infra diςendis sat superq; patebit. pr terquamquM tenesmus eii dylenteria intestiuum rectum excrucians, &tamen ulcus non habet alitet esset cur
tu dii scilis , & tamen sanguinem , dc mucum sundit. Item intestinorum ab . cellus post suppurat ionem ulcus in intestinis relinquit, & tamen ii , qui t te ulcus patiuntur, drsenteria non corripiuiuut, & facilius est tenesmum , quam ipsius intestini rect ulcus curare, e ibin prospectum veniat , ct tene sinus oculis non subjiciatur. Diat rhoeim Hermetici effici volunta variis salibus, amatis scilicet dulcibus, aliis acidis , piperinis, quae iniec dum mi centur, simul, quibus addunt salium vatiorum, sulphurum , & reliquorum plincipiorum copiam resultantem ex colliquatione substant iae co potis. Haec ii admodum ex aliata fueritae ita ut intestina corrodunt, dysemetiana generant,quae , dulcibus tamen salibus fieri non potest: quod si Detint haec salia arsenicalia , & sectica hoc est, ita exaltata , ut carnes liquescant, dr senteriam esciunt pestilentem, & diati hoeam colli quativam juxta partes tu quia
His addendae sunt omnium saliuni
di serentiae quas recei fuimus vittio'atae scilicEt, aluminosae gem reae, armoniac.e , quibus humo e , a. vulgaribus
considerati scatent: sal gemmae scilic&vel commune salsum in pituita salsa
conspicitur. Sal armoniacum aceto utra
in pili ita acidi, de in quadam n ancholiae specie acidae dictae. Sal vi rica
672쪽
latum aeruginosum in bile aeruginosa appellata bal nitrosum amarum in bile amara. Sal aluminosum pungens , & lypticum in pituita vitrea. Sal saccharinum sivὸ dulce in pituita dulci. Saliarsenicale , & secticum in humoribus malignis, & pestilentibus, a quibus liquantur carnes. Cum haec resolvuntur,
di ad intestina conflaunt, vel diari liceam , vel dysent etiam ericiunt juxta exaltationum ditiarentias. Generati haec poss)nt in stomacho, vel a sermen-llo nimium exaltato, vel alimentis aia
sumptis, vel ab omnibus simul junctis.. Hemontius vult di arrhoeam excitaria divei sis causis, a pylori furore, hic
aexcitatur, dum vitia digestionis secundae referuntur ad primam,vel vitia teratae deseruntur ad secundam, quae natulla intendit expurgare per hunc alvi stu-πam. Cognoscitur haec diari liceae species , quia vires non exoluit, quaprop- ver medicus , illam perturbare non de- et, quamvis aeger per diem unum , &. alterum triginta vicibus dejiciat. Vel accidit diatthoea vitio fermenti sellis . quod non perficit coctionem .Fit etiam ex retenta portione ehyli plus justo acescentis a firmento praematuro promouo cibo assumpto. Generatur etiam diat rhoea ob lapsum naturalis oecono--ae sermentorum scilicet activitati
s abolitis quae tabidis,hecticis accidere solet. Causa stequentior est sottius medicamentum haustum , vel vitiis s-m de in stomacho, vel intestinis gen
Dysentetia , ut Hemontim vult, non est intestinorum ulcus, non . n. curabi- Iis esset , nὶm si ani fistula, qtrae inconspectum venit, cura tonem non admi Dii , multb minus intestinorum graci
d a pertingunt. Excitatur, ut late utili ex pilori sutote, qui fit dijm vitia digestionis tertiae defetuntur ad primam ω nam tu ac priori Archeus intestinorum
cruorem in mesentetio profundit, mucos fabricat,& illis eluere conatur ex
stim hospitem, quem pilori furor fabresecit, a tq, hinc otitur fluxus sanguineus, albicans, mucosus, fibrosus. Pyloti sa-
rorem excitant etiam alimenta,quae fermenti vim tumultuatie faciunt, ut uva,
ct alii fructus semimaturi. Illam etia rogenerant sermenta aliena ab aere endemica parata,quia tactus connexum stomachi petit, ct imprimit illi odores,suligines, & sermenta, haec alimentari lia quori juncta digestionis ministeria confundunt, & excrementa generant variam1 quibus furor pyloro injicitur.
Advertendum,qubd Hemonsio murutae sunt digestiones, prima fit in stomacho a duumviratu Secunda incipit sub tei pylotum, in qua cremor acidus chyli salsus reddimi fermenii sellis ministerio in qua chylus se separate a stercore etiam incipit, & sicut per plumbum aceti aciditas transit in dulcedinem aluminosain, sic etiam chγli aciditas filia se,& ut acidum vitrioli mutatur a Diσtartari, sed longe excellentiori modo, nam nihil chylo commiscetur notatu dignum. Haec digestio, cham male se habet, cacherias' parit,dolores ventris. ω strangurias. Cuod natura consul tb iecit, nam chrius sis acidus permearet νmultis init inlecis coagulationibus ob vius esset. Tettia digestio in mesenterio, quod intestinis conjunctum est, incipis, in qui chylus fit chymus nona propter et herogeneorum appositionem, sed per
meram alimentorum transmutatione imab unius hepatis actione uni Voca iacta;
673쪽
pate perficitur, sanguificationis culina hepit non est, sed me sent erium, in quo hepat agit per suum blas sanguifieativum. In hepate autem sangu ificatio non potest totalitet fieri,cum sit colpus soli
dum, paucas exiles venas habens,& is capax pro tetinendo toto cremore comitato 1 lolii acervo. Fel interim ad majorem urinae salsae separationem, &ret coctionem cruoris , ct corruptionem seti in mesenterium suum blas set-mentale immittit. Excrementa interima chylo separata , flata naturaliter existente in il eo adjuvante,expelluntur,sed
non sic validὸ, quin sub ilei fine stercus
liquidum invenas mesenterii attrahatur. Excrementum hoc ab Helmomio scotia dicitur, a qua utina tingitur, &1 qua impeditur spi litus urin et coagulans, nam in illa spiritus salis terrae volatilietatur,&a coagulando turbatur. Iκ classiatibus intestinis stercoreum si mentum teperitur, a quo oleosa volatiligantur, & excrementa putere incipiunt. Oleosa volatilitata dant exhala tionem inflammabilem;quapropter sta tus stercorei, qui ultimis formantur intest inis pet anum erumpentes transmissi pet stam mam candelae transvolando acceduntur, e flammam diversi colore iridis instat efficiunt,ut obseivant, prae ter Helmontium, alii. Fiunt etiam fi tus ex cibis acido stomachi non dum planE liberatis,sed corruptis per antlcipationem accedente praematurὸ stercoraceo sermento. Atque hinc stercorum
non est propria digestio, sed putrefactio.
Cruor ab hepate generatus per laxativae acuatus putridus excernitur. & fibris caret , qualis observat ut in dysenteria, elim velli a mesenterio in hepar transfertur paulatim sprimaticus redditur,&albatum fibratura coaguli homuisti
initia sumit, & ad solidiorem substantiam magis accedit Rcliqua in ipso metautho te videri possuri i& an vera sint,
Ca Ua Nostra. Pro di arrhoeae , dc dysenterlae causὶ stabiliendi piae mittimus , qu bd quicquid per aluum excernitur,vcl in ipsius regione generatur, vel aliunde ad illam
conssuit. Generatur in illa, cum animal ree E se habet, pars ciborum aetherea, &stercus , cum prave dispoimur , c pars ciborum aetherea aliter generatur, ac generari dcbet,vel non generatur, omni-- , ct sic quoque de stercore philosophandum est. Pars ciborum aetherea ex alimentis fit a set mentorum energia mutatis . non mutantur tota alimenta in aetheream
subitatu iam, sed pars illorum aptior,ia qua scilicet particulae existunt Acit E se parabiles ab actione set mentativa, Ela
Va unione aptae ad aetheream substantiam constituendam. Retinentut alimenta naturaliter In Ventriculo, donec sere fermentalis actio in illis tota expleta sit, spatium hoc ut plurimum existimat ut octo horarum . quod minuitur,vel augetur ob alimenti,
vel hopiam,vel desectum,ob acti onera fermenti,vel debilio em , vci potentiorem; sed non ut putarunt veteres, a pylori clausula 8. horarum spatio chylua totus conficitur, & simul cum excremetis ad intestina delabitur, sed a prima alimentorum ingestione statim aetherea Pars separatur, Se hinc est, quod Amelici ab assumpto, cibo immediatὸ reastaurantur, & nutrices immediate post assumptum cibum lac in mammis semiiunt, quod ciborum saporem praese-
ferre solet. Diu retica quaedam, ut aspa
rui, & terebinthina statim urinam ii
674쪽
fieiunt, illi odore putilla neo,haec violaceo, di cath uticorum vites, quibustic Ilatim depravatur. Quae omnia ac cidere non pollent, si chyliseneratio ex cibis post decem horas eiset expectanda, ac deinde ejus in sanguinem mutatio; quicquid blaterent aliqui vulgares afferentes tenuiores chyli partes separari,& stomacho veluti se compii menterer pylorum clausum, quasi per colum Paul cim instillate , cum id sufficienter cap. de Ventricuti actione, rejectum fuerit. Praescribunt vulgates facilioris dige- fionis cibos praemittendos iis, qui duriosis sunt coctionis deinde putant Om nia in stomaclio, quae con inentur , in chylum velli homogeneum i pylorum ita ab initio claudi, ut ne quicquam tabi , vel guttaienus ante totalem peractam digestionem, coctionem tandem
ab indesinenti stornachi calore fieri, &ὶ principio digestionem incipere, &nunquam cerare , quando ejus Vulcanus calor perseverat. Hac stante doctrima, cum omnia stomachi contenta in
liquidum vertantur ch ylum , & exquisite in unica stomachi olla : sequi tu i in pastu praemittenda esse cibaria, quae durioiis sunt digestionis, eliqudd. tanto lota tori caloiis spatio coquatur. Petacta coctione aperitur pJlorus, di ciborum quisquiliae aetheico Apau- Peratae lyir tu ad duodenum.& jejunum intestina dctabuntur, ibidemq; per fel- Iis eniti tum in liquamen resolvuntur,ci pals spilituosa, quae in materiae cenistro am e ligabitur, soluta ad superficiem evecta ealoie , separatur , & perd istorum intestinortim fibras se recipit; quod vero omni parte spirituosa omni-MO spoliatum fuit, dum colon ingredi-CM,stcIcOiescere incipit. An vero,quod putat Hemomim sub fine itelliquefactum hoc excremetum , sive scotia intret mesentei ii venas,& ab
illo utina tingatur, examinabitur. In crassio tabus intestinis excremea ta stercorescunt totaliter classitiem, acquirunt, ct foetorem habent ab exaltato scelido lulphure per tot ferment rum examina, ct digestiones, expeditia
liquidioribus partibus, remanet reli quarum separationum sulphur, quod sparsum erat faetidum, colligitur, &exaltatur,ta haec de causa quod ab alvis
I oetorem in stercoribus a sulphure esse demonstrant chymici, quia illo separato, vel depressio, a stercoribus stemtorcm tollunt,& hoc pacto in Rupell, n i obsidione alimenta non una vice o sessis delet vie oant, nim in sint ore liberata excrementa iterum deglutiebantur. An hoc alicujus alterius ferment Iopus sit, vel intestinorum proprii, vel aliunde confluentis ad intestina . vel ab ipsilmet excrementis resultantis non potest sertasse explorati. Aliquid pol tit ex observationibus colligi, quibus percrpitur ab eodem cibo vatia odorum genera in excrementis percipi, ut passim conspicitur in variis animantiabus. Idem alimentum non est, ex quo varii odores resultanto ergo ex animantium diverso fermento.
Diari licea , ut colligi potest . vel fit humore degenerato in stomacho , vel in intestinis,vel aliunde transmisso, Scibi vel mutato , vel non. Hinc ad dia rhoeam producendam multum corpotis habitus conseri Unde ii,qui pa-ium per cutim transpirant, facile diar- rhoeae sunt obnoxii, nam ii, quod depti mitur, per alvim exorni solet,ac proii de Pumo autumni adventante frigoret ,
675쪽
C Ap. XI V. De Diarrhia, in D fienteria. Coe
ob potora in constipationem diarrhoeae
Causae dian liceae excitativae vel sunt
externae , ut assumpta facile effervescibilia, vel intemus naturae motus Inret assumpta primum tenent locum in
Iones,cucuibitae ,lac post cibum sumimium . sungi. aliique horarii, & fugaces fructus, ac pisces , qui omnes facile in stomacho acescunt , vel non rectae concoquuntur , ves facillime fermentescibiles, vel sanguinis massam similitet sermentescentes diarrhinam producunt, ct hine salinae , si alphureae , acidae , &actes particulae contentae exaltantur, ct humotum solutionem nancti cuntur. Internae causae diarrhoeam excitantes, vel sunt per motu criseos, aut per ino' dum symptomatis. Pet motum criscos, quandb in chronicis morbis materia concocta,scilicet taces ianzuineae mas. saepet fermentum separatae , &praecipitatae, per oportuna loca filitatae, ct cribratae separantur, ct consertim ea- turbantur. Symplomatica vero diar- rhoea est, quae in principio moiborum turgescentiam ex sanguinis massa sermentat iva ct unica ejusdem colliquatione olitur. Utrobique tamen ubi apparet , praesupponitur sermentatio aucta , Se vitiosa in malsa sanguinea Ut plurimam symptomatica diaci liceaea alimento degenere , ct veneni laxativi indolem induente ploducitut , quo sat re ventriculi, & intellii otii in tunicae inficiunt ut , & tunc diartoelia ei lacii ut continua , adeo ut interdum aegrum ad mortem usque sectatur. Quindbque venenum laxativum aded vehemens est, ut et aterii virus aemuletur. & siquid vehementius catharticum sit Haec hii morum colluvies a sanguiuis massan corporis habitu per ductum cholidi umidi
pancreaticum , tandὸm per alvum e truditur.Quandoque haec colluvies pectorum corpus diffunditur, di tunc in tabidis lethales generantur diari hae ab hoc veneno larativo.
Dysentesa a diariticea signis, ct fluxu differt, in reliquis ver b essentialiter non differuui inter se hi intestinorum
affectus, nisi accidentaliter, x qualitate Hlantum excrementorum, quae ipsos intestinorum filixus excitare solent, ratione etiam curationis non differunt, unon eodemque,ac simili curantur medicamento. I andem in tausis accidentalitet
di Tetunt secundum plus & minus diati limam, plus dissentetram inducit:s diat- rhoeae causae intendant ut, dysente iam inducunt. Fit itaque dysentesia a succo acidiori, & acriori ex alimento degenerato auctae fermentationis vitio, α in acorem peregiinum mutato , ceu 2 succo pancreatico adeb nimis exaltato,
vel perse tali , aut non sussicienter abile
temperato,ut venarum in intestinis orificia apetiat, ct sanguinem ex illis eruat, ad quem veneni laxativi vis perveniat, qui non posset illud mutare, tunc fit dysenteria Non admirandum itaque est de veneno laxativo in dysenteria nox mentionem sacere ; carnium namque animalium cassii fistula nutritorii eiuna discnicitam inferre observamus. item purgantia sortiora, ut antimoniam , scammonium, aut colocynthidem, &similia non rar bdγsentetiam inducere. Praeterca mercuitum vivum exieriae liblitum vel c innabii im, quae ex mercutio, ct sulphure fit, per sumimigium in tu Venere.i curanda dysenter iam 'nullo lex induxIlle obseivavimus. Dolor accrrimus, qui dysentericos torquet non est: ex corrosione, nec ista corioso cst eaula talis, sed Die maxima ex parte est en
676쪽
spasmodica Intestinorum coimilsione, qua intestina itiitata ab acido exaltato, spasmo quodam correpta,se convellunt,
ct contrahunt, ac motu quasi vermiculari se torquet;sub quo tamen intensissi mi sunt dolores & quidὸm excretionem praecedunt,quoniam sub isti spasmodica conit tactione intellim simul propellunt , & contenta exprimunt, & iti ad excretionem stimulant; nec quicquam contra nostram sententiam facit HeLmontii ratio, quia in dysentetra raro in intellina exulcerantur, qu bd si forsam quandoque accidat, de dysenterici vita proclamatum est ob subsequentem spha- celum ; defenduntur n. i lubstantia viscidi illis fit mitet adhaerente, quae abra
ditur quandbque , & fixat ut mistione
crassi otis excrementi, ct fibras emulantur, quae videntur, ac si essent ab intestinis evulsae: Probatur hoc, quia siqua
ramenta intestinorum apparent, bacillo agitata diffluunt. Neque ratio ex remediis desumpta obstat , nim leporinus anguis fermentationem colli quantem superat, & hac de causa juvat, quo etiapacto elysipelati ad vel satur; seren .semper dysentetiae ab acidis luccis ad sermentationem dispositis excitantur, Rhac de causa pruna cerea, u vae, his similes fluctus autumnales. dlim fermentantur, & matutescunt, dylenter iam causant, ac proptereatit sini fruelim cauera,nesint tibilucti. Dum n. set mentant, & maturescunt, corrumpuntur, & corrupti intensum &sortem contrahunt acorem peregitnu,
ct in dysentetiae sunt causa. Haec dyseateria, de qua nos locuti sumus , benigna est, ct utplut imum se-bre, & contagio vacat, tantum sporadi-
in hoc, vel illo loco hunc vel illum amigii hominem , & rard fit exsangui-αassia, sed tantum ProducizM ς contentorum destructiose, seettulistione in intestinis. Plaetet dysenteriam ben nam maligna datur, quae ut plurimum cum serib re maligna conjuncta est, di non rarbpestilentiali , quae epidem icὸ grassatur.& saepe integras devastat regiones , &vulgato contagio se propagat non solum per communes latrinas, ct per instrumentum , qab clyster injicitur, uere seri Helidaus Paduanus, inquit n. Via demus saepius d sentaria corripi eos,quia bus et er infunditur , instrumento non
bene abluto , quo antea dasntericiti u fuit. Sed etiam communicatur corporiabus per aerem miasmatibus acribus si linis . sulphureis, & re algarinis con spurcatum a sedinis, lacubus , antris,&c. exeuntibus, & sursum elevatis, quae uni cum aete intra intimos lates admittuntur, sanguinis mallam inficiunt, ct intestini symiasmata sermentativa communicant maligna corrumpendi energia praedita, quae torturas intestinis feroces imprimunt, & dysenter iam malignam.& contagiosam inducunt, absq: eo quod humores vitiosi in internis viasceribus prae existant. Prognostis. Diari licea levamen asserens salutaris, conti a verb vires dejiciens, mala; illac litica censenda est, haec autem symp-
tomatica. Alvi fluxus si per aliquot dies
duraverit, & excrementa deinde classe-scete incipiant bonum naturae n. robur. de coctionem denotat, ut in coryzacrassescens mucus, instantem ejus praenunciat finem: At si excremenra mutauintur in pejus . & etiamnum liquidiora, peioris ite coloris fiant, ut lividi, oleais
ginei,vel aeruginosi tunc secutura mortem portendunt, ut aph. . Iq. seu. a. Io presuviis alvi minationes excremento-
677쪽
Lib. t. pras . Σῖ. Varia excrementa sunt is alvi frosuvium adveniens, malumi thalia. Ut oe ramosa , atque biliosa, aph. i6. sest. 6 fit n. vel materiae moto nigra. non porri colorem imi- bificae ad ventriculum,' intestina trans tantia ibid. latio, vel in consensum trahit, unde vi- Alvi fluxus, qui cum dolore, Iabore, rium exolutio. At ver b si coctionis si-E: freque nil dejectione fit, malus; ma- gna praecesserint. & pleuritis,ac perip-xi mam n. significat humorum acrimo- neumonia non adeo magna, & in cornram, quae intestina vehemonter stimu- pore cacochimo alvi plossuvium acciant, pungit, vellicat, ct vires sternit. Ma- dat, salutaris diari licea esse solet. lus etiam est, qui cum morbo acuto in- inibus phthisticis capilli a ea te docipit, de cum eo perseverat . malignita- suunt : iis diarrhaea superveniente , istem n. de motbificae causae copiam de- propinquo mors est. Oph. v. setii. s. Ca notat, atque etiam vires exoluit, ut ma- pilli ia. defluunt ipsis ob alimenti defe- lignum morbum superare nequeant. ctum. Et e dem se l. aph. I . Tabe&Fluxus sponte essiuens , aegro non sen- borami Froi vium alvi supereteniens, tiente, vel delitium , vel nativi caloris lethale. Quia superveniens alvi iluxus exolutionem significat ob virus laxativum per totum coipus Hydropicis alvi ssuxus bonus est in diffusum emaciato corpori omnia ali- morbi pilocipio, vitibus validis, & LI- menta, & vires subtrahit, spiritus dissivis visceribus; materiae n. in roto cor- pat, ct non solum proximum Partiumpore restagnantis fit evacuatio, ut aph. alimentum colliquat, velum etiam ip-
a . secti. 7 . Ei, qui leucophlegmatia dei A sis carnes, & quia fit a vehementi cai nentur si friis veniris fluxus superve- sa, non facilὀ rc mediis expugnati P
niat, a morbo liberatur. Et aph. iq. sitii. rest, idebque lethalis censetur. 6. HI rFe co) repto , si aqua e venis in Diarrhoea facile in hia mersam tet- venirem defluxerit , soli itur morbus. minatur, quia humores acres venarum tribus autem dejectis , ' laesis visee- olificia in intestinis aperiunt, δὲ ex i xibus mortem inscrt. . Iis sanguinem eliciunt. Mulieri in utero gerensi alvus pru- Dibenteria, in qua Operi ora astr- rimam pro stuat, sericulum est, ne ador- csuntur ii uestina, periculosoc est Milat. Ub. 3 fecit, D A magna n causa curatu dissicilior; graviora n acersie oritur occasionali ventris protavium symptomata, praecipue autem ingen&l in utero gerentibus , cum eae alioquin cibi fastidium,. nausicam, plerumque duriote alvo esse soliant v quapropter febri conjunctam , vigilias, immane; non solum pravi humores evacuantur, dolores, unde citd vires dejiciuntur: In sed simul succus, alimetuit iu excerni- in serioribus autem curatio non adeo rur , atque ita suetus suo destaudatus dissicilis est Si dysentetiae fibris aduo alimento, vires ob stequentes dele ctio- nerit, quae anteaetaon erat, aut si exigua;
nes exolvuntur , uteri ligamenta in illa erat, intendatur, malum : vel alimenti crcbra agitatione relaxantur, uterus & degenerataonem , vel instaminationen, scelus tetio excrementbrum vapore t - aliquam accessisse denotat, quarum
ditur , undd magnum aboitionis pei, utraque periculosiorem reddit dysente-culum minatur. riam , & praecipue s ad cibi fastidiurru
678쪽
cog Trutinae Medicae LI n. III.
ct cum febre pejus. aph. b. Oct. s. Significat ii coctionem labefactari ob intestin orum cum ventriculo consensum,
cui vel alimenti degeneratio , vel inflammatio conjungitur. Si dysenteriae singultus superveniat, plerumque letha lis est; in principio tamen minus peri-- losus est, quim in morbi plogressi. dissicultate intentinorum lavitas .ntestinorum pervenit apb. 78. sect. 7.denotat n. intestina tenuia esse affecta, ct pylori relaxationem concitasse, unde cibus impermutatus excernitur.
Dysenteria si ab atrabile incaeperit, Iethalii est. aph. 2 . se l. 3. Quia .magnam salis sectici copiam arguit, quα
exulcerationem in intestinis molitur, Omnemque sanationis spem adimit. Puti sanguinis effusio dysenteriae ad
veniens, mala ; Venas n. majores aper
tas, vel e rosas significat. Si d senteria Diboranti velut caruncula dejiciantur, ethale est. aph. 26. sect. q. Significantia. substantiam tenuem viscidam intestinorum tunicae intimae adhaerentem abradi, mistione crassioris excrementi fixari, & tandem excretas carunculas
aemulati; si hae dejiciant ut, non utique lethalis est , quia regigni potest: atta men sierit intima, ves media intestino
Tum tunica, quae excernatur in caruncu
las abrasa, profectb deplorabilem constituit dysenter iam , ut cit. aph. Elip. pronunciat fidque facile explorati potest 4 , quia intestinorum tunicae neque regigni , neque exulcerationi cicatrix obduci potest. Et id intelligitur, si carunculae , seu tunicae ex icnuibus dejiciantur intestiuis, ut patet ex eodem dicente: Si tνnue qaoddam intestinatim fuerit di sum, non coalescit. Non au
iobulii Ozi ut est media, Miau εpericlitatur; puerilis cum sit tenella cia id dissolvitur , ideoque magis pelictitatur , quia ratione uti, & medicorum
praeceptis nescia , ct praecipue si cum vomitu, & vermibus est comitata dysenteria, plerumque lethalis est , ct ebmagis, si cum acuta febre conjugatur; Senilis est minus disposita ad hanc assectionem , quod si accidat, causae magnitudinem arguit, ob guam tam salina,
ct acria generentur, & cumulentur excrementa: cui virium , de nativi caloris
imbecillitas accidit , ct cum ips parum sanguinis supersit, si illud parum e
hauriatur,necessat io brevi intereat. Foemineus sexus virili mags periclitatur, cum foemitiae viris sint vitibus inferiores, qu bd tamen non semper eventui correspontet: Non paucae n. siae minaee sto valde debiles videantur, diutius tamen vitis vitam protrahunt, ct e gravioribus evadunt morbis , cujus ratio est,quia tutae intra lares se conti iaciat, in
quibus Caeli injuriis, & laboribus minus sunt obnoxiae; tium quia foemineum sexum morbosum cohors ex solius uteri stipendio oppugnat , idebque plus morbis assuetis, thm potissimulta deniq; quia succulentior , Digidiotque est, ct
adversus calidos, quos dicunt morbos, penes se mephitis colluviarum gestat, pet quod totius corporis pravos, ma lignosque petiodice exhaurit humores, Vci perpetuo guttatim exterminat. Una de mulieribus dicemus, qubd vel in occidua aetate, vel in partu moriuntur.
Dysentetia epidemica semper lethalis est, & ii, principio magis debacchatur , indiscriminatim perimendo, uec exhibita antidota prosunt. O' terque. quaterque miselli, qui in hujus epidemiae principio , augmento , de stata dysenteria corripiuntur 3 Omnes n. eandem labeunt cladem , de ex tot
679쪽
millibus vix pauci eripiuntur, tempo- ῆiij. ejusdem aqua per nosZem , ct mantris piogreisu , tot post senera mitescit malum, quia causa vires amittere, languescere, & tandem sensitu diis pati in cipit, ac mitius adit,& tunc reliqui dysentetici facilius a faucibus eripiuntur Orci , & superstes non inficiuntur. Tune medentes se jactitare incipiunt, verum disienteliae epidemicae invenit Ieptophi lacticon.
Q ib ad curationem spectat; quia vulgares diat iliceam ex pravis,corruptisque humoribus biliosis. melancholicis, aut setosis otiti credunt, & praecipuὸ ex bruliosis actimonia sui. intestinorum expulti icem icti aiesibus; ejus curationem ab humo iis peccantis evacuatione auspicantur. Hoc medicamento absolvunt purg te , quod compressivum vocant; quia purgando adlliingit, ne humotibus commotis, alvi fluxus protitetur; pun
nat, laxat, &ad liingit. Non possumus concipere, quomodo medicamentum purgans adstringat, cum propriξ purgans dicat ut laxativum. Quaenam in purgante pars sit, quae adstringat, vellem nobis assignarent. Sipto compres suo lenitivum intelligunt medicamentum , quod in parva quantitate sum-puim parum purgat perperam illud nominant compressuum. Prael clibunt aliqui rhabarbarum to
refactum , hoc est ustione vi solutiva castratum. Uciliatur alij rhabarbaro ejus 9 j. vel 3 j. in substantia pulverata exhibentes. Alii, & forsan melius, ita pro
de cis hor. Nicol. vel manna C. labrina 3i. m f. pot-Verum in ventris pio fluvio ventrem solvere est remedii genus nimis timore qςnum , quia majorem humotum coluviem ad iocum assectum trahere , alvum alvea laxam laxiorem reddere,in lum augere potest ; nec aeger dura ev cuationes sustinere potest.Vtinam laxa tivum vitiosorum humorum copiam minueret, ut reliqui facilios temperati.& concoqui valeant, & abditum non gereret toxicum,quod non tot lanienas. crudelesque medentum inscitias farcophagi tegerent. Esto medicamenta sint cicurata , sunt tamen lupi domestici instar,qui data occasione, dum sibi conita ditur,ad solitam suae naturet ferociam redeunt. Exhibitum pharmacum non est amplius in medentum potestate, ac proinde si benὸ cesseriti gloriam sibi arrogant, si quid exitiale patrarit, vcl aegri
erratum, vel ejus naturam nimis pharmaco ascultantem , vel ceu ut pluit-mum fieri solet pharmacopolam acci citat insontem, ne sibi,' solutivo deti hant. Quandbo; diutius laborant ut la- . xatis remedii eistene copescant effeci u. Hinc aegrotantes hirtamur, DE sint tam proclives ad amaros vulgarium calices exhauriendos , S ab ipsis hoc diascant, qui dona de nostiis malis negotiantur , de super vitam nostram mi i
680쪽
σio Trutinae Messicae LIB. III.
tunt sortes postquam suae medicinae fide
amiserunt, tauquam pharmaca sumum, sed uelut imum absq; corpo iis, & animae medica*ctis milerrime motiuntur. Corpore sussicienter purgato, si non cesserit ventris fluxus , ct sanguinis redundantis fuerint indicia de virium Io
bur, statim ad eum exhauriendum consistunt; sed si febris adsuetit, sanguinem etiam detrahunt, licet nullum rodundantiae indicium apparuerit;Verum-
enimve id , an sanguinis millio in hoc affectia pio sit, dicant intei sectorum animae, quae quotidie sub throno Dei clamant : Vindicasanguinem nostrμm, qui os is est, Deus nouer.. Si haec non juvant, totam curationis spem in clysteribus reponunt, quorum innumeras norunt sormulas: sed si clysteribus hunc morbum amputate credunt, ex parvo efficiunt magnum, & ex paucis vix unus salvatur. Morbam i
vem clystetibus instigando.reddunt gi violem, ita ut benignam diariticeam M. generare faciant in deplorabilem dysenteriam. Nullus datur alvi fluxus,in quo primario stomachus non asticiatur, diisti medici stercorarij, tanquam scara bet se in stercoribus et olutantes clysteribus intestina sollicitant i Peccat si machus, ct intestina plectunturi
Interim suos non defraudant aegrotos syr. adstri nunt ibus,ut myri. Udon. de re i .menili ribsim, va cidonior. onserv. amarenar..tfra tibus adseri sentibus, ut sunt m piia,mala odonia, sorba, orna, e. syr.propinant ventri in sum corroborantes de agresta, de com1ictb. citr.absinth. cxc. Praetere, stomachum suo sotii, empl. & ventrem v ctionibus non destaudant.
His pluries adhibitis,& repetitis , si tandem diaritim obluaauor Ezi styp
ret,ad anody a.dc narcotica pauci comfugiunt, ut ad theriacam recentem, phialon. Rom. requiem Nicolai.Nos in dia
Dysenteriae curationem agglediuntur vulgares divellam a tecta methodo,& tantum productum respiciunt mor- bolum, intestinorum scilicet exulcerationem, non vero morbi radicem , seu id, unde moibus oritur. Primo intestiana evacuant, secundo sanguinem profundunt, Tertio humorum mordacitatem temperant, Quato clysteribus ulcus abstergunt. Quinto dolorem sedant, Be tandem narcotica exhibent.
Corpus purgant, sed leviora exhibent purgantia, alvum iam ante laxam, laedunt, laxioremque essiciunt di lento, longiorique vi: iosorum humorum ii testina transitu ,ac diuturniore in iis mora, maior intecti notum ut ipsi dicunt exulceratio fieri potest, si leniora pro pinant; si sortiora , non solum hum
res copiosiores ad intestina detrudent, velum etiam iptos reddent serociores,. de humores dysenter iam excitantes laxativum continent virus, ideisque purgantia exibere medicamenta , quae virus continent laxativum , est dysente riam reddere pejorem, & majus detrimentum asserre. Praeterea medicamentum purgans ad partem trahit allectam
nec per eam evacuandum est, cum in-
dysentelia intestina , cum fluxione tum ulcere, &saepe etiam inflammistione tenentur; idcircb purgantia exhibete non licet, quia fluentes, de mordaces humores illa magis attrahunt dolorem,al laque symptomata adaugent.. Maximum inter denistas versatur