장음표시 사용
11쪽
ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB.V.
materiam latici, sive elemento aquae viciniorem; satagente nimirum ad hoc fermento specifico itomachi, non secus atque iermentum hepatis chylum in cruoreni transnutat, cujus comes , ac socius , non item pars, est latex. Fermentum stomachi in homine facilitas cibos in chylum , quam illorum pinguedines transmutare, eo quod pinῖuedo remotior sit a latice , sive prima materia , quam sit cibus. Quie digestio transmutationis in succos aquosos, eo huc adducta est quo con stet, laticem facile concepto in nobis peregrino semine , membrorumque termenta , transmutari in alienam prolem, atque anabundantia hu)us laticis homines obe s, de corpulentos fieri haud dubitae.,
nec arbitrari potuit unquam, renessu uiri habui sie munus transmutan
di adipem lub pelle diitentum in
aquam: quin potius credidit, id illi concedendum facultati, quae cruo e rem In adipem formavit , ut scilicet Musdem sit iacultatis laesae, convertere adipem in laticem , cujus 4 antea ossicium fuit , e cruore adipem conficere . Illam autem Doneste asserit renum dignitatem quod nos PinRues , aut macilentos faciant , dum non raro tablatis , ac
calculosis renibus pinguescant plu-MS . Saepe namque inquit occurrit Capucinus longo Faunio gravatus , potuque pauco , ct par-
. vae cere visiae saturatus, crasso tamen corporis habitu dotatus . Ex adverso autem, cernuntur edaceS,
lautoque mangonio educati insigniter macilenti i Ut utrumq; c sum ruminet, reperit Auctor fontalem stomachi digestionem gubernatricem coeterarum velut sibi sub- alternarum . At mirum ipsi vid tur saltem , quo pacto resollatus adeps oleosus in pristinum aquO- sim laticem retro gret, imo in
Venas, ac tandem ad renes per clas- suam retrahatur.
potest auologia. Statam a prima
scelus in Utero formatione contingit quadam in illo lactura ob motum particulis ebus fluidis communicatum , quas resarciri ab aliis de novo advenientibus necesse est . Sed quum partes debitam Gquoque magnitudinem assequi debeant , alias adhuc praeter priores illas ipsis apponi opus est . Duo ista a nutritione nominatim Pendere statuit Author noster, dc utrique huic fini sanguinem satis-
lacere asserit . Cruor autem uniuersas corporis partes pervaganS
singulis per arteriosos surculos materiam operi illi parcni perficiendo largitur. Quum vero liquor iste pigrior, hebetiorque existat , quam ut propria virtute munia sua peragat , alio ouodam vegetiore particulisque valde activis donato indiget , quo actuetur, ac debite disponatur. Talis est sumor ne vosus spirituum vehiculum , qui iisdem magnans maxima donatur activitate . Generosior itaque suc- eus iste facultate quadam, qua Pol let, plastica, cum delectu quodam rimateriei nutritioni, cic accretioni , dicatae particulas destinatis usibus
disponit, fibrasque spirituum animalium imposterum hospitia suturas efformat. A die orum autem succorum varia diathesi diversa exsurgit animalium constitutio, &ab eadem causa depcndet eorum salus, iique omnes , quibus asiligi In- tur, affectus emergunt. Ab utrCquet enim rite contemperato austa fit di sperditae substantiae reparatio , partesque debita proportione protrahuntur. Sca si sanguis mollioribus. scateat particulis , uberiorque i uccus nervosus spiritibus turgidus ii partes diffundatur, maxi a saeta ab eo liquoris alibilis in partium su stantiam assimilatione, corpus improportionata mole accrescit, pro
duciturque i ste affectus, Corpulen tia nimia denomanatus. g. ia Cum clarissimus S let ius θω-csanguine nutriri corpus statuat , hinc Omne nutritionis vitium sanguini vitioso adscribit Nutritio
12쪽
CAP. I. DE CORPULENTIA NIMIA. 1
nem ergo nimiam tum in carnosi Materiam chyli cum reliquis etiamusculorum excrescentia, tum in obesitate , fieri vult a sanguine multo, ac laudabili, concurrente
corporis motu , exercitioque moderato , vita curis anxiis vacua ,
somno mediocri, vel protractiore, alimentorum multi succi , ac sermentationis facilis assiumtione largiore . Sic etiam corpus aequὰ inhabitu , & superficie, ac interiorib's pinguius, & magis obesum deducit a sanguine pinguiore, ad Jus productionem juxta ipsum facit corporis constitutio sana quidem. concurrente. tamen succo acido satis copioso , sed blando ,
temperatoque , bile autem parci re, minusque acri, motu corporis pauco, vita itidem sine curis rodentibus, somno placido, & Iongiore , alimentorum pinguium asium tione continua, ac multa. Existimat etiam Auctor hic, corpus ra rius gravari carne multa vel nimia, frequentilis vero pinguedine. 6. 9. Cartesiani aD optima Omnium partium nutritione Corpulen-ιiam nimiam Originem habere referunt, eamque ex redundantia chyli laudabilis emergere . Chylum vero laudabilem eum nominant , qui particulis constat oblongis , ramosis, & paucis leviuscule mucronatis, siue aquosis, oleosis, &parum salsis, optimeque, &ad mianimum per dupIam fermentati nem elaboratum , qui facilὰ ad Corporis partes transfluere, de iiDdem a flamitari possit. Assimilati nem hanc chyli in singulis par tibus non ideo promoveri volunt,
ruod homines ejusinodi variis ve-
cantur cibis , cui omnis generis constent particulis partibus nutri endis accommodatis , propter homogeneitatem quandam , adeo, ut
particulae osseae ossibus, musculosae musculis, pinguiores , & adipo saepinguedini associentur, eorumque augeant substantiam , sed quod fermenta quaedam in partibus existentia particulas chyli disponant, ut membris alendis adaptentur . bum admittunt , & potum non modo copia assumtum, sed in venistriculo quoque probe digestum , & in substantiam lac eam chylo
sam in intestinis transνersum, ut sacculus chylosus, sive receptaculum penu quodam nutritivo assiis duo abundet. Ut vero particulae chyli allabentes membris firmi is adhaereant , multum contribuere dicunt vitam desidem , animum curis vacuum, labores intermissos, oe somnum diutius protractum, ut non opus sit liquorI nervoso masnam Praeparare, aut ex chylo triuere materiam, cum laboribus &mentis re corporis non absumatur. Hac enim ratione ficile oriari posis asserunt, ut particulae chy- Iolae.membris per quietem firmitas adhaereant, nec tam cito abluantur, quod cum in singulis corporis membris aequaliter contingat,
habitum ejusdem in crastitie, non modo quoad pinguedinem, sedi
sam etiam Carnositatem per quam pronunciant augeri. S. IO. Nos antequam ad ea am Noma in Corpulentia nimiae explicandam acis temia decedamus , Prius opus nutritionis, μηδε - -& succi nutritii indolem explic
mus . Veterum , de quorundam Mimis. Recentiorum Medicorum sente ita est , sanguinem corporis nostri uniuersale esse nutrimentum . Alii duplex corporis nutrimentum statuunt , sanguinem nempe pro nutritione partium carnosa
rum , & liquorem roscidum per nervos in partes derivatum, progrtibus membrano sis, seu nervo, & ita etiam pro pinguedine, ita ut causa obesitatis nimiae futura sit abundantia talis succi per nervos influentis ,:cujus opinio nis defensores sunt Angli plures. BilFur vero rorem suum ranauam succum nutritium agnovit, sed αhujus viri opinio ali Anatomicishusus seculi ex exercitatissimis r jecta est, quia motus hujus succi r ri plane contrarius est, quam uti existimavit Bi ur, cum ipsius morta
13쪽
c ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
ergo & sententia ista sepulta est.
Ut vero Chrelifationis opus examine nostro aggrediamur , observamus eam alimentis solidis suid itatem conciliare . Ex Physica didicimus , fluiditatem in divisione &vario motu particularum corporum fluidorum positum esse , itaq oportet ut in hoc opere chylificationis partes alimentorum a se invicem secedant, de di verso motu agantur . Separatio ista , sive texturae turbatio particularum alimentorum peragi nequit, nisi ab attriti ne, aut fermentatione. Nihil in Ventriculo novimus, quod par sit
alimentis molendis ac terendis aeque ac necesse est , ut in chv Ium facescant; judicandum est ergo, eversionem istam structurae partium alimentorum a fermentassene induci , sed fermentum constare debet
ex principiis fermentationem creare valentibus, a quo solvantur sulphura alcalia fle salia . Et cum sta. tuerimus sulphura ab alcalicis, al-calia ab acidis, & falia a phlegmatis dissolvi, necessario colligered bc mus, fermentum CΘIificati,nis ex
Mido alealico Or phlegmaro conssatum esse. Si sermentum Ventriculi tale fuerit a prima alimentorum
cum ipso commixtione , ejus acida in illorum alcalia Vires suas exercebunt, di fermentatione, quam in illis excitabunt, totius massae alimentorum dissolutioncm exordientur . Alcalia fermenti sese deinceps insinuantia inter Sulphureas alimentorum partes, ipsas ab invicem se junget, demum phlegmata dissolutis talibus locum obtinebunt
intcr cunctas alimentorum partcS ,
quarum unio ab actione acidorum de alcalicorum periit. Quando e go alimenta in ventriculum descendunt , pondere suo comerimunt minimas glandulas, quae inter tunicam ejus internam, di mediam sunt conspersae. Cum enImeae merae sint exiguae vesiculae, ubi primum comprimuntur , evacuantur , & in ventriculi cavita.
tem effundunt satis abundantem rorem fermenti, quod commiscetur illis, quae jam in veniticulo
continentur, ipsa fermentat de Iiquefacit, quod iam liquatum filii.
tui peristallico parens ter pylo
rum elabitur . Dum perdurat se mentatio ista, exit aliquid indesinenter, & quando ea absoluta est, animal edere cogitur , vel fami
exponitur, quae oritur ex eo, quod cum fermentum purum', ac im Iermixtum in ventriculo compre endatur , tunicam ejus interi rem vel licet. Fermentum alime
torum partes eorum integre. nunquam dissolvit , quin intemerata aliqua particula evadit, quapro pter chylus sub stomachi exitum non percipitur, de quam plurimis partibus inutilibus confunditur . ta de causia fluit per oblongam intestinorum fistulam, in quibus miscetur vitiis in locis cum diversis liquoribus, qui in serviunt separandis iis, quς bona Sc utilia sunt, ab iliis , quae nocere POL
serit construataoni corporis animati . Chylus a stomacho prodiens in ductum pyloro continuum devehitur, qui intestinorum nomine designatur, qui vero Chylus magnae non est liquiditatis aventriculo erumpere paulisper aemulatur gluten ex farina cocta cum aqua contectum , subgrystum exhibet etiam, ut illud, colorem,&magnam obtinet visciditatem. Sed diutius non perseverat in tali statu. Praeterlapso duodeno ipsi statim admiscetur liquor quidam crOceus, summe amaricans, bilis nomine cognitus , qui constat ex multo alcalico fixo , paulo volatili, pauco sulphure, pauciori adhuc terra, de copioso phlegmater unde concludere licet, bilem cum chylo permixtum alcalicis suis tum fixis , tum volatilibus , excipere partem quandam acidorum , quae sulphura ejus colligata detinent ,
di hoc pacto visciditatem illam , qua in duodeno praeditus est, so-vent , ita ut deinceps sulphura
14쪽
Chrii maiore patiantur libertate,&.a se invicem longius sint semota 3 quare inter particulas suas minus phlegmata suscipiunt , quae integram massam diluunt, maj remque illi fluiditatem conciliant.
Bilis a sanguine in Hepate separatur ad chylum in intestinis perficiendum, Sulphura illius alcaticis suis dissolvit, re ipsum phlegmatis suis diluit. Praeter hanc bilem liquor adhuc alius tanuis, &limpidus aquae instar in duodenum depluit , vocaturque succus Pancrearietir, qui ad lymphae indolem serὰ accedit, videlicet ex Sulphuribus phlegmati si de alcaii- Cis volatilibus est consatus Ubi primum in intestina decidit, cum Chylo miscetur, s occurrat in Chylo acidis quibusdam, quae sul-shura ejus colligata teneant, alcat illius volatile ea absorbet, & hoe
pacto Sulphurum reliquorum principiorum compedes solvuntur, sulphura haec, quae in succo pancreatico continentur, inter c nuli particulas sese insinuant, & alcati corum cum acidis sermentationem attemperant, prohibentque ne violentior evadat, tum enim damna plurima inferret, phlegmata viam sternunt alcalicis, ac sulphuribus. Ut eo melius cum omnibus chyli partibus commisceantur. Ex his luculenter satis subsequitur, succum Pancreaticum chylum perficere, illumque liquidiorem reddere , cujus acida alcalico suo o tundit, & eadem via sulphura disi solvit. Adeo necessarium est ad hominis conservationem , ut chylus ab acidis suis expurgetur, ut Summus rerum opifex quam multas minimarum glandularum congeries posuerit inter gracilium intestinorum tunicas, quq in loca ista liquorem succo Pancreatico similem effundunr, qui permixtione sua cum chylo id complet , quod bilis & succus pancreaticus ita prospeia susceperant. Parvi illi glandularum acervi variae sunt cras-utiei. Qxudam ducentas , di amplius glandulas complectuntur, quIdam vero ne triginta quidem continent . Omnes chyli partes aptae natae non sunt be undis canaliculis, qui venae iacteae appellantur. Qu1dam sunt crassiores , & illae
crassa excrementa constituunt. Chη-
Ius abundat particulis venis Iacteis subintrandis idoneis , quando abile de succo pancreatico Praepara iussu it, quapropteI massa ejus tantopere in intestino Jejuno imminuitur 3 quoniam particulae illius subtiliores ab ipso discedunt, &in venas lactcas propelluntur. Videmus etiam copiosiores venas lacteas a jejuno proficisci, quam a reliquis omnibus intestinis . Subjejuni terminos excrementa quaedam cum multis particulis chyl sis permixta reperiuntur . Succus
landulosus illis commiscetur, cicissolvit sulphura partium chylosarum, quae iis iniunt. Quod ita
paratum fuit, venis lacteis adhuc excipitur. Deinde excrementa illa in il eum protruduntur , ubi adhuc in plurimis locis succo glanduloso adsperguntur. qui eundem, vem antea, edit effectum . Tanem postquam penitus partibus suis cliviosis exuta suere, in crassa intestina deturbantur. In venis lacteis reperitur lac, quod purus de putus chylus est, qui ab intestinorum cavitate in venas lacteas compulsus est , quod sequentibus probatur argumentis. I. Lac, quod in venis lacteis comprehenditur, ab intestinis prodit. Ad oculum patet veritas illa, cum venae lactes digitis premuntur, lacte deplentur,& dein videtur illud ab intestinis
venire venam vacuam repleturum.
a. Lac tantum invenis lacteis conspicitur aliquot horis post cibatum animal. 3. Jejunum fere sein- per percipitur exinanitum, propter numerosas venas lacteas , quae ab illo exoriuntur. Denique ex eo , quod reperiantur excrementa pura in i leo, quae crassiora adhuc fiunt illud intestinum percurrendo,quo
niam plurimae venae lactea pluri-
15쪽
g ENCYCLOP. CHIR VRG. RATIONAL. LlB. V.
bus dunatae sunt valvulis sibi proxi- cordis auriculam advehit . Auria me adiacentibus , ita sunt compa- cula illum impellit in dextrum ven. Tatae, ut chylo commeatum per ve triculum , & ut chylus tum temnas lacteas in glandulas mesentari- poris sanguinis partem constituit , Cas non permittant, sed illius re- cum ipso nuit , per totum corpus
Iluxui obstent. Copiosae ab intesti- uni circulatur . Hisce praemissis fianis proficiscuntur , dc plurimae in cile perspectu est , ex omnibus fit
unum coeunt, prout ulterius pro cis corporis nostri Iolum chrium grediuntur . Hoc pacto truncos potissmum corpulentos ac succupaulo crassiores componunt , qui lentos reddere . Corpus enim rimchylum effundunt in vesiculas strum ex meris canaliculis constat; eandularum me se uteri carum . Clay- quo quis ergo copiam succorumus vesiculas harum glandularum habet abundantiorem , eo major
subintrat, ut in iis suscitiat spiri- existit , si enim succi multitus animales , quae in illas co vase transeant, ea sensim ac sensim fluunt per plurimos nervos a plexu dilatant , ut plus succi reciperemesenterico oriundos , spiritus isti possint; sic homo qui 28o. T. ponchylum subtiliorem atque Midi derat , plus quam centum libravrem efficiunt alcalico suo volatili , succorum habet, estque pondero& si qua adsit in illo acciditas , sor , quam alius macris homo beam corrigunt , at calicis suis ipsam Chylus autem ut genuina de verae excipiendo & in sal illam commu- lactis est materia . ita idem santando . Chylus praetergrestis glan- guini in axillari seu subclavia sint .
dularuni mesemericarum vesiculis lira permistus de aliquoties circula- duos tresve canales ingreditur , ex tus, non illico in se riguinem mu- inferiori earum parte exeuntes. D tatur , sed sub lactis suavissimi ser- inceps pertingunt ad succum quen- ina aut senguina innasus , aut subdam membranaceum in lumborum gelatina albicantis iarma a sero vehvertebris positum , Receptae utum nutrimenti vehiculo solutus , me-ehνti nominatum , quod idem est, diantibus vias. sangui seris in to-ae lymphae cisterna . Chylus enim tum corpus distribuitur , omnes in hoc cumabundanti lympha coin. ejus latebras perreptat, quia totum.
miscetur , qua tursescit receptacu- corpus ex innumeris & mlis tubulum . Ab ipsa diluitur Se liquidior iis constatum est partes aeque mem- fit, ut facilius sua l. Denique ό Chyli branosas ac nervoses nutrit, Screceptaculoproficiscitur canalis qui- supernuus paulo a minuir ssimis.
dam, Ductur Tl oraclatis vocatus, qui membranaceis tubulis receptus pedaliquoties in furcam diducitur , & eas transit , & superficie earum rami ejus denuo coalescunt, oc saepe haerens in pinguedinem succrescit
etiam simplex observatur advertitu imprimis chylus ratione olei, quoique Canalis hic implantatur venae abundat , di sic pro amplitudine sabclaviae , & supra insertionem ac laxitate & constitutione tubu- eaus ades valvula , ita ut sanguis , lorum pars quasi superfue nutridui in vena subclavia fuit , super tur , hinc de solum lac nutrit in-la transeat, nullo chyli ingressui sanies tenellos , eosque impinguat, obice posito . Cum. inflatur du- quod Ec sepe videmus in emactus Thoracicus: copiosae conspi- ciatis , qui sola Iactis cura ad
ciuntur valvulae in illius cavitate . obesitatem ac corpulentiam resti-
Ex quibus concludendum , chy- tuuntur . Nam , ut dictum est luin ex receptaculo suo , in venam butyrosi , seu oleosa lactis , seu subcI. viam sinistram deferri , ub, chyli substantia os humerosque sanguini immiscetur . Cursum ejus. similis est pinguedini corporis insequitur & in venam cavam de- nostri . Massa ergo sanguinea
labitur , quae ipsum in dextram copiosiori, eaque minus sali,
16쪽
na, acris &aspera, sed suaviter ole sis temperata existens , & simul blando dulci ac fluido chylo , e que copioso pingui ac oleoso turgida , cxistentibus simul tubulis amplioribus & laxatis, & praecipue
circa extremas corporis partes, homines reddit nimis corpulentos inuidum chylum hunc este ut per vasa minutissima fluere possit , necessarium , & aptitudo partium solidarum respondeat opus est , nempe tubulorum & spatiolorum am.
Ilitudo inter fibras partium moliores paulo , ac speciatim circa membranaceas partes di cutis glandulas , imprimis vero circa membranas externas intra panniculum
carnosum & cutim fibrasque musculorum Trunci & abdominis . Num vero pinguedo haec mediantibus glandulis in solum hunc usum destinatis , a sanguinea massa secernatur , & in peculiares tubulos seu vesculas defluat, sub cute ejusmodi tubulos maxima in quantitate reperiri quis dubitat λ Et membrana carnosa utplurimum ex ejusmodi tubulis & glandulis constat , quae tantum recipit & separat oleosas particulas, &, si huic oleo tures acidae & terrestres:particuae fuerint commistae , fit pinguedo . Pingues enim istae particulae non manent in suis cellulis , sed per alios tubulos refluunt in mas. sam sanguineam . Quorum ergo sanguis multo scatet acido de sal
so , isti homines haud sunt obesi , quia ab acido & salso absuntitur oleum : sic & illi , qui laboribus
dediti sunt raro obesi redduntur , quia oleosae particulae avolant , dc sanguis ob continuam transpirati
nem suas perdit particulas subtilis limas. Sunt & alij , qui muItum
edunt , & tamen manent macri ,
quia oleum & sulphur in alimentis vix sum ciens est ad acidum, quod in suis succisi habent, temperam dum , cujus generis hominibus conducent pinguia & non acida . In Corpulentia nimia dum chylus massae sanguineae Permistus ad Partes dictas alluit , earum porulis minutissimis se infinuat, ipsae membranae musculorum aliarumque partium lacteo nutrimento implentur, cujus abundantia externe cutim
versus irrigat , quia interne fibris musculorum sanguine vellitis adeo commode adhaerere nequit , ipsa
vero cutiS ex extremitatibus minutissimis arteriarum , Venarum& nervorum reticulatim contexta ,
dum per glandularum minutarum ipsi intertextarum excretoria vasa ,
ut & si qui sint praeterea , poros in ei e sic dictos insensibilis trans-
spirationis materiam vaporum sorma transire Permittit , crassiusculum lacteum nutrimentum cum sanguine allatum externorum PO-rorum angustias cohibet , quod ita introrsuin versus coercitum successive in corporis peristoma adi-posum densatur, ceu loquitur beatus D. Eιιmusserus Di p. de Corpu-Ienιia nimia . Male & irrito quodam ausu alii crescendi vim ex cerebro per medullam spinalem deri
vare conantur . Inter causas remo
tas referre Possumus omnia ea , quς massam sanguineam lactescenteni seu chylosam reddere possint ;huc tacit multum optima chylosis de constitutio radicalis succorum & spirituum . Ordinario quidam ad corpulentiam hanc dispositi sunt , & iamiliae reperiuntur , in quibus sunt homines obesi , hoc , me judice , evenit , quia
in his a nativitate fibrae ac tubuli cxtremorum sunt extensiles dc ampliores , ob quam causam &keminae prae maribus possunt esse magis corpulentae ..Stupenda est ista obesitas pueri recens nati ex
imaginatione matris , cujus mentio fit in Ephem. German. Decur. An n. s. p. m. R . Inter res vulgo non naturaIes ita
dictas sunt , quae symbolum suum
addunt corpulentiae nimiae , Aernempe temperatus , hinc in regione temperata , imprimis nonnihil Boreali , obesiores reperiuntur homines , qualis enim aer ,
17쪽
,6 ENCYCLOP. CHIRURG. RATlONAL. LIB. V.
talis massa sanguinea , hinc Galli,& Itali non iunt ita corpulenti, ut nos Germani sic & Boeti sunt pingues, juxta notissimum illud
Boetium in eras jurarer aere na
Deinde & potus copiosior & temperatus ingestus, maxime si digenio simul rite peragatur, necessario homines corpulentiores reddere debet. Panis tanquam optimum nutrimentum , dc He Ontio Theriaca alimentorum audit, multum Deit ad corporis auctionem . Delpassulas Corinthiacas pingueticere dicit, ut dc caricas , sic & ob mleositatem, quam habent amygdalae dulces, pistaciae, pingues ex e rum usu evadunt homines , quibus annumeranda sunt milium , hordeum, triticum , unde cerevi-siae triticeae, & hordeaceae maxime nutriunt. Lac quoque uti infin-tes pinsues reddit, sic & adultos imprimis cum Thee Paratum, nec
non butyrum, quo pertinent omnia alimenta ac potulenta insipida ac crassiora, ut inter alimenta sunt pulli gallinacei, gelatinae, Ova recentia , aliaeque carnes remperatae, de mucilaginose, quae omnia pintentius nutriunt de corpulentiam augmentant. Potulenta etiam multum huc contribuunt liquida , aqua enim ceu testatur Celeb. -- lebrane, in Evplicat Tad lib. 7 p. IOR. humores nimis cranos resolvere otcirculationem sanguinis per omnes corporis partem ficiliorem reddere potest; hue pertinet cerevisia Brunsvvicensis , de nostrum Bry-hanium . Ut vero lauta de splendida victus ratio incremento corporis multum contribuit, ita quoque otii im de quies asse tui nute producendo admodum sunt idonea, tempore enim somni & qui iis circulatio sanguinis, chyli, aliorumque lac corum Dptime Per gitur , hinc somnus de quies h mines impinguare possunt; uti vigiliae & labores succum nutritium attenuant dc nimis per sudorem liminant , de acrimoniam accese
sunt. Quid enim somnus, ct quies faciant, noc videre est in Ursis, Taxis, Muribus, qui tempote hye- mali in latebris quiescentes somno sepulti pinguiores evadunt'. Hinc
Martialis: Dormiti, nimium glirer, vitulique marivi, Nil mirum ,suos eras Minerva premit. Rationem addit Cl. D. Dimusserus, partim quod intra omentum , alia- rue viscera interna collecta pingueo, de qua supra successive ait nuata, sub nutritionis partium ne vosarum munere , indeque de alia
quoque in loca distribuatur , & ibidem sub torpore illo agglutinata aliqualem copiosioris pinguedinis
speciem repraesentet, partim quod languis eorum ex voracitate Priniressae aestatis chylo crassore abunans, hunc quantum ejus possibile sibi assimilatum , in nutrimentum partium ianguinearum impendat, crudiore & quasi pituitosiore ejus parte . partes solidas obsidente& sub habitu plus minus leuco- phlegmatico, corporis periphoriam
occupante, ac speciem corpulentioris habitus reprςsentante; id quod ficile fieri potest, dum sub ista quiete , de rara respiratione tardior est motus singuinis localis , remissior intestinus, unde tardissima sanguificatio, paucissima transpi ratio, par cissima nutrimenti absumtio. s. II. Nimia obes tar , vel Gryti
lentia non tantum immaturam affert
senematem , cum suerit pinguedo cumulata copiosissime , Ze enormi quantitate ter universum corpus sparsi , verum etiam repentina Taepius mortis occasionem dat, unde H merater Medicinae Parens & ac
curatus Omnium rerum medicarum
Observator optime inquiti dnvii υitate valde stini obesi , eeleri moriantur , quam graciles. Ceu nos
ejusmodi plura , eheu l novimus exempla, & primo in Cive Han
viensi Κ. 46. annos tantum attin
18쪽
. I CARI. DE CORPULENTIA NIMIA. ii
gico murath dicto M. anno suae to dissipantur , as vero licet morieae, aetatis amolexia subito defuncto ι si bono eustodι traditaesunt , eresunt. aliisque pluribus . Expositi enim Quare dc Nos de re in omni vita, sunt eausmodi homines crassi ca- maxime vero in cujusvis morbi cu-tarrho suffocativo , paralysi , apo- ratione tam necessiaria, de prod plexiae, Hydropi , &c. Pingues e. ctione, dc tractatione Corpulentiaenim non ad longinguos perveniunt nimiae solliciti , non quidem age- annos , ast ut plurimum brevioris mus in genere , sed in specie desi- sunt vitae . Nam cum illis paucus gnabimus, qualcm diaetam Corpu- sit sanguis , de spiritus ipss cito, lentiae nimiae conditio postulet. Aervel minima de causa coagulatur de ergo ad imminuendam Corpulen- stagnat, unde mors , quae nihil a- tiam nimiam debet esse subtilior,
liud est, quam coagulatio, seu sta- ac calidior de siccior, hujus enim
gnatio omnIum succorum circu- ope succi magis attenuantur & α-
Iantium . Exemplo sit Reverendus solvuntur , hinc plurimς reliquiae iste Mini ster Iohannos Musinius Po- ex chylo in auram avolant, &elonus , cujus mentio sit Ephem. vacuantur ,& Pars reliqua non tam Germ. Ann a. Obf87. ubi post Chi. in copia apponi potest, quapropter rurgicam apertionem , in abdomi- obesi eligant calidiores, imprimis, ne supra musculosam carnem, satis que Tropicis propinquiores sunt amplam de robustam , adeps colo- regiones; huc de referre Iicet aerem ris ad citrinum vergentis, octo di- arte calefictum , ut balneum sic-fitorum transversorum crassitiem cum, hypocaustum, dic. Ut etiamia perans conspiciebatur ..Similem corpulenti, de pingues facilius m adipem observavi in cadavere Κο- cre1cant, cibus de Potus sit parcus, chendo eri, Civis Hanoviensis a ac paucus, nam abstinentia plures me exenterato. Hinc optimὰ PIn certe curantur morbi, imprimis ' nius inquite Pinguia eorpora eisius ro Corpulentia nimia. Nulla enim fenescere. Et certe Pinguedo mu- res mi nuit majori celcritate & secusculis adnascens inter vasa quaecum- ritate pinsuedine, quam substractioque , cum multa est , adeo arcte fluidi, solidi ac humidi. Quoad
constringit Spirituum & sanguinis qualitatem, cibus non sit tempera- vasa. ut libera circulatio plurimum tus, sed acris, salinus & acidus, ut impediatur, unde necessario angu- incidat, attenuet, di resolvat 3 siestia & spirandi dissicultas , de tan- di ea, quae vim diu reticam habent, dem mors oritur, quod & jam diu multum juvant, ut de omnia aspe- agnovit Galenur l. 2. aph. eom. gr. riora de alcalica , quae cito singul- malus esse solet ad crassitudinem nem percurrunt transeuntque, ininexcessus , quod in iis angustae sint ter quae sunt acida quaecumque. ut cum arteriae tum venae 3 atque ob sunt acetum , succus citri, julepi, id, qui crassi sunt, paucum omni- spiritus salis, spiritus vitriou , salno sanguinem habent, atque spiri- nitr. sulphuris , Sc. inter acrioratum adeo, ut quum aetate processe- aromatica excellunt aziber in Indiarint, cito ipsis, vel parvam ob cau- conditum, macis, caryophylli, pisam vita destituatur. per, sinapi , cinamomum, eruca, 6. II. Quantum tum a morbis, nasturtium, raphanus , imprimis tum a morte praeservationis virium rusticanum. Et quoniam potus Threst in Diaetis regimine , quotidiana habet vim diu reticam , eximiam dedocet Experientia, de Seneca id in- sudoriferam , contra Corpulentiam culcat sequentibus , dicens: Non nimiam optimum erit remedium. accepimur brevem visam , sed fecia instar ordinarii potus assumptus. mur, nee inopes elur, sed Padii δε- Quidam commendant aquam chamur; scut amplae opes, ubi ad ma- ly beatam aceto temperatam. Quodium Dominum pervenerunt, momem v acetum a salnitr. cohobetur , α
19쪽
L ENCYCLOP. CHIRURG. R ATIONAL LIB.V.
ita sertificetur , eo convenientius huic usui futurum esse asserit B. D. Dimulier ,'uuod ipsum obtineret pariter , si sal armoniaci modicum In nitro solvatur ..in accli simplicis , scyllitici , absynthiacI , ru- tacei viribus in Corpulentia nimia allegat nonnulla exempla modo al- Iegatus Author . Sed me judice , aurea hic regula observarida est, Ne qu d nimis i ex acidis enim imtempestivὰ ac nimium usurpatis in alios facile obe s conjicies arusectus periculosos , nunquam amplius curabiles , quare cum Cautione haec sunt intelligenda . Si multum habuerint alcati in primis viis corpulenti, & acida bene serre possint , tunc res in vado erit. Vigiliae nimiae & exercitia vehementiora pro corpore attenuando ,& machina atterenda multum faciunt , uti exemplo rusticorum ac artificum patet, qui rarissime corpulenti observantur , sudor enim
concernit , viae Omnes , per quas digestionum excrementa emitti debent , sint patulae, hinc diu retica . imprimis diaphoretica conducunt , quia per has vias saepe eliminantur ea , quae alias carni ac pinguedini impenduntur . Mensium in foemiis nis obesis , haemorrhoidum vero in viris corpulentis semper prom veantur effluxus , hinc crocus , sabina , myrrha , dic. remedia optima sunt in sexu piaesertim sequiore auxilia . Rarum est , quod
beatus Eumulierus viderit mulierem delicatioris texturae , cui Cr ci , cum mola parva attereretur , odor diuturnior ex sonticulo cruris sanguinem copiosum effluere fecit . Veneris quoque usus hic conducit , absumtis enim spiritibus animalibus , succi nutritii copia absumtorum locum sequi debet . Quod attinet animi passiones , ad
corpulentiam nimiam imminuenis dam multum iaciunt moeror ac curae , quae incrassando succos homines graciles reddunt , quod & Ω-
ciunt gaudium magnum & incan descentia concitatior , per haec enim spiritus attenuantur , eorum
fluxus concitatior fit , & reliqui succi acriores vel salsiores reddun
s. I 3. Curatio Pharmaceutis Curatis Chirurgiea hujus affectus ut com- Corpulem. mode instituatur , aliorum pruis ira nimia de eadem percipiemus consilia . secundismSuadent vero Gaianisi ut ad molem Gaio corpoream imminuendam frequen- M.tiores inllituantur purgationes , venaesectiones , scarificationes , ac frictiones , nec non fatigationes per labores continuas , vigilias diutius protractas, balnea, victum tenuem , Paucam & exsiccantem laudant, remediaque exhibent am ra , calida . sudorifera , diu retica& absum ntia , qualia sunt absim thium , centaurium minus , ros marinus , juli coryli, radices polypodii, gentianae , aristolochiae , myrrham , gummi sandaracham , tartarum crudum , nitrum , semen fraxini , petroselini, alumen , piper , Σingi r , Zedoariam, ex quibus vel decocta in vino , vel pilutas , vel pulveres parant , quibus adjungunt pulverem viperarum, &acetum aliquoties haurire Iubent, potissimum vero oxymel tum simplex , tum scylliticum una cumi ciebus diaspolitici magno habent in pretio . g. I Paracelsus curam in eo Patra esl- consistere ait, ut cibus detrahatur, sum ne in tanta copia succuna ex eo consectum nutricium Archeus pamtibus carnosis di pinguibus trans rat dispensetque , eaque propinat remedia , quae portionem non parvam materiae nutrimento partium
destinatae cito ad ostia excretionis deferant & humiditates absumant, ideoaue sequentem pulverem assiduo habere vult in usu. . Spec. diait. Piper. Sij.
ve obesitatem observavit unico bi- tis .
20쪽
CAP. I.DE CORPULENTIA NIMIA. 13
mestri per potuna diu reticum , lacilius succedat , una vice duos loco cere vita sumtum , abactum simul praecipit et diendos , insuisse . Pharmaca autem peregrina brachio videlicet unius lateris chinae , rarZae , GuaJacix, dcc. & de alterius , quae remedia si quod laticem per sudores pro iunde. studiose urgeantur , nutricionemrent , ficto mentitoque titulo ex- superfluam impediri posse confi-sccantium,nomen acuuisivisse sta- dit . tuit . Vidit enim A ut hor ipse cor- 6. II. Sin, n quod attinet,
pus, cujus pinguedo tota resoluta hic Corpulentiam nimiam ac augmen. fuit in laticem , qui dein per lo- tum carnis musculosae curandumtium excretus fuit. . omnia proin vult , i. minuendo subinde sandiu retica,in Corpulentia ac obesii guinem secta vena .,2. exercendotate nimia summopere commendat. valde ac solito diutius corpus ad de- Laudat quoque liquorem acidum fatigationem satis notabilem. a. ou-Sulfuris, quotid te ad aliquot 8ut- cupando vexandoque animum cu. tas absumtum , quod iacile inierat ris ac solicitudinisus gravibus . 4.grabilitatem . augendo vigilias, detrahendoque illi um. f. 16. remor ad Corpulentiam aliquid somno . s. usurpando par nimiam imminuendam nutrimenti citis alimenta multi , optimique partium detractionem admodum succi , horumque loco sumendo , ducit neccssariam , quae non tan- quae miniis nutriunt aut dissicili iustum cibi potusque parciori insti- fermentantur. Corporis vero Obe- tuitur usu , sed iis etiam remediis , sitatem curat, I. usurpando saepius quae clivium fundunt , de particu, satisque abundanter condimenta sis quibusdam salsis de acribus im- quaevis acria , tum acida , tum aro-buunt*, ne tam facile membris as matica , hoc est, salsa , vel ama- similetur , nec substantiam eorum ra , quae tam liquores glandulosos aut pinguedinem eadem ambientem praestent acidiores , quam bilem augeant . proinde prater exercitia, magis amaram , de acrem iis labores continuos , jejunia , vigi- quem .finem commendat acetum ,
lias , curas Ac sollicitudines , su, succum citri , Spiritum salis , dcc. dori sera de diu retica frequentius ad. piper , caryophullos , sinapi , r hibere jubet, potissimum quae pa- phanum quemvis , imprimis rusti-rantur ex lignis aliisque exsiccan- canum . a. Corpus movendo mulutibus , nec non acidulas aliaque riim . 3. Animum torquendo curis
acida ex nitro , Vetriolo & alumi-.'4. Somno indies aliquid detrahenne , spiritum fuliginis, salis, tin. do . s. ab alimentis oleosis 3c pincturam tartari, tal viperarum de guibus in totum abstinendo se
aromatica quaedam acriora e2 pi- enim paulatim non tantum pingue-pere , Zingibere, Cinamomo cum dinem supersuam consumi , sed sale absintnii , fraxini, tamarisci, ejusdem augmentum novum imp
fimi eolumbini, lapide prianellae . diri promittit.
Sal quoque viperarum in potu te- 8. Cartesianiradiimminuennui saepius adhibitum maxime lau- dam Corpulentiam n miam, primana dat absque ullisialiis remediis . adhibent curami, ut superfluum Alvi eductionem frequentius in- non modo', sed consuetum etiam stitutam etiam approbat per pilia. partibus detrahatur nutrimentum. las aloeticas vel tartareas, vel lina Hoc vero cum cnulus sic Optimecturam 1a lappae cum guttulis qui- elaboratus , de hic ex cibo dc p busdam paucis spiritus nitri , ut tu ficitis concoctionis& probi su
diu iesis simul promoveatur'. Fon- ci perficiatur ι'abstinentiam dc N-ticulos etiam commendat, ut cum junia non parum facere ad nutrimen.
latice simul succus nervosus & nu- ti imminutionem asserunt, siquide tritius imminuantur', quod quo in absumti locum paucu subminΘ