De sanctis Franciae cancellariis syntagma historicum. F. Franciscus Lanouius, ex ordine minimorum, recensuit & notis substrinxit. Atque vno alteròque schediasmate de cancellariis amplificauit

131쪽

vota veluti postulauerat impleuit, clericatusque habitu decoratum reddiderunt. Sicque ex eo tempore coepit ipse vir Dei amore sanctarum scripturarum legendo feruere , assidueque dulcissimos earum fructus intelligendo carpere. Cumque acumen ingeni in praefato iuuene beatus pater Vuandr sidus pollere cerneret, diuertarum, o hi minum copiam concire ei tribui iussit. Quae cum sedule legendo percurreret, cuiusdam sancti B priris senterniam reperit scriptam continentem hunc modum monachus vivat in monasterio sub unius disciplina patris, consortioque multorum ut ab alio discat humilitatem, ab alio patientiam. Haec caetera legendo percurrens, culosque achrymarum imbre perfundens tractare attentissime coepit qualiter haec operando valeret implere. Primo quidem custodem omnium virtutum humilitatem in corde suo studuit funa damentum iacere, imitans illum qui ait: Disicite a me , ιia mitis fumis humilis corde. Et ita Christi iugo suaui,&oneri eius leui deuota submittens colla factus est in coetu monachorum cunctis humilior, omnibusque obediens , vigiliis frequens, orationibus alliduus, spiritu feruens, spe gaudens , Domino ne intermissione seruiens.

Cui etiam data erat ex compunctione cordis per

infusionem Spiritus sancti effusio lachrymarum. Et cum ante vigilias consurgens precibus deuotis

132쪽

incumbens lassesceret, signo tacto ad excitandos Afratres, quo laudes Domini decantarent, inconuentu orationis prior omnibus se praesentabat: in hoc etiam scut&in caeteris actibus, mutabilem monachis viam demonstrans, ita ut vir Dei, qui regimini praeerat loci multos obiurgando corriperet, pusillanimitatem redargueret, pro eo quod praefatus iuuenis nuper conuersus , in Dei opere Lobseruatione legis eos praeueniret. Et coepit eum charius diligere , sicut monastica Bdocet norma nitore religionis deuote pollentem, omnibus modis diligendum. Quadam namque die in conuentu omnium monachorum, raeclarum Domini sacerdotem Vuandregis umumiliter exorabat, ut licitum sibi foret in ope re manuum quotidiano cum licentia patris extra solitum fiatrum opus insistere, ut sua mortificaret membra, quae erant sibi obstantia super terram. Haec eo implorante , gratias omnipotenti CDeo fratres agentes admirabantur super eius Deo digna deuotione. Cumque a patre spiritali quod petierat, sibi indultum gauderet, coepit postula a cum magna implere deuotione. Quodam enim Iempore a climate meridiano, distantem a praefato coenobio palsus tere quingentos, hortatu eiusdem viri Dei, beatus Vuandregis ius vineam plantare siexcolere coepit. Quo in loco praefatus Vir Domini Ansbertus dbis una cum fratribus ope-

133쪽

A raretur, T doricus adolescens, futurus rex, Venatibus, ut sibi gentilitium erat, insistens,ad praefatum Dei hominem accessit, quia nouerat eum prudentem doctrina humilem cultu, sanctiss-

mum imitatione. Nam a sancto, Pontifice Audoen Rothomagensis Ecclesiae, iam fuerat presbyter Consecratus Quem idem homo Christi, sis ancta benedictione muniuit, sacerdotali authoritate de plurimis sanctae doctrinae hortamentis instruxit, insupervi regem eum futurum esse praedixit.

Qu negante id futurum esse, respondit vir Dei: scias quia honore regni sublimaberis sed noueris te multa aduersa in regno perpessurum, sicque laboriosissime triumphum de hostibus tuis adepturum Quod postea rei probauit euentus Adnaec adolescens intulit Theodoricus si pia omnipotentis Dei ordinatio me in culmine dominan- C tem constituerit regni, opto te diῆnum Deo ne-II antistitem , ut perpetua sanctaque doctrina crescat Ecclesia fidelium Climque sacerdos indignum se tanto onere ferendo diceret, ipsumque ex successione hereditaria regni fastigia amplius conscendere debere intimaret, Mille adhuc dubitans permaneret adiecit vir sanctus: In hoc noueris meis fidem accommodandam verbis, si hodie hyemali tempore locus, in quo taberna culum consistit, qui nunc tritus ob vestigia eiu demiaeonior ij caeteris agri partibus viridior ma--

134쪽

Eeat in aeuum. Quod ita secundum sermonem hominis Dei evenisse, omnibus illo aduentantibus indicium est, ita ut usque ad hanc diem locus ille veridior reliqua agri parte appareat, in m

dum tentorij ibi quondam fixi, siue hyemali siue

aestiuo tempore. magna&inclyta istius sancti gloria, cuius laudabile meritum tali voluit omnipotens signo demonstrare ut qui veluti palma in Domo Christi florebat, tali praesagio virtutis manifestaretur populis. Et cum praedictus vir Dei ab opere manuum paululum vacasset, paruissimo retocillatus somno, rursiim meditationi diuin omni conatu erat insistens. Cumque tantae humilitatis atque obedientiae seu deuotionis lumine radiaret, verae charitatis feruor omnium

circa illum corda inflammaverat, Vt miro a cunctis veneraretur affectu Ipse vero semper ardens desiderio futurae gloriae, indeficiens crat in opere Dei. Ergo operae pretium videtur nunc narrare, qualiter vir sanctus in regiminis loco subrogatus constitutus sit. Denique cum inclytus Domini sacerdos Vuanis filus per viginti fere annorum spatia hoc coenobium a primo aedificationis die in regimine tenuisset, iamque foret in decrepita artate positus, ante transitus sui ex hac vita diem languore correptus ad extrema peruenit, interrogatque cum lachrymabili voce yniuersum agmen monachorum , quem e sc-

135쪽

Ametipsis eligerent rectorem. Quibus fertur tale

edidisse eloquiu . duo sunt in praesentia nostra, eharissimi fili mei,hos subrogate rectores. Meumque fragilem recessum precibus vestras protegite, atque mearum admonitionum semper memen tote Christo summo pastori, vestri hodie curam committo, qui os utque in finem perenni tutela conseruet. Qu in coelestis regni societatem, ab angelicis choris suscepto, omnis cateruam O Bnachorum Christi Domini exorat pietatem tri duanum celebrans ieiunium. Qu9 expleto, iubente Deo eligit famulum Domini Lanibertum religione praeclarum, senere nobilem, ex territo rio Teruannensi ortu . cuius genitor Erlebertus

vocabatur, qui plurima praedia praedicto loco

Fontanessensi in ea Temanensi regione felici munere largitus est. Erat autem idem venerandusiant-bertus charitate plenus iudicitia superminens, C fide firmus, consiliis prouidus, in bonitate laudabilis, in colloquiis affabilis , vultu latura decorus, venerandus omnibus, in Christi religione feruens. Et inspirante gratia diuinae charitatis , beatum Christi famulum Ambertum idem venerabilis pater Venerabatur, patrem, diligebat vi filium. Eratque eis in Domino cor Vnum,&anima una. Is autem qui regiminis susceperat curam, ad consulta sancti patris Ansberti, intra .ctando regem Christi secundum normam pa-

136쪽

irum sanctorum, strenue cuncta atque irreprehensibiliter gerebat. Quorum exemplis piς actionis, ac verborum sedulis exhortationibus plurimi excitati carpebant itinera sanctae conuersa tionis. Huic venerando patri Laniberi Theodori

cus rex, filius Cudouei regis& Babildae reginae, largitus est patrimonium aliquod, cuius est vocabulum Dufera quod situm erat ultras uuium Rhodanum in regione, quae proprie vocatur Prouincia, eo videlicet modo, ut hoc praedium monachis in coenobio Fontanelia morantibus luminaria ministraret in Ecclesia, in oleo & caeteris huius rei necessariis. In quo loco praedictus patet egregium condidit coenobium monachorum, directis ex coenobio Fontanella monachis, qui ilia lud laudabile opus diligenter executi sunt. Et de praedio paruo magnum hactenus exstat monasterium monachorum,& in illa regione ab aliis praecipuum. Quod permulta annorum curricula ditioni praefati monasterii Fontanellensis subiectum erat, donec diuisione regni discordia principum, cincursione nefandae gentis Agarenorum, cum aliis venerabilibus locis aliquando depopulatum tempore, finem stabiectionis fecit Sublu.

ius etiam regimine beatus Ermelandus ex praedicto monasterio Fontaneia, rogante venerabili

pontifice Palcia io Nemetensis urbis, in eandem regio m semetantem ab ipso patre Lantberi di

137쪽

remis, in quadam insula aluei Ligeris quae vocabatur Antrum, iuxta nominis eiusdem proprietatem, monachorum venerabile aedificauit coenobium, in cuius largitione praedictus Antii Pascharius statuit, ut post decessum eiusdem venerandi patris Ermelandi, ex monasterio Fonta

nessa percuncta succedentia tempora, sibi instituant rectores, uniuersi praefati loci habitatores, veluti largitiones eiusdem loci quae adhuc in praefato monasterio sentanesta seruantur , per tissime declarant. Pra dicto etiam patre Lantberto regimen loci tenente , beatus Christi pontifex Erenbertus Tolos urbis,& sanctus prestiter On-dedus in anachoreta , Britannia insula ortus in praedicto monasterio Fontanesta Deo dignum nomen assumpserunt& habitum Plurima enim

de tanto patre, nisi ad alia festinassemus, Deo diagnain loco utilia per eum usu eius regimine C gesta, dici poterant, quae in eius gestis olim plenius memoria tradidimus posteris intimanda. Quo vero ordine in Lugduno celeberrima urbe Gallia pontifex sit subrogatus breui sermone narrabimus. Defuncto igitur sancto Genesio praesule eiusdem urbis, cuius Deo dignam vitam laudabilia commendant gesta, ilico pius rex Theodoricusi inclytus princeps linus Ansigisi filius. consobrinus videlicet Deati patris Gundregifili, cum proceribus palati seduore agentes cousi-

138쪽

lium diuina utique prouidente iussone, in praefata urbe cum unanimi eiusdem regionis populi voto eiusdem urbis eum constituerunt antistitem. Sed cum diu humilitate nimia renitens, nollet suscipere, regali iussione, Tacerdotali electione compulsus praefatae metropoleos urbis ordinatur pontifex sicque ad eandem prouinciam cum honore sacerdoti sui condigno directiis,humilitatis ac sancti praedicationis piaeque actionis exempli gregem Christi sedulo moderamine Birreprehensibiliter rexit ibique a Domino vocatus, vinculis terrenae corruptionis exutus ad supernae ciuitatis gaudia feliciter migrauit. In praedicto vero coenobio Fontanella, post recessum sancti ponti scis Laniberti diuino nutu iuuante, unanimes eiusdem congregationis monachi beatum Ansbertum sibi elegerunt praeesse rectoren Ipse autem post receptam regiminis curam, assidue meditabatur quale suscepisset onus, videli Ccet commissi a Domino gregis regere animas, Bemultorum seruire moribus. Et quia erat apprimet sanctarum scripturarum scientia imbutus, commisso sibi gregi indesinenter rogabat pabula

aeternae viriditatis, verbis de actibus itinera monstrans sanctae conuersationis. Erat enim sicut caeteris praelatus, ita cunctis humilior. In vestituti

tis,in cibo mediocris,abstinentiae iugi deditus,pu dicitia ornatissimus, hilaruate cordis &corporis

139쪽

A clarus, patientiae virtute, ac charitatis obsequIo, eleemosynarumque largitionibus abundantissime cumulatus His virtutum sancta Mim operibus adornatus , in medio fratrum veluti lampas refulgebat accensa Quadam namque die, cum more solito edicta legis diuina in conuentu omnium recitaret, ita ex assiuentia eloquiorum illius nimio charitatis ardore reddita sunt audientium corda flammiuoma, ut plurimi ex illis ad lachrymas compulit, immensas omnipotenti Deo gra- et tias redderent, dicentes benedictus Deus qui talem non nostri merito , sed sua pietatis intuitu

dedit nobis rectorem diligebatur enim a cunctis ut verus pateri&ipsi ab eo sicuti devoti filij. Ipse autem studebat semper plus amari, quam timeri,&peruigili cura in animabus saluandis animum defigere. Cum igitur eiusdem beati viri praerogatiua meritorum longius claresceret, confluebant

ad eum passim plurimi, saluationis suae salubrias expetentes consilia, & quoniam sacerdotisdignitate fulgebat, confluentium ad se confessiones sit scipiebat monita eis salutis impertiens, quomodo salui esse possent,& vias iustitue sine defectu alicuius taedi immobiliter retinerent. Cuius doctrina uexhortationibus plurimi corrob rati, mulamque ad conuersionis festinantes gratiam, plurima deferebant dona in speciebus diu is spretiosorum metallorum, sed possessio

140쪽

num praedia nonnulla in diuersis tetritoriis quae Acuncta curiosus lector, inspectis testamentis seu largitionibus eorumdem fidelium facile reperiet. Quae etiam ut multis liquido patet, multimodam millenari numeri effecerunt summam. Erat entiri secudum Deum religionis sanctitate omnimodis ornatus in s*culi quoque astutia prudes eiusque bonitatis ac religionis opinio longe lateque laudabilis, immo imitabilis, ubique percucurrit. In praefato naque venerabili Fontanellensi monaste 3xio, inter felicia bonitatis suae gesta,etia, enodochium imbecillium ac decrepitorum pauperum, instar duodeni Apostolici numeri constituit, deputatis eisdem, rebus quae susscienter praeberent alimoniam Alias quoque duas constituit in eodem monasterio pauperum Christi debilium

mansiones, quos in octonario ex multis sacrato numero, singulatim octonos habitare fecit. Quibus sine indigentia quotidianum largiri victum

perenniter censuit. Horum vacatio nulla erat alia, nisi horis constitutis diurnis nocturn1sque in domo Domini residere, orationi ac vacationi diuinae deuote insistere, ac tempore sancti sacrifici pro salute in saluatione populi Christiani Ecclesiaque Catholica ubique diffusa victimam

salutarem offerre. O magna inclyta istius sancti Patris opera quae non tantum verbis volant, quantum virtutibus constant. Sed his interim