장음표시 사용
741쪽
C A p. XIX. De Melancholia HI Ochondriata. cca
..arte factum aurichalcum sunt ipso clis omnem suam activitat cm in siilphure, sybe pondorosiora, & tamcn in melan- vel aceto exerit, de adstrinsendi vim chol a hypochondriaca non condit- acquisit. Alii vinum chalybeat una pa-cunt. Errant vulgarcs cum G ileno rant, eum infundendo in vino albo,vel assignando chalybem frigidum, & sic Vin ciniarum tempore conficiunt,quae cum lapidi illum comparando , cum ex chalrbe medicamen a per incialem aperiendi vi insigniatiit , nam calidi est exhibent inane iejuno stomacho, do eo aperire, attenuare, dcc. Rciatur chaly- sumpto, una, vel alicta hora obambubem cum humoribus mel incholicis, & let aeger, ur facilius distribuatur,sed a ad istis cognationem habere, sed pro clivia petat loca, deinde qiuviat.Si vi triobauda hic cognitione testibus de- res sint infirmae exercitiam omitti postituuntur. test, & aeger in lecto decumbens athia Chalybs corpus metallicum est , ac mat, dc a medicamcnto sumpto , qu proinde in alimentum cedere nequit, tuor elapsis horis,prandeat,vel si fuerit& quia etiam crassioris est substantiae, Vinum chalybeati mi,in prandio post ali- in penitiores corporis partes penetrare quot bolos hujus cyathulum bibat. non potest , ac per alvum exturbetur Vel tandem , si anni tempus fuerit neccile est, de una cum eo humor me- 'portunum post suscientem purga-lancholicus imbibitus evacuatur , ve- tionem balneum aquae tepidae Per ali-rum secundum hanc doctrinam tan- quot dies usi irpant ; quandoquidem tum modb in primis viis haerens , sto- Galeniti 8. de Ioc. cap. 6.Solis balneis mactro , & intestinis prodest , de cum aquarum dulcium te multos melanch dejicitur , foeces ni rae redduntur, Se licos absque alio medicamento sanas lenisi fimi , parum felix crit chalybis jactitat: Sed haec sunt aquarum dul- usus,& ab eo abstinendum.Non itaque cium remedia. Miseri hypochondriacit, par, lienem, mdlanzeruun , dcc. pe- Optatam salutem mcdiis in aquis stu-netrare , dc morbum curare potest. stra Pitcantari Quomodo chalybs operetur in hac aia Scrum Inc dicatum, vel copiosum adsectione in nostra curatione dic mus. plure, praela Gunt dies. Tandem so- Exhibent chalybem vulgares variis lent in cruribus cauteria aperire ad ex- moris; ulli namque eum stibii .iter li- trahcndum somitem illum melancho
matum propinant ; alii calcinavim, licam , de plura alia in hoc morbo ad alii pii cis praepar.itum, pr aratur,dum ducular, scd barda, quia ipsi bardi, me-
ejus limatura in aceto maceratur,postia: odium siccatur . de tandem ttituratur. Chalybis .siibtiliter limati in substantia citra ullam praeparationem a Pij. ad 5j. exhibent in aliqua confor-Va , vel syiupo: sed poli aliquot do
Unum tantam in melancholiae hypochondriacae curatione monemus post tot incassum expcrta remedi i naturae reinlisionem dandam , & a nudisses suo pondere stomacho fit molestus, camentis abiit rundum cile per aliquod Vomitum provoc. t, de alvum tu ibat. tomposis spatium; in curatione, ct re- Cum cili ure calcinauis , vcl aceto mediorum cursu hypochondriacos marrae Paratus omnino inutilis est, quia xime a vulgaribus torqueri, de a quiete vcr.
742쪽
veto melilis si liabere, & convalesce- derate victitet , ut famis reliquiae macre , ac proinde multos sic aegrotantes neant, duin surgit a mensa. Viici cibcurationis tempore nihil commodi bPrum varietatem, Jc quamcumque in perceptile , demitto vero medicamen- ordinatam diaetam , quia nobis plurestorum usti, di ejectis medentibus , qui conciliamus morbos, nam totius vitae sibi, non aliis medentur fuisse comperimus. Nostra Curatio. Si nullus morbus est , qui exactam ct exquisicam expostulat diaetam , haec restitutos caido in sobrietate conii illi. Conducunt itaque carnes agninae , vitulinae ,
vervecinae, bubulae, saltim juniores, &tenerae. Conveniunt etiam pulli, gallinae, carones, Perdices, phallani, itat-nae, aviculae montanae, merulae , rusticulae, turdi, tubeculae, alaudae , ficedu-
in affectione hypochondriaca neccila- lae, &c. In varia edulia, variisq, modis ria est, clim a diaetae erroribus sitam prae arati, quandoque elixi, sed ut plu-cimat senesin, de foveatur; idelique hypochondriacos cruditates fugiant Dportet , quantum fieri potest , imbiaeque debere multum implexi, neque etiam jejunare dicimus , cd quod tam excelliis , quam desectus admodum melancholicis est insensus. Mut i ex
quisita diaeta ab hoc morbo non ad modum amictitantur , nec palum ad hunc expugnandum prodeste obse va-
mus , & sine ea medicamentorum usus parum, aut nihil confert: verum hoc diaetae nomen non tantum ad cibum,&rotum se protcndit, sed etiam ad sex
illas res non- naturales dictas , inter
quas primum sibi vendicat locumrimum inassati, hoc ii mque modo hypochondriaci melius se habent, quia acor in haec cdulia agit, & agendo patitur , ct patiendo enervatur , unde alvus lubrica redditur , quae ab aciditate conssipabatur. Fugiantur carnes suill α. hii cinae,c .iprinae, bubulae vetustiores , ccrvinae, anatum, anserum , talia carum, & sinites duriores, ac pingue , quia noxiae sunt. Carnes sale conditae, vel sumo induratae , & cxsccatae omnino vitentui, ut etiam pcdes , ct animalium viscera; ova recentia, & tre- .mula non sunt inutilia, juscula pullorum , gallinarum, Sc. mediocri r incia quantitate sumpta hypochone fer, quem moderate silidum , & dilorum ae lium temperant, nimii ve- purum cise ooortet, hinc frigidus, bo- r. quantitate fluctuationes patiunt. realis , de auliralis vitetur,quia hypo, Nocent inter pisces carpiones , anchondriacam p .rit affectionem, & hac guillae , cochleae , tingaei, cancri, piratione frigidas incolentes plagas hoc ices duri, sepiae , ostreae , polrpus, &morbo intestamur. marinae, plerumq, lupi imis exsiccati, ut Cibi sit boni siucci ,& sacilis di- & muria durati,vel fumo siccati. Iuvant gestionis , sit calefaciens , ut obstrii- pisices saxatiles , ct ex puiis aquis, lupi,ctionem tollere possit. Nimiam scr- percae, &c. Declinentur cibi detrae coculorum repletionem vitet hypochOn- ctionis, ut legumina, imb in cibis. quaedriacus, neoue admittat alimenta, priussi fl/tum corrigunt semper admisceantur.
quam diaesta sint , quae prilis sumpta Fructus plerique rejiciendi sunt , tum sucrinu, bene masticentur .& ita mo- ullurimasu dulces , ac Batulenti , Sequi
743쪽
qui facile corrumpuntur , praeter pas- aperientia lunt. Panis conficiendus estiuias, de pleneas. Cappares a vulgaria ex farina cum sursute, non vero ex fi
bus cominendantur,verum magna caua re farinae. Non pos timus non vulga-
tela sunt usurpandῖ, nam non soldm rium medicorum ignaviam , vel callidit sicilis coctionis lunt, sed quod 1 G ditatem criminari, qui hypochondria
jus ac tum . quo condiuntur, humo- corum languentem stomachum oleriarem, quem dicunt, melancholicum bus refrigerantibus in farciunt, ut eΠ- fermentat, & exaltat, ac proinde in divia, cichoreo , horagine , cucuibita, huc morbo acetum tamquam toxicum &c.quia har herbae facile acescunt,& in exulet. Proscribuntur oleo se, ut olivae, stomacho corrumpuntur, & corruptz-
muria conditae; nuces juglandes amyg- la selet quandoque alvum solvere , sed datae, quia oleosae, & hac de causa ut plurimum , de fere scmper per assi cleum hypochondtiacis est lethale veta duum pthialismum expuuntur, & idibnenum ob occultum acidum quod coia- hypochondi iaci validi sunt sputatote . tinet. Nocent proindὸ ea, quae acidum. unde sodices exsiccantur, & alvi ilrpti sive manifestuna, sive delitescens ha- citas inlignis oritur. DLus non creavit bent, quia acidum praeexistens maximὸ pro hominibus herbas, sed pio bestiis,
adauget, malum augetur, & ipsum acia Dam Herbam dedit Iermitivi heminum, dum exaltatum intendit ,& viscera eis ct qui hei bis vel curatur homines metia agis acorem concipiunt,humores in- rito bestiales appellari debent. ctallantur, & malum pertinacius eva- Qtiae tes, cur hic Neapoli major hodit, spiritus animales quodammodo fi- minum pars hypochondriaco malo la suntur, torpiores redduntur, debili- boret tantur, nec facile restaurantur , sed Respondemus vel ob inordinatam sensim deficiunt, Se influxus ad vi- diaetam . vel ob cibi, & potus variet scera pervertitur,tubuli majorem nan- tem , vel quantitatem, quae a stoma ciscuntur obstructionem , de hinc let- cho subigi nequit , ct in acidam, vel na malorum. Eodem modo vitentur nidolosam degenerat substantiam , vcl, sacchatum , bellatia , ct mellita, ut & haec est genuina causa, ob pravam magna irruporum multitudo a vulgati- victus rationem, qua omnes indisci i-bus praescriptorum , qui ex accharo, minatim neces latib utuntur. vel melle conficiuntur, & eab saeclia. Quo ad victum inprimis olera non rum, di mel palato dulcia videantur , natura, sed arte hic conficiuntur, ac tamen occultum L l continent. No- proinde criminosa sunt, nam horti, dccet lac , & ex eo lacticinia, quia facile viridatia, quae olera ubertim plo quoti acorem concipiunt, quae ex farina con- diano victu fugerunt, totius Civitatis ficiuntur, ut lagana, placentae , eliciis, latrinis,& cloacis stercorantur,saginan- spirae, &c. qincquid crassae, & viscidae tui, unde tellus sere mentatim oleti- est substantiae, quoniam viscidam, te bus luxuriat. Vocatur Neapolis olerumnacem , oe glutinosam nasci laginem Civitas. R Neapolitani pet enton pariunt , ct facile ab intervo acote masiam praeter omnes Oib s nationes acescunt. Im et olera asparagum apiam. olerum lurcones dicuntur, vulso Ma-
dc pctroselinum commendamus, quia iis Felie , ct tot sunt hic sola olito
D. Car. Musitani Trutina Medica. yp Pp iis,
744쪽
ccc Trulinae Messicae Li B. III.
Ita, quot vicos habet Civitas, & in
acervos asturgunt olera. Sunt proinde olera itercorum soboles, pauci nutrimenti, pravi succi, subtilis , &aquosi,
ae insigni humiditate excremcntitia potiuntur, quae facile in acorem transeunt: sunt itaque olera vel paupertatis , vel bestialitatis indicium. Sunt Parthenopaei Pythagoreis non absimiles, qui oleribus vescebantur , utpote quibus animata interdici putabant. Omnium generum fructus esto sint uberes , jucundi , dc suaves, tamen ob propolarum dolum ; & quaestum acerbi. & immaturi ex arboribus vi simulauseruntur, & in domibus subterraneis tamdiu asservant ut , donec citrinum, vel, pallidum nanciscantur colorem, &maturitatem mentiantur , & sic venduntur : Cognoscunti autem Ruia pediculi sunt exsiccati , attamen semi- corrupti, ac proinde insuaves,& insi-pidi experiuntur; fructus nimque in arboribus maturescunt tanquam foetus
in utero matris , extra vero corrum.
Puntur. Vel immaturi, acerbi venduntur , de tunc eb magis ab omnibus emuntur. Sola ficus recens inter fructus cam sit fugax . hos non patitur, manes , & artificiosa maturitate carenci ad ejus maturitatem etiam urgendam acu oleo delibuta grossorum oscilla terebrant coloni. Quandb naturae ordine servato maturescit , tun
ejus usus est magnum palati oblectamentum , ct utilis ; nam optimὶ nu-rrit, impinguat, alvum lenit, juvenum vires auget , senibus meliorem A. cir valetudinem , minusque rugarum,. vires adiuvat, & idcircb athletae alim Ioc vescebantur cibo.
sta nς. quaadbque sint eiu-gues, ob pravae qualitatis pabula sunt
injucundae, in tu aves, de omnis saporis expertes, nec easum pinguedo condicfercula, imo quandbque putent, dum
lani, has in puteis , diebus quibus
vesci non licet , asservant. Aves, &sylvestria animalia; quia 1 di isitis veniunt locis . eorum carnes ut plurimum putidae mandantur . est b optima
Pisces , quorum omnis gcnetis nocstrum Panhenopaeum mare maximam seppeditat ubeitatem ; optimae sunt notae, sed minoiis nutrimenti , quai carnes, attamen quia in hypogaeis didiconduntur , ut diebus , in quibus car- ωnibus vesci nefas est , cato vendantur
pretio in isto piscatio , ubi a loci algore exterius recens capti videntur, in-tiinsecus autem, putrilaginem condun
Q ab ad potum , esto vina sint pretiosissima ,. uberrima. generosa, & suavissima, tamen adulterantur ab Cenopolis, vel sunt sulphurea, vel alumino-nosa, nurosia, armoniaca, quae ab AEnaria Insula ,. MI Puteolano Neapolimi advehuntur . vel quae circa Vesevi culmmeni, vel radices fiunt, vel quae in cunctas Parthenopaeis agris producuntur quia omnes fere soli partes salinis, .sul phureis, aluminosis, nitrosis,armonia cis , & vitrio latis resertae sunt particu lis, cinae intra nostrum, corpus sulti v Erse insinuant ,. aptae sunt huic morbo
A quae, quas pro stigiditate,& bonitate in deliciis; habent Neapolitani, sunt:
tis sornicibus per M. P. in Urbem pecistibi erraneos cuniculos lateritios in vehuntur, quam totam irrigant, & in
745쪽
t m in depressori, quam altiori Vibis
Parte locatas , pro quotidiano usiuquaedam aedilicia replent amplissima,&profundit lima , quae vulgo Parthenopaei Formali appellant: sed earum bonitas, simplicitas, de salubritas a tot extraneis quandoque, ut fetibus muti bus , gallinis, aliisque putrescentibus, quae tu ibi suffocantur, occisorum cad Vera , in quae quandoque injiciuntur omittimus , vel cloacas, ut almnis elapsis nolitae domae evenit, quae in haec prorumpunt, Sc. vitiatur potiluitur .depravatur , corrumpitur; Constat itaque ex hac prava victus ratione , quae inevitabilis est, & aliis iustis
de cautis . quas omittimus, omnes sere fieti Neapolitanos hypochondita- cos. Sed cibum hypochondi iacis aptum
Circa cibum monemus', ut nulla committatur cruditas , idcitcb in
xima stomachi habenda est latio, qui in affectione maxime laborat, & petapetuo hujusmodi aegri de stomacho, Sect capite, quod compatiIur, conqueruntiat ; non n. stomachus semper, de in omnibus eodem modo se habet, ct ob vitiosum , quo nutritui alia mentum , non nullos cibos saepe pe-
.culiaritet, a quibus laeditur, refugit, quorum electionem dissicultet alic-quitur aeger, & meditius, praesertim in morbi exordio , quando illo te pore magis amigit, donec sibi medicunam , & suimet medicum se essiciat. Ac proinde non semper cibi tenujores, ct qui facile alterantur, conducunt, cium in iis , quibus nidolosa cruditaseli familiaris , tales cibi facilE co rumpuntur , ac propterea id exhibendi non sint; sicut contra iis, qui
acide cruditati sunt obnoxii , cibi,
qui vulgo frigidi dicuntur , ut olera
non conveniunt. Eapropter ad peculiarem cibi naturam respiciamus oportet e ea itaque alimenta exhibenda sunt. quae aegrum optime tolerare, conc
quere, & sine ulla molestia distribu re animadvertimus. Ideoque parum refert, an cibi boni sint, an mali, qui exhibentur, sussicit, ut optime con coquantur , de distribuantui : siquiadem cibi etiam optimi, si non benὸ coquantur in stomacho , plus nocent quam deteliores, si optimE coquantur. Potus sit vinum, quod hic lacrima vocatur , benE dilutum, maturum, defaecatum, antiquum, suave, ct lene ; vitetur dulce, adstrigens, austerum , acidulum, cras Iam, novum,
ct album, quia natu lentum est ; vinorum varietas , & ebrietas omnino fugienda , ne stomachus obruatur. Si aget vinum non bibat, aqua fassastas utatur. Non bibat priusquὶm. nisi pro ratione alimentum allum pserit. Motus corpo tis sit moderatus , nec excedat, sed sumpto cibo, exercitia vitentur, & desidiae, de quieti incumbat ager, non legat, non scribat, neque acu , vel penicillo pingat, de interposito spatio moderatum admitta. tur exercitium. Multum conseri exe citium , nam calor, qui motum excutat , humoles attenuat, vasa aperit,
ct obmuctiones lenit, quadere mulii hypochondi iaci solo corporis exercitio , s non curantur, melius tamen
se habent, di praesertim si proprios ie- linquant laces , & itinerantur animi ratia, scd non pedesties per dive os pagos , oppida, & urbes , ibique per aliquot dies inhabitent. de deindEdomum repetant. Annis elapsis Donatiu
746쪽
cm Trutinae Medicae L I B. III.
Cosmus Cera uolo nostet compatet Mornatarius, vir integerrimae plobit iis ad mortem usq; ab allichione hypoc ondriaca ita torquebatur, ut actutum moti v debatut , post multa , ct incalaum adhibita remedia , tandem , quid agendum, nos consuluit , quem suasimus, ut animi gratia proficisceretur, de cito vecta, Romam plofecti fuimus, &ptimo die adeo sanum se sentiebat, ut multa milli alia in itinete quotidie pede litis conficiebat , quando Neapoli vix giei sum movere poterat, & in pan. doc deis quicquid apponebat tu, manis debat : Romae vero , quia Quadragesim e tempus recurrebat , ct carnibus vesci nefas erat . fabis, ciceribus, faseolis. lentibus, plototomis, aliisque Oleribus, traiecibus in sui natis carotis,alitiaque Quadi agesimae tempore quibus uti licet, citra lalutis noxam vcscibatur.& quotidie totam percurrebamus Urbem , tandem incolumis factus domum mari reversi, i de nunc quotannis Equotutici , & Salet ni nundinas petit , ut majori salute riuatur , &1emper velut altera plicenix Neapolim repeti Quantum valet corporis exercitatiυ pro hujus morbi piae servatione, dicant rustici, qui ob exercitam,& labor lolam vitam nunquam hoc corripiuntur morbo , de tamen prava utuntur victus ratione, di innumerato letant incommoda. O utinam exercitium vindi possiet a medicis , . nam diistiores fierent.
Quies nimia quidem noxia , ct etae
omnibus aliis sex rebus non-naturali. bus apta nata est lumc inducere morbum doemoniacum , quadere multi hypochondi iaci , post vana medicorum cxperta medicamina, de aes a medicis, α stelas emis expilatum Meroicistis Monachis te se committunt , ut quῖ quid tu petiit, ab his arte doemoniaca expiletur. Mulicres ob vitam sedent aream magis, quam viri hoc assiciunturmo ibo, qui ab aliquibus hypochondita uterina vocatur, quia semper compatitur uterus. Ob hanc eandem causam magis viti docti, quam indocti, Se rustici hoc moibo vexanturia Mulieres namque pulvinatio pro consciendis laciniis, de docti libri incumbentes ii curia ali proni sedent, unde ventriculus, pancreas, de alia aded comprimuntur, ut succus libere perreptare, neque de bite colligi possis, sed stagnatione acescat neccile est, ac spiti: ibus vix ad ubscera commeatus concedatur ob muruculorum , de visceium complicatu
Somnio sit mediocris , tempestivus,& nocturnus,vitetur diuinus & diuturnus, ne spiritus animales nimium o torpescant, & in viscera non inquant, quia ipso tum tonus cellaret,sbi illae laxiores redderentur, & vilcera suo non fungerentur munite , D plo animo adiuturnis cutis televando fieret lethicol anguineus.
Vigilia non nimis protrahatur; qui spiritus animales ab lumendo nocti i itaque somnus, ' vigilia convenientiae
terminos non excedant. Excreta, ct retenta sui am scrvent ordinem. idcircbalvi excrementa ingestis proportionaliter respondeant,& hys chondi iaci qui aluum habent laxam, tabis , vel saltim seiret quini die scybala Vprunt, levit et ais guntur, vel malum non ad eb sentiunt , quia semper in egistic ne aliquem producti portio nem deponunt, ac p oinde qui talita illictitantur morbo , os clausum,.
α Podicem apertum , idest sobrie
747쪽
vivere de alvum lubricam habere debent. Mens tua in sum nis, ct in viviis haemocilio ides , aliaeque consuetae evacuationes suum servcni cu sum , nam excernenda retenta vitium capiunt , mora acescunt, de malum intendant : nimiae ver b excretiones spiritus plane ςxauriunt, ideoque compescendae sunt. Animi motus vehementiores reclaratione cohibeantur , ut titistitia, quia spiritiis petiuibat animales , totque in suo motu naturali fis i , qui tamen nunquam subsistete , sed perpetuo se morere deberent, in tristitia namque spiritias animales consteriatantiit , Seperterriti, quo aufugere debeant, nesciunt, de eundem tritiem allectum priamo sentit stomachus, ubi primi ici tiunt ut insultus , deinde hunc cordi eommunicat, illud conlii ingit, de mo .lelliae lenius percipitur, corde ita cQn-R: icto , sanguis intra cordi; sinus stagnat, in coagulum abit unde allidua suspitia , anxietates , lati caliones, de cordis lipothymiae hypochond: iacis obveniunt si equentes. Timor, qui est mentis de in tanti, vel su uro periculo trepidatio, ablegandua et hic praecipue hypochonati acolum mentes asilictitat, qui semper ne ino
pinato praecipiti occumbam mori .au, o volutant. intimo te omnes spiritus petiet titi intenta consterna: ione , ut se sospites servent: muti tam cordis arcem petunt, & sanguis in toto corpo re es eius , ct veluti vappa , in veni M& arteriis remanet, hinc savguis coit, tremor artus occupat, genua labescunt, appetitus perit, comae istant, de vox haeret, excrementa propter tesolutionem sponte fluunt, de id toties, quoties Prava eveniunt si me tota aca, niendus itaq; timor dulcedine spei, tu a filicto tum medicina eii,sse dam spirat, sperat aegrotus. Proscriba imir idcircbmaligna, de graviora animi pat hemata,
ut incialitia, anxietas , ira , timor, tristitia, dec. quae vel sola hunc affectunt
producere , ves p aesentem milis fovere modis , vel augere valent. Admonuio. igitur, de exhortatos volumus aeg olos , ne his malignis animi passionibus sei etiant , qaatam alit et frusti a medicus curationem tentabit, quia pro his non potitur medicam ciatis, quae animi pars iae; deleant, sed tantum dexteritate quadam uti poterit, qaae quai do 4; non collimat d scopum: qi apto. pter pote ite isse tui medicus aeger, aliter sui iplius carnifex erit. Maximope: e be.
nigui animi a sectus prodesse possunt. de in primis gaudium, quo median: e
spiritus animales cerebrum petentes jucundas producunt in agi uacioines, den rivosum genus vege . ius actuant, qui illico ad pectus derivantur, tunc cordis musculus plenius vibratur, & sanguinem rapidius gaudium extrudit, &veluti flammam cia ius accensam cum vigore per totum corpus dissundit: Cum sit itaque a Tectus iste melanctio-licus, ejus unicum remedium erit ib-lum gaudium, unde sequentcr hos veris si los pro morbi curatione hyp chondi iacus obier veri Atra melancholico regnat, si is cor
pore bilis, Lata ede , lata bibς, iata Ge , lata
Conducit quandoque ad melanchol iam leniendam Veneris palaestra , haec namque Venus ab antiquis pulchri. tudinis , deliciatum , voluptatum,
748쪽
suit, de optimum est contra melancholiam remedium ; suo namque igne i littus ignavos reddit alacreu, cota polis tot potem fugat, humorem illuviem sensibiliter, & insensibilii et exturbat , appetentiam excitat, somnum conciliat, de melancholicos laetificat, di eb magis coinvenit Venetis usus,qu amelancholici sunt flatu lenti, ac proinde salaces. Melancholia hypochondriaca set sannunquam curatur, potest tamen ita minui, ut aeger sibimet persuadeat se ab illa relictum esse. Plim im scopiis ad p:oductum dirigitur, quod semper obtervati debet in medicina , quando a producto calicae ablatio impeditur. &quia hoc unica vice auferri non potest, pluribus tentati debet. Sordes sunt in ptimis vijs, & i medicamentis actio. tibus, ct vehementibus, & ipsae caulae ita exacerbantur, ut malum duplumessiciant; quapropter inter purgantia eligenda sunt lenientia , ct stercorace . interdum tantum vomitum ciere
debent, interdum alvum deiicere, ii
terdum veto utrumque exequi. Statuitur quale debeat elle medicamentum a loco, sive receptaculo sordium. --mitoria sint miti l lima , & senicietsi vitrioli, quod alio capite etiam juvabit. Dasis sit B; . pondere , quae tamen
augeri poterit, si magna excrementorum copia adiit, & aeger tortus non
fuerit ab aliis medicis. Alvum deiicientia erunt Tartarus sive simplex, sueta cremorem redanius, sena , ex quarta Iura feri poterit, manna , sed haec
non semper convenit, hibet n. annexum nescio quid laxativum , quod de scammonii actimonia pasticipat, q α
maxime huic adversatur affectui.
Utilitet conficitur medicamentum ex sena , ct tartaro introdussum a Paulo Smilio , quod Panacea , Ic apolia. tana nunc dicitur, & nelcimus , an apposite ad omnes fetEtroibos adhibeatur , servanda tamen sunt aliqua issaquae compolitione , & exhibitions, quae in nolita oro echia posui tuus. ,ed advertendum est , ne aqua nimis, qui in par est , moveat , vel minus, nam si primum evenerit, talium actimonia exaltabitur , styplicitas augebitur , ct malum milum in modum augebit, augens aciditatem succo iura
in stomacho. xistentium , & in aliis partibus. Aquae admiscent alijyob μdium , & alij utuntur loco aquae syr. sumatiae compos. & sy t. alijs magistralibus polypodum admiscentibus , de
quandoque etiam alia vehementiora cathartica, edocti ab aut botibus : Sed hi quam maximὰ errant, nim polyp dium eraesertim , ut expetientia constat , ferini quid habet, & malum auget , ct hoc timebat Galenus , cum diceret se solis balneis, victuque humido , huiusmodi moibum curalle, quod
tamen experientiae non respondet; subdit tamen sortiola remegia requiri, cum diuturnus factus est morbus.
Poterit etiam ex sena fieri syr. quem
aureum , seu regium vocant , paratuc
ex sena, & tartaro. Aliqui addunt. vel siccum , vel ιincturam ros pallid. cujus dosis est j lv. vel v. ad lubricitatem velli tantum procurandam Gilicit ji. Ad hoe etiam deservit diata tari Confecilio , cujus destriptionem exhibuimus. Unicὸ prodest extractum de ammoniaco , vel ejus pitulae, quae sequenti fiunt modo: ta Gumini Ammoniaci I i. dissolue in aceto, ct per pannum ira i ciatur, adde
749쪽
incorForentur omnia , ct f. massa Gn- servanda in aluta malefasta M. anisor.
de pia per iniervalla υ. 94. ad 5j. O
. 'lula. Diligenda igitur est cuiatio ad sermentorum correctionem, de quia haec arcana postulant magna , ct in plurimum aliunde fermentis advenit noxa,
ab excrementis scilicet selinis, a quiabus inficiuntur, haec sunt vel avςι- vincanda . Vel deprimenda , quibus ablatis , vel depressis ob tructioni quoque contuli iuc, & quia ui plus tiarum hae sunt vita lata, & acida, deprimuntur remediis a nobis explicatis , in quibus caute procedendum est : domi mentia iratui lint simul evacuantia, talia sunt medicamenta, quae ex Marte palantur, dc licet uberiot ejus pi ventus , de frequentia , qua ubique eitat, nonnihili sibi derogare videtur, cum paucis expensis ex eo parentur pharmacae c&n ea ibium sint rara,
quae cata , at amen recentiores chymiam profitentes , varia iucunda , ct luentabilia conficiunt, esta crudum, , limatumque exhibeant noliri barbati, quasi tu ut hi num itomachos ferrum di- serentes habeant hypochondriaci. Sed antequiun ad medicamen a martialia deveniamus, inquitendum, quid sit Mars , scilicet seirum, quid chalybs , & quomodo melancholiam hypochondriacam curet, quomod. aP xiat , & adstringar.. Mars est corpus metallicum constans ex copioso sale. acido , minimo mercutio , & modico sulphure , cum sufficiente quantitate terrae cratiae , indigestae , de immaturae. Diiserunt Mars
magis maturus, & praeparatus . cum
sit durior, & purior. Fit ex ferro ch lybs attificialitet, si fiat S. S. S. cum salibus athalibus, vel cum carbonibus , qui magnam salis aikili copiam habent , ut lunt caibones fagi, saltastari, rasura cornu tauri , & similia. Mars copioso acido non susscie ter saturato abundat : cum ergo stra-ttilaatur cum salibus aikalibus fixis.
aut cum rasura coinu tauri, quae compioso sale volatili constat, talia ath, lia, sive volatilia, sive fixa in Mattis
potostates se insirmant, uniant , dcconjungam cum acido maitis, & marei majorem duritiem , ct firmiorem elaborationem conciliant, ct ita matruin chalybem mutatur. Hinc fabri ferrari j saepius marii candenti , scilicὸ:
ferro animalium cornu aliticant , dcdam igniti martis beneficio cornum liquescunt, eorum sal volatile in mat-tem candentem se insinuant, & ejus acido saturatur . & materia fit durior. quam alias ferrum. Verum haec diis rentia est tantum accidcntalis inter se rum , & chalybem, cum utrumque sic de familia seriea ; magis defaecatum, deputatum , & dutius, atque exinde
etiam stabilius est corpus chalybis, quam serium : est proindE chalybsilium auae vitae usibus accomodatius. mars vero , scilicet Lirum multis depellendis mobis idoneus ; .chalybs namque salibus aikalibus ,. vel volatiliabus , vel fixis saturatus, idcdque substantiae compactae est. & salia acida silvestria absorbere non potest r Mars, vero quia nou compactae est substa tiae , sed polosus, facile salia acida vult lata, de sylvesicia absorbet. ve
niat in exemplum vitriolumi martis,
750쪽
c'L Trutinae Medicae L 1 B. J II.
trioli in martis corpus agens supra modum du escit , ii veto topra hoc vitriolum martis bis , ter , de qua tecviitioli spiritus affunditur , non dulce icit, ut gustanti patet, quia Mars saturatus est . nec poros subire , nec dulcescere potest. Hi ue proficuus est martis non praeparati usus , quia acidum ab orbet, cjus ac simoniam corrigit . temperat, S: dulcificat. Ea ptOpi r martis limatura in substantia a sumi debet commode praesertim ijs, quo
tum venti iculi tet mentum praeterna
turaliter est acidum, ut martem solvere posIet , vcl quibus succiis pan creaticus eli nimis acidus, de in quo 'rum intestinis acidum est corro suum: in subjectis tamen tenerioribus com
mode propinari non potest , quia periculum est , ne Mars in ventriculi fundo subsideat, de exinde acido faturetur, fiat vitriolum in magna doli, quod vomitum excitet; vitriolum namque martis pondere unius scruptili, vel majoris eli vomitivum, ut vitriolum
Est mais alexis harmacum mel an choliae hypochondtiacae , panacaea ca-chexiarum, digellivum melancholiar,
ct obsituctionum prosi lacticon , dc
nulla alia ratione has curat affectiones, & intra corpus sumptus humorem melancholicum dictum Galenicis , modernis succum acidum salia ae ida coagulativa, sylvestria , & corrosiva absorbet, quae . ddira martem
dissolvere conantur, corriguntur eo
rum acores , de coagulationes diffovvuntur, quia eadem actione, qua in
maciem agermentant, arripiuntur, ab-
solbentur , obtunduntur , corrigui tur , temperantur, de dulcescunt supra
metallicum mattis corpus , quia dς-bi lia sunt ad iantem martis duritiem, Se
firmitarem ac tandem ab orpta, ct victa praecipitata secuin per alvum educit. Martis proprietates sunt variae, nunc n. adit ringit, nunc aperit, ct resoluit: hanc operationis diversitatem oriri existi immus, quia cum Mars constet ex
mercurio in minima quantitate , sulphure modica, copioso sale acido , destinaciente terra damnata, si principia activa in operatione, ut mercurii, sulphui is , de salis particular per calcinationem evapoiescant , & terra damnata tan id in remanet, vel per sulphur, acetum , aliosque succos acidos hae particulae ita maxime aridis saturantur, ut inertes , de effoetae reddant ut ad ablorbendum , variae croci Operationes vulgariter fiunt. Crocus itaque martis aperitivus non est praeparandus cum nimis forti acido, quia in quantum acidum abundat, de in ejus op
ratione accedit, in tantum vis apesitiva impeditur, quia, dum acido impraegnatus est , non potest illud inhumano corpore absorbere. Unde palmcissimo acido praeparandus est mars, quoniam tunc plus absorbere potest in corpore : aliis quaecumque acida facile martem solvunt, sive sint mineralia , sive vegetabilia. Fit itaque crocus martis aperitivus per solam aquae simplicis effusionem , si martis limatura subtiliter trita diebus caniculariabus aqua si .rplici irroretur, de radijs solatibus exponat ut, & intra paucus
dies eadem martis limatuta in crocum vertitur, Se ingens excitatur citetvescemia. Quidam aquam simplicem sale ab synthii fixo acuunt, de tali aquae in
loco tepido effundunt martis limat ram , de sic crocum mattis aperitivum
