장음표시 사용
711쪽
vasa bilari in duo Jenum . de jejunum
H iit, te cibo tu ia leti qui js se commiscet, atque pet alium motum set mentatio iico est itum in liquorem sui et Ilites ci- cum reliquias reto luit, qua telo luti
ne peracta, intestino tum villi quicquid substantiae a l. bilis in ciborum reliqui js superat, post stomachi fermentationem emungulati& quod omni tib 'cillentum
est, paulatim trant colando in inseriora intestina, solis det in batur. Patet hoc observatione, nam in intestino jejuno, in cujus principio obli que di ictus com munis inseritur, pet integrum cui sum tenuium intelli notu nun lita n aliquod solidum invenitur, sed semper observatum fuit fluidum quoddam liquamen, cat jejunum ut plurimum , magis quam reliqua, vacuum est j quod dum coloningreditur,in feces concrescete incipit. Hoc fellis liquamen ciborum reliquiis immistum, eas in liquo tem resolvere patet ex pictorum usu, qui felle colo tibus in miscendis utuntur; sed
quia volatile est,agendo,eadem actione, qua agit, fixatur , mutaturque , aliamque a pristina indolem acquirit. Alium felli usum Helm omius ilibuit,
vult n. ipse cremorem a fermento stomachi acido subactum, totumque acidi- tatum inspirato in duodenum fermento
felleo constitim mutate in salium , in quibus autem set debile sit, ita ut totam cremoris aciditate in non possit penitus vincere, R in sit sedinem fermentare, si
taut illum aciduli remaneat, ac cum lotio in vesicam recipiatur, his mox ace bissimam stranguriam excitari, qll aes
nibus, & pueris frequens, & familiatis est ob istinenti sellei debilitatem.
Postq iam veterum de icteritiae causa sententiam pellustravimus,ejusque tit
ciuia non a felle fieti luculent et ostendimus; recentiorum dogmata unde talis scaturi attinctura. demonstrabitnus. Certum est an ventriculo.& in ipsi; intestinis sedem hibete, indeque universat ncutim decolorem reddete , nemo saliae
mensis ambigit. Producitur igitur iit ventriculo ex vitio coctionis , ct digestio ius, ex quo chrius degenerat in ierosum excrementum flavum,' pet ulterio tem dege iterationem, flavum pes ver
tit ut in nigrum,& ex nigro in v nide.&sub crrante digestione diveis os sollitur colotes, quod ii pe sepius vomitu, vel laxativo i ejicitur in intestina , de foras det luditur. Ex chylo in intestiuis tenuio libus relicto venae me set ater, quod pu rum est, exugunt; reliquus ve: bchylus remanet in ipiis intestinis excrementi
liquidi instat diu et si coloris flavi,nigri,
viii dis . de saepe vchementi a tractione,& suctione venatum miserat catum Obalienationem sacultatis distributiv per venam potia in hepat desertur, & quod
praeter naturam etiam in corpus dispergitur,unde sanguinem suo pravo imbuit colore,qui per venas delatus totum compus suo colore tingit. Igitur quod icterum efficit. est set mentum p. n. vi Iulei
tum, quod pylo tum male affectat, & digestiva. & distributiva simul Alienatur. Sedet vitiis illud quod anonymum recentiores dicunt vel in duodeno , vel longius ab ileo communicatur. Albi,vel cineritii coloris iu u stercora, quod excrementum illud liquidum in male affecto stomacho , Se intestinis generatum ad intestina non deseratur, sed alio; undequb magis digestiva, de distributiva e rant, eb copiosior ejusmodi fiat tinctura, de intensius albescere stercora, ct flavescere lotium in ictetitio quotidie
Huic sententiae libent et meam suscit-bere
712쪽
t berem, duo me doceret; primu chyli extricet, sed tota illa massi Indigesta di-
genesim, quam unquam natura sua sub versos sortitur colores, & praecipue R ditione cognovit, ut susilis des euriculi vum, nigrum, &c. ut in infantibus lacariose egimus ; secundum .ductus qui- inccllantei iugentibus observare est, ctibus mediantibus talis chylus ad in e- in musto,quod in destillatione aquosum raicas tranatu. Praeterquamqvbd sup- liquorem inspidum reddit, post quem ponit chylum ad hepar transire, ut ibi liquidae picis consistentiam ex licea- sanguificet ut , quod alienum a veritate tur, ct tunc citrinum eructat oleum, anatomicorum solertia demonstravit. quod praecedenti liquoti supernatat. Meum de icteto proferam judicium, Quod ii in hoc naturae conflictu distri- pro quo notandum est, qu bd non inte- butiva iacultas alienetur , & exet gra ciborum substantia , quam animan- m tum illud ad intestina classa tantia ingerunt, in eorum nutrimentum quam ad locum suum naturalem non transmutatur, sed illius pars subtilis, deseratur, sed per intestinorum fibras spirituosa, de salsa; nam pars crassa, distribuatur, tunc in venas se insinuata faeculenta,& insulsa per intestina excer- & cum Canguine , qui totus sub ultima nitur. Haec separatio a ventriculo oce 'digestione exhalat, ad totam corpoliasionalitet.& excitati ve a calore promo- pzripheriam se extrinsecat, & suo colovetur. Unde pars aetherea, volatilis, & re tingit, faeces albescunt,& urina ct spirituosa , quae in ciborum superficie cea evadit. Flava pletumque accidit. clauditur, in ventriculo sollicitata fa- quia talis coloris excrementum est sul-cile se mctuet ,& eodem motu , quo se ebureum,& facilius volatilietatur,quod movet, se separat ab excremento, inveniticuli tunicas se insinuat, ut in nutrimenti loca se conserat; ciborum ve-rd reliquiae per pylorum ad tenuia tui stina descendunt, ct quia ob parvum S. vel in. horarum spatium talis partis spirituosae, quae in penetralibus torpida manebat, ab excremento separatio resis in aliis acciderit, aliae laetitiae species
Prognss. Icteritia morbus letiolis non est, a tamen si cum calculo in sellis vesca,vel scirrho , vel obstructione in hepate complicata sit, incurabilem reddit morbum ob fellis debilitatem. Lethalis ia
dua completi non potuit: provida ni- ictero hepatis inllammatio censetur , tura excrementitiam fellis partem per quia plerumque in abscessum abire so- vasa biliaria in duodenum respuit, quae let, Unde Hip. Oct. s. aph. qa. sorba illis se admiscet, de tali adjutorio in li- regis laborantibur, si Di hepar durum, quorem resolvit, reliqua verbi piritum malum. Lethiserum icterum veniet D pars, quae antei a crassioribus malo turgidus, & vehementer intumescensitae pactibus in centro ligabatur, ad su- portendit. Diuturnus hydropem mina perficiem se movet, de eodem motu tur, praecipit E si utina simul diu aquosa pet intestino tum fibras ad nutritionis appareat; hepatis n. obstructionem in loca etiam desertur. Accidit qua b que gentem denotat. Urina in ictero alba. vel errante in stomacho digestione, vel vel pallim tincta semper malum osten- fellei liqooris debilitate, ut pars illa dit, crocea verb tempet salutatior ha aetherea te cibatiorum claustris se non betur. Iaetus si in diutulnitatem abeat.
713쪽
si ab Trutinae Medicae Lin. III.
reticulosus esse solet, nam diu errante, digestiva, ct dis tib itiva, ut aliqua pars princeps oppriinp. ur, necesse est. Raro vel nunquim in senibus etiam absque febre ob fellis debilitatem curat ut . Icte rus cum dejecta appetentia, vigiliis, &delirio in disci imine versatur, & praecipue si cum labore loquelam formet, lethalis habetur. Icterus symptomaticus semper malus , criticus vero semper bonus existimatur. Quisnam symptomaticus, quisve criticus habendusiit. Hip. se l. 4. aph 6 . Illarus in fe-ιribus die T. supervenιens, bonum, nec non die s. li. ct Iq. ct eadem sect. aph. cr. Quibus in febribus morbus regimante diem T. accidit, malum, luculenter expressit. Sed 4. de victas rat. in acui. inquiens. In febre bilissa morbus
regius ante diem 7. natus cum rigore
morbum solvit, sine rie.re psi serum ,
sibi contradicere videtur; nam saepe ante diem 7. icterum per crisin salutarem observamus, & cillis die δ. q. & I. per ventris fluxum, urinam , sudores contingere , sed ut verum fateamur cri- sis non est ita stricte 7. diei alliganda, nec dierum numero, quam coctione aestimanda est. Si itaque coctionis signa appaream, esto ante, vel post 7. diem, icterus superveniat, pro citi ico habendus est, & si die critico quem ex supputatione exillimamus J superveniat,
pro symptomatico censendus est. Ve Pum enim verbiat Hipp. existimationem salvemus, dicendum, qu bd per diem T. quemvis cliti eum intelligit,& 7. nominat tanquam nobiliorem criticum , ut pro omnibus aliis vult. intclligatur. Si alvi taces, tum utina sint valde coloratae , malum portendunt. Flavus icterus sccurior est, quam niger , attamen lixolor alius ex alio otiatur, inoibi longitudinem significat
Malesetiati Galenistae, quia icterunt meatuum vesiculae sellis obstructionem ab humorum crassitie, de visciditate elle , indeque bilis ad hepar regurgita
tionem, ac hepar incalescere ,& ma jorem bilis copiam coacervare .eandemq; propterea bilem ad intestina non descendere, sed pet venas univei sum corispus una cum satagii ine per vadere, &pro
I xio colore cutem inficere dicunt, ad biem per alvum subducendam clysteribus utuntur, nam in hoc moibo alvus aditi icta manet, ob bilis defectum,quae intestina non illitat, sed irritare solet, quia non tant .m intestinorum stercora subducunt, sed etiam naturam stimulant: scd saliuntur , quia quaedam stercolum scuti di i ulphuris aura agitata stomachum obi bilat, appetentia dejicit, de malum adliget. Plaeterea clγsterum vis adductum cholido cum aperiendum non pertingit. Dcindξ humo-ies crassos, & viscidos obstruentes riI-bus serupis incidunt, attenuantque i uva . Syr. de quinque radic. cithar. an. 3j. AEq. fumariae Sili. m. Praeparatos humores purgant, ut
714쪽
Vel in formaboli: τί. Cassiis recisi extras. gi.
Dr. de abontue. f. pilui. vij. ct deaurentur Verani solutiva remedia, quae vehem oter purgant , nocent, quia sitim inserunt, & appetentiam dejiciunt, ideb-que lenientia esse debent. His purgan-xibus sperant bilis vel sus intellina de-
ab nih. lib. g. mane bulliant, colatura adde sacchari Iii. Dosis Su. capiat mane tribus, vel quatuor horis aure prandium. Vel sequentem strupum propinant quolibet mane ad icteritiae extinctionem , uta . Foliorum, forum hyperici an. m. g. η summitat. ab πιώ. c
pessularum rasur. eboris Sili. erect psi. f. decoctum in aer. fragaris lib. iij. in colatura dissetis Sacchari qs.
- Vulgares medici suis non carent
sceniam irritate. & simul obstructa V - specificis ; etenim morbo regio labosa ab insicctu liberate. sed decipiuntur, rantibus imponunt, ut aurum, aureasq; nam solis purgantibus icteritiam nun- picturas semper intueantur: inquiunt quam sublatana vidimus. Postmodam, n. sicut aurum ad se habet vim magne-Purgato corpore sanguinem mittunt, licam hominum corda trahendi, ita versim in hoc morbo potius adest caco- multb magis aureos illos humores. Richymia , quam sanguinis plenitudo, diculum sanE specificum , quia ipsi Insuper sanguinis missao obstructi ridiculi
nem non tollit, quam in icteriti sup- Nostra Curatio ponunt, sed potius auget. Optima sunt remedia pro icterithe Praemissis praesidiis universalibus a curatione, de ea praescribere debet me si morbus non cesserit, quia obstructio dictis, quae huic morbo sunt appropria- est pertinax, ad aperientia sortiora pro' ta, de specifica; veram si icteticus die grediuntur , & per aliquod tempoxia tam non observabit, incassum labora spatium propinant sequens dςcoctum bit, nec pro diaeta cibum,& potum tan- per septem, vel octo dies, quQa ictςxi tam, ut vulgus opinatur, intelligimus. tiam radicitus tollit, ut sed etiam sex res non naturales, quae N . Fol. marrubii, rum prima est. ch lidonia majoris, ' Aer, qui temperatus esse debet, ct agrimonia am. m. j. frigidus in calidiorem mutetur. cicerori rubr. Iii. Cibus sit facilioris coctionis, & bor ' radic. rubia tinctor. petroselini, ni succi , carnes sint potius sylvestres,
fragariae an. quam domesticae, assatae , quam elixae, einnamomi 5j. croci 96. ut aviculae montanae,phasianorum, per
fundamur per noctem in aq. stillathis dicum , di aliaru m avicularum montain
715쪽
cis Trutinae Medicae L i B. III.
natum , pullorum , gallinarum , capOnum. Sc. quibus incoquantur ea , quae virulentum sermentum abradere,& per urinam exturbare possunt, ut asparagi, sum , foeniculi, radices petroselini, seri illi, &c. Vitentur omnia ea , quae difficulter concoquuntur , ut sunt carnescet vinae , bubalae, bovinae dilatusculae,rnultumque satis,pinguia omnia, pilces arcncti, duramque habentes carnem. Exulent legumina, praeter cicera rubra, pisces , praeter saxatiles ; item fructus horarii, mellita, saccharata , ct dulcia. Sit tandem cibus extenuans , ct moderate sumatur, ingluvies n maximoperἡ
nocet, quia Impura corsora , quanιo plus ' utris , tanto magis rades.
Putti sit vinum tenue, de album aqua fragatiae , vel decocto radicum rubiae tinctorum dilutum.. Motus sit moderatus, sed praesertim multum se exerceat aeger si medicamemta martialia sumat ; prodest n. morbo regio correptis deambulare, laborare, de sudare, ut habetur ex Hip. lib. . Epid. Quies aliqualis conducit, sed non abeat in desdiam, quia malum augeret. Somnus sit moderatus , non nimio itatur, vitetur diurnus , ct s aeger sit diurno assimus , post prandium somnose breviter componat. Vigilia sit somno productior. Excretiones alvinae arche, vel naturare pondeant indies juxta exigentiam, quae aegro debetur. Animi passiones, quae stomachi digestionem impedire possunt, ut ita,&rtistitia vitentur. & quae omnium oblectare queunt, admittantur , ac Propterea morbus hic regius vocatur, quia. jucunditate, di animi hilatitate curatur, qua Reges semper delectantur. Icteii curatio pto causarum Occasionalium diverstate vat instituenda est; nam si a calculo in sellis vesica, ab hepatis obstructione ,scirtho,& instammatione dependet, non nisi hae affectiones fuerint sublatae, incassum laborabis , his verb sublatis, sponte cessat.
Si criticus non medicamento, sed naru-rae beneficio curatui: Symplomaticus verb nullam peculiatem admittit curationem, sed ad principalem morbum tota est dirigenda. qiici sublato,ausertur. Totus igitur curationis cardo non tantum in ventriculi corrigendo vitio, sed etiam virulento sermento in extin guendo , consistit, quo habito , statim ad pristinum munus distributiva redit. Si magna excrementorum colluvie stomachus gravetur, ex fati albo viatrioli a St. ad Biv. ter propinctur blandum vomitolium, quod si affectus contumacior sit croc. metallor. tur'ium minerale exhibeti potest,& ad merc. υμ ta agr. vj. ad viij. in vino infusum ter Iec iurendum est , vel ad n strum hys
Purgantia a lenioribus ad sertiora progredi debent, attamen in sellis debilitate venena sunt,cognoscitur hoc, quia excrementa colorata sunt. Talia erunt
Manna potabilis, rhabaib. extract alo os essentia; diatari. ct alia purgantia hydragoga , Sphlegagoga, quae etiam fi
Va excrementa evacuant, quod Gaianum non observasse miramur iram , . de simpl. ccp. purgantia determinatos humores trahere sorsan non decrevisset.
Post univei salia praesidia ad ea, quae
VentIiculum cor ligunt, & virulentum firmentum extinguiu. devcniendum est, talia sunt,tin J. rhabar. eroc. martis,ab I Wh. perie saturina humanae, tart. vitriolat. l. tartar.a anth. menιha, ct
omnia alotia. Spiritus salis ulph. urina
716쪽
humana,Ol. ct '. vitri l. in AEq. desiliat. ii que a .fον. fabar. M. ta . p. d. v ut abolith. rrubii, chelidon a, rim igorata abluenda est. Ad. hunc quoquenta, centaurii minoris propinari possum. scopum nonnulli succum cucumeris Pulcis lumbricoru terrefrium in decoli. agresti ad . ros. vel laicte ditaram aura ab nihMibumgalliηα in vino infusum, hendum per na res imperant. ct colatara bibita. Pulvis fol. perforata ----
ad 5j. in vino alba sumptus per ali ubi CAP. XVIII.
auroras. Pueroram icteritiam fretaria De Ictero ex Veneno. eco lum cum pessulis ecrinthiacis ex C Ed adhuc , ex venenatorum anima- aqua paratum solvit; a horum vero C lium mollia , hausto veneno, di lues marrubii m. s. vet. in vino, vel deco- venerea, quomodb icteritia generetur, Eo priori maceratus fuerit , quo ad bis major dissicultas non tantum veterum, bendum utatur ad morbi deci nationem. verum etiam recentio ruiri lci Totas con Chal beata onia multum conferunt , torquet , unde sanguine purificant, de venenu abradunt. Veterum Causa. bpecifica quamplurima a recentiori- Vulgarium grex quom b icteribus contra i cieritiam excogitata fuere, tiam inducant, intei se non aequὰ coi ct praecipua sunt, ut Venientes, varios modos, arissetque nu-
. Lubia tin Ior. Ji. . gas excogitarunt , & quitam cum se- cini graeci lib. io. ctatoribus Gal. 3. de loe. ais cap. 7. ponantur in matula cum capitelis sanguinem corrumpi, & in bilem conestio , digere per et . horas, deinde in ve:ti sancivit. Alii mal m hepati qualiai ne arena bicli. ad h. 2. amoto Igne , cr tatem imprimi , ut plurimam gener Afrigefacto vase, Veri, Cr decania. D bilem , quam polle, per univertam cu- sis cochlearia aliquot mane. Vel tim dispergi statuerunt. Alii veto a veri
Flor. sulph. q. v.croc. contus ar. neno, live a mortu venenato eos solum-
ct eum sacchar. aD. aequalibus m. Dosis modb icteros fieti, qui plurima exu eli quantum cuspide cultri capi potest, berant bile, dix Ere, ex eo quod expuia mane, di vesperi, de intra triduum icte- ilicem lacessit, de ita simul bilem tota, sum pellit. Mercurii lutei gr. j. vel ij in corpore redundantem ad corporis cum theriaca, vel ejus extrati. repetitis peripheriam detrudit, inficitque. Non- vicibus , si opus sueti: simplicem iob nulli tadem relictis fibula metis a qua- . Lint arquatum. tuor qualitatibus mendicatis. ad cuti Extincto vitulento selmento, & su- tas recurrunt, ' hac se ignorantia teguta blata ictetitia , ut plurimum flavus Sed a veritatis scopo multum abe ille color cuti implemis brevi tempo- rat cum sectarii, balem , n in secun-ris intervallo evanescit, sed ut citius dum eorum sententiam sanguis corrui αbeat, diaphoreticis, ct sudorificis dic tua fria bam pultim excitare deberet. cutiendus est, nempE mercurio intra, attamen hoc salsum expGimur, cum ad avrim. diap r. be artico 'viali, D. tactum parvi pulsus exolbitantem ca- tartari , se. At quia facies in con lotem non patefaciant. P taeterqui spectum venit, curare dc bcinus, ut ia- quia sanguinis in venis, vel
717쪽
etrotem,& impossibilem existimamus;
nim minima pars labe corruptionistri secta , semper ulterius serpendo cor- sumperet, juxta vulgatum in Scholis axioma : Quod tangitur a puιrido , putrescit , donec totam sanguinis massam corrumperet, putresace-1etque, & sic in naturae gratiam redirenoi posset, cum a Zriuatione ad habi-rum non detur regressim, di vita amplias Persistere non posset. Neque verum est
malam qualitatem hepati imprimi , ut indE magnam bilis copiam generet nimilla mala qualitas squam quid sit, non explicant in non potest solum hepati im- Primi quin alias partes in transitu prias non inficiat. Nec prim , bilis copia generatur , R deinde icteritia provenit , cum illa toto in corpore mutatio subi- tb fiat. Neque necessarium est, ut pillis hilis exuberantia in isto corpore inveniaturi & expultrix insurgat; nam si expultricem solummodb stimularet,utiq; sto individui coservatione potius veneno a centro ad circumserentiam.quim tantum bilem, vel utrumq; eliminaret.
Praeterquam lubd omnes biliosi prae existere deberent, Qui ad occultas qualitates recurrunt, rustica nimis philosophia utuntur, & ad ignotantiae asylum Confugiunt,dum qualitatem sibi notam inefiectu, & ignoratam in causa accu- canin cum ratio deficit,ad causas occultas, in testes non citabiles recurrunti Nostra Cati a. Perpensis vulgatium sabellis, nostrini sententiam in medium proseramus, pro qui stabilienda , estb magnas livvolvat
dissicultates .iruegrumq:exigerent volumen, tamen breviter praemittemus
Ptim b, ut diximus in nostra Pyrotechnia Sathua lib. r. e. i. Venenum est Omne id, quod sive natura sua exoticum,sive exuberans intra vitae noεις recep tum, vitam diversimode agitat, quatit, atque sua praesentia in varios pellit motus praeternatu tales,ut in furorem, iram, Pavorem,&c. quibus agitatus vitae spiritus, sicut aegrotat, ita demum ni deficiat tales motus,fatiscit atq; extinguitur.
Secudb hie nos loqui non de venenis, quae nostro in corpore progignutur sed de his, quae desoris homini deveniunt. Haec triplici ex fonte oriuntur a vegetabilibus nempὸ, animalibus, & mineralibus. Ea omnia vegetabilia venenata censemus, quae ciborum naturae omni-nb repugnant, & adversantur. quae natura non ejusmodi sunt , ut esitata in ali mentum cedere possint. Quinimb contrariam obtinent facultatem , ita ut membra jam nutiata convellant in seipsa. Hujusmodi sunt Napelius, Aconiatum, Sardonia, Nerium, & alia quar plurima plantarum genera. Animalia
ea omnia veneno inficiunt, cujus naturae humanae prorsus adversantur , id patet in viperu, aspiditas, rabetis,rabidis quadrupedibus: Item in morticinis carnibus, aut fulmine Olcisis aut a venenosis, & rabidis animalibus. Metalla
illa omnia dicuntur venenata, quae maleficia,& lethali vi constant,ita sunt Sandaracha, O Re auar, quae in metallorum Adinis repetiuntur, Mercuriiras blimatus , O menicum crystallinum, de alia quamplurima, quae hominum malitia conficiuntur, miscendo,& exaltando naturalia venena , quae tam intus assumpta, quam contactii, afflictu illinitione,halitu,& odore hominem de medio tollere valeat. De modo, quo venena in viventia agant Galentis,ejusq;sectatores tam varii , tamq: discrepantes videntur , ut in
compescibili litigio invicem magno
718쪽
logissimorum apparatu muniti di ocient ut contendatq& turmas instructi, unusquisl pro propcla suadenda sententia insudet. Aliqui iti qualitatum ele---mentarium excelsi quarum mistione constant, agere alie verant. Quidam propria tantum qualitate, aut forma,quam
occultam proptietatem appellant. Alii Veso utroq: modo simul agere , ne dire qualitate clementari, & propia a forma , quam formam specificum vocant. Alii tandEm qualitatum tam manifestarum, quam occultatum in Callicientiam intuentes dristotelis, Gala i praejudiciis exuti, in Epicurei. Democrate mos impinserunt, de tali, vcr tali pallicularum, seu corpusculorum positui veneni actionem relandunt. Quae sententiar, ad veritatis scopam colliment , sapientibus , ct insipietitibus exponendas relinquimus , de interim in tanto opinionum conflictu ad nostram stabiliendam accedem uv.
Certum est venena diversimodὸ in
nos agere :aliquan .sunt corrosiva, di pii trefactiva , qus ustillando nos. rodunt. ialia sum,Ar inicum, Sandaraca, Rea Agar, Mercurim meteor atus, Cata v -υa,Grc. quae nimio sulphure inflammabili,& plurimo sale caustico,corrosivo, acuto,volati i , ct ex .ltato constant. Alia
vim sutacantem habent, hujusmodi
N. Iessi, Adonitum, Taxus, Nerium ,
F ui, de quamplui ima alia, quae nimii fracedine, de gas virulento exuberant, ac vitae nostrae spi ritum exsolidant. Pater id, nam ii in cadum amplum staminam im- setis si s acedine vas redoleat, vessi acidae Decis tantillum continet, illicd lychnii, aut candesae flammam exustit. Idem in vitalibus igniculis intelligendu est. Eadem ratione quoque in cirPris. sodinis , sepulturis, di cliternis ne-zantur viventia odote di gai loci. Alia vero suηt obstupefactiva, quae spiritus incrassando , Ela immobiles reddendo
procedunt, talia sunt cicuta, hyoscyamus, Ioianum mandragora, o tum stramenta,
oec. Haec tenebricosa caligine obnubilant, obtenebrantque spiritus animales, ct vitales figunt,ineptoiq; reddat ad motum. Hinc stuporem,anhelandi dicticu tatem , di non nunquam suffocationes, quas spiritus densando iuvehunt, ct ob omnium iacultatu omnimodam intel-ceptionem Iphitus in totius corporis partibus existeives figunt. vegetabili, haec omnia patrand quoddam gas sui phii reuin, anodrnili vapor osum & sceti dum quod in omnes sacultates inspirati, in quo omnis vis obstupefactiva consistit. Alia tandem sanguinem coagulatissirim tetinent, huyisinodi in vipera, piadis, runte, scorpimiti, U . Venenum. Patet id, nam demorsi membrum statim a icti victuia obducitur, & suctu di. vel cucmb tuta, extrahitur,ne tota sanguinis mali a coaguletur quia horum venenum acidum est, ex quo coagula- nix vis penden, ct quoniam, omne aci dum a talio praecipitatur, obtunditurq; hinc oti tu et viperas , rubetas alpides , scorpiones,&c qui parvas incolunt in
sulas, veneno carere, eorumq, mors una
nil praeter vulnus habere,quia maris sal. sae exhalationes obtundunt. Ecbetant tu horum vitiis. Unde ad demorsi virus nullia in praesentaneum antidotum, quali ex sale petendum. Alia quamphirima , quae sub amica specie nos illudunt,oc cultumque intus hostem deliterium
Notandum hic, ut in nosti a Drelech ma,de alibi pluti ea diximus,quod omne ens morbosum a duplaei causa constituit ut in elae, & operari. Piima est est citia; idea in vitae spiritu ad noxii pia sentiam csncepta, in cuj I Obsequiura.
719쪽
cas 'utinae Melcae L 1 2. III.
semel regasti vita, & ab ea impulsa ei secuit, a quo impellitur. Secunqa occasionalis, veluti occasio ad ejus praesentiam talis suscitatur idea iii vita ut omne id, quod vitae nostrae extraneum intra ejus domicilium est introductum , su a praesentia tota vitae spit hibus oeconomiam turbat,& quietem invertit, sive id deseris receptum, sive susceptum, ut venenum,uel omne aliud vitae nostrae exoticum sit nul cum cibo, potu.&c. in in nostrum corpus surtivὸ introductum, sive inspiratum gas,aut minerale,
aut quomodocumque putridum, & similia, quae de solis introducta, sui praesentia ideam moibolam in vita suscitare, sive vitae integritatem intercipere
pria habet sphetam suae activitatis,in. tra quam agit, quod a iubjecto se pro-Pagat in totum,' mortem infert. Unde corrosvum haec hortenda sympto mala excitat linguae, faucium,& gulae aspe- Iitatem, aestum, sitim inextinguibilem,
erosiones ventriculi,& intestino tum vehementissimos cruciatus, singultum, tu Lsim, spirandi dit ficultatem, deliquia, pabpitationes, vomitus,convulsiones, manuum,& pedum stupiditates,ulinae suppressionem, dysenteriam, sudores frigidos,& tandem mars sequitur,& capilli, ct pili defluunt. Suffocatis haec prava symptomata comitantur lingua, labia ,
frons, oculi, totumque corpus intumescut,quale hydropicorum esse solet. C Put perturbatur , gravitas sequitur , ct vertigo, delirium. animi deliquiu, musculorum,temporum convulso,tremor,
oculorum rubedo , lacrymae involiint 1iae. laterum dolor, pectoris gravitas,anhelitus dii sicultas,copiosi status in inte- ais, priori morsus crura .vacillant,sH-gidus sudor in toto corpore, pulsus languidi totumq;corpus livido colore is datur. Obstupefactivum vertiginem ii ducit, somnum prosundissimum lethac. go non obsimilem, a quo aeger dissicultet excitatur, & magno clamore ex
citatus statim iterum obdormiscit. Segnis, languidus , ct tristis evadit.
Quandbque in amentiam, surorem,& anhelitus dissicultatem contitatur. Ebtiorum more modo delirat, mo- db rixatur, de modo Varios edit gemitus. Oculos habet rubicundos ; deprominentes. Lingua.& OS ita arescunt, ut ore semper hiante, fiigidum attrali re acrem cogatur. Alvus, ut nihil excernatur arctissime constringitur. Coagulans sanguinem,s ab ictu, vel ab inflicto morsu dependeat, prim de vulnere sanguis emanat purus, deinde pars livescit, nigressit, totumque corpus nobilem in tumorem attolitur, nunc st Vel centem, purpuraseentem , vulscem tem, & nunc nigricantem. In parte laesa vehemens calor, & pustulae excitantur. Succedit inappetentia, Vomitiones biliosae , singultus , vertigines , mentis stupor, tremores, lipothymiae , anhelitus difficultates, Parvi pulsus, prosundus sopor, Sc. Hine si venenum , sive corrosivum , suffocans obstupefactivum, sive coagulans intra vitae domicilium receptum, sive sit suscepis in vitam diveis modὰ agitat, quatit, perturbat,& sua praesentiae in
varios impellit motus praeternaturales, ut in furorem , iram, terrorem, pav
rem, tristitiam, 'c a quibus agitatus vitae spiritus tales deficiant motus, extinguitur. In tanto symptomatum
conflictu vitae nostiae spiritus in suis functionibus pervertitur , & si juxta P Urietatem veneni digestiva, vitietur,
720쪽
C Ap. XVIII. De Ictero ex Veneno. ς I
alleliauit distributiva, statim icterus sivit, tormentillascorroveria, ruta e emergit. Itaque si venenum assumptum, praria, sordiu , c. c. terra sigillata,
venenatus morsus , sive Lues Vene- bolus arm. ag. theriac. theriaca, mitria
rea quoquo modo digestivam vitiet, & datium , or viet anum , eleel. de pace simul distributivam alienet in prom- juniperibea Oar, unicornu, ctc. Sed uti-ptu erit ictetitia. nam haec toxicato prodecent, sicuti a vulgatibus decantantur. Miramur Signa, Prognosta sane curandorum venenorum artem
ad hystrionum impost irasse transtulis signa ex causis supra allatis patent. se : Magnates, & Priacipes hoc intel-Qub ad progno sim verb icterus peri- ligunt, vident, suunt, nec sibi ipsis
culosi elle solet, ct quanto venenum prospiciunt cum venenum potius in au nocentius, a quo provenit , tantb pe- ro, quam in lignea paroxide bibatur. siculosior censetur, attamen a Lue Ve-Si venenum universalibus praesidita
expugnare instudit medicus , ambulabit in tenebris , de toxicatus sedebit in umbra mortis; nam si,alsumpto co
rosivo, ut erit arsenicum,merc. merea
rizatus , &c. propinabitur theriaca . nerea periculo vacat. a
Indicatio hujus icterhiae curativa est, ut venenenum ea via, qua corpus mithridatium, Inicornu, ctc. utique il- subivit, si fieri potest, educatur, & ex- lud reportabit iuvamen , quod ex unpellatur. His ritE peractis, evanescit guento hernia. Dantur multa alexipha ictetitia. Si per os venenum fuerit as- maca universalia,ut theriaca de mumi sumptum, illicd e corpore evacuetur arcanum Theophrasti, electuar.nostrum, emeticis, quae leniora sint, & una len- ad quavis venenigenera,cujusmodionet orem habeant, ut salia corrosiva,& sul- Napellus, virus aranearum, busenum , phura instaminabilia obtundant, de re- thora , cerebrum felix , menstrua , O .fringant , & simul iis immistum foras Sed haec non reperiuntur in pharmac detrudatur. Talia erunt ex pinguibus, polio. Necessὸ igitur est venenum co-jusculis, oleo, butro , lacte , c. para- gnitum haberi, ut speciatim alexi phalta , quibus addere alexipharmaca , & macum naturae veneni exhibeatur, v. g. mucilagines, quae vomitum non cohi- mercurii sub ali nullum praesentabent, non inutile erit. Exhibeantur in neum remedium, naui at alia,quorum
quantitate, & pluries, donec nulla ve- defectum lixivium supplem, aquae Tuneni suspicio ex sapore odore, natisea, phaniae succus limonum,uel mali citri ,& dolore sentiatur. Intestina clysteri- dummodo non celebrata fuerit phaebo-biis pinguibus, ct mucilaginosis, si tomia,Napelli OLearari aseu Maiσhi in ipsa descendetit eluenda, & mundan- li ex scorpionibus , es c. da sunt. Phlebotomia, & catharticum Si verb icteritia a morsu vel ictu ani-
est ipso veneno nocentius Post evacua- malis venenati pendeat , curandi ratio tum venesum ad alexipharmaca recur- etit, ut veneuum stat i m soas pellatur,xeudum est: quaedam n. sunt commu- ne ad interiora serpat,ut inhibeatur ; &nia , & quaedam propria. Communia laudem si in venas, vel arterias se in si P. r. sistiani Traiisa Medica. M in m m Rua
