장음표시 사용
391쪽
AvREAT ME N s AE. LI B. VII. 333Rosarius philosophorum: Quanto studio flagrarit, ut rem literari in suis l. boribus iuuaretires ipsa loquitur,duni, tti tam an ἱ unus libr. h. cap. 4. de eo honorifich meminit, 'tii
si de.Nuura, veram artem non raritum a se cognitam asserit, qua aurumsegregari , verum etiam eam, qua Meri censet, molusi'
ase ortas rei experientia, utpote qui deprehenderit, id Icrisin 'a, . issmetians laritare. Idem in Speculo naturali libr. authores rara. Chymicos, interque eos Iohamnem Euanget iam enume rae r Libroptimo. In corporibus, inquit, miserabbin , adflamC, is V operationis narura ., conati sunt cistarisa facere breui um ηεrrem re quo Mura est in annis milli: defiZcuerunt rem 'quandam facere, qua corpora, super quibus prothitur, transmu- .rat: Haec vocatur ab eis Elixis se dicitur Lapis, non Lapis , Lapis, ' rquia teritur : non Lapis, quia funditur se currit in igne a que --, evaporatione, ficut aurum Q Nec est alia res; cui propriis isti conueniat. Haec Vincinniij verba canuincunt satis , eum iChEmue .non vulgarem, sed profundam cognitionem , habuisse i Quod ipse adfirmat , se segregandi atrum ab Ialijs: metallis artem tenere S id experientiam eius uberiorem declarat: Et hinc apparet , quod segregatio. au-- ῶri ab argento per. aquam fortem , eiusitempore sue--. I rix adhuc arcanissimar, Mecdum: , .ut nunc , diuul gata Nicolam Flumesius P Gallas , Chemia persectionem ut habuit, sic monumenta eiusdem:veracissima post se teli ἔμ' - 'quit : Annotata enim Chymica eruditissimas; nec non ex Paesto&. Democrito collectahea rarissimaaedidit in f I --
uibus iudicium & experientiam suam sitis attestatam ecit Quoad monumenta .; dicitur Ecclesias aliquot a 'fundasse sc prouentibus a uis donasse it Eius hiero- I bino-ophica signa artis mysteria significantia passim adhuc T t 3 e t
392쪽
extare referunt, nempe rotundam figuram mundi cum 5 cruce superius erecta, ac duos serpentes seu dracones se inuicem Complexos, quorum unus sit alatus, alter vero non: s hodie, ut inquit Rabertus Vialossis beatorum Inno centrum caemu erra Larem Pansiorum conssicinur, scripto niam ro Annorum i 3'3. Similiter in multis locis signum illudesi
m Q figiei mundiconspici certum est, Quae omnia loca ab e ' vel primitus aedificijs ornain aut restaurata , siue publica seu priuata sint, constat ei Alias enim nihil iuris ha-FM e- buisset , sua signa inalienas possessiones figere. De mu- I nificentia esus circa lac per Parisiorum vicos dispositum nitit habeo certi, quod dicam, licet a quodam pro veritate certissima assirmatum sit . Scriba Parisensu fruisse dicitur. qui Arnoldo dc Vincentio longe recentior am
Iri A. suum inceperit A. C. i3 7. & proprio die sequentis
anni finierit. Quantas molestias & aduersitates etiam tum. Cum erroribus varijs exanclatis in materijs & modis tractationum incouenientibus, eritatem alIquatenus agno Chro ira uasset, eque domum adoperandum Contulisset, perpessus 'i' ' sit,ipse non elerit:Hae,ut verum fatear,cuIcunque uax-tis Chymicae inquisitione insistenti experiendae sunt, ubicunque locorum vivat, praesertim apud cognatos&amicos Habent enim homines idiotς aliquas rationes,quibus Idiotarum Communiter utuntur in dehortando & disibadendo, noquis Chymicis sese immisceat aut inde aliquid emolumen-C mra. vi Vnquam speret:quarum prima est, Alchymistas esse de- Ceptores,vagos,leues,pauperes, & nullius precij aut frugis homines. 2. Si princeps,comes aut vir nobilis ille ditissimus nihil unquam, tamdiu in Chymicis laborans emcere potuit.
393쪽
AvREAE MENfAE. LIB. VII 337tuit,quid alius speraret.3. Aurum non fieri manibus hominum, sed nasci naturaliter. Nullum unquam visum vel auditum, qui hanc artem alarificij reuera nouerit aut professus fuerit:Ergo quicquid impenditur temporis , stud ij, laboris,sumptuum, in hanc artem, id omne esse perditu m. Interea negligi conditiones meliores, facultatos proprias CG sumi,ninil acquiri,in paupertatem redigi, latendo inter carbones; instar Carbonarin nigelli & furnos: Haec omnia esse plerumque vera,non diffitemur; EX mille enim Ch mia chri ais appetentibus aut per experimentationes varias inuesti- Greean 'gantibus vix unicus tandem optato fresitur fine : Caeteri itaque omnes frustrantur, omniaque in eam artem im- αι-dM. pensa perdunt: Cumque ille unus propter multiplices causas vulgo se non aperiat , aut suae experientiae documenta praestet,nec a caeteris illis spe & re sua frustratis id fiat,hinc a nullo id fieri verissime constit: Verum si singula antcdicta per se considerentur, nulli aestimationaS sunt con -οι. tra Chemiae vacantes,dicta. Nam si ars Chemia est vera, di 'gna est, Vt inquiratur, nona quocunque, sed ab illo, qui id ola μ iam alias artes liberales , veluti Chemiae Reginae ancillan-- οtes, didicerit , earumque Circulum quasi absoluerit : Excluduntur hinc idiotς dc semidocti omnes qui pluris suam doctrinam censent,quam ab alijs censeri queat: Inde Ro- sarius philosoph. in initio Arnoldus inquit Euicunqueviat ad hanesicientiam peruenire,or no esphilosophinfatuin est : Ema haec νhis,1 scientia non sinisi de occultas philosopho . Senior . Ars enim siti in νημ' Deipotentia reseruara qua luitas es inimica.. de Geber. Non ergo hac silentiapaveri segenti conuenit se0otius es illis inimica. S cundo Pobticorum d Glphilosophus Imposibile est induentempti'
los,bari Si itaq; digna est emia inquisitione,cu verissima 'sit tot rationib.& experimentis couicta, ingenia,visunt va nae Inclinationis, quoru alia ad alias artes Iese dedui, inueniun-
394쪽
336 SYM HOLAniuntur quoque, quae ad illam prona sint potius propter
profunditatem arcanorum cognoscendam, quam utilita
tem inde speranda. si qui solum adutilitatem spectent, atq; inde dependentem pompam ili prNpostere visentiunt, sic
rari sit me votis potientUr. Quo diam homines sua natura leues, malae voluntatis,
ingenij non boni,ineruditi,& quasi Sam j literati, ad Che
miam; rtem optimam,accurrant, nihilque in ea nisi dolos 6c fraudes pro natu re& consuetudinis suae ratione attentent , hoc maneat apud personam , quae secumid attulit. non artem .' sed ab illis sunt personae differentes ad eam a tem mancipatae, quae ideo, quod unius Musis sint aemulae, non sunt confundendat. Pro Secundo quod magni & diuites Viri nihil ericiant in Chemia, uniuersale non est, Nam non pauci elusinodi antiquitus artem inuenerunt ut Aulaenna attestatur Nostro temporri quod hoc rarissime contin gat,multa sunt impedimenta,quibus illi distringuntur praealijs moderatae conditionis . Chemia multorum annorum considerationes, lectiones& operationes continuas poncit,ut quod intellectus primo non recte perceperit,iteratis vicibus,manu & igne monsti antesentelligat, atqise hoc in uno eodemque homine. : Hinc qui per alienum ingenium smanum mercenariam operamr aliena a veritate opera videbit; Et vice versia qui alterseruitem praestat veram , uti seru- in arte, nunquam ad Reginamseria admittetur Terrib,ntemur aurum non fieri manibus hominum , sed nec nasci reuera adfirmamus: Nasciturenim quod crescitin omnes dimensiones; Ita nΘn aurum pquod suo singulari modo ex sua matre argento vivo producitur, accedente patre sulfure , non
communi comburente&combustibili, sed fixo de optima argenti viui parte incombustibili , Quae mater cyura sit in Mercurio communi omnibusque metallis imperfectis, pater
395쪽
AvREAE MENfAE. LIB. VII. 337Iater saltem inquirendus erit in suis principijs,ubicunque aleat;H ccum veri philosophi inuenerint post logas in- rara, quistiones,& matri metallorum seu suae uxori addiderinx, f μυ- annon fiet inde aurum naturaliteri sed de hoc toto hoc vo' ,- Σ, .lumine agitur: Quarto causa iam ante relata Ost, cur Veri ar- nosa. tifices non uespectandos populo praebeant ac artem stram ' . occultent, qui vero VidCntur aut cupiunt videri, cur non sint tales, sed deceptores : His ratiunculis vulgares homices persuas a Chemia alios dehortari praesumunt, no quidem malo conatu, sed affectu beneuolo, Et sane deberent plerique, qui plus suae ruditati, quam aliorum eruditioni . tribuunt inque proposito etiam friuolo&inani pertinaci L, si mi haerent, huiusmodi admonitionibus morem gerere; tamo. non quod ars sit ficta aut falsa, at quod ipsis impervestigabilis lectione authorum aut tentatione opersi igne manu que exi sta GNon cui- homini contingit adire Corinthum, multo: minus Chemiae veritatem assequi: Rarissimi sunt, quibus hoc a DE O donum attribuitur, Non est in solius hominis Ch.mMaeo. industria doctrina aut aliis circumstanti is,at reseruatur in '' manta Dre , qui ingenium inquirentis acuit aut obtundit,
qui dat posse& velle, omnia in omnibus: Quis iam inde extorquebit minis , audacia aut violentia Z Nulli gigantes,
etiam sit coelo bellum indicant & ingestent Pelian Ose . Ab ι.εqu.tin. eo in hisce nil habetur,nisi prece, studio lectionis ic meditationis ac operatione, eorundemque frequenti iteratione Zacriri es libruna de Chemia.absolutissimum Gallico i. Z.ιham diomate Vivens adhuc,& opere non ita pridem perfecto e l 'μ didit,in quo frustraneos suos labores ingenuc , in modum Comitis Bern hardi, confessus est , ut alij cautiores facti a dictis materj , & operationibus abstinerent Quae sane do- Cendi ratio in hoc genere scientiarum optima est,cum plusca traditione negatiua,nempe in quibus ars non Inuenien-
396쪽
Chemiae inuestigatoribus, quam plurimi alij affirmativa, Utic figuraru&longinquissime petita doctrina: In Gallia patria manere noluit, ut scribit, ne agnosceretur ab illis, quia..1M;ώ, iuum legerCnt,s Viuo, ideoq; solum mutauit&in istam, . Germania Concelsi per Lausanna. quo quos dim ex cognatis ad ceri u tempus conuenire destinarat,venditis prius bonis alis ... si HS paterniS& in a atris partim,partim in pauperes pecu--pismis . nq, distributis: Hinc catamniasor quidam pessim' ultra marinus in criminationi b. suis aduersus alium virum no malum , Chemiae deditum magno centone editis, uti Comitis Femhardi no parcit, sic nec Mehoc, que falso Parisiensemesa;.tias Vocat his Verbis NeZaciaruμ Parisiensis Lausannae exulete lis is a. Gallia dilapidatis bonis Calumniator unumquid denotat,hoc graece,illud latinc, huius natura in hoc ho-
posito couenientes in medium,pponit,&reliquas sequentes sibi cotrarias omittit,ut Diabolus sacrς scripturae testimonia Lausanna dicit eu exulasse, verum no est,quia ibi salte eκpectarit aduentantes amicos, ut patet eXZach. liqbro: in q uo cum hic Calumniator hoc legem i, mirum est, η, rq Me caetera n5 legerit praeuaricatorinempe Zach. Hupbi risis. ' phissi co fecerit, i verum,an alicubi exulare potuitὶ Anne totus mundus satis patens est, qui alias omni sapienti pa- ΣυιWiui tria dicitur . Multo magis, si tali viatico sit instructus: Laa - ianna no mansit, sed in Germaniae oppidum celebre ConceLo r. sit,quod rorte Rheno proximum fuit,ut consscere licet: Ibitis ρθη non exulauit,etiamsi extra Galliae fines vixerit. Sed hic ca- . ,,ris . lumniator in Insula,tanquam in naue,educatus,cum nun-νmηturm quam suae patriae fines & dulcia liqueri t arua, existimat ex-δ si tra suam patriam non tam clare lucere solem,nec homines vivere ingenio,corporis vitibus aut fortunae donis suis pa-
397쪽
AvREAE' MENfAE LIE. VII. 33 , res imo alijs in locis nihil haberi eorum,quq apud sese pro-nent, Ideo putat, si extra illam suam terram pedem efferat, exilium fore dicendum: At fallitur in illis omnibus puer: Videbita poti alios , quod miretur, stupeat& inuideat, Mex speculo alienorum propria agnoscet& Viriata Virtute a p.ri, Aiddummodo Philotia non nimis atriciatur&exca Cetur. Pa --εti,4 deat itaque blateronem viris laude dignissiunis quid Ca- έε δεα
lumniarum intentasse. Iohannes Fernelius i mbranensis inter medicos nostrae ae DA. ν-.Ltatis primas tenci tum propter doctrinae sinceritatem, tum propter eloquentiae ornamentum; quibus donis obti-: nuit , ut Regis Galliae medicu , primarius factus sit : Cuius mandato totam artem medicam stylo graui,methodo per-s icua tradidit in duobus voluminibus, quibus tanta authoritas bc fides accessit, ut proxime post Hi pocratis, Gale is,imia mia dc vicenna scripta in picrisque via mersalibus scholis aesti--m suomentur. Fernethemmata horitas, ut Galeni, authentica ibi habeturi Praeter haec medica scripta alium tractatum r=acta rus edidit de abditis rerum causis, in cuius praefatione ipse fatetur,se lectitasse in Hippocratia operibus, esse aluuid Di v I - '' 'N i in morbis, ideoque non cessasse ab indagatione illius: Idcirco in multi, libris& regionibus de eo quaeritasse, apud doctos, multis laboribus Zc sumptibus , donec tano iam ex DE I nuta cognouerit: Verum ut ipse sibi laboribus
gloriam, sic gloria inuidiam aliorum comparauit: Non enim immunis extitit a morsibus sycophantarum aut ca- ιυνiam, lumniatorum detrectationibus, vir ut virtute sic eruditio- τε Miri Me absolutus&laudis brabeio dignissimus . In reliquis ne sm nimis L ceus, de ultimo eius tracta tu,quo occultas rerum causas , atque - , quod latere in morbis dicitur, se traditurum promittit,saltem nonnulla adjciam: HunC quotquot legerunt ex doctioribus, naeuum putarunt in
398쪽
3 o SI M B O t A,. . . pulchro Corpore, indignum reliquis eius operibus accen.
muli. um ser tantoque UNO qui in cςteris grauis & dilucidus in hoc Grim b. leuis,ob icurus & se mirabilem mundo praestare Cupiens '
' Σ. lino eum scripssse,quae ipse non intellexerit , in medium
Era Riol. ib. V. multra iij asserunt: Addunt aliqui eorum, Ferneturam insanivisse&nesciui sic quam rem traistaret,cum hare scripserit: Cumque famae suae hoc stigma inurere voluerit,etim fuisse absque ullo iud cio: Ham est censura et-F - iam dochorum de rebus non intellectis i Quod si Fernebus .ish,, . nullam illius abditae rei cognitionem habui siet, non vide
tutum tur verisimile,quod talum trai'.uam de ea scribere volu Dim μή rit vel potuerit:Qgomodo enim rei no cognitar, tanquam cognitar,gloriam sibi a UCUParetur virnonleciis sua natura,
sed veritatis amans AI i adicii acerri mi Quomodo de non in tellectis edendis tantum laboris sibi sumeret Scriptum est non vulgaris inuentionis aut ingens& circumspectu postularit auctorem,ut & lectorem: Hinc cum id quidam ex antedictis legerit, miratus cst,quid sibi vellet Fernelius,
aut quorsum euaderet, Clam intentionem eius non videatram ;hi.B. Sic&aliJ quod non intCllexerunt, in hoc contempserunσcta conram' Verum illi omnes legentes dictum librum stylo & ordinesti, visi concinno scriptum,in animo pra Conceperunt, Fernelium is da n. HudD-num quod in morbis es , indagaturum ac deinden bum ηia' certat alicui re scholae Hippocraticae cognitae , atmburuerum, tanquam coronam Reginae debitam , longo sermo num ambitu&indagine quaesitam; verum cum tandem illle,ut agonotheta, spretis& praeteritis rebus uniuersis pio.
simpumilisio cuidam LAPILLO, adeo neglecto &desipe. - cho hoc addicant di asscripserit, En Fernetam iudici j eX'Disi pertem proclamant: In quo ipsi falluntur 'mehus enim tantentionem suam exquisite probat & ad finem perducit
399쪽
adeo,ut calumniandi locus nullus sit,nis apud illos , qu miis aseru m hic mos est & naturae iniquitas at hi suo genio se oble- ρ ---
istent SI caninam facundiam exerceant, quam dita velim Nostrum non est illorum natura,quae furca vix expellitur, corrigere: Atiae aestiment illi inconsit recensbres, Fernelio-ma ges,Lapidum eum esse indignum i us Drv r ut quod Hippocrates sub sensu in morbis posuri, praeconio,NOSCum 6c ν. tiis ba.
per se,& quo ad morbos, talem dici debere:amrmamus . Perse,quia D Ei selius donum sit dc a Deo proficiscaxur ad i. . o..
eum,qui eo ornatior redditur, Deinde quia 'divino ingenio δει . lo inuestigetur, non vulgari aut fatuo . uoad morbos, in iis Curandis, annon uid DIVINI obtinet 8 Ne addamus, quod Dei imaginem Innitatisqne Diumae adumbrationem p est et magis quam ulla alia res terrena. Hippocrate Vero m isti bris Dimurum i nmorbis statuit,quod non videatur Da- 'Li,am. turali uec communi cursu contingere,ut exempli gratia, dies critici si ne quartus in valde acutis, γ i . 1Σ & aliqui in- imiermedii, minus perfecti,ut illi perfecti: Morbi in perfectis diebus criticis bene tuiticati solucimur cito, in impei sectis itidem,at non rnox in aliis diebus non decretoriis , mortem adferunt Quod si in quodam morbo hic quid comtrarium contIngat, id Dirinum dicitur, quia a CommUnrnatura recedit & a naturae gubel nator ipsoDeo procedit: SIC q-Mι m- in Epite a matricis suffocatione,&alus diuersis morbis ac μη liquid diuini videtur miscem veriun de hIS 'rnctius m di ia . n. res libris,non tractat sed hoc probat, quamlibet rem con ' ι m υρσι estare materia & forma i Formam autem H. aliquid αμ η 'obtinere & e coelo descendere ab astris ι nec esset aliquod nascens,cui forma extrinsecus non immittatur: Ad haeciniae compositum ex materia dAbrma habere duplices ρε virtuteo & propriciates , quae a materia eas elie qualitates nisa secundin se tentania ae a forma, esse qualitates quar-
400쪽
μα s Y O L Atac oceultas proprietate, . Chas; In utraq; & materia &ὐ ma posse morbum COA agere, quae sententia medicis inaudita est Sc absiarda,quod msrbussit Formae. At ego Fernelium hac in re interpretari praesumam , hac ratione quod in tota illa inuestigatione&diuisione morborum intellexerit morbos non hominum. sed metallorum: Imperfecta n. di sta metalla patiuntur morbumfor Mor materia , respecta auri Forma,quia formam auri non habent, quam Curatione seu proiectione acceptura sunt: tem,quia haec heterogeneis,tanquam humoribus superfluis obstructa, mombum organicum in via sentit. Ut enim in fine etatio tonum
suum exprimit,sic ipse in fine,seu penultimo&vltimo libri secundi capite manifeste ostedit,quod in praecedentibus non de homine, sed metallis inprimis&lapide philosophi-co,qui metallorum ut filius sic pater existit,loquutus sit Mintelligi velit. Quod si verum est,ut aliter esse nequit, mo- strent itaque iniqui illi cen res,quid no rei naturae in hoc
tractatu conueniat. At respondet, primo eumvsium esse testimoniis centenis re pluribus ex medicorum seriptis adductis, quae non de aliis rebus, quam de homine intelligi possint & debeant:Deinde si de lapide scripserit,de re, quae non est in natura vel arte , scripsit frustra&absque fructui Quod si concedatur hunc esse, quomodo ab homine deducta testimonia lapidi suo applicabit: Respondeo: titulum eius ti bri scriptioni & hanc illi conuenire: Est enim de
abditis rerum causi . M abdite scriptus est: Ideo testimoniis generalibus usus est,quae medicinat& ret,quam demo- strandam sumpsit,naturae communi corresponderet , in quibus nulla aequi uocatio aut falsitas intercurrit: in speci- alioribus adduxit illa,Vt potuit, non quod aliausurparen quiverit sed quia noluerit,ut nimirum esset occasio de his cogitandi altius Hinc cst, quod aliquis ex antedictis si ri-