장음표시 사용
281쪽
Α v R EAE MENf AE. LIB. V. et Lysis habet, cur ita sit tradita,& quam est impossibile, aliter doceri posse aut debere,velut allat causae iam ante sub Gebro annotatae sunt quae ibidem considerentur. Inde errores plerisque spectantibus artem contingunt, ita Vt eX de r,riis, MCies mille vix unus aspiret ad verum intellectum Occesta scriptionis philosophorum&ipsus rei veritatis: Hinc tot .n nini is patrimonia consumuntur, tot aetates teruntur, tanti Iabota μ' 'res peraguntur,ut incredibilesit dictu Hinc tot falsi artifices, qui postquam veritate ditescere non potuerint, ad fraudem & vanitatem se conferunt, multa muli is promittentes t pauca aut nihil praestantes , nisi damnum. Plurimi ex illis ad praestigiatrices arte' deficiunt: sed haec omnia non debent imputari verae Chemiae, uti nec verae Theologiae , quod tot circa eam versentur haeretici re apostatae , qui animam cum corpore diabolo lucrantur : Ne dicamus de alijs bonis artibus a malis male usur iapatist Chemia vero nulli secum facit, non dolum aut deceptionem alicu i intendit, sed si quid tale fit, a malae voluntatis authoribus Perpetratur, qui nunquam ad eius adita penetrabunt, sed ab ea despiciuntur, ut indigni talibus Opulis conuiuae. '
Ea ars, ita dicta , quae opus non probatum , genuinum dc verum, ted sopnissicum, falsum&deceptorium relinquit, una cum suis aniscibus exterminanda cst ex omni bene ordinata Republi
282쪽
At talis est Chrysopoeia, quae non facit verum& uni vocum aurum, sed aequivocum &sophisti-
Ergo cum suis artificibus ableganda est extra si, nes Reipub. R Jonsio eguisennae.
Aiorem concedo. Minorem pernego, sitant artes, non artes, sed fraudes, Lateor, quae sub Alchymia: praetextu& nomine docent adulterare argentum, aurum, monetas. dc eiusmodi nefanda facinora perpetrare , etiamsi sibi nomen castit Chemiae vendicent, aqua maxime discemi debent. Et si quis eas cum hac confundat, facit hoc ex morbo animi potius quam iudicio si sintquςdam pessim et me-CU Uuε retrices , salacissimae pestes Millecebrae luxuriosissimariciis': i quadam ciuitate,an propterea castissima aliquavirgo,nul -m ινι- hus labis conscia,earundem nomine publice dehonestan- da & confundenda esset 3 Illi, qui ita iudicetirenum linguae cohibendae iniectum , quo se intra dentium vallum contineat, optandum foret: Sic de fraudulentis artibus Mi Chemia vera iudicandum p Fraus sua poena, Veritas prae- - ntio digna censenda est Esse autem uni vocum, verum M'. .. I legitimum auriam, quod a Chemia producitur, hinc consum υ μ' stat rem quia testibus innumeris qui experti sunt innia uis, CXamina dc probas auri sustinet, etiamsi centies ijs subq-γιι ιι i. ciatur. Secundo habet omnes proprietates, virtutes, emcaciam, Colorem, potadus &caetera accidentia ipsi as auri na turalis. Tertio fit a natura, dispositione saltcmartis, cxijs dom principijs,exqu.ibus naturale : Ergo estvcrisiimusnaurum &naturalepoti. quam artificiale cucendum Quis dabi-
283쪽
AvREAE MENfAE. Ll3 V. 1s, dubitaret M pullis gallinaceis arte exclusis in. Dypto ex Mouis in f irnis,an sint veri, an fictith 'Sane non mufalsus & - isse ...
fictilius censor. Quia causiae naturales ibi sunt omnes, praeter calorem, qui tamen quoque naturalis est,licet arte foueatur,dc non sit gallinaceus. Ita eodem modo de hoc auro dicendum, quod ex naturalibus causis , materiae& forma, naturalibus principus generatur, Calore artiS, qui quoque ΔΗ--- naturae opus est, saltem adiuuante : Vt enim ignis producendi non unus est modus,sed diuers,licet omnis ignis reuera sit naturalis,sc& caloris,qui ab igne prouenit, non nus est modus nec gradus,at dinersi, qui tamen omnes naturales sunt,licet ab arte temperentur& Neantur. Arno
dum & alios verum produxisse aurum ab alijs cipissime&. nobis infra demonstratur. 11. Argumentum Aduersari, contra ira
Si Chrysopoeia est vera, aurum esset caeterorum metallorum finis, & sic non essent tot fines, quovformae in alat lorum. Sed aurum non est finis caeterorum metallo
Ergo Chrysop ceia non est vera. Muicennae Ressonsio. I Dessunt musti & var ij, alij ultimi & summi Alij medii M.,, .. a
seu subalterni : Omnia visibilia& corporea sunt creata inum. ropter hominem, tanquam finem , at homo propter V Deum
284쪽
dem dicendum de aere, aqna & terra, eorumque Cilonten tis &creaturis:Equus adcursum,adgestandum onera, ad bellum sito corpore veloci simul dc robusto , nec non animositate homini inseruit: Interim sunt, qui eo vescantur, nempe Totari, ut nos boue , eiusque lacte nutriantur ac sanguine: Aliqui equorum ad ludos, vnhmni, alij ad circumueniendum aues erudiuntur, ut reliquae mittamus,
quis finis potior equi ex his λSane,ut inseruiat homini, qui omnes includit:Sic de imperfectis metallis , siue perfectis dicendum, eorum esse multos &diuersos fines , sed vitianum,ut hominum usibus applicentur. Sive igitur sub terra ex plumbogenereturin India aurum, naturaliter, siugsupra terram ubicunque,artificialiter, attamen ut sub forma plumbi inseruiethomini, sic sub forma auri: At dices, illivsus sunt diuersi Respondeo, hoc nihil ad rem : Quia ,s, homo inuenit sibi utilitates quarumlibet rerum .' Plumbum mari. ,σ illud laminatum , quod nunc ex Europa in isti innadr giones GMagni t u nauibus apportatur, ibi est in admiratione & fere aequali pondere piperis comparatur: Apud nos longe viliori in precio es: Quia illis ut est rarius,& hinc preciosius, sic forte ad usus alios adhibetur, quam nobis: ππ. omodo igitur de auri Mahorum viliorum metallorum is, ι.'. Certis finibus Quid statui possit, cum pro hominum arbi-
βο- πι- trio,nunc ad hos,nunc ad alios usus adhibeantur: Audiun-WH - aureis cathenis,imo deauratis patibulis susiperis,alij bibisse vitro dc inhoneste usi auro: Hinc Martialis i
Ventris onu fulvo, nec M pudet,excipis auro, , Basse bibis vitro a rus ergo ca M.
De Antonio Tmm viro idem narrant & de alijs eiusmodi H-
285쪽
AvREAE MENIAE. LIB. V. retr xuriosis e Contra, ferrum quibusdam gentibus in delitijs magis quam aurum fuit, Alijs argentum: Homines itaque varios inueniunt fines metallorum sub uno illo fine, ut ijs pro sua utilitate fruantur siue ad medicinam, siue alia ministeria: Ex his patet, quodconnexio propositionis praec dentis sint scopae dissolutae : si quaedam metalla conuertan-rlnatarum,non tamen reliqua non conuersa suo fine frintrabuntur, nec Conversa: quaeqne habebunt suas formas & sic fines ac usus; Nec homini quicquam hinc detrahitur, sed ut arbitror, multum ut ditatis accrescit. Ac norem setaintainptionem dico, quod non sit vltimus finis caeterorum metallorum aurum, quia hic est, Nilota, veluti ante diximus, ut inserviant hominibus aeque, ut au- εω marum. Sed est subordinatus, quem etsi non attingant omnia .. metalla imperfectiora , tamen alios fines vltimo propinquiores asscquentur, ut nimirum inde varia fabricentur vasa vel instrumeta,humanus quibus indiget usus. Quemadmodurruma gallinarum si comedantur ab hominibus, antequam ad destinatum finem seu pullos inde educen. dos, perueniant, non dici possunt frustrata omnino fuisse Daa e m.
suo fine,cum ipsi pulli & gallinae eidem fini subiectae ad cibos hominum destinari: Vnde apparet illos falli, qui Ποῦ --
ex negatione ea,quod aurum non sit linis caeterorum me- ω μἀμ- tallorum,Concludant,nec Chusivarum esse veram i In pro-
positione enim de fine subalterno,& in assiimptione de vltimo sermo est. Atque tum nihil conclutatur,nempe cX quatuor terminis, si ali ver accipia. tur, utraque falsa est.
286쪽
stras pro Chemiae veritate. 13. Ratio affirmativa Avicenna.
2 si Chrysopoeia esset ens imaginarium & fa ita
δ' C. mera, non foret concordantia in principijs, med ij s& fine eius apud omnium aetatum & linguarum gentes,nec esset causa,cur inuoluerentur illa &nonesare traderentur , nec experimenta veritatis artis, vitaextarenti,
Sed haec omnia diuerso modo se habent. Ergo Chrysopoeia non est ens imaginarium,sed
reale & verum . . faior opositio patet ex lumine naturae si quia dici sole fi mendacem oportet esse memorem : Nam nisi omnia sua prolata ita disponat, ut post dicta cum antecedentibus d Vice Versa cohaereant , utque effectus causis & adiuncta subiectis correspondeant,ut tempora temporibus,loca lo Cis &personae personis aequentur , siue arithmetica siue: Teometrica proportione examinentur, facith seipsumco-futabit&omnibus deridendum exponet. Possent quidem ινι-ωyti in in ingeniosum& memoriavalente eiusmodi subiit:.ι mcn- dacia&fuci cadere , at tandem euentus rerum eum falsi-- - - itati Scou Inceret,nis ipse se sua lingua manifeste redargu C--πε ret,Verum.Vt multi,qui nunquam conuenissent,nec VOC
m se nec nutu colloquuti Einent, tale quid e Engerent , Nin 'ter se velut sacra Eleusina absconderent prae alijs , sibi
287쪽
ΑvREAE MENfAE. L IB. V. autem inuicem ostenderent , v t non possibile, ita nec credibile est. V semma lium iam pridem resutasset,aut adirerius mentem secretam non intellisen, lante diuersissima ab aliorum inuetis protulisset,& sic nec caput nec Caudam fabula haberet, nec acutissimis causam praeberet ingenia sua exercendi huiusmodi mendacissimis & subtili-Dus texturis,quas singuli ex se,velut aranei telas suas, fallendi & intricandi alios gratia 'deprompsissent ,& maere, hoc est,medio omnium suspendiisent. sonem demonstrabimus verissimam Quod sit c,. b. concordantia in principiis,medrisic fine apud omnes gen- C, - νη res indepatet,quod quidam artificum discurranr acutissime de causis mineralium etiam aperte absque inuolucris,
licet mox recurrant ad arcana non reuelanda ,eaque emblematich, tropice&amigmatice obscurent ne raciis capiat, qui intendit, nec mox intelligariqui legit; Inprincipiis i. m. Consentiunt, quod omnia metalla sint ex fumis & vaporn bus primo subtus terram a natura composita,qui fumi sint: ocalidi & sicci,vapores humidi ωfrigidi ; Vtrique ex humi- motum sumum vel deorsum sequatur; ita ut si aqua calo- ' re ignis urgeatur ascendere,vt fumus aerius,tum terra una assoluatur&astendanaut si terra eodem calore occupetur, ut maneat,tum aqua quoque una maneat,nec sordatur in haerem : De his principiis omnes gentes omnium aetatum 'optime d3sserunt&sie in iis interse&cum rei vetitate c5 ueniunt. Demesisfimilitera dfinem unum& eundem dis udo viscolo soli , resoluti vel partiim ex humido unctu Io&viscoso, Ex quorum primo petfectiora, ex secundis imperfectiora metalla constentaest utem humidum 'isco-ὶum,in quo terra ab aqua non discedat sed una alterius postis non est discrepantia in rebus, licet varietas in m bis .ccurrat': Finu saura productio seu generatio, ς' '
288쪽
idque eonamdo,ut domus ex suis partibus integralib' --
ponitur, aut homo ex anima rationali Corpore , aut v aa,isi quodlibet aliud eX materia Sc forma: De muria , quae est communis in omnibus vilioribus metallis, cinest inquisitatio,at solum deforma,quae est tinctura auri & sui fur & anima: Ad hanc elaborandam,omnia mediahuius artis di- νει β, σε riguntur. Sunt aut media praecepta,m qua b. tota ars sit est, ideoq; nears omni b. innotescat,haec obscurius tradita suti Geberg. modos operationis recenset , alii plures, ut Scalaphilosophica,Basilius,&Riplatus, a. Alii pauciores non-- nulli duos,ut solutionem&coagulationem ι Quidam v-- ωιών. num,ut coctionem continuam: Quod si ex mediis hisce nihil inuoluissent,ium artem,uti est,tradidissent,quod fieri non debuit ulla ratione Quapropter dicunt, quod Dba plumbo cognito reliquum nihil adiud fit quam o u mulierum seia puerorum: Ethu omnium dicta referuntur: Insimus itaque est bc fatuus,quimagisterium neget, quia id indaci gare nequeat sua industria, aut non intelligat, quomodo sit aut procedat natura in suis operib' arcanissimis, Si haec omnia essent mendacia, nulla esset concordantia, nullus consensus,nulla causa,Cur haec arcana tegerent,cur tropis' terentur:Et si Herentur,maxime dissentirent,quibus dis sentientibus,illis contingeret,quod in confissione linguarum Babylonis accidit,ut tota intentio & opus in infinitas e vias & tot capita,quot sensus,discinderetur & tandem inlud brium aut nihilum redigeretur: Pol in piscis in fame
dicitur corroderesios pedes , sic illi suas inuentiones in nulla veritatis basi fundatas ipsi contererent & delete At stant,manentque,licet non intelleistae ab omnibus, resibi rebusque sunt consentaneae. vi ac sessu minu veritas patet in M, quia eXperi menta veritatio arcis quam plurima extant,de quibus ali- . bi
289쪽
AvREAE MENfΑε. L I B. V χθεbi copioso ararum Sinusim Vnquam a morte resulte isset,fi' a. ,.si. deS tamen nostra inconcussa remaneret, Cum sit miracian .uamis lis satis confirmata & sacris literis tradita; At cum Moch, με-s Misse, vivi iam sint,& alli a morte excitati ad Vitam re- -iam abs.diorint,vt GHψω propria sua vi diuina,alii aliena , hinc experimenta Resurrectionis nunc habemus prae manibus a& infallibilia,per exempla,documeta Simili modo,unun quam extitissent, qui vel ipsi fecissent, vel ab alio factam tincturam in metalla imperfecta proiecissent, atque haec in aurum conuertissent, durum esset hanc credere, licet tot libri de ea attestentum. Cum vero tot eXPerimenta eius , - rei facta fini nostra memoria per praecipua Europae regna& Emporia, oculatis tot testibus sive qui proiecerint & Maevis. transnutationes illas fecerint, ipsi sint artis coscii, siue noauesitinctura illa fu erit vera decantata, sive ex auro detracta , perinde est cum falle de artis possibilitate hic sit quaestio , non de artificis huius aut illi' vitio aut virtute θ nemo de ea dabitare potest, nisi ex pertinaciaincredulus.
I . Ratio Auitannae pro Chemia.. Omne purum, Eomogeneum, aequale inmnibus , facilius construit , quam
tum Impurum, heterogeneum, inaequale In omnibus.
Aurum est purum, homogeneum & aequale in omnibus, reliqua autem imperfecta in his con
Ergo aurum facilius,quam illa construitur.
290쪽
vero concesserit Aduersarius, aut non, imperfecta construi posse,non multum laboriamus: Quaeras interim ab alii s, annon ex ferro cuprum fiat in eoxia Gostiria es in Transluania motac, ac alibi; . Annon ferrum in chalybem, plumbum in mercarium reductum sit Legas Alex.de Suchte Caul. -- de suo antimonio,quid indefecere. Causa υero horum dif-
ficultatis&auri facilitatis in generatione consistit ; quia --, . . purasmilius discernuntur,quam impurai Exemplum sitcti inaqua quae distillata est dc pura , non potest habere plas'm' aut minus unius qualitatis,quam alterius,prout natura C ius requirit: Quae non pura, vel mixta,potest essu infinitae mmuo.- sortis,nempe quot sunt sortes impuritatis:Sic homogene-. -etum quod e iuersa omnia repudiat,ut argentum vivum .is. nil in se assumit nisi sui generisaut fur vero combusti bile si sit admixtummon potest esse argentu viuum illud homogeneum sed heterogeneum Homogeneum estvnu insim- statia,Heterogeneum diuersu Item quale si quid est, ς' :7: uniforme apparet in qualitatibus aequaliter exlesis; sic Cir --. rubis . cul' qualis est sibi,maXime ex omni b. figuris:Deinde qua. dragulum aequilateruaeu cub. aequilater ex Corporib. Reliquς figurae inaequatae sunt infiniti generis: Unde patet,a, puru homogeneti &ςquale facili'fiat,qa est certitudo operationiscirca ea,incertitudo aut cotraria: Quae causa est uisu quod certu incerti sit regula perpetua, ut Circulus inter ro luda, agul' rect' inter agulos , aussis seu linea recta inter lineas , linea perpendicularis inter erecta: Hinc in omni stientia&arte id, quod in omnib' aequale ic certum est, alteri' inaequalismεsura existit ; ut in astronomicis, motus primi mobilis aequalis mesurat omnia tepora ,& mot' medi' planetarii, eorunde mot' inaequales : In arithmeticis regula,pportionii est fudmetu alia, regulam quia aequa
lis illaest magis , g reliquς: In MusicisDiapason est regula ditoni