Symbola aureae mensae duodecim nationum. Hoc est, Hermeae seu Mercurii festa ab heroibus duodenu selectu, artis chymicae vsu, sapientia & authoritate paribus celebrata, ad Pyrgopolynicen seu aduersarium illum tot annis iactabundum, ... Opus, ... vtil

411쪽

A v REAE MENfAg. I in V I I. 3s3 minericiorumque aliorum, eXfatims, ex fornacibus vi a-rij,&alijs rebus fossilibus. Sed haec omnia pemnent ad totam Gallicanam Ecclesiam: qui autem Ecclesiastici ordines intra regni Gallici fianes ContiRentur, ij quoque pro rara parte exsuperioribus

Porcellorum Iactantium & hoedorum 3 oooo. Seui & axun Fia: 6OCOO. quintariorum. Vini, 316o. Cepae. Cupa vero continet F. cados , cadus G. mensuras. Mensura autem 6. cyathos vel cul ullos men-

Carbonum ad culinam, r. milliones& FOCOO. maiorum corbium quas Galli vocant Benes, quarum singulae curru quadrijugo trahuntur in Ligni fissilis ad culinam & cubicula neces rh,χ. milliones curruum. Foeni ad iumenta,equos dc armenta nutrienda, 6OOCOO.

curruum.

412쪽

Straminis goo oo. curruum: Lanae ad pannos eonficien dos mille mill a pondo. Cannabis & lini ad telas texendas,mille millia & Coo. li

Praeter hec infinita alia numerari possunt ad gulam pertinentia, quae adiuersis deuotioni deditis conferuntur per totam Galliam,vi sunt pernae,petasones,ca scidet e&c. Exliis Ecclesiasticis opibus , ponti sex Romantis quo-rannis hodierno quoq; temporc colligit plus quam millionem unum auri ex collati ODe Episcopatuum, Confirmatio ne Abbatum, Canonicor Um .dca horUm SacerdotἰOrum. Et certum est ante mutationem religionis ad illum longe locupletiora prouenisse emolumenta & Vberiores fructus: A Whreve- cur haec adeo praecisse enarrata sunt ZProptCr Caiasas anto

. , L ' dictas,tum ctiam ut Icetor miretur antiquorum Regum d Principum Galliae profusam liberalitatem , qui prioribus seculis tantopere locupletarunt Ecclesiasticum ordinem, . ducti nimirum ard cnti religioni, Zelo desin aulari beneuo

lentia erga pios Ecclesiae Antistitesta Doctorcs, qui fideliter deam duc occupamur diacondo dc initi tuendo populos intenti l cris de meditationibus reli et totis: Hos ideo ama- .rtini,coluerunt id venetati sunt, ranquant sirin nra Dei Legatos, per quo, sal ut is dochri Ram discebant de modum be-- De vivendi In quorum alimontana certatim icti benter C-r igabant patrimonia & facultates omnes, quo literato illorum otio pio Uidcrctur,posionique pol positis omnibus mundanis curis de domestici,sbllicitudinibus,s cristantia CR ' emio vacare & pietati, cXercit ijs Et quia reditus multo ampliores possid rent, qua ad victum & amictum reqUIr rentur, r. ε, olim summo stra dio C ntendebant liberalissime prouidere ne-

ῖ . ccsti ratibus istuperum,ul duarum, pupillorum ec peregri-

lis neu le

413쪽

ΑvREAE MENfAE. L r A. VI I. 3Is pter egestatem instud ijs promoueri non poterant: HlnCillae piae contentiones & decertationes stapeortae inper Reges Franciae riscos illos tissura, qui Conquerebantur sibi ab Episcopis iniuriam fieri,quod illi annonae penuria famelicae plebi sua horrea & granaria exponebant, praeuertentes Regum in adiuuandis indigis curam. Atque utinam hic ardor pietatis ad nostra usque secula Continuatus esset, neque tanti prouentus luxu,crapula, ludis S rebus friuolis absumerentur

Aduersarius abhinc cum Arnolcio velitationem incipit hoc modor

. Argumentum negativum contra Chemiam Arnos i s. auum.

do Visiano ino oppositum: mSi natura non potest ex plumbo aurum facere, nec ars unquam faciet. At natura id nequit. Ergo nec ars potest. R sonsio Arnoldi ad 19. Argumentum ue

gaiIuum. Iam ante demonserarum est artem in multis plus posse, quam ' i' in anaturamddeo non conuenit haeC ratio: is To-m. Quicquid natura non potest praestare, id neque ars, et iam si sit in naturalibus. vi haec neranda est assiimptio ex ante cepius probatis.

414쪽

us SYMBOLA Exempla de virisque ad nauseam produximus, quaein de repetenda sunt. . Argumentum negatιuum contra Che-

Cuiuscunque rei miscendae proportio, qua Forma & eius perfectio existit , ignoratur , eiusdem mixtura dc confectio non potest esse no

At argenti&auri elementorum proportio igno '

ratur.

'Ergo & argenti muri mixtura confectioq; non potest esse nota

Ex his itaque toncludunt, quod ars agens de horum corp - orum Conseritone sit inutilis &im postibilis. otiiorem obant. Distinctae sunt enim rerum species rediversitates , quia diuersae sitnt 8c distinctae elementorum ad inuicem proportiones : Est enim asinus diuer sus ab homine in specie r quia multo diuersam habuit elementorum in sui compositione proportionem: Sic & in caeteri s rerum diuersitati bus est inducere. Ergo dc in min eralibuS.

Res Onsio Arnoldi ad 2 o. Argumentum ne

Aior tum veras, quando ex elementis primis fit nata- tio, qualem ret naturalis mixtioncm PCIli .lCC d. m

415쪽

A v R E A E MENIAE. L i v. V I I. 337 ars nunquam suscipit , sed accipit ea, quae a natura iam mixta sunt,&in quariam elementorum illa proportio debita sit introduc ia, ut non opus sit inucibilium elernentΟ-ram noua quadam ponderatione. Nam si ars quid conficere instituat, aut illud ipsum est a natura alibi factum,

aut nul quam extat : si nusquam extat,tunc nec al tis admi-

niculo producetur per hominis phantasiam vel industriam ', si a natura alibi factum extat, aut id est perfectum aut inceptum: quod perfechum est , non eget noua Onfectione , nec destructione , sed forte quadam emendatione seu purificatione: Quod inceptum est, hoc est quasi semen, embryo, ouum rei nascendae per naturami hoc semen si ars accipiat & dcbito modo disponat, tum 'inde producere potest idem, quod natura sua sponte , at

forte non tam cito,aut perfecte quam ars a Causa haec est, quἰa ars utitur natu rae instrumentis,ut calore&aliis adminiculis,dcintarim non exiguam operam sibi propriam superaddit n. tarabbias. Maior itaque non est verae

iamraetorem o, quod argenti&auri proportio in genere non sit ignota artifici, in specie autem non necessaria; hoc est, tum accipit semen vel ouum vel aliam materiam naturalem, in quam formam a natura determinatam velit introducere, in genere nouit, quod in illa materia sit vera proporrio earum rerum, quas producere intendit; in specie autem', quo pondere vapores vel elementa ibi sint commixta, hoc Ign rar,nec vilic est ipsi

416쪽

-is . Si aurum potest fieri ab arte ex principiis de ma

satiuum tertis naturalibuS, tum artifex , qui noc intendit, utetur omnino naturae processu , aut ab hoc alieno. At neutro uti potest .

Ergo non potest aurum arte fieri ex principiis de

materiis naturalibus. lj t inorprobatur. quia si uteretur naturae processu, in omnibus naturam,Vt ea operatur intra terram, imitari deberet ,hoc est,mineras in terra relinquere, nec e cubilibus suis exportare in lucem, auteXportataS COdcm referrC MeXpectare tempus earum perfectionis, quod est impossibi te &stultum tentare: Si vero utatur arti proprio processia& a naturae alieno,tum quoque estcchus erit a naturali diuersus,ic sic non erit auram naturale.

Psjonsio M. ea argumentum negatiatam

- 2Arnoldi. ason is A D minorem respondeo, quod ars non utatur naturali pi ci ad Mota ccslu... principiis incipiendo ad finem ; nec Onus hamisiatim beat,Cum liceat ibi Incipcre,Vbi natura reliquit lac acifinem peruenire,qui apud naturam est aurum generatum ex materia dc forma,ita ut haec ex illa producta sit : Atque propterea procelliis non est a natura alienus, cum qua in ultimo fine & materia dc forma compositi conuenit: P n- Opim i -' uomit ars naturalia sed iam comm IX ta, cumque

417쪽

'. v R EAE MENSAE. L I A . VIII. 3s'quo'tendit ad formam,dcinde eadem sumit, & cum iis tendit ad materiam : H Iec fiunt per modia operationum amitic Laium Formam illam cum materia coniungit& si Cex partibus fit totum, quod est: aurum , & ex principiis remediis finis ultimus, de quibus superius copiose egimus.

Ratio 19. Asemativa pro Chemiae veritate Arnoldi Vilia uam.

Si plumbum dicitur aurum leprosum, ac RΟ - Ratio 33.

mae adhuc publice collectoris auri ex plumbo e-

pitaphium extet, nec non omni plumbo ante do cimasticam probationem cum eo i nsti tuendam, suum granum argenti su btrahendum cst: proportionale , t iam aigentum & aurum ex plumbo Mnaturaliter nata & artificialiter facta sunt, veι fieri , possunt. At priora tit i sunt verissima. . Ergo & vltimum.

Tria sunt his connexa unius intentionis , eoque infir-:mioris nodi : Plumbum leprosum aurum dicitur: Ergo si curetur lepra eius, erit aurum: Atqui lepram han Cprimitus nona mauit , candem curet , Obucitur Respondeo , Artifex Chymicus eodem medicamento , quo M lepra corporum humanorum curari dicitur:

418쪽

36o SYMBOLANetit tu motu credis λ Interim scias, ea corpora lepro adici eo respectu , quia Curationem desiderent re re quirant , siue Lucred. is, siIuc non, ea curari polle nili videris. De collectore auri ex plumbo quid sentis3 An & ille se bulo his Non arbitror. quia adhuc eius Epitaphium ibi extat cum uascriptione: Sive igitur natur Ali er. d nixtum aurum plumbo,sive artificialita r inde ectu stum Collegerit,eo

dem res redit,& ostendit,aiae naturam aut arrem, aut utra

que aurum ex plumbo fecisse: Verum iam dicta pro corollario adiecimust,quod iam sequitur , vim argumenti sum. cientis habet Qv d omni plumbo ad c xaminationem percupellam usurpando prius granum argenti proportionabiliter detrahendum sit, alias proba erit fallax: Quae est causaὶ An forte fortuna semper incidit argentum in venas plumbi Z Imo ut Embryo semper incidit in venas matricis, in qua nascitur : Verum de hac quaestione iam ante satis actum est.

io. Ratio 2G. MFrmativa pro Chemieveritare,'mat Amoldi ME. Si artifex, qui naturale opus producere cona turia natura potest accipere semina determinata aut materiam , in quam sit proportio elementorum & mixtionis eorum debita introducta, non

erit impossibile ipsi quodcunque naturale opus

naz ralia opera arget i

producere mediis ordinatis.

At Chymicus, qui intedit

419쪽

&auri producere, potest accipere eorum semina

seu materiam proportionatam a natura.

Ergo non erit ipsi impossibile haec opera natu-:ralia mediis ordinatis producere.

Maior perse verissima constat exemplis innumeris, ut otiorum in pullos exclusione, segetum productione,arbo: rum &vegetabilium quorumcunq; propagatione ex semii nibus terrae mandatis. Sic in Germania arbuicularum Gua: iaci, arantiarum & curiarum ex seminibus aestate eductioi haberi potest,quas tamen hyemale frigus subsequens eX- tinguit:Sic equi& reliqua animalia cura humana accede a te per naturam suam propriam & semina propagantur ic educantur Sic muli generantur arbitrio hominis; ne quid . dicamus de aliis. rim rem; quod Chymicus argenti auriq; semina possit accipere nullum est dubium,etiamsi non sumet ea ipsa principia,hoc est, vapores & famos,ex quibus naturae dem producit In eo n. naturam imitari non potest, nec de bet. Quae autem talia sint,non est huius loci determinare, i , cum ad aliam quaestionem spectent: Hoc addimus ; quod sulfur ex optima argenti viui substantia, absq; ullius sulfuris extranei permixtione,producere sit artis proprium,quo habito,tanquam formae continente,id suo Mercurio me tallico cum lubet,permisceri potest &sic aurum mixtione naturali generari.

11. Ratio afrmativa pro Chemiae Veritate,ArVoldi. a. - ii SI in naturale opus, quo vita humana magis indiget, quam auro, aeqtie ab arte producitur, imo

longe melius & purius, quam a natura, quid ob Za stabit,

420쪽

Ergo & secundum cst postib. te.

Adpropositionis cons mationem sufficit,quod res naturalis, di alicubi sponte nascens possit arte fieri: quod si hoc verum est, tum uniuersalis illa propositio, quae id negat , cessabit:Connexio eius terminorum inde patet quia idem se re est processus utrobiq; sed apud Polonos effoditur in magnis,instar saxorum,frustis,idq; est stibnigru,&pot perar tem purificari,veluti alia salia affusione aquae purae & coctio erepetita solet albefieridia& sal marinum purificatux ab arte, quod ex aqua marina, salsa conclusa ne fluctibus

misceatur radiis solaribus,cum pluuia copiosanoas fluXexit,Coagulatur: Eiusmodi coagulatio ex muria naturali facta est in Polonia subtus terra a natura, inSaXOniae aliis lo- cis fit ex cade muria natural i su pra terra ab arte simi quoq; quia quas marinas ad ignem in sal excoquant, nempe ibi, ubi solis radii non ita vigent,& copia lignorum est: Ne dicam de salibus ex silicibus & vcgetabilibus aliis, nec no ipsis fimis animalium cobustis arte Cli inica eductis, quae partim medicinalia,partim n5,habent ur. Nec hoc alte de sale intelligi debet tedde multis aliis minera lib. quae ab arto fiant& natura generatum Si itaq; unum est prae oculis Omnium,ut silibet salis piluistione videre pot,alterumVerono, quia abscodi vult & debet,cur no quae vademus in VnO,ad intestis dum alicii quod latet,per analogia trao serimus