장음표시 사용
21쪽
ι ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
stretur . Si vero detractici haec alimentorum nondum sum ciat pro liberatione machinae humanae vivae ab onere tam gravi. agilitati m brorum ejus magno existente obstaculo , etiam pinguiores succos partibus firmius adhaerentes de cras. litiem augentes , absumere tentant, attenuando videlicet eosdem , dea quiete ad motum reducendo , ut sumtorum , succos acidos in corpore augeri putant , de portionem non paucam succi nutritii absumi, sed in absumti locum parum restitui , ut particulae pinguiores in partium nutrimentum facile abire debeant . Promtius vero id peragi putant , si medicamenta una assumantur ramosas particulas fran-T AA . .. gentia , de una cum teretibus ma- particulae oblongulae lubricitate sua gna copia ad renes & ureteres pel- per tubulos de poros evadant, ramosiores de molles indurescant de frangantur , paxillares vero, acutae dc cuspidatae augeamur & in priores dominium adipiscantur . quibus sermenta propria partium ebenigno in statum deducantur acriore Se acidiorem , sicque per arteriolas advectum liquorem chylosum magis fundant , praecipilentia , ut per urinam excernantur', & propterea hoc in casu actindulas approbant , aliaque remedia particulis constantia acutis , assi mi lationem succi inhibentia , qua
lia sunt nitro se , vitrio acea , ar canum duplicatum , tartarus nitratus , vitriolum Martis, nitrum
crudum , fixum , lapis prunellae , quibus omnibus diu ress augetur , tent , 5c potissimum in glandulis cujus gratia lixiviosa etiam copio lymphae productionem adaugeant, suis propinant', quibus succi chrqua postmodum facilius per poros
Curaneos evaporetur , vel ad renes& ureteres delata copiose eliminetur . Huic scopo maxime accommodatas esse credunt anxias curas
de labores , quibus liquor nervosus sive spiritus absumanturti quibus restaurandis dum maror.succitosi de glutinosiores inciduntur ,
resolvuntur dc attenuantur , ut in lympham cito secessant de per vesicam evacuentur. Non suffciem te diures , etiam salivationem eX- citant , Qua chylus resolutus non
miniis sub specie salivae aquosioris
copiose excernitur , eamque mCr-chylcisi pars massae sanguineae si curialibus iacile excitant . Pro impendendus, ut ex ea dem sum- ciens hauriri possit eorum penu , de circulatio liquorum valde sic
reddatur concitatior , materia nutrimentorum absumitur , de elaboratio novi clivit non ita ob spi. majori tandem resolut one & ait nuatione succorum alibilium froquentius instituunt sudationes , quibus simul hori culanei aperiuntur , ut succi resoluti via brevissima evaporentur, ideoque decocta dc essentias lignorum , quae simul valide exsccant , assiduo habent in usu . Sed non prius huiusmodi sudorisera volunt exhibenda , rituum defectum pei agitur , sed a
sacco pancreatico non parum eidem communicatur acidi , ad nutritionem augendam satis inepti '. Itinera quoque longiora pervectio- quam post peractam diu resin, tum nes , de potissimum navigia insti- alias succi glutinosiores tam faciatuix imminutioni huic molis cor- te neu ueant resol i & attenuari , treae admodum credunt proficua , ut exhibito sudorifero satim eli- magis vero si cibo de potui con- minentur, de hinc corpulentiores sueta simul detrahatur copia , ita dissiculter sudare asserunt , si absenim per successiones in rhedis aut que ulla resolutione tam cito adcurribus succos corporis non m sudorem cogantur . Resolutis au-do agitari , fundi , &bdymphae tem succis de attenuatis , simul-
nuxum ad ureteres promoveri , que poris culaneis apertis , exha- aut ratione vaporum ex aqua ata lationem eorum s onte etiam sit,scendentium , de inspiratione ase sequi , per insensibilem transpit
22쪽
V CAP. I. DE CORPULENTIA NIMIA. i
tionem confidunt . Purgantia in hoc potius morbo , quam in ullo alio , concedi posse annuunt , cum glandulas intestinales fortius irritent , ut lympham contentam effundant, qua amissa , alia ex vicinioribus assiduo affuit, simulque succus chylosus in ipsis intestinis haerens a lympha hac glandulari acriori reddita eum QR alis
durioribus eliminetur , antequam per vasa laetea ad commune de vehatur receptaculum . Per amara quo.
lue diutius ustirpata pinguedinem imul absumi , & prohiberi credunt , ne nova tam facile colligatur , quibus si salsa adjungantur, scopum hunc citius attingi reserunt , quapropter , cum essentia absinthii , vel centaurii minoris , vel corticum aurantiorum , vel tinctura myrrhae spiritum salis , vel clystum mineralem commiscent, de quotidie set me ad scrupulum unum vel drachmam dimidiam Propinant . In morbo demum contumaciori ctiam millepodes de cantharides in usum ducere cum aliis consuescunt. f. I9. Praemissis his curationem nostram aggredimur , initio facto , secundum triplicem methodi medendi indicationem e a Curatoria malum ipsum respiciente exordientes , dc sitim contrariis contraria curentur , ut impedimentum de periculum sanitatis aQ vitae , quod saepe ex Corpulentia nimia Impendet , auferatur , to incumbendum est , ne nimium generetur nutri mentum , vel genitum & superfluum per conluetas vias elimine tur ', ut tubuli seu fibrae tanquam solidae partes nimis laxae & exten- . sae , aliquomodo constringantur , de qua si exsiccentur , ut ita contractiores fiant , & ob poros interceptos angustosque nutrimen.
tum excludant . Alimenti copia ut impediatur necesse est , minueri do assumendorum quantitatem , dcemendando eorum qualitatem , ne adeo sint temperata , alterando sub
digestione chylum , ne adeo insigniter nutritivus , sed potius sud
riserus ac diu reticus generetur , reddendo massam sanguineam ex dulcescente acrem , asperam & Ω- linam , sic enim citriis eliminari potest . Genitus enim succus nutritius seu assimilatus attenuatur , resolvitur si ve liquescit si ve eva- cuatur ex corpore , sive per alvum, , sive urinam , sive sudorem , sive salivam , sive insensibialem transpirationem . Abundantia enim succorum seu copia uber , redundantia sine tumore vasorum& morte existere nequit , quare hanc expungere oportet, cum ejus modi tumor , de quae inde consequeretur vasorum ruptio non aP-
pareat . Quid quod succorum in- dies consumtio tanta sit In trans- spiratione , sudore , alvi ac urianae eIectione , ut nulla videatur fames , digestio nulla , nulla d nique tam magna ingurgitatio cibi potusque incidere posse , quae
abundantiam vel minimam , taceo eam , quae per dies aliquot aut menses totumque morbi cursum perseveraret , essiciendo induceret. Addemus ex pleniore victu aut
crapula copiam humorum gigni, quamdiu erit ρ Sane vix uno vel altero die , & levis inedia eam prorsus dissipabit . Quin imo si
copia succorum peccaret, una venaesectione purgationcque , vel unaquae copiose evacuat , morbus Protinus tolleretur , cujus tamen rei nullum est Interiobservationes exemplum , nullum ab omni me moria repertumri. Vertam opponunt adverserit, supprimi evacuationes , hinc colligi in vas s humores , sed quanam supprimuntur ρ an transspiratio i Sane ea non potest sisti absque vitae ex
stinctione ι Jam Urina ubi sistiatur λ in in una Ischuria saepe i
thali . Alvus falcor , sepe constringitur , vertim quae hinc evacuantur , nullo numero sunt. At
ne quis dubio locus sit , statera . dirimit omnem litem , ad pondus enim librati qui in morbum incidum
23쪽
c ENCYCLOP. CHI R VRG. RATIONAL, LIB. V.
dunt, suntne ponderosiores, quani erant dum erant sani ' Nequaquam, sed leviores reperiuntur, & hoc ma- is , quo diuti iis aegrotant . Itaque umores abundantes aut nullum habeant pondus , aut nulla sit abundantia , necessum sit . Certum ergo est nostra experientia , de 8. libris assumtorum tandem duas in nutritionem nostram converti , reliquas vero , de quidem potissimum per insensibilem trans irationem ac reliquas vias excerni r quia consumtio per cutem , renes & alvum non desinit , aut si alvi intermittit , raro lotium , nunquam vero transpiratio supprimitur . Quid quod si ad ea attender's , quae agunt aegri, antequam conqueruntur , comperies ita plerumque eos se componere, ut plus consumant , quam instaurent etsi
quotidie bibant & vorent , uti dei se clare conficiemus . Tandem pondus ad stateram dubitare nos nequaquam sinit , quia ex victu pleniore vel crapula plurium die.
rum, imo mensium aut annorum nemo fit ponderosior , omnes veri, plus minus leviores . Notum est lippis de tonsoribus , quod corpulentia maximὰ tollatur sub febribus ardentibus, item in Scor-butica salina atrophia , ubi omnes succi corporis sunt acres ac salini , a calore exedente praeser tun fibrili liquescere contentaque libet , dc attenuari magis , oleose plus minus cum sint texturae, non secus ac ipsa pinguedo nemo facile inficias ibit . Ad Corpulentiam
abigendam ergo proscua erunt quaecumque acriora assumpta medicamentosa ut aromatica, salina, ac acida , acredo omnis est vclacida , vel salsa . Diu retica etiam optima sunt , Per urinas enim quosdam omnem suam Corpulentiam exuisse , Helmontius 6-jus duumvirat. g. 39. jam dudum agnovit , & id confirmat diabetes , qua correpti. emaciari solent : hinc ex pinguedinis aut roris chylosi li. quei acti cum selibus urinariis missi mutua temperatura , & in
dulcedinem vergente textura urianae diabeticorum miram dulcedianem derivandam vult B. Eit L
Diaphoretica positiva se dicta corpulentos emaciant , hinc illi , qui diaeta lignorum sudorisera
utuntur , extenuantur, ut & illi.
qui vehementibus laboribus vel
exercitiis corporis sudorem exu-Iando crauiorem exuunt habitum, ut & aegrotantes , qui valde sudant , macres fiunt . Purgantia vehementiora &, acriora maxime
corpora attenuant emaciantque',
ceu videre est in illis , qui vel di arrhoea & dysenteria diutius la.
borant . Per plualis limum corpora etiam insigniter emaciari testa tur lues Venerea', per Mercurialia crebra salivatione curata , prae ter summam enim Mercurii per quosvis poros meatusque penetrantiam , acerrimumaeaus Sulfur externum penitus destruere potest dem pera re Sulfur animale coagulativum nutrimenti , seu ab ejusdem acrimonia adeo mutari concretum coagulati alimenti mollioris pinguedinis de carnis , de coaugulatore destructo concretum resolva. tur in liquaminis viscosi consistentiam , hinc per convenientia Cribra transcolandum de excernendum . Ad alterandam ergo Maia sani sanguineam, canique attenuan dam , acriresolvendam , laticem serosum , eiusque contentam gelatinam chylosam fundendam ac evacuandam , di sic Corpulentiam nimiam imminuendam , diximus convenire Purgantia , inter 'quae tamen delectus instituendus , ne acriora exibendo magis ladamus , de pro attenuatione corporis mortem accelleremus obesis ue hinc rejicimus helleborina , scammonia. ta , colocynthiaca , elateria , ac ejusmodi venena potius quam me uicamenta , quomodo vero haec corpori nostro nocere possint, vide Epistolam nostram feetii am ad Celeberrimum m. VHal Amidismdaram a
24쪽
datam. Blandiora tamen aloetica, quae vim exsiccandi habent, ut sunt pilui. Franco furtens aloephang. Classian. dec. in hunc finem concedi possunt cum myrrha, mista , quae uti alia amara, detersiva qua si sua amaritie succos attenuare &dissolucre simul , bilem acuere &sic acriorem Ac amariorem chylum reddere queunt , quo madorenim bilis acrimonia , eo nutritio minor est , hinc bilios raro sunt corpulenti , de pitulae aloeticae quaecumque , item ex aloeticis parata Elix tria , Extracta , nec non ex Rhabarbaro . aloe & agarico parata insigne hic pratiabunt commodum , unde nemo mirari debet , quod pitulas ex amaris paratas ad tis. singulis matutinis sumendas adeo suadeat Platerus Prax. T. ῖ, p. Si. quae sequentes sunt. te. Rad. aristoloch. genti an . aa. Sj.
Inter Diuretica aliis praeserimus Tartarea de nitrosa , hinc conducit via Nephritica Mo hii , de nostra ad Calculum ex Tart. 5c nitro confecta , ut de arcanum duplicatum , quod sequenti modo Parari potest.
Vel thi. Sal nitri pari. iij. vel iv.
Vel rhi. Vur oli in AEq.fotat. q. p. Sal Tart. v. i. Sal nuri . n Aqua resolui. q.f. ad punctum iurationis flira m evapora . Sic etiam contra obesitatem sequens diuteticum egregium est. . Sas volat. Dcc ni pa rt. ij.
adde Sal Armoniaci V. de flagret. Accium etiam siccum Billiehis siedictum commendatur a pluribus, nempe Tart. seu bal istud enixum , ex acido vini dc facibus eaus alca-linis oleosis solutis enatum , quod
potenter absumit pinguedinem . Alii commendant instar panaceae contra Corpulentiam nimiam pul. verem ex Tart. depurat. de cymarum seu tulorum Coryli verno tempore excrescentium aquali pomtione paratum , mane de vel perisub introitum lecti , quantum cia. spis cultri capit, accio prius irr ratum assumendum . μνεstus sequente pulvere aurifabrum se curasse narrat.
Terra soliata Tart. elegans est remedium , post quod vel primum locum sibi vendicant Vitriolata ,
sic oleum vetrioli super fuit. Antimonii essu sum , indcque per rctoriam destillatum egregium est, cujus destillati guttae 8. vel 9. in Acq .r sarum assumtae de sarius re iteratae cu)usdam viri obesitatem, qui g. vlnarum circumstrentia habuit , in tantum diminuit, ut S. ulna qua drantum macrior redditus fuerit, curatam notavit sapius laudatus Eitin mullertis. Acidula quoque Martiales , vitriolaceae , nitrosa maxime conducunt in obesis, quia per Drinam re sudorem eliminant chyli portiunculas, ceu patet exemplo casus primi l. 6. Dn. is Gula n De. Nec Thermae exsiccantes potae S pro balneo adhibita inutiles erunt, imprimis Embsenses de Carolina , quae hodie magno in usu sunt, extrinsecus enim admota st ringunt S corrugant plus solito relaxatas fibras, arctan que ec angustant partium tubulos .
25쪽
is ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB.V.
quo ipso copiosioris nutrimenti receptio necessatio impeditur . Ex regno vegetabili prae aliis commendamus potum Tlicae , qui omnibus indicationibus satisfacit , alvum enim solicitat , urinam &sudorem moveti maxime enim est nitrosus , nostraque experientia constat , hoc potu , addito simul
Dine iraxini , quendam ad duasnas in circumierentia tu i sse ma. cilentiorem inde ad dimidiam ulnam redditum . Sic etiam succus tutat , semen urticae cum melle mixtum , item Terebinthina cum saccham , gummi Iuniperi , vel pitulae ejus Mynsi cliti ceu Insigniter diu retica & detersiva contra obesitatem maxime laudantur . I am Diu reticam sequentem inn- quam experientia tapius hoe in
casu utilem repertam commendamus junioribus Medicis . N. Milliped. pH. Appum pyt.
Vin. extrabatur Detur a guttis x. ad xv.
Inter Sudorisera commendamus varia ex lignis parata , quae ait inuando Mauam sanguineam, ejus circulationem rapidiorem reddunt, unde superfluum alimentum , seu succus nutritius sensim liquefactus,lvmphaque denuo imbibitus, sensim per poros corporis excernitur rhinc prater decocta Delicatioribus sequentem praescribimus Essentiam lignorum ad xxx. guttas sapius exhibendam:
ι glare a gestione , quae rurosi Spis. Vin. rectis extrahatur.
Spiritus vero sequens Catarrhalis noster egregias possidet vires in Corpulentia nimia abigenda . . Spir. C. c. volat. Opi. vi, Gibaria aetastich. MFrrh. aa. Si ij. post a 4. horarum infusionem destit. Dosis est 1 guttis ata ad
Sequens pulvis Ferdinandἰ Imperatoris contra messarem a pluribus magni aestimatur. te. Pulv. Sar paria. Jj.
Sacchar. alb. q. t. f. Pulv. Salia volatilia more recepto inmensa accipi possunt , imprimis Sal C. C. volat. vel succin. quod est optimum sudoriserum N potens Diureticum . Ex Antimonialibus sequentis egregia sunt, cum per sudorem & urinam opem ferant . 'Ita Antimonii Tartarisata optima est , haec tamen juxta pr parationes variat , omnes quidem continent Sulfur , sed magis vel miniis fixum hine quoque 'Ra vel catharctica , vel diaphoretica , vel
diu retica , de temperans paratur ι sequens vero hic optime conveniet 'Ra Antimοκιν alcatina dicta . Bh. Antimoni, crvd. pulv. q. s. L q. Saluitri Axi .f. ad emianent. s. diguorum erantverjortim, dis stere . Ram decanta or elice eum tr. Vin. recti stato. .
Vel sequens 'Ra Antimonii Regu
. R I. Antimonii pari. j. Sal nitri pari. iv. rediantur in pulverem , qui
26쪽
CARI. DE CORPULENTIA NIMIA. is
detonetur , hinc eum Spiri racha Myns atris palmam praeri- ut de ZZiber in India con
vin. rectis. s. 'Ra. Sic etiam ex Antimonii crud. para. i. edi Sal nitri pari. iv pulveris M.
Pulveres viperini tam simplices quam compositi non minus conducent , hinc novimus Medicum quendam Empiricum illas pro universa si remedici venditantem , de modo in serma Electuarii , modo in Hrma pulveris exhibentem, im- Primis pro magno arcano aest i mantem et Electuarium in omnibus morbis conducibile quod paratur ex confectione aikermes . paucis guttis Spir. Vetrioli , SpecifCephal. de pulvere viperino , sed ut audio fama ipsius cum pulvere expiravit , & in auram avolavit cum promissis suis magnis S audacibus . Quod attinet reliquas Chirurgicas operationes in obesitate nimia, abdominis scilicet incisionem, Pro imminuenda & tollenda , seu ex trahcnda pinguedine , cujus meri. tionem ficit Plinius Lir. e. , dum inquit . L. Apronii Consularis virἐmia detractor adiper , levatumque
ruam impossibilem de periculosi Dimam , nec unquam institutam , reiicimus r ve sectio vero ad imminuendum chylum , & sic emaciandum hominem per vices institui potest . Sic cie sonticuli de s tacea Loc in assectu haud prostribenda , sed potius in usum vocanda sunt i haec enim promiscue quicquid inveniunt humoris alluentis colliquescere faciunt, di ita etiam siccessive succum nutritium in sorma liquaminis purulenti exhauriunt . Fames vero de labores cum
animi passionibus frequentibus ,
imprimis moerore , terrore , dc egregia remedia sunt ad obest,s ac corpulentos reddendos macilentiores . Tabacus etiam facit ad imminuendum corpus . Omnia amara ,
Salia volatilia , Sal volat. viperar.
Essent. absynth. C. pitulae de sanda-
pium aditum , aliaque aromatica in India solennia , quae ibidem inter potum Theae maxima in quanti,tate assia muniui , hinc Indi sunt stre omnea macris textu
existentium motus inordinatus, aut varia eiusdem tardatio , non tantum vita eribus gravia impo tat mala , sed excernis etiam artubus . Quando enim contingit , ut hae ves illa in parte membrorum ob stagnationem sanguis cum reliquis liquoribus diutius , quam par est , subsistant, in tantum diversarum in iisdem commorantium particularum motus intemnus augetur , in quantum progressivus imminuitur , non sine noxa partis illius , cui stas natio ista obvenit insigni , quippe poris ita βparticulis crassioribus obstructis , ut globulis coelestibus transsius denegetur , igneae particulae subtili Dsimae tanto partes Contentas cum
continentibus percellunt iurore, ut magnum aliquando suscitetur imcenatum , quod consueto nomine Inclammationir Medici indi.
Est autem In fammatio partium Dom- externarum , affectus , qui quoti- matis. die in praxi occurrit , de Graeco mum nomine Phlegmone exprimitur , in- η terduin etiam Phlogosis nomin tur , quando scilicet immoderatus accidit calor in partibus prae sertim superioribus , & spetiatim in facie , sed saltem momentaneus , absque tumore , qualis
scorbuticis frequens ist . de quo affectu supcitiis abunde egimus in v a capi-
27쪽
io ENCYCLOP. CHIR VRG. RATIONAL. LIB. V.
, capite de Morbis Faciei ; stricte vero denotat tumorem in partibus ut plurismi in carnosis , cum rubore& dolore , a stagnatione sanguinis& reliquorum succorum in tu Iis suis vel ex iis , vel extra eos in alienis evasatorum, & sic ordinem in motu turbantium productum .
Aliter etiam describi potest , quod
sit partis cujusdam tumor extraordinarius , a sanguine alijsque succis in ea stagnantibus & inullientibus obortus . Vel dici potest rubedo partis alicujus inordinata. Exacta ae finitione ad leges Logicae non opus est Chirurgo ad curandum aegrum , cum Scholasti- eis istis tempus inutiliter tantum veratur . Varia nomina ulterius &quidem pro ratione loci , in quo naeret , aliorumque accidentium imposita suere a veteribus . Voluere etenim Graeculi posteriores& illi , qui in scholamim pulvere
consenuerunt, quum rerum scientia veteres superare non possent , magna verborum strue , quibus umbraticam ostentabant, luxuriare , & per vocabulorum myriades saepius rem obscurare , non enim res , sed nomina saepissime absque necessitate multiplicarunt . Dividitur in partium internarum de externarum inflammati
nem , illa plerumque est erus pe- Iacea de malignis febribus aliisque
communis . Ucteres quoque di. stinxerunt in legitimam , quae a languine puro , copia tantum peccante , oritur ψ dc spuriam , quae a sanguine heterogeneo , vel bilioso, vel seroso cludo provenit, qua tamen distinctione non opus est , quia constat, sanguinem non Dium , sed una cum aliis hum ribus , quibus permixtus est , evasari . Abactis per diuturniorem succ in j II t. tum stagnationem pataiculis e tum subtilibus , spiritibus nempe&salibus volatilibus, crassiores a ctius junctis miseelam exhibent, quae partem , in qua haeret, distende m
eo Absessum Producit , di quam
vis vocabulum hoc satis generale sit , Omnem tumorem humoralem denotans , cuJus causa in aliqua membri caritate ab humore extra. ordinarie collecto parata', 'sUrvatur: Specialius tamen Nillud Abscessus genus hoc loco
indigitat , cuius materia purulenta est . Dicitur & Apostema . Ab. scessur enim est a verso absced
re , unde Dartes antea unitas abscedere.indicat , uuae in saniem abeunt . Describi potest Ab cessurquod sit Tumor in quo pus vel aliud extraordinarium Iatet , recum sanie permixtum , ex abste
dentibus fibrillis, laceratisque va sis. Sicque Abμὴ Iur est purulen-tς materiae , ex humore stagnante, Tumorem excitante, in partis alla cujus cavitate collectio Vocabulum Abscessus latius etiam sumitur , de denotat conti nuitatis vel continuitatis solutionem, quae fieri solet in Crisii imperfecta sic dicta a materia morbifica ad aliam partem. vergente collecta. Abscessus vero nosi ro sensu denotat, ceu diximus Tu morem, cujus materia collecta chylosa ob acidum latens & 1lag nati ne elicitum iri, pus aut in sentem abit. Distinctio inter Abscessi semquod alii sint fine ,. alii ctim fui
enti ; sunt enim hu)usmodi tumores in quodam folliculo & mem, brana incluti , quorum materia vel speciem pultis , ut in Ather mate, vel mcllis, ut in Meliceri , vel sevi , ut in Stearomata prae se-
seri, de quibus particulari Capite
tiam in Abscessibus reperiun Mirpuli, ceu exemplum Curiosis in Eph.
carbones ,.testae , item plus centum lapilli excreti , ou4cilla , amurcae, Iutum, lapides, Uliartae, vermes, a ranee, lacerte, ranae, busenes, de C. de quibus omnibus videri posisunt Ephemerides nostrae Curiosae se quidem tuarum Annur 4. γον. i80. Quin non tantium sup
tius dicta sed insignis variorum hu
28쪽
CAP.II. DE INFLA M. ABSCESSU ET SINU.
morum varietas in apertis abscessibus interdum observatur , quorum alius amurcam, alius vini feces , alius aliud quid refert cum deterrimo saepe scetore . Abscessus etiam duriores inficit partes , hinc Abseessum ossis observavit Bartholinus M. Ha . Volum
obf. 8. Sintir nihil aliud est Chirurgis ,
quam Abscessus exulceratur , inveteratus , quando nimirum in medio carnosarum partium tumor ut-
plurimum cliviosus cum sanguinis effluxu stagnat , dc acrimonia salina sibi exitum quaerit , & simul fibrosas paries in liquamen putridum abire facit . Sinus est ergo cavitas in carne , produeta a pure in quadamiparte diutius stagnante , cujus orificium strictius est , interior vero illius cavitas amplior de latior existit i de in quo cutis adjacens carni subjectae non coalescit . Dissert hic assectus a Fistula , partam nexuositate , partim callositate , quae in Sinu haud occurrunt alii ne de aliis dicitur meus S1nuo.
sum i Sc revera nihil aliud estuam Ulcus, de non opus fuisset istinctionem hanc ,,me judice , in forum Ch rurgicum introducere . Inflammationis status est talis', in quo pori partium solidarum ita occluduntur , ut materiae subtilis ensibiliter acceleretur trans-sluxus, cum dolore tensivo, pungente vel scindente , rubore partium . aliquando cum aliquando
sine febri .s a. Omnes sere pari/r hi a
sectuε occupant , praeprimis vero musculosas ν Musculi vero ex arteriis , venis , fibris tendinosis de nervosis constant . Primo tunicae illoium externam superficiem pervagantur , illumque pertundunt .
Penetrata illa , statini in subtili Lsimos ramos distribuuntur , quisbris tendinosis incistulantur . Nervi aliquoties tendines subintrant , de interdum musculosum ventrem . Postquam in quamcum.
que ingressi fuerint partem , Percipiuntur semper fines ramorum ipsorum fibras tendinosas attinge re . Hae omnes fi9rae tendinosae cavitatem habent , illas siphonis instar percurrentem . Musculi omnes subtilissima obducuntur membrana , adeo ut tria partium genera compositionem Musculorum ingrediantur . I. Copiosae venae de arteriae in iis apparent. a. Nervi de 3. tandem fibrillae , quae nec sunt arteriae , nec venae , nec nervi , sed fila quaedam oblonga, tenuissima dctamen robustissima . Modus , quo fibrillae istae in musculis sunt dispositae , quidpiam continet notatu dignissimum . Statim enim in unum
coactae occurrunt, de tum temporis funiculum exhibent , deinde a se invicem desciscunt de inter se varias arteriarum de venarum ramos recip unt : Denique in unum coalescunt, de funiculum rursus con
ficiunt . Prior de posterior funiculi
tendines, sive caput de cauda m
sculorum vocatur . Pars illa quae inter caput & caudam jacet, & inrua sibrae tendinum a se invicem isJunguntur , de ubi inter se arterias & venas admittunt , Vcnter Musculi dicitur . Inter fibras has
membranaceas de tendinosas oriun. tur utplurimum Insammationes, A
scessur de Sinus , quae de saepe ipsas
glandulas tum conglobatas , tum conglomeratas, imo nonnunquam interiora occupant Viscera quecum. que , de quibus tamen hic non tractabimus , cum in capitibus specialioribus satis jam fuerint explicata ; hic vero de asseetibus exteris narum pallium simus dicturi. Ubi cunque his in partibus dantur interstitia , in quibus sanguini extra vasa aliquid peregrini confundi po. test , S sic necessario stagnat, ibi etiam Ingam malis locum habet ;frequenter tamen est in.partibus mcmbranaceis . Hinc pro icci varietate Veteres peculiare nomen imposuere,& propterea aliquot Inflammaιlanum nomenclaturas recensebia
mus . Ubi igitur Inflammation a adna
29쪽
ii ENCYCLOP. CHIRURG. R ATIONAL. LIB. V.
adnatam oculorum tunicam desce- 6. Ut in coenitionem mor- Diagosigulum , AEgilopa , de hinc exo Inflammationem dicimus, est acciatam exesionem , Sinum & Rhνadem dens partis alicujus , in qua obser- nuncuparunt: in auribus e-γω, vatur tumor , calor de rubor , cum in glandulis pone aures , Parotida, pulsatione dc dolore . Tumor ori in gingivis Parulidem , in fauci- tur , sit in loco aliquo in tubulisbus Anginam, dcc. Si is externa cu. angustioribus succus quidam state apparet retinens cum pulsatione gnat, de inde canaliculi obstruun- dolorifica'tiimor , Inflammatio de tur ec liber succis denegatur transi- Phlegmone κηλω, vocatur i quae si tus , unde quidam tu uult tamdiu mitior, indematoris dicitur ι cui distenduntur, donec rumpantur &s ardor jungitur , & dolor de ru- sic succum intus contentum emun-bor latd se extendat, EIsipetar est, dant, qui succus stagnans tumo- cui si ardor est intensus de per vi- rem dc tensionem emcit . Et quo-ces , Phlogins seu Unis sacer et it . niam ubivis , ceu sepius dictum ,
Externarum & inflammationum no- arteriae re venae in partibus muscumina iterum subdividunt , de his tosis exstant, quae tunc per evaseipsis nova condunt nomina, saepius tum succum in loco , ubi pars in etiam barbara , quibus eas insigni- tumescit, copiosius expressum ma-unt , magna calliditate verborum xime comprimuntur , arteriarum strophis sibi eruditionis famam ca- inde oritur pulsatio , quae alias a plantes ἔ hinc in glandulis emer- teriis existentibus liberis tam vehe- gens Inflammatio Phygethon seu Pa- mens non percipitur : Similiternus Phyma , Bubo Anthrax seu cum sanguis quasi vi transeat de
Carbunculus vocatur ι subtus cu- circulctur , hinc necessario calortem Ecchymosis est , sub Ungui- intensor oriri debet , qui non ad-bus Parovehia seu Reduvia r in esset , si sanguini ac reliquis suceis
Pede Pernio . Huc refer Furuncu- liber concederetur transitus. Adhaelos , Epinyctides , Herpetes, Pu- a prellione ista sanguinis violenta stulas omnes , scabiem , ejusque per angustiores de exterius coarcta- species, Achores , Tineam de om- tas arterias 5c venas , non tan- ne ulcerum ac Apostematum g tiim oritur pulsatio & calor , sed nus, Steatoma, Atheroma, Meli- etiam dolor , dum scilicet mem-ceridem , nec non Gangraenam de branae de fibrillae tendinosae violen-Sphaceium , quae cuncta non tam tia quas premuntur, & tenduntur,
reapse , quam loco , gradu , no- imo saepe planc dirumpuntur, hinc mine, colore de similibus acciden. dolor diutius abesse nequit , partibus disserunt, de nihil aliud sunt, liculae enim acriores spiculis suisquam Inflammatio ejusque effecta . partes membranaceas vellicant, quo Si quis vero Nobis obi iciat . Nos fibrillis nerveis impactae eas vene- ipsos methodum hanc tam stricte mentius vibrando concutiunt, quod non em secutos, is sciat , juni dum ad nervorum principia usquerum Medicorum captui nos accom- continuatur , sensorium commu-modasse , ut de quacumque parte ne eo , utpote inconsueto , vel, morbis occupata latius de accura- mentius movetur , dc cum avc
tius disseruerimus , de quod medi- satione tristem sensationcm , ruincamenta interdum pro loci varieta- tionis periculum tum minitantem, te iucrint varianda , hac de causa tum Leptiis afferentem , anima re- placuit Veterum insistere ordini, ut cepit , quam perceptionem ad sena quolibet omnia rite intelligan- sum relatam dolorem vulgo nuntur cupamus ζ qui pro ratione partis amis
30쪽
CAP. II. DE INFLAM. ABSCESSU ET SINU. i
asseeta , modi assiciendi , singuinis & particularum concurrentium pungens , rodens , lacerans, lancinans, contundens, gravans,
comprimens , distendens, ardens, pulsans in illa parte esse creditur, ex qua vibratio , presso , & concussio fibrilsarum nervearum adsensorium commune resultat. Magnam Inflammationem etiam sebris comitatur , quod liquores in parte inflammata alterati , per ductus venosos reIiquae massae Onguineae commixti hetero neum quendam motum in ea suscitent , similique labe inficiant, ex qua misceta inordinata febres resultant , is pe inflammatoriae dictati DI ammatio nis ergo signa sunt , ut bre iter comprehendam , calor , dolor ,
rubor , febris , renitentia di partis pulsatio. Diat Us Abs Rr Signa Diagnostica Abscessui. quod spectit , alia fientem , aliatictum designant . Fieri illum pa
quod nimirum calor , dolor atque pulsatio in parte augeatur tiacti vero seu euris confecti plures circumstantiae fiant, D. primo, , si jam dicta accidcntia partim remittant , imo tumor etiam aliquantum subsideat ; dein si duobus digitis se haud contingentibus
tumor contrectetur , ita ut unus, illorum leviter premat , alter suspensus magis teneatur . Si materia intus contenta sum cienter maturata , seu ut loquuntur , cocta,e iis nuctuatio re motus quidam , per quem illa de loco in locum propellitur', sub altero & ouiescente digito percipitur . Inflammatio etiam ut ante , non adeo
est intensa', nec ad rubedinem inclinat , sed subalbet . Tandem in eminentiam fistigiatam & quas mucronem tumor abit , cuius rei ratio dari potest', quod cum partes Apostematis laterales aliquomodo detumescant , & subsideant propter materiam illas hactenus distendentem , nunc vero
ad Sinum Apostematis depositam,
haec illum tanquam sui receptac lum distendat , atque elevet ad illam quidem plagam , i. e. Partem supernam atque exteriorem , ubi levius est Obstaculum . Signa em
o Abscessus sunt vel ipsius fientis vel ejusdem ficti . Inflammationem in Abscessum converti denotantidolor & palpitatio in parte cum sebre r Ipsum vero iactum designant calor imminutus , dolor. sedatus , tumor in mucronem elevatus , mollescens & alb
scens , ac pus subidigito fluctuans , nisi pars sit crasti , vel
materia pronfunde nimis lateat. Abscessus saepe latent circa Partes absque calore , dolore ac rubore praegressis, sed cutis cum sana cute colore convenit , hinc
plures Chirurgi sunt', qui vel pro fungoso , vel Emphysematico , vel alio agnoscunt tumore ,& eos aperire non audent : hinc pus quod sensim aci sensim colligitur , plures tubulos, imo & f pe ligamenta absumit, quare Chiarurgos hic Omnes moneo , ut riste cognoscant prius humorem, res ex mollitie ejus pus suspicetur, id propediem iacta incisione emit tant , ne pars sincera a puris acrimonia laedatur . & tumor evadat incurabilis . Plura enim ejusmodi novimus exempla . hinc non saepe valet regula illa Chirurg rum . DFod n ulla suppuratis 'eriplis absque inclammasisna , rubora ae dolore partἰr. S ur fici id cognoscitur ex AN Diu sscessu scilicet exulcerato & inve- ἀιnus. terato , vel si nulla callositas obis servetur , ut in Fistula . Si vero Iatera fuerint callosa ac dura , tunc proprie Ffula appellatur ,
hoc enim solo disserunt Fistula
Sinus . Sinus est vel rectus', vel obliquus, magnus vel parvus , cavus vel superficiarius , acclivis aut declivis . Acclivis est', cujus os vergit sarsum , fundus deorsum , declivis contra .
Quoties in magnis Abscessibus pus diutius stagnat , sive quoas 4 rar