장음표시 사용
301쪽
A v REAE ME N SAE. L I B. VI.bet esse posita: Hoc autem in ta dicto authore notandum, quod in caeteris quidem doctus, in chemia aute nihil cognouerit; Vnde , ut ei Aduersarius,quicquid merito aD scribere deberet Chemiae, poti eis alteri iret ex ignorantia addicatum voluit : Est enim illa ars omnibus exosa maxi- Cb-iam me eam obcatuam; quod ingenio quorumcunque , quo- 2. ι- modo sit aut esse possi t,capi aut dignosci neque i,& s quis nihil in ... illoto, quc d aiunt, pede ad eius tractationem se conferat, . quod non, ut in caeteris artibus &scientijs contemplatio
sola sussiciat, sed speculationi praxin se a opus perfectum aώatiis visibileti tractabile manibus,succedere oporteat, quod si I
: non contingat,omnis consideratio& studiumvidetur inane 5 nullius utilitatis. Ita Chemiam itaque ALBERT Vs AI. Mu.
Magnus multum laboris &stud ij posuit, cuius Panthalm: ne Verbo meminit, utpoteab ea abhorrens, quod tamen. veritati nihil detrahere debet : In ea plures edidit librosi. quorum vnias inscribitur de richmia , ab alijs multis ad- αχ' .ditionibus&sophisticationibus adauillus scissarcinatus: mi. i. Alius de concordantia philosophorum , Chymicorum scilicet: Qui dam de compositιone compositi; Praeter hos, & librum de , mineralibus, sunt plures, quos nondum publicatos habemus Quam magnus & perfectus Chrisin bertus fuerit Alb M tin primis vltimi illi tres tractatus absolutissimi satis declarant; quorrim nonnulli et si non eius operibus simul editis a collectoribus inscijs adiuncti sint , tamen ipsius Alberti, .&non alterius, eos esse vel solus f ilus, praeter tituli inscriptionem & Chymicorum consensum, planum & indubitatum facit. In primo illorum tractatuum de sese ipse fatetur in hunc modum: GMuttin, inquit regiones splurimaπρυ- uincias recnon ciuitates se elia,caussientiae, qua vocat aer Abebmia maximo cibore perlustraui, se apud literatos viros o splen- ρ σώ/mia
302쪽
Omnia scriberem se in operibus ipsorum spissime postariem,
non ιnκοι tamen verum in hIs, q1M bbri eorum affinabant et Aspem ergo libros coxi ad remium es V m/nti- , se inurati eos vacuos use ab Ommprofectuo ab omni bono alienos: Inveni enIm multos prat iures Canonuos ρ suos se rinternos, qui pro eadem arte magnas fecerunt expensas atque labores se tandem issiciebanι stioniam artem inuestigare non valebant. Ego vero non desereaub quin facerem uiares cse repensas infinitas , vigilans , a loco ado-C,- η, si cum migrans omm tem ore ac meditans is i dixit Misenna shac reses,quomodo UZEt sinon est inmodo non est ρ Tanismper' seueraui dendo, meaetando, labor do in opera rei dem, quo- η' ' inque quodquarnain, inuem, non ex mea sitientia ,sedex Spiritu. Au. M., μως Mia. Unde cum saperem es ιntelligerem , quod naturam is in in sigeraret, diabent in vigilare carpi in decoctionibus es sustimatu nibusθωtiombm se iustiliationibus , ceruionibus f ea inuionibus atque coagulationibuι alch miae, se in multisatyi laboribuου, donec inuem, es epossibilem transmurationem in Solem se Lunam. quod multo melius es omni naturali in omnι examinasione se mal leatione. Haec Albertus de teipso': Quae vomasi quis negetinet ille eatam facilitate negabit Omnia , quae Ve' τ' Pησ-- Iit aut ion sibi placeano: Nihilominus quidam Terea nepo- . . ia, res prodeunt, & contra Cis iam , Culus ne lueram ca--- .. piunt,ambabia, manibu, digladiantur & pugnant , prima ratiunculas negatiuas Chemiae quasi aduersasin ferentes altera per nas artificum calumnijs, iniurijs&Contume- Iijs impetendo: Inhis vero distinguuiat ; aliquos artificeS,Cε- utpote non Christianos, Hermetem inuisennam, Gebrum Malios, ut etiam non magni nominis Christianos , ut quoca smani dam UMmoriIM & si miles , prorsws extenuant, falsita-- Gb iis , vanitati, & deceptionis, aperte coarguunt & con demnant,quasi deceptores, homine, leuissimi &forte ab
alijs decepta fuerint,ideoque vicc vcrsa quoscunque decia pere
303쪽
AvREAE ME N S AE LIB. VI. a 3pere volentes, qui hoc animo nugatoria sua scripta ediderinti Nonnullos , maioris authoritatis scilicet inter Christianos ne forte ipsi horum reprehensores reprehendan tur quales sunt i tiberrin ta tignus,&Thom- i quinas,&si qui sint abj subtili ingenio , he dicam fraudulentia excusant, absoluunt 8c liberant ab huius artis Commerci aut tractatione , ita viisertum quidem in iuuentute hiscenu-gis& vanitatibus alijs deditum fuisse fateantur, sed insenectute poenitentia ductum eas Omnes abdicasse &dete' statum esse i Sed hi pro responso habeant, nugatores esse, cqui de rebus incognitis, preciosissimis, quia ipsis non COn- nugarm .itent & adhuc stib iudice versentur, nugas facere praesiImant: Si nugas appellare liceat id , quoa non percipimus aut intelligimus, multa mysteria& abstrusia tam diuinax humana sic vocitanda e sent. At illi sciant,quicquid sciunt
nugas esse reuera prae illis,qui sunt & illi nesciunt,nec propterea esse desinunt. Distinctionem illam veteratorum no admittimus, sed Chymicos ramicos& Aduersarios Aduersa agnoscimus : Non est , quod hi ex Chymicorum ordine praecipuos a nobis alienent sibique assoCient ; Quod etiamsi versipelles tentaverint, tamen i μι- alijshuelu- ρω νικbentes , in omnibus se Chemia Regina sub ijcient&abdica.
Hoc non solum apparet ex libris sub Chymiat titulo editis, sed etiam alijs quibuscunque, prout suo loco osten' demus. Eant itaque t ndabara & pugnent cum umbris renon armatis hominibus:Eat coeci&iudicent de palpabilibus & non de coloribus , qui ipsis sunt incogniti & indistinguibiles i Eant surdi iudices & mutis surdisque υ
sentem iam dicant , non alijs ratione & sensibus integris praeditis : Nihil sane in Chemia pessum danda Me vel oquuntur , si dijs placet) ostenderunt , quam maia AH, a m enti
304쪽
essectum Vivit enim, visis adhuc toties morti consecrara se mactara Chemia,frta viuit,vinunquam melius. Macer quidam me
dicus ad Chemiam aliquando aegram accitus duas herbas MisHis.. secum attulit,quibus ipsa curari desiderauit, nempe
auidua/- cum Momaticum se Lolium: Musco usus est ad morbi curatio: Σώe... nem, Losio ad auersionem & propulsationem omnium re--ia. rum ipsi noxiarum:Hoc lolio aduersarij, dum CFemiae insidiantur,adeo dementati&stolidi sunt redditi, ut praefu-LI 'tore nesciantiquid videant aut loquantur : Nisi enim haec herba Chemiam undiquaque cingeret, si quando ex arce sua prodiret,ab omnibus cerneretur Mad voluntate cuius-rue suam praestandam cogeretur: At quia nunquam pro
it,hinc virgo remanet: Et noclolium reddit oculos malevolorum obtusiores,quam vieini videre possent Sed ad rem gerrum Ggnwn fuisse perfectum Chemiae artifi-λι. ,-- Cem,& libros ipsi asscriptos non esse alterius illis incredulis .
Cfmuum demonstrabimus: Primo de artificio eius & libris Chymi - Tis,ia, cis attestantur omnes docti viri tam Chemiae addicti qua
non, qui post eius aetatem hucusque vixerunt, deque si-D. σι AL mili materia quid ediderunt. Non liberi tam patris vul .urio. . , xum,quam hi Π Alberti ingenium repraesentant Qnis unquam post Albertum eius acumen aemulari aut mentiri ausus fuitZaut quo bono'ut sibi nomen aucuparetur non, quia nomen non ad eum mentientem,sed si quod esset, ad Albertum rediret: Anutilitatem aut lucrum ρ Nullo mO do. sunt deceptores , qui alienis verorum philosophorum; tractatibus sibi asscriptis, artis cognitionem hac ratione e
buccinentur ut ita decipiant alios: aut qui sits falsariis nu- is¢onibus a philosophorum mente &scriptione aenissimis idem perpetrent, At tale quid circa Alberti li
305쪽
AvREAE MENfAE. LIB. V I. et 'bros contingere non potuit. Et si contigisset,de hac re iam non est quaestio:Nec vero Albertus sibi aliorum libros adsciuit,nec alii ipsius ex ante relatis Chymici sint hac in re arbitri non Misochymici,num sint eius libri, necne: si de fabrilibus operibus dubium incidat,non itur ad pistores αί. . aut sutores,sed ad fabros,ut illi radicent, si inter medicos de re medic a , ad medicos fit prouocatio , Hinc illud, troctantsbri liba fibra. Atqueselent medici aestare quod es medicori : ais e se AEodem modo cum hic de chymica materia sit disquisitio, Disas, rabquidni admittantur ChymiciZAn abistis nasutulis senect- - . . onibus prohibebun mr,qui ex Chemiae castris fugitivi ad
contradicentes transierunt 'Neminimus eorum hoc admittet , etiam si sit Minorita, cuius ordinis quam plures adeo magni in doctrina ex iterunt , Vt arbitri illi,eorum respect v,omnlua minimicensendi sint i Minotitas enim, quos mimoris quam floccificiUnt,vrpraeceptoresnnini Lis reuereri & honorare deberent , nec nomen ordinis quid doctrina' aut personae eorum detrahere potest. Chy- Cmicis itaque consentientibus Albertus Magnus magister . Martifex est Chemue; quac quid contra dicant aduersa in serii. Praeter Chmicos idem asserunt alii viri omni exceptione' maiores, inter quos CMirandulanus Comespraecipuus est,qm
lib. a. Cap. 3. G agnus autem si raus, Inquit, quanquam sibin cf- multa se sit de vertendis metasiis. arremas recepit , tria tamen m ci Co praecipua inter piares rationes asseruit Primum eos fili, qui reritur
metalgormn species mutari uonposse,iadisci illos Aristoteli, quod Mi CAEMGraedaniam rear Deinde ab eodem subinduatum, mutasione referendam esse in primam materiam metalgorum, quae artis adm .h. amento adduceretur in diuersa pectem. Demum coirint Albertus stimem ongo stuprogressu metas ae 'eritos artu, medicorum ιnstar,pros di quorumprobabilior ilia semita,cuius duritupurgatusfur s
306쪽
argentum πιι, um, riteque illorum permixtωparatur, quorum uirtutibus, ut eius utre propriis r 'brs , omnis me allisi cre M uritur, a m 1que demumsiribis muum argenti. .n ad Arstιem, , demis, dives afformas metasiorum . Haec ut C de i grato ex Oliariis criptis: Praeterea in lib: dc minoralibus a iisque a Periusde mctallorum natura , proprietate, generacione alHS-que accidentibus exquisitissime&doctissim Cilixta rei v
ritatem &. Cfmisorum doctrinam scripsit: Ubi inter caetera
.ι. πι' corum se mutatione inius in aliud, non es ms ira determinare. sid
estae cile cognoscere. Et eodem libr. cap. 2. 'Ima, Inquit, materia metallorum es humidum vnctuosum Fubtile, quod est incorporatum temeint subisi fortiter commixto, ita quod piarimum viri sique non tantum cum pluνimo viriGPe, sed e tam impiari- . . .... mo vira que Hzec Albertus : Qoae omnia ex Cnymi - .ia2m . corum mente dicta nulli alteri,nisi arta iaci conveniunt,ca: - teris patibus: sien1m diligentissimum naturae metalli--. , , cat indagatorem prae caeteris omnibus Chymicis suis te. ἀboni s statur Dion,im Zachanus; nec non antedictus Hiranduὼ- - ηδ Μ nus Comes lib. 2. C. T. de auro, quI, Vidit Alberisu, inquit , de et 'et . sesiribens,puram inter arenas uiatiles aurum, ρmpurum audiauDν. cimmixti lapiae Nortum,instar vena/am, subditque non multo post, aurum natum inter arenas meliuέustinuius res duas assert ca μου lteram sulseris puritatem inaurem inter calid- , sire areno versati,frequentludque lost se erub quoque tereri, quia ιn
est vivo argento, quod quidem es lauti se subtιbus red dis ac pu
307쪽
AvRE ME MINSAE. LIB. VI.aro is haec is,dum haberet metione locorum qui, metangen tur Quae loca ip sum Albertu adlisICapparet ex intile S Indi cii duna quid suot' ore in his vel illis metallicis fodini
inventum sit, narrati Vbi de natura a iam d. llerit granum, aitis uetam quod mώstarum ararum po excederet cetum marca' 1νanu... rum V .rbuis, inquis, lirand. vluses,quodnome 8 designat et a*ctindis octies centiu unci uisse grumu,qui per pederat depraebenderant In Germama quoq; motanum aurum lita tepestate irruetum receiet,quod dum excoquebatur,miti C terjS c si λ. u. .serasumebatur,vilioris tame fuisse pretii propter novicit eidlt. sis Ide inuetum aurum in futuris humani cranei capillis &inv H . tra detes tradidi Quae res numartificiosa an miraculosa ex lateris,dubitari licet;certe naturalis no fuit: QDarat, de aurco dente pueri silesiis irampostvra quadam adaperio)de auro, nitarcapillarit,ex vite eius', pampinis progenerato, multisq; aliis eiusmodi mirabilib'auri generationib'sςpelcgUMm':Aurumn.no excarnib.,Ossib pilis aut ligno,sed ex ibia sua materia proxima,in debitislocis,naturalit te p uenit Materia asit proxima est argentum vivum coagula tum a sussulfure Quod si inter denteς auclntra solum repei tu diceretur aurum,inse rii on e humana exectari poster . ob superstitio nupturi illor es ventulus eicim, apud Ro manos morituro numismatis ali gen' in Os in Auefint,in rnaula,Charoti apud inferos olum, At postqua hoc quoqi auaritia uiuentnim , p.rtim ni uitam, in sepulchris inquirr ariis Ceptum est, cadauera mortuorum in rogo trematastanc si morituramos ad Christianismum usq; perduriuit.Quid multis' Albertus no solum ipse Chyrnicum testas libris et i im sin e- ρνι, nauta. garet demonstrat ad eberudite 3c perspieuhscriptis ut nisi at Mapsum couincant Oaymicum,nuli' alitis ex suis monum 'tis editis,Cuius sitdoctrina aur professitini festimari possit. o .
308쪽
AvRERE MENfAT. LIB. VI.ρος stiterit inn hoc artificiu perfectis sciuerit ante susceptii Episcopatu,dubitari potest quantum ad me,non arbitror, , sed quod a iuventute ad eam senilem aetatem usque in indagando exti terit, donec Deo visum fuerit, Episcopo iam a ideclarato hanc reconditam scientiam revelare: Hinc ipse in perpetuis studiis S quia furnos suos in uno secretiori loco habuit, ibidem mansit: Non autem necessum fuit '' hoc alios scire quicunque esseno Ergo non fama, sed esse-
ictus Chemiae cognitus est a vulgo , & hic longe praeuenit illam c quae solum ex libris proditur quod fieri dobuit t. Me ipse inter praecepta Chemiae initiato obseruanda ponit, nequis aliis, quicunque sint , aperiat se Chyinca tra stare, alias illi ipsi si magnates sint, singulis fere diebus quaerent ex artifice operante : Magister, quomodomae respro redunt si male responderit, habebit illusionem& risum, si bene; praeoccupabitur, ne abeati Vnde flentium AEgyptiis, Pythagoricis,Brachmanis, Gymnosephi 'νhii. h. stis,omnibusque aliis abditae doctrinae indagatoribus &scientibus magistris , sub iuramento perpetuum imposi 'ci' 'vium fuit Non placuit ipsi in praesentia pontificis aut principum se hui' artis gnarum ostendere,qui magis in documentum dc institutionem aliorum,quam in sui ostentationem intcntus fuit Hinc de concordatia philosophorum primus omnium subtilissime scripsit, ut quisque videat, in quibus philosophi, in quibus non concordent: Hic li- m Itiamber apud Chynaicos magnae utilitatis censeri debet, quippe qui non a quodam adhuc in artis indagatione versante sed magistro perfecto sit editus Absque collectione autem & consideratione concordantiarum in scr1ptis om. Cφημ' nium philosophorum,nemo speratum finem adipisci potest. Adtertium,cur cognatos aere suo non iuueritὶ Si fuerit 1
309쪽
t nec senium nec labores, causa fueruli Nullus enim tam senex Episcopus, qui no in suo statu poti' quam inferiori ali- . quo mori desideret Nec labores Episcoporum qui principali dignitate gaudent, nostrati v sunt tanti, quin a quia-Cunque, etia dccrepitae aetatis, tolerat i queant: Contem-- tus itaque pompae vere mundanae in sipiritualibus ipsi in animo fuit, utpote humilitati,coram Deo,addictus, ideoq; hanc dignitatem relinquere maluit, quam contra mCncis proprii verissimum couceptum retinere: Nec vero quis existimet,quod simplicitate ait imi aut curarum vacatioue AI Alism sperata hoc fecerit. ipse enim eruditissimus omnium eius - aetatis,non solum Germania ivnde Gmnservi in cosmogra- . 'p'υ phicis tradit, Larilagam uno eodemque tempores ita doctissimum virum,nempe Albertum G gnum formosus mammulierem&corpulentissimum equum ludetia rapa extitit,qua ratione Episcopatui facile praeesse noveratrPro quinto quod ncc Curarum vacationem optarit, hinc patet, quod longe gra vius onus, nempe docendi susceptrit& quod dicitur, ab ruis adboves defiemseris: Hoc autem munu, ipsi cur gratius Episcopatu visum sit, forte nomia
Constaremmres mutant moret edraro in meliores ut est in pro uerbio, in hoc Episcopo contrarium Contigit . N. in mona--ritidos Chus&prosellor Academicus non renuit esse, cum eligeretur,Episcopus; qui iam talis 6ctantus Confirmatus, mO-
I -'res&vitam suam humilitate quadam submisi& ab Epis' copali sublimitate prorsus ad inferiotem statum regreu Sasor. en est Ho vel lo nomina Magnus,ut quidam aestimant,fu- ' . .. 'Ci Optime meritus est: ingenui ec candidi uiri est docere Ha .mri perspicacea alios,quae ipse lectione,vsurcrum,ex aliorum- MI que institutione didicerit. Ita discipulorum est omnem VolunLatis promptitudinem,mentisque buneuolentiam d
310쪽
AvREAE MENfΑE. LIB. VI. is centibus exhibere: Nam praeceptoribus & parentibus noaequiti.ctens preeium gratitudinis praestari posse multi imrer philosbho, scriptum reliquerunt Αinplissimum itaq, Oficium eit dodiorum in scholis fidelissime iuventute do centium,quia rona Deo gracissimam&hominibus honorificam &v. ileni piςstam. HOcmprimis re pexit Albertus, ac dedituleruCandi: atem animi,quae ex doctrina bene collocata subotatur,non posthabuit: citat enim auditor iudium , Ludataque virtus Crescit, se immensum gloru calcar habet. Vt poeta Ciam z,S vulgo dicitur; Scire tuum nihil es, istescire,hoc situ Euri Ferte q uoque in Episcopis nostralibus ea notavit,quς docendi populum & praedicandi Euangelium ratione usum que excluderent,quae quilibet per se coasiderare potest, si faciat comparationem Episcoporum huiusaeui cum Apostolis,aut ab iis institutis Episcopis, in quibus conueniant alim-- ac differant: Potissima vero causa existimatur, cur Alber utus gradu summo se deiecerit in imum, qui aris est,posuisse videri quiarieli donum inustus non curarit mundanam ex- P onucellentiam, nod qui habet, illipotest, inquit poeta, - 4eιve. ubi uuis,habitare deceter. M. Haec itaq; adeo clara sunt ad probandum Albertum perfectum C, micum, ut manifestiora nequeant esse nec magis desiderari ab ullo, nisi forte talpa carciore, qui lucem in meridie non perspiciat,nihllom nus Lynceum sie in scrutandis metallorticu bilibus simulans: At Sepia illae,ut effugiant aquas sua illuvie conturbantes,in iuuetute, inquiunt, Ai' aia , bertum omnis pneris nugas amplexum esse, quas abdicgrat premun- ὰ Cris ductus in senecrute. Hoc resposum est caluniosum in per- -- sonam Lingerat δε artemChymicam,qu am inter nugas isti ''