De sanctis Franciae cancellariis syntagma historicum. F. Franciscus Lanouius, ex ordine minimorum, recensuit & notis substrinxit. Atque vno alteròque schediasmate de cancellariis amplificauit

141쪽

Aomissis, nunc iuuante supernae pietatis gratia, narrare aggredior, qualiter idem vir venerandus pontificatus conscenderit gradum. His enim dieabus contigit ut beatus Audoenus Rothomagensis vrbi Ponti ex , plenus virtutibus 5 sanctis acti bus, a Domino Vocatus, migraret e mundo feliciter. In cuius exequiis beatus pater Ansbertus, una cum aliquibus monachorum suorum cleri corumque ac sacerdotum Christi cohorte pluri Bma , assuit. Qui vigilias eius sacra depositionis solenniter celebrantes, dignis exequiarum hon rarunt debita seruitute obsequiis. Post cuius fa crum transii tum , ne Ecclesia de pastore amisso iacturam pateretur, cuncti Rothomagensis urbis ci nec missa petitione ad Theodoricum gloriosum regem , cum eius permis uin authoritate , beatatum Ansberium sibi elegerunt conscerari antistitatem. Qu9rum eiectioni congaudens rex , quo-Cniam in eodem sancto Patre sapientiam assatim tedundarevi religionem pollere cognouerat, ill

cyeorum annuens petitionis electioni, extemplo legatos dirigit, qui eundem Christi famulum

regias perducerent ad aedes. Nec mora: legati ad beaturn patrem Ansbertum peruenientes, manda

taregis pandunt, ad aulam regiam ire compellunt. Morabatur quippe rex in villa Clypiaco, quaesita est in Parisiaco territorio Vbi conuentum magnum populorum habens, de tilitate autet:

142쪽

regni tractabat, ut ad eius consultum, veluti agere consueuerat, nam confessor illius erat deregni negotiis tractaret. Sed cum supra dictus vir Dei hoc audisset, ilico agnouit,non aliud istaeuocatione fieri, nisi electioni ciuium Rothomagensium in ipso regem assensum praebere velle Fertur etiam legatis regis relpondille causa eximiae

humilitatis, indignum se tore officio curae pastoralis. Qui festinanter retulerunt regi, nunciando quale responsum acceperant. Secundo quoque ad eum mittens rex, callide intulit, nullo modo contra suam voluntatem, postquam una loque rentur super ordine Pontificatus, agere se velle. At ille ut erat fancta simplicitatis sapientia plenus, ad eundem regem ire deliberauit. Tunc eligentibus ciuibus praefatae urbis metropoleos

cum unanimi voto sanctorum sacerdotum, reogis, principum, eligitur, trahitur, atque in eodem palatio a sancto Laniberio Archiepiscopo sedis Lugdunensis altisque sanctis Praesulibus, qui

ad hoc generale placitum conuenerant, inpontificem consecratur Ecclesiae Rothometensis, diuina utique prouidente ordinatione, ut qui in paucis fidelis extiterat supra multa a Domino constitutus, abundantem daret sua in tempore familiae tritici mensuram. Deinde in pontificatus Eonore&onere sublimatiis, coepit opere sancti talis amplius clarescere, praedicationis lumine

143쪽

ti. S. ANS BERT Us.

A ubique radiare, & velut lucerna accensa non iam sub modio, sed super candelabrum posita errorum tenebris depulsis viam veritatis cunctis monstrare, pietati misericordiae erga omnes operam dare , pauperum indesinenter curam agere, viduarum&pupillorum causas defendere, peregrinorum .hospitum susceptionibus magno-sere studere , eleemosynarum distributionem agiter lilariter cunctis administrare. Haec Rhis similia exempla subiectie sibi plebi indesinenter festinauit monstrare Floruit enim sub ipso

Christi Ecclesia, sicut monasterium ante floruerat, crevit gratiis, decreuit metallis. Aliquando enim ingrediens locum ubi Ecclesiae thesauri reconditi erant, ipsos sibi iussit praesentari ciliqua distribui, plurima reseruans ut eleemosynae pia largitio e sinu sanctae matris Ecclesiae, cum pietatis fructu , benigne procederet. Nam quae

Cociose diu congesta ruerant ad reprimendam famis validae penuriam , quae tunc populos undiaque grauiter premebat, dignis tandere indigemitum si bus deputauit,&dudum defunctis thesauros suos mitit Alieni temporis vota dispens tionem fecit suam. Contigit enim tunc pauperum turbam prae foribus conclamare, eleemosynam petendo. tribus ille auditis ae reminiscens diuinae sententiae dicentisci stu obtura aures suadad la orem pauperis ipse clamabit oenon exsit -

144쪽

S ANS BERTVS. laedlatur: largiter eis eleemosynam tribuit, cunctos Aque gaudentes redire fecit ad propria. Sicque liostmodum cum in sede urbis suae Missarum so emnia solemniter celebrare , populi dioecessundique ad eum confiuxerunt, virorum ac mulicrum multitudo magna Lecta autem Euangesij lectione conuersus ad populum , multa coepit eis ventura praedicere aduersa simul irospera

esse cauenda, ouit nec unum frangeret, nec alterum extolleret: aeternae felicitatis praemia auida Bintentione esse quaerenda commonuit. Et cum multa eis praesentia ac futura per illustrationem sancti Spiritus praenunciaret, ex tam excellentis praedicationis gratia sibi data omnes compuncti,&igne diuini amoris succensi, ad poenitentiam agendam,& caetera bonorum operum exercitia peragenda , accensi sunt, grates omnimodas agentes summo omnium bonorum largitori, qui talem eis non sui merito, sed propria pictate con Ccelserat doctorem , ut eorum temperaret multiformiter moerorem , ab eo , quem nuper comporali visu amiserant, pastore δε quia cuncta gaudebat Ecclesia super pio pastore , urbs co

gratulabatur egregio praedicatori patria omnis exultabat magnifice in tam sapiente ac prudent consiliario Expletis autem Missa rum solemniis , cunctos ciues, nobiles videlicet , ignobiles, introduci iussit ad praeparata

145쪽

iis . ANS BERTUS A conuiuia Vbi cum ordinate,& disposite fecisset omnes discumbere, ipse ad mensam pauperum resedit, imitans illum qui cum esset diues, propter nos pauper factus est: qui etiam in retributione iustorum dictitrum se esse promisit: duam-Hu fecistis in de minimis his meu mihi fecistis. quam praeclarum pontificem , qui suae familiae

duplicem dabat alimoniam quotidie, cum & corpora replebat cibo terreno, animasque reficiebat verbo diuino. Cum vero pro salute animarum at-ntentima ne vigilaret, etiam Archidiaconos conuocans, de pra dicatione populorum, d Ecclesiarum restaurationeri honore, maximam gerere curam sedule commouebat. Census etiam, qui

de vicis publicis canonico ordine ad partem pontificis persolui consueuerant, gratuita benignitate in restauratjonibus Ecclesiarum benignissi me presbyteris indulsit earundem Dei aedium. Studebat enim amore potid regere, quam terro- C re dominari. Denique ut primum pontificali potitus est gradu, prima ei cura concordiae fuit, de praecipuus labor fraternam dilectionem inuiola Ditem custodiri. Iam vero illain suam profluam in omnes charitatem, nulla unquam ad plenum efffari valet lingua. Interca dum nultimodam

eius in omnes gratiam memoro, etiam supen Ionianellensis coenobi sancta monachorum congregatione quantam solicitudinem, peruigiles n

146쪽

curam indesinenter habuerit, testatur inter reli Aqua praerogatiuae eius gesta etiam priuilegi j sui auctoritas, quam praedicti coenobi habitatoriabus , ob Dei amorem, sanctorum reuerentiam, summa deuotione edidit. Denique cum sancto rum sacerdotum&omnium ciuium Roth agens tum electione in gloriosi regis Theodoris consensu, in Pontificem consecratus fulisset, nimio dilectionis feruore quem erga praedictum venerabile coenobium semper habuerat, priuilegij sui auctoritatem eidem edidit, ut per succedentia tempora secundum sancti patris Benediciti regulam,&, ut praecedentium regum Clodouci videlicet δε Clotari , simulque Chil id, ui Theodorisi priuilegiorum authoritates docent, ex semetipsis sibi perennibus temporibus Abbatem eligerent. In qua etiam iustae alligationis verbo praesentes futurosque qui ibidem Domino militaturi erant, constringit, ut sicuti sub eius regimine , ita deinceps ipsis posteri eorum, secundum re gulam sancti patris Benedicti fideliter Christo de seruirent. Quod si aliquando peccatis exigenti bus aut negligentia pastorali, a via rectitudinis,mobseruatione regula sanehi Benedicti, in fu

turo deuiare conarentur aut cogerentur, tunc

conuocatio sanctorum sacerdotum, reliquoriἱmque militum Christi unanimiter fieret, eorumque per consilium in pristinum reducerentur sta

147쪽

u S. ANS BERTUS. tum. Si vero hac pontificali aut horitate postposita , qualibet cavillatione , sinistram elegissent

vitam ac conuersationem tenere , sub vinculo anathematis aeternaliter se damnandos scirenti Facta est autem haec priuilegi aut horitas sub anno Dominicae Incarnationi sexcentesimo octogesimo secundo Indictione decima, qui erat annus praefati gloriosi regis TModorici tertius decimus, praerati venerandi Praesulis pontifica tus annus quintus, in Synodo generali, Rothoma go urbe habita, ubi plurima Deo accepta ianctae Ecclesiae utilitatibus profutura disputata sunt Assuerunt quoque&sancti Pontifices, aliique venerabiles viri, ab ipso praecipuo Praesule

euocati quorum subter tenentur nomina asscripta Ansbertus Archiepiscopus urbis Rothoma

gensis, huic concilio praefui&subscripsi. Radbe tus Episcopus, Regulus Episcopus, Airardus Epi- scopus Carnotena urbis Ausoaldus Episcopus Pi- Elauensis urbis. Aquilinus Episcopus Ebroicinae urbis Cadoenus Episcopus, Arnonius Episcopus, Saluius Episcopus, Desiderius Episcopus, Fulcrannius Episcopus , Ioannes Episcopus , millibertus Episcopus, Gerebaldus Episcopus, Baiocastina urbis , Taurinus Episcopus, Annobertus Episcopus Sagiensis urbis Celsius Abba, Audomarus Abba, Geladi Abba, B Ochindus Abba, Gerardus vicedominus gloriosus antefati magni Pontificis. Ermen.

148쪽

trannus, Ferrocinctus, Fortianus Archidiaconi A venerandi. Aderat quoque Prcsbyterorum residentium in diaconorum circunstantium ma gnus numerus Ragnomirus lector huius sancti

concili gesta hanc priuilegi authoritatem

ipso sancto Pontifice iubentes, recognouit, subscripsit. Confluentibus autem ad se potestatibus feruentia Christi mandata deuoto animo seruari semper hortatur idem Praesul venerandus, Binagnasque Christo gratias agendas commonebat, qui morte resurrectione propria mortem

nostram pe resurrectionis animauit, aeternam vi iam offerens; discust aeterna mortis horrore. Sicque vitam suadebat tenendam ne vitae extrema timerentur. Inter reliqua bonitatis suae opera, quae in Episcopatu gessit, qualiter etiam venerabile sancti antistitis Ah loeni corpus Christo propitio in eminentiorcm locum Ecclesiae S. Pe-Cm, quae sita est in suburbano v bis Rothomogensis, transtulerit, narrare aggredimur. Cum itaque de diuersis prouinciis plures congregasset artifices, condidit super eius sepulchrum ripam mira magnitudinis pretiosis metallis auri argentique decoratam, emi mique pretiosis adornatam, sicutusque in praescias humano visui apparet, consti tuta ergo die in solemnitate Ascensionis Domini sacerdotum ac monachorum reliquorumque Clericorum adunata multitudine ipsum sacrum cO

149쪽

Apus leuari fecit,cum reuerentia magna lymia rum laudibus, Clero personante, atque in abside praefati S. Petri Apostoli Ecclesia recondidit, feliciter , cum gaudio in onorificentia magna.

Intererat autem in hoc sancto conuentu , Inter alios viros venerandos etiam clarissimus Gerumdus vice dominus , qui magna praeparari fecit conuiuia , quia plebs innumera ad tam venerandi Praesulis translationem sanctam undique conue Bia erat. Completis autem Missarum solenniis praefatus Gerardus cum viris nobilibus, iussu sandii

Pontificis ad conuiuandum resedit. Pontifex vero clarus Ansbertus, more solito, cum peregrirris,

kpauperibus discumbens, cum ipsis epulari gaudebat. Nam ipsa die ministri ossicium gerens pamperibus egenis obsequium in eorum refectione humiliter exhibebat. -Erat enim iucunda facie hilarique vultu, quia minister esse meruerat pau-Cperum, immo Christi Domini, qui illis, qui pauperibus benigne faciunt, praemia se largiturum

promisit aeterna Magna illi inter haec aduenarum&hospitum cura. Aderat praeterea munifico animo pars stantia, parisside ministrata. Et non solum indigentibus alimoniam tribuebat susscienter , sed etiam tegumenta corporum numismata largiter offerebat. Hinc iam ex diuersis regionibus diuersarum personarum frequens ad eum concursus erat, quos perie per proba-

150쪽

tos viros, Mnumere exhortationisvi benedictio Αne pontificali Deo digna ditabat, subsidia cor-oreae necessitatis hilaritervi sine defectu tribueat. Mirabantur enim plurimi, unde tam copiosa prodiret pi dispensatoris substantia Nam etsi aliquando contigisset exhauriri dispensationis substantiam, fides tamen semper mansit solida. In praedicta vero sancti Praesulis udoeni transatione veneranda, omnes ciues propriae urbis M-thomagensis , necnon habitatores monasterio Brum circumadiacentium, Clerici videlicet &Sanctimoniales, de dato ipsius Praesulis venerando, ubertim refici meruerunt. Factaque est deinceps se succedentia tempora in commemoratione

eati Pontificis Audoeni illius urbis ciuibus haec dies solemniter celebris. Ipse autem egregiae conuersationis Pontifex, semper reminiscens plebis sibi a Domino commissae, frequenter, iuxta ministerium sibi traditum, parochias circumibat e proprias , praedicationis sanctae rorem, piae conuersationis dulcedinem indesinenter eorum instillando mentibus. Qui etiam ad hoc diuini ministeri opus, probata conuersationis viros semper secum retinebat, quorum iuvamine fultus, populum sibi creditum aeternae visionis deduceret ad regnum Sicinius praedicationis gratia dispensatores multos habebat. Sed humani generis hostis, aemulus semper bonorum, cuius