장음표시 사용
31쪽
1 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LlB. V.
tardius a erit , sive negligentius unde debilitata ab aliis partibus mundati fuerunt , mora longiore languinem , quamvis non adeo r Corrumpitur , vicinasque carnes dundantem, ad se alliciat. Dolere ac fibras tendinosas exedit , inde partem docent, quando vel vulne- ulcus efficitur Sinuosum . Si ul- ratur, contunditur. luxatur. fran-Cus Uniri non potest , & caro fit spongiose seu fungula , si ulcus saniem reddat nigram & oleoiam, si linteamina, quae sicca imponuntur, quoties removentur , grave
leant, hinc Sinum adesse denotant. Sinum ergo in parte quadam , Abscessiu antea amicta residere dignoscimus , primo ex eo , quod orificium, cujus consolidatio Inducta fuit , brevi post aperiatur i& materiae ichorosae ab illo prodeant . a. ex eo , quod tu runda ,
quae sivim in angustius orificium inducta fuit , deinde in amplam
cavitatem impellatur. f. q. Causa proxima Inflammmuonis existi m. tur Galenteir ipse san-νum οἱ guis , & quidem in exquisita bo-ma de eam nus & purus , in spuria vero non
sis ita bonus & purus , sed mixtus
mari nu. cum copia quadam humorum aliorum , unde contingat , quod interdum lenior sit , interdumor , interdum innuior , interdum crassor , nec moderatus
uti in exquisita deprehendatur . Adeo quoque multus ab iis putatur sanguis hic , ut non solum vasa magna , sed etiam parva distendant , & quae prius evidentia
non erant , aperte in conspectum veniant , unde cum nequeat ob. copiam contineri ex vasis roris modo cisundahur , & a parvis foraminibus proximarum partium , maxime laxiorum , uti musculosarum & glandulosarum combibatur. Ad causas antecedentes reserunt tum Partem mittentem validiorem , tum Partem recipientem imbecit.
liorem , quarti imbecillitatem vel naturalem esse dicunt, ves adventitiam . Ad priorem reserunt substantiae Iaxitatem , canalium ad ipsam pertinentium amplitudinem, Nisitum in loco inferiori . Posteriori attribuunt , quando pars vel vinuum dolet, vel nimium caledi . b egitur , distenditur , vel vehementem sentit frigoris vel caloris appulsum ; dolorem vero istunt cum natura illa , quam fere in cunctis adorant , depellere conetur , ea dem ab aliis partibus ad assectam una cum sanguine & spiritibus d ferri. Tumorem & calorem inflammationem sequi , ob sanguinis statuum copiam in partem effusam ,& in eadem retentam ι dolorem ob partis distensionem a san uinis illa multitudine illatam, pulsum mole stum , ob calorem auctum , san Linis etaim copiam in loco anguiniore ficere, ut arteria partem ver
beret , & ab eadem reverberetur. Febrem interdum excitari putant ,. quando calor in parte adeo sit in- - tensus , ut ipsum cor appetat, isque vel solus, unde febris diaria , veὲ cum putredine , unde fibris emergat putrida , quae putredo vel ob magnitudinem , vel viciniam partis affectae ipsi cordi communicetur insecus in genere considerata Abscessu α causas accusant vel substantiam solidam , vel humorem unum vel alterum ex quatuor, aut omnes simul concretos, ob quae partes , quae se contingebant , ab invicem, ab c
dant in specie tamen hic ipsum Pus accusant , quod distendendci& rodendo maius sibi ficiat spatium . Duris vero materiam consti tuunt languinem , essicientem causam ipsum calorem , uti dicund , praeternaturalem , unde frequentius sequatur inflammationem , quam tumores alios, quoniam n
guis non modo humidus sit , sed calorem ficile contrahat, quae duo ad pepasmum astum , sive concoctionem sanguinis in pus, maxime sint necessaria. Sinum fieri docent a pure aeri inu .re , quod nimium rodendo sinuet,& partes profunditis a se invicem aes cedere cogendo majus sibi spatium
32쪽
spatium comparet, hacque ratione particulam ita excori et, δέ continentia a subjectis separet, ut distantia inter se pristinum statum haud
Belle queant recuperare. Iuxta Pa- s. Paraeelpo ipla Insammatis, rae Uam sive Phlerone eit apostema , quod causa In non tendit ad mortem , nec ad im- flamma- potentiam membri, minus ad ali-rionisAυι quod aliud accidens . Producuntur Phlumo- autem apostemata ista praeter corpo- ο ι. ris detrimentum, orientia , juxta
Auctorem hunc ex aluminibus liquefactis, & ab aliis apostenaatibus hoc solo differunt , quod non sint
obnoxia morti, nec etiam acciden tibus . AU EU, Abscessus ae Sinus cum ex sale O iv Φ. sanguinis, tum ex utriusque humo rum abundantia oriri statuit , tanquam ex boni superstuo propter exincemum in apostema translato , post hujusmodi superabundantis separationem a natura faciam, quod climcol lectum est, in corruptionem transire cogitur, per locum , in quo situm habet, quia repletus est ultra suum diametrum.
Ubi jam in sanguine superfluitas
orta est, ex qua generantur a postemata communia , si cutis eo locinaturale centri foret ejus emuncto. rium, transit in apostema, quod alias per nasum destillamet . Abscesi. sus hujusmodi maximos dolores &putrefactiones prater infectionem
excitat, eo quoa excelsus in sua puritate minime permanere possit: cum superfluum quodvis putre iactionis . . sit exordium. IDimonii , s. mimontius spiritum, seu Ar-σuitHφη eheum calefacere hominem natura
litet in sanitate existimat, eundemq;IU 'φ in tibus aestuare ait, affertque s quens exemplia m: Spina a uerna digito infixa actu de potentialiter frigida mox in digito excitat calorem p. n. Non quidem, quod calidi humores affluant, quasi per spinam eo convocati , expectassent spinae vulnus, &qui aliis suis sedibus temperari re-1edissent, siquidem cruor vulneri Proximus . primus accurrit, aditumque venienti cruori praeripit.
Et ipse per se quoque non calet, scd ex gratia vitalis spiritus. Itaque audacter statuit Author, Infammationem, de tumorem cum pulsu duro , dolore & calore a solo spiritu
causaliter, ab infixa vero spina occasionaliter duntaxat ortum suum habere. Quamobrem calor P. nau eius in parte quadam Indicium est Insammationis, non vero ipsa Inflammatio, nec illi ideo inter medendum magnopere insudandum es.se arguit . Hinc ideo iactum esse putat , quod Hippocrater serio monuerit , calorem & frigus non esse morbos, neque horum causas, sed causas nimirum occasionales)mor. borum esse amarum, acre , salsum, ponticum , dcc. spiritum vero esse eum, qui impetus omnes, adeoqueti Inflammationem faciat. Materialem vero causam admittit cruoris, vel alimenti in partem aliquam e v
insessur de Staur causam dicit Abscessus, esse sextae digestionis mucilaginem, O Sion
quae adfuerat intra venas,& arterias,
canalesque quoslibet sua primum qualitate insontem , sed hospitii jus, quatenus indirecte advena est, violantem, unde mox dein ab Α cheo parti insito concipiatur desiderium eam expellcndi, cujus comceptus idea in exosam mucilaginem imprimatur. Membrum autem non valens subigere hospitem , sibi invito connexum , majore sa-rante nisu , appetituque expellerit: qui tandem pertinacius connexus sepe victor vitalem facultatem illius membri in sui clientelam su.
bigat, mortificando nimirum, suo que contagio consormem pardem,
cui insidet , reddendo . Pars autem cum sit lassationi, hujusque termino obnoxia; e contra vero character , sive idea seminalis jam concepta , sit indesessa , necesse est , velut convocatis viribus Archei, morbus ille proscribatur per crisin, vel robore morbi sponte ex- antlato, orbetur vi agendi , fiantque oppilationes; vel loco victa pellatur, fiatque Abscessus. Sin quo
33쪽
itidem &Abscessus desperatos contingere ait solius saepe naturae ductu , quos abscessus etiam per ipsa ossa fieri notavit. Si in Phlegm ne cruor, vel alimentum soli dorum in pus degenerat, Abscessum instare arguit, de ammmata a vistio distributivo , at flabiles eorum dolores ex indignatione Αrchei esse promanciat. millim si. T. Ex opinione misi; u san inis d. guinis motus vera est in eo accensa flamma, quae ab iisdem pror- fiamma- sus causis ac in igne nostro elersonia. mentari in illo producitur ac s vetur . Sulphureae squidem particulae jam motu a primo principio
donatae, exquisita eventilatione s ventes nitrosa; ex ambiente aere perpetim , de abundanter emanan tes appresendunt, atque ab iis expanduntur, & accenduntur. Sanguinis autem incendium sibi semper non eis consimile , nec momnibus subiectis eandem servat normam. Asi intensor, remissiorve advertitur, pro sanguinis principiorum proportione , 3c mensura, eorumque dispositione. In iis enim vividior est flamma, in quibus spiritus,& sulphur praevalent, spiracula debita Iisertate gaudent, nitrosuinque pabulum copiosum advehitur. Secus autem accidit illis, quotum sanguis salinus , aquosus,aς terrestris existit , paucumque Communicatur nitrum , de tenuis fit eventilatio . Si vero sanguinis massa spiritibus turgescat, sulphu- reoque scateat pabulo, copiola usque
nitrum ab aere mutuetur , intenditur eius accensio, se cursus,eoque concitatior, de rapidior venit cruor , siquidem effervescens ad angustiora adductus vasa, eorumque tunicas plus nimio distendens,
illisque inli aerens ob glutinositatem a sale depresso acquisitam, ab ipsis expelli nequit, sed in eorum
alveis retinetur . Vasorum etiam
rori a validiore illa distensione ,
umorisque viscidi remora, de aretiores fiunt, & obturantur, quo
sit, ut fuligines exitum sibi par
re nequeant, & denuo in sanguunem concidant, qui tumo ct v pore quasi obrutus vehementius ebullit, de inflammatur, Partique, in qua stagnat, labem suam communicat, re in ea inducit Dispositio autem ista inflammatoria a quam plurimis causis cruoris massis insertur , quae cum a sex illis rebus non natur
libus vulgo dictis repeti debeant, ab iis enumerandis hic supersede
Furibundus ille, atque inrisematorius sanguinis motus iensim imminuitur, tandemque propemodum extinguitur. Spiritus siquidem indesinenter avolant , parte que sulphureae perpetua, quam ρο-
tiuntur, collisione atteruntur, earumque subtiliores evaporantur :difficiliori etiam facta, tum obpo ros Obstructos, tum ob partis, in qua subsistit viscidus sanguis , se
coagulatus, repletionem , materiae extra vasatae ventilatione , parcius illi commiscetur pabulum nitrinsum , a quo flamma ejus consem vetur. Tum temporis autem resurgunt salinae particulae, quae a cras so, viscidoque sulphure exaltato irretiuntur , & diuturna concoctione in pus commulantur,quod
summa gaudet acrimonia ob salis evecti aculeos , a sulphure exaltato actuatos. Putridus itaque ille humor fibras partis , in qua cespitat, de fluctuat, spiculis suis attingens , eas exedit ac corrodit .
nidumque sibi parat, quem mor1 adauget atque ampliat, Ab stimque producit, e quo aperto Pro rumpit foeculentus foetidusquh liquor, ingrato ut plurimit in odore nates afficiens, crassioribus partiaculis sulphureis, spirituum con sortio destitutis, turmatim imp tuoseque 1 reliqua massa seceden- tibus, Odoratus organum moleste ferientibus. Puris materia virtute mire comrosva praedita, si diutius in parte snatur, altiores semper agit cu
34쪽
. CARII. DE INFLAM. ABSCESSU ET SINT 1
centes perpetuo compellitur. Mustuli humori isti circumpositi ,
continuo spirituum affluxu agitati liquorem premunt, Ac in laxiorem quandam adjacentem partem portionem ejus aliqualem protrudunt . Pus ergo partes carnosas de membra notis 1 ubiens illas exedit, de dilacerat, ipsarumque strage alveum sibi cudit. Sed quum tenuiores tantum puris particulae hucusque attingere potuerint, aliis obmolem , vi lciditatemque in se a Temanentibus, paucae disperduntur fibrae. Carneae vero solae non de-timuntur, sed nervearum quoque contingit Jaetura, e quibus exstillans succus nerveus portioni illi humoris alibilis partibus spermaticis enutriendis destinatae a Sociatus, fibras nerveas e rmat , ambitumque cavitatis istius , Sinus nomine, a pure factae, tunica quadam semicartilaginea succingit ,
quae Partes carnosas , Sc membrati nosas ipsi adpositas a liquoris corin
rodentis acrimonia vendicat.1 lvii opia 8. Diuio causa Inflammationirmo de eau - continens est sanguis vel in vasissa Infam- suis subsistens & stagnans, vel ex-mat om . tia eadem est ii sus , & corruptus , abscessμ , cujus corruptionis exemplum al- Sin i, legat in aqlia communi , hec enim licdi sit pura, modo stagnet, aut in vase diutius conservetur , . Dutredinem subiti codem modo illud etiam existimat fieri in corpore nostro, nam sanguis extra vasa
sua esstisus propter motum ipsi denegatum ibi haeret, subsistit, stagnatque, hinc fit, ut spiritus su
tiles; ac volatiles tum acidas partes , tum salinas temperare solitia volent, unde tunc acida ac salia in sanguine existentia evadant acriora, quae acrius in se agunt de paulatim ita corrumpunt , ut in pus mutetur, uti vigere est in prς-
paratione lactis sulphuris. ibi enim sulphur in lixivio Mrti coetum,
colorem rubicundum lixivio communicat , huic dum a munditur acctu in destillatum , aut quicumque spiritus acidus, color rubicundus mutatur in album ι hinc Absessurdicitur, quando scit. acidum materia defervescente incipit exsuperare, avolantibus subinde plus miniis particulis volatilioribus , ocaccedentibus hinc inde heterogeneis, sanguis enim ita corrumpitur, ut in pus abcat, acidum v ro in pure maxime accusat . Stagnat vero, juxta ipsum Auctorem, in vasis suis sanguis, quoties ea dem sunt obstructa. Obstructio autem illa fit vel ab ipQ sanguine propter aerem frigidiorem , ut ocipsa medicamenta acida & austera puta, coagulato, vel a materia aliqua viscida & pituitosar existimat enim olvitis pituitam a calore solutam una cum sanguine deferri per totum corpus, imo etiam per vasa minima, & capilla
ria, quod si tum pars aliqua a frigore externo aniciatur, aut aer ,
potusque liberaliori haustu assumatur, tum ab eo humor ille pituitosus ac viscidus antea a calore motus Ec attenuatus , adeoque in illius partis vasa minima Pro
pulsus , ibi coagulatur , & eo 1acilius, quo vasa sunt minora, qui humor pituitosus a frigore coagulatus in vasis subsistit, dc sic o structionem facit , unde tunc a
sanguine continuo accedente vasorum illorum distensio oritur , ubi autem ampluis distendi M.queunt, tunc tandem rumpuntur,& per consequens sanguis ex vasis suis effunditur , qui tunc effusus corrumpitur, de inflammationem sacit , nam sanguis juxta ipsum extra vasa sua essi sus, in aliqua parte diu harere nequit, quin a quirat acrimoniam propter spiriatus obeuntes, Iis autem absentibus, corrumpitur sanguis . Estunditur ex vasis suis sanguis propter eorum apertiones , aperiuntur autem
vel per anastomosin , vel per diaeresin, vel per diabrosin. Causa empo obstructionis, de consequenter Inflammationis antecedens est ipsa
pituita, & praesertim viscida abum
35쪽
s ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIBI.
dantius in corpore haerens, quae ad vasorum sangui ncorum ramusculos capillares delata, ibique viscidior reddita , aut coagulata , fit ejus causa continens , hinc negata sanguinis circulatione , motuve illius impedito, necesse est , sanguine vasa ita distendi, ut tandem rupantur sanguisque contentus effundatur,nunc in vicinae partis substantiam , nunc in musculi alicujus interstitium , qui sanguis effusus partium suarum actione mutua corrumpitur, & juxta Auctorem hunc inflammationem parit, si vero 3amsangvis corruptus fuerit, ct in pus mutatus , tunc Abscessus , & , sisnuosos anti actus sibi paret , Sinus ipsi dicitur.
6. 9. Cartesianorum ex sentcntia Cartesia- DGammatio oritur , quando hu-nersi sem- mores arteriosi extra vasa in potentia de ros de tubulos partium solidarum --μ- essu se, partium istarum poros ita I mm ' obstruunt , & tam exigua spatiolat φ 3 relinquunt , ut non nisi materia primi elementi per ea transire possit, quae clim ignita sit, parti in- ' flammatae ruborem inducit, cumque fulminis instar celerrime moveatur , de cum impetu irruat in istos minimos potulos , lancinando fibri las istarum partium , d lor iste inflammationem comitari solitus inducitur . Liquor etiam chylosus in diductis arteriolarum extremitatibus stagnans , viciniores ductus comprimit , & liquorem in iis contentorum trans tum impedit , qui circa extremitates l-slas copiosius collecti , tumorem producunt, abs quo clim arteriolae comprimantur , & sanguis perductus constrictiores fluere cogatur , pulsus quoque augetur. Ex succis istis ob stagnationem diuturniorem motu intestino celerius
agitatis ipsa febricula quandoque
isse s , insessur oritur a copios ore pii.
re intra partem collecto, suod inde generatur, quod materia primi elementi tanto cum impetu irruat
in fibrillas partium solidarum, in
quibus harent inflammationes, ut illae tandem ex continua expulia tione ista rumpantur, &.a retia quis separentur , sicque cum reli quis humoribus ibi stagnantibus misceantur, adeoque fiat ibi quasi confusum chaos omnis generis drticularum , quae ibi quandamrmant cavitatem , di haec mixtu- ra vocatur pus , quod cruentum
fit , quando vascula sangui sera etiam per istas partes dispersa ab ac redine istius puris eroduntur , ut sanguinem suum in eandem c vitatem effundant varium i COloratur pus, quando ipsi admiscentur particulae biliosae, aut flavae sanguinis hactenus in nominatae, quale Dicus sordidum , di malignum
Sinus oritur a majori fibrilia' sisocrum a pure acriori devastatione, unde liquores contenti ex tubulis
dilaceratis copiose effunduntur , quorum particulae volatiliores iaci. te absumuntur, crassiores vero remanentes lateribus fortius adhae- rentes , sibi invicem firmius socia antur ob quietem diuturniorem , inter quas spatium relinquitur ma-pnum , & fillula quasi amplior elaboratur.
f. io. Ut praemissae aliorum de causis sententiae facilius intelligan .is,ia L.
tiar, nostrum nunc submittemus ju- .ausa Indicium. Optime vero eanse Inflammationis constituuntur internae, &externae. Posteriores rcseruntur vel
ad lςsiones externas, quales sunt contusones , fracturae , puncture, dcc. vel ad sex illas res vulgari nomine non naturales indigitatas , quae inflammation in excitare πι-ent, sangui sparticularum ordinis turbationi ansam praebendo , ipsusque S aliorum succorum stagnationem inserendo . Quando enim pars aliqua contunditur, fibrillae ipsius comprimuntur, &ad
se propius acced re coguntur,sanguinis , de reliquorum succorum Particulae aliquales e tubulis suis exprimuntur, de in fibrillarum interstitia effunduntur. In valida illa. Dissilia hy Coo
36쪽
CAP. II. DE INFLAM. ABSCESSU ET SINU. 19
la sanguinis ex prellione, parti iam eius situs de dispositio invertitur, at halicarum enim pori, per quos antea materia aetherea libere perfluebat, immutantur , fiuntque vel obliqui, vel angustiores in medio, quam in superficie, aut etiam abacicillis acidarum , quae compedibus suis solutae fuerunt, occupantur . Materia aetherea , quae partes omnes perpetim praeterfluit, viam
sibi praeclusam reperiens, Sc a nova a tergo insequenti impulsa , in alcalicarum poros impetu vehementissimo impingit , sed cum obexsibi oppositus tortior sit, uuam ut primo molimine ipsum tollere posist, ab illo reflectitur, de in sanguinem repellitur , eundem velociori agitat motu ac in tali perdurat opere, donec sibi liceat recto incedere tramite , seu al halicis in minutiores particulas p. rfractis , seu exturbatis acidis ab illorum poris, pri- sinaque ipsis restituta rectitudine. At cum sulphura aikalicis, a quibus antehac soluta , de a se invicem s mota conservabantur, sint destituta , dc a Phlegmate , cui innatant, undique premantur, sibi invicem
Propius accedunt, eorumque rami
inter se implicantur , dc in grumos facessunt, qui tubulorum orificiis inhaerentes illa occludunt, sanguinisque a iuuentis, de materiae subtilis adventantis cursui obstant. Talis autem subsistit coagulatio , d nec alhalica acidis liberata sulphvribus denuo commisceantur , ipsorumque ramos explicent, dc illa ab invicem semoveant, in ficturis δί
iacturis , adest semper vel fibri liram presso, quare eadem ratione, qua in contusione Inflammationem contingcre asserere possiimus. Om. nes ergo Inflammationes non nisi
ab humoribus in crassatis exoriuntur, quae pro diversa fibrarum , ac ductuum angustia , ac humorum crassite, dc tenuitate , etiam varia phaenomena proveniunt. Haec si paucis comprehendi debeant verbis,dicendum esset , Inflammationem a causa externa productam, aut ab
aere, aut contusione , aut puncturis nervorum , ustione, vulneribus, aut fracturis; ab interna vero a mala humorum, sive succorum dispositione ac misceta . Sic ii corpora
calefacta, vel amotu nimio, vel ab exercitio violento , subito refrigerantur , Inflammationes facile patiuntur; dum cnim incalescimus , succi nostri celerius per corpus pro pelluntur , postea vero refrigescente corpore ac sanguine , succi minus moventur , dc magis incrassantur , prout toto die videmus in aqua a frigore in glaciem mutata. EXInde sequitur, motum in corpore vel in aliqua parte imminui ex eo, quod influxus aetheris ei denegatur , intumescentia er o diminuta , etiam vasa , ac pori deluinescunt, ac praecluduntur. Hinc apparet, sanguinem prilis adeo agitatum ulterius posse fluere , quam ante calefacti nem , nam tempore calefactionis particulae viscidae, ac crassae adeo huidae redduntur, ut vascula etia in illa minima penetrare possint, post εmodum autem sanguine refrigescente , tenaces illi succi se ex canaliculis istis ex curere nequeunt, adeo ut obstrui cogantur , nam denega to priori motu magis ad invicem a
circumstante aere premuntur. Ce tum enim est , Inflammationem c
riri ab exhalatis particulis potistinuim salinis rigidis , porosque obstruentibus paulo inferius clarius explicandis . In Inflammatione tres circumstantiae advertendae sunt, o structio nimirum in canaliculis , ac ductibus minimis , a minori aetheris motu facta , deinde muta. tiones, quas succi adsciscunt, qui in vasculis obstructi continciatur; denique pulsionem, ac premionem singuinis , ac succorum . Omnium Phaenomen,ri Inflammationis facile causam reddere possit-mus; Calor enim oritur nonduΠ- taxat a motu particularum nimio
Inflammationem facientium , ast potissimum a materiae subtilis influxu vehementiori: particulae enim istae hoc pacto disponuntur , dc ad
37쪽
36 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V
de ad invicem premuntur, ut interstitiis minimis remanentibus aetheri tantum coelesti aditus patescat, de globuli aetherei excludantur, coelesti igitur igne primas tenente, particulae pellentes ab eodem
agitantur, unde calor oritur , Omnis enim Calor a motu particularum minimarum vario excitatur.
Sic quoque color iste sanguineus Inflammationibus solennis fit non duntaxat a motu aetheris celeriori partex in superficie ita disponente, ut radii ab iis renectentes nobis repraesenten d rubedinem , sed de Oritur a sanguine adnuente, dc praeterfluente , obstructici enim istae , dc stagnati α . seu incalescentia istius Inflammationis premit a
terias circumcirca Pertranseuntes ,
exinde angustantur , dc per consequens sanguis. allabens patentes vias non teperiens ibidem magis Coacervatur, vascula dc membranas extendit, hinc color sanguineus per cutim ipsam apparet . acalore quoque particulae istae san- suineae accenduntur, de moventur impetuosius , hinc calor iste intenditur. Porro ob angustationem arteriarum majore in copia colli-itur sanguis, quam per venas P uci potest , hinc oritur Intumescentia, seu partis a stae elevatio, stagnantem autem sanguinem Inflammationem in lucere de partem in tumorem elevare quis nescit' ob dilatationem & nimiam partis inflammatae expansionem fibrae nervose fere disrumpuntur hinc
MAD , qui ab Anima percipitur , nam dolor nihly aliud est , quam
tristis sensatio , fibrae enim , Ceu dictum, ab incalescente materia , vel 1 sanguine stagnante expamduntur de dilacerantur .. Dolor enim sellat in principio esse 1- - , quia per ceteriorem ae theris fluxum partes circumje-etie sortitis expanduntur , si autem salinae particulae in partium poris haerentes iis per celerrimum
aetheris stinum vel per pressionem insequentem , vel aliam ob
causam altius imprimantur, dolor ex tensimo abit in scisulensem , vel pungentem, pro ratione Salium obstruentium , si enim dolor est fiaxur , hisdenr , potissinatim oritur ab acidix scindentibus , vel aci-do-Plingi ntibus particulis , fibrillasque erodentibus i si vero dolor est vagus , pungens, igneus, signum est salis potissimum pungentis alcalici ob inflationem, S expansionem
inflammatae partis oritur renite ita , quae se pe non aliter digitis cedit de resultat, quam vcsica insata propter angustationem arteriarum partem inflammatam transis euntium L sanguis. non nisi majori vi permeare potest, de arteriarum latera interiora magis ab e
dem afficiuntur , hinc pulsa. ritur; quta de reterri pinest calor,
de agitatio particulatum acidarum arterias convellens , di convulsio- .nem excitans, unde motus ac pulsus augetur , imprimis si simul coagulatio succorum aderit . In . Infammatione vehementiori cotmajorem exprimit sanguinis co- iam , quam angustas arterias peruere potest, de sanguis smul existit crassior, hinc a congruma to, crassioreque sanguine cor perlabente, id quasi convellitur . de Pulsatio multiim augetur. Febris. autem haec symptomatica potest Oriri, dum hae particulta, poroso
st ruentes motum celerrimum aetheris peregrini in corpus introd cunt, qui cum sanguine Per ait
riarum de venarum poros commis nicatus , motum ejus multum au-
set dc perturbat, quae tamen fiaris in omnibus Inflammationibus haud
est sensibilis. Hinc haud dissiculter Percipere poterimus, quare in generatione puris, quam Astammatio pracessi t, febris si intensior doloresque acerbiores, quam gene rato Pure 3 cum ante pias gener tum particulae obstruentes haerent
in singulis tubulis, ibique aetheri transeunti viam praeeludunt libe- Iiorem , In mmaria in sici vigo
38쪽
Ie constat, tubulis autem per aetheris transeuntis motum saliumque celeri agitatione disruptis, liberior transitus aetheri conceditur, ac proinde febris acuta , doloresque atroces & potior In mmMio nis pars cessat, que apprime conveniunt cum illis, quae H mera ter S. 2. Aph. 47. predixit, dicens: Dum p γ D , Eolores ae febres acinvidunt magis, quam confecto. Ex hisce apparet, nec solumon Iuinem , nec bilem causam esse Inflammationis , uti veteres existimarunt, sed poti iis omnem humorem ex canaliculis suis evasatum,
ibidem stagnantem,& ob acidum suum cum athali, vel salso esse
vescente, ruborem, calorem, dolorem , de tumorem introducentem. Certum enim est , quo plus humoris ex canaliculis suis effluit,co.tumor sit major, hinc de fi-bre magis extenduntur , & dolor augetur . Omnis ergo Inflammatio supponit tumorem , omnisque tumor obstructionem, in omni enim Inflammatione respicimus ad partes obstructas , obstruentesque particulas , diversa enim est ob.
structio, & hinc Inflammatio, pro
diversitate particularum , a quibus de partis, in qua producitur, prΟ-ut cnim materia vel est salina al- calica pungens , vel acida pungens, variant Inflammationum phe- nomena. Ratione etiam loci, partisque assectae etiam inter se differt, prout enim in divertis partibus obbservatur, diversi h etiam nominibus insignitur e in cute enim Insarmationir, vel Erinsipelatis nomine venit , si autem pleuram membranam occupavit , dicitur
pleuritis, si vero cerebri ejusque meningum substantiam invasit ,
vocatur phrenisis, quae nomine solum variant , in clientia autem conveniunt, omnium enim cadem
est ratio , cause eaedem esse possunt , sive enim obstructio fiat , de hinc acceleratus aetheris nuxus
in hac, sive illa parte, erit tamen flammaris. Nulla igitur est dis-
serentia , quam quae diversitatem 1 pectat salium, prout enim hi variant, sic Insammario differt . In Inflammatione ergo ut Tyronibus omnia clarὰ,& perspicue pro ponamus, ea propter quandoq; haec
repetere libet: ὶ quacunque dive stas partium observanda est , tubuli enim in una parte sunt firmioris , quam in alia , hinc patet , quare Innammatio oculorumst pertinacior , quam si musculus inflammatus fuerit 3 2. una pars plures habet nervos, hinc patet , uuare Inllammatio tendinis ut valde dolorifica . 3. Observanda diversitas humorum . quos tubuli vehunt . Alia lympha est in glandulis parotidibus, quae Videtur magis viscosa, quam quς est in glandulis cutis miliaribus dictis r Jillarum' lympha autem crassior multis particulis ramosis , chyi sis conferta est in tubulis musculorum, hisce accedit amplitudo tubulorum , quibus positis , varia 3am emergere debent sumptomata. Omnes succi quo crassiores sunt, minus apti sunt ad inflammati
nem excitandam , hinc non credimus sanguinem solum extrava-
satum primariam causam Innammationis esse, sed praeter sanguinem alii etiam humores essunduntur, qui facilius obsequuntur m tum aetheris , de hine Inflammatio. Certo enim persuasi sumus , sanguinem extra vasari posse sine subsequente Inflammatione. Sic videmus , quod Inflammatio tendinis sit omnium peracuta , ratio est, quia lympha est omnium tenui Lsma , est ipse succus nervorum ,
qui facillime ab aethere agitari potest , non mirum proinde in tali Innammatione gravissima suboriri symptomata. Et ut Tyrones Inflammationem clare percipiant ,
ipsis dico, quod Innammatio ita sit, si sal aliquod adigitur in porum quendam, de interstitia qua dam relinquantur soli atheri pe
via, sal autem illud agitur in po-ruin , quando a motu , vel exercitio
39쪽
citio corporis humores vehemen- bore, ita determinata ab ςthere glo. tius agitantur , hinc partes lubricae iacile sequi possunt, non autem
rigidae, quae tunc haerent, re a tersis venientibus premuntur . Hoc
idem sal figi potest, vel sisti in suo
motu a frigore constringente pinros, sal ibi hςrens, di agitatum tam a Particulis a tergo , quam aethere fremente pungit, didisnectit tubu. Os , unde dolor, ast luxus autem fit, quia dum sal pungit, fibrae contrahuntur , ac quasi convelluntur. Rubor , qui ibidem conspicitur ,
non est ad mentem veterum a sanguine , alias eo aperto sanguis exstillare deberet, quod tamen non Observatur, prout omnes Chirurgi testari copiantur. Eas partes, quarum tubuli lunt firmioris texturae, minoris diametri, varie intorti, multisque nervorum propaginibus colligati, si contigerit obturar I, a particulis cujuscumque generis ratione molis, figurae , & agitationis , angustiae viae ordinario accommo datis , non crassisti in is , s utpote quae cum glutinosioribus a cateris 1ecedentes per venas ad cor pergunt stagnantibus a causa vel Interna,
humidis, S spirituosis e corpore animio corporis motu, ac exercitio
ex pullis, di frigidis crassioribus sal sis, imprimis acutis, ac acidis, intubulos ampliatos fortiter cidactis haerentibus dec. dicuntur Inflammatione corripi. I. Si particulae activς stagnantes a copiosa congestione compressis , ab invicem secedentes, avolantibus lubricis , & spirituosis
in motum turbulentum excitantur ab aethere, per poros constr istos ,
ut in sceno non debite congesto, floribus sambuci , aliarumque herbarum recentibus compressis, J inaequalisis ruente , quo acutae scindentes , ac pungentes acidae particulae viscosarum ramos auferendo , caput exserunt , stagnantem materiam resolvunt, staminaque tubulorum dis nectendo, eos erodunt, quod non contingit sine
dolore, & hinc iniquxu concitatiori spirituum, ardore, di hinc rubulorum propensione in motum ci cularem & rectilineum: nec non sensu pulsationis a compressione arteriolae, sanguine fortius impingente . 2. SI Pori constantiores tabulorum a rigidis inhaerentibus ita partialiter obturentur, ut per intervaIla relicta non nisi subtilissimus celerrime perruat ather, qui cium merus sit ignis, sunt cienti stimus cita dea, quae concomitentur inflammationem , producenda pha nomena. Si demum conii gerit fibrillas remis is inflammatae propter atheri S celerri mum trans fluxum, de particularum racularum violentam adaction inrumpi, humores , qui per tubulos cursum suum ordinario absolvunt, extra vasantur , atque ita ab irregulari aetheris perruptione immutari tur , ut in pus degenerent , tunc
prasens est Abaefur , si cutis , vel AbseusM.
erosa, vel ferro a pelta est , pus autem pro diverse partis Innam matrone, diversa mora,diversa sanguinis constitutione, auctione. α c. particula rum, est magis, vel miniis corrosivum lividum , viride , tenue , vel album , tenaciusculum , dcc. Porro pra domi nantibus In sanguine particulis acribus , ab eo derivata materia , vel pus debito acrius morando diutius viscosas oleo sis dividit , seque ab earum amplexu liberans vicinos circumcirca erodit tubulos, sicque Sinum , seu concavitatem effor- Mnus. mat, sque non debite cavitas illa mundetur, partic lae puris acris , per interstitia mustu orum tubulos obvios ibi pauciores , ac Proin miniis resistentes erodendo per varios anfractus sibi viam aperiunt, atque hic illic Sinus cssormant , qui cum debite mundificari nequeant, & tubuli erosia transientis vi- scolae materiae sortione, fuga tis lubricis, tenuibus, θ quas viscoo ducti, imoedita hinc eorum accretione , callum contraxisse dicuntur, conitituunt Visus anfra iussum, vel
ulmum , quod vel manet in eodem statu, vel ulterius serpit, prout ex inarer
40쪽
apertis & erosis tubulis humor stillans magis vel miniis actis , vel aliter constitutus fuerit. Remole suum Symbolum addunt res nonnulle, inter quas Aerprimum occupat locum , qui juxta varias suas constitutiones inflammationum nuthor esse potest , aestuans siquidem particulis summe volatilibus rapidissimoquem tu agitatis est refertus , quae cutis
poros subeuntes sese in fibrillas
Insinuant, sanguinaque immiscentur , ad quem etiam inspirationis ope advehuntur i vellicantur ab illis tubulorum fibrillae, quae in cincinnos abeuntes a tubulis sanguinem, aliosque succus exprimunt,& in spasmodicos quasi motus ab irritatione, quam patiuntur comitatae , vibrationibus suis Dequentioribus illum comminuunt , ac
ipsius particulas a se invicem dividunt ; aeris particulae volatiles aikalicorum poros subintrant, illa
exagitant, subtilioraque per Poros iunc dilatatas soras abripiunt, unde accidit, ut paucioribus in fanguine , aliisque succis eva fatis restitantibus athalicis, sulphura ut cum Chymicis loquar, resistere
neqvrant acidis, a quibus coagulantur , nec Phlegmatis , a quibus conglobantur acida reliqua , quae sulpnuribus non sunt intricata,& a materia subtili, spiritibusq;
animalibus ui partes vicinas appellentibus sunt commota, crassiorum aikalicorum , quibus avolare non
licuit, poris infiguntur , a quibus
omnibus turbatur sanguinis , reliquorumq; succorum Circulatio,materiaq subtilis in cursu suo impeditur. Aer frigidior particulis duris, rigidis, acutis, iisque crassis donatur, quae corporis partibus exceptae,
& tubulorum poris infixae, illas obturant, & constringunt, sanguinis aliorumque succorum alcalica saturant, illiusque sulphura cogunt,&sic succos coagulant, & incrassant,
praecluditurq; soc modo liber transitus N materiae aethereae&sanguini,
humidiorq; particulis scatet aqueis, molis, nec mediocris, quae corporis externae superficiei apposita poros eius obstruunt, impediuntque ne subtiliores salinae particule per insensibilem transpirationem 4v lare assuefietae, exhalentur: illa vero in sanguinem repulsae majorem turbationem conciliant, di in tubulos impingentes acrimonia sua salina pungunt, sanguinemque
liosque succos ab ipsis exprimunt: tenuiores aqueae particulae, sanguini commixtae acida & alcalica illius solvunt, & enervant, sulphur in grumos cogunt, dest lucta er-fo acido tum , & alcalicorum di- positione, sulphuribusque in grumos collectis , sanguini , succis,& materiae aethereae adventantibus obsistitur. Cibus quandoque Inflammationes inducit; illius enim
acidiores particulae a Ventriculo
dictis lutae in chylum lacteum conversae , & sanguini permixtae al-
calicorum poros opplent , a ciculis suis sulphura coaetulant, & sic tubulorum orificia oostruunt; Cibi vero volatiliores , acrioresque particulas possidentes in chylum
commutati, & sanguini confusi , eadem prorsus ratione illius stagnationem di rare factionem inserunt, qua aer servidior. Potus In- fiammationum causa est pari m do , quo cibus ι Potus acidior , seu nive , glacieque refrigeratus particulis abundat acutis, duris &rigidis, quae alcalicorum poros saturant , sulphuraque coagulant . Potus autem ex liquoribus ardentibus Inflammationes progignit , ut jam de cibo diximus, ad aeris aestuantis exemplar. Motui concitatiori succedere potest Inflammatio, quia quum in eo uberior spirituum animalium copia clim ad cor, tum ad arterias accedat, abundantior sanguis in univei sum coripus compellitur. Copiosiores etiam determinantur spiritus in reliquas corporis partes, quarum fibras extendunt , & valido apitant motu . Sanguis in vasis suis contentus