장음표시 사용
221쪽
saepe intra mensem & citius con . tingit i vel loco Iaminae imponatur
Emplastrum de ranis cum duplo mercurii cum stricta ligatura , quae impedix ne succi viscosi in coniueista cavitate iterum ut ante cumulentur . In quem finem & Emplastrum nostrum de Thea egregium erit , item de Labdano , Divinum Barbetter , Diaphoret . MFQ. Alii
aliquid de emplastris hii dictis ,
aut gumini saltem armoniae. dissolutum sub forma Emplastri laminae plumbeae supponunt . & facta decente deligatione eundem expectant effectum . Sequens lini men
ium Gangliis illitum a pluribus
Quo lini mento mane Ac vesperi arsexus Gangliis infecti Zc deturpati
calido illinantur , vel loco hujus tutus instituatur ex herbis Absynth. Arthemis. Origari. Salv. gran. Juniper. in lixivio decoct. item suffumigiis utendum est ex gum-mosis alusque discutientibus volatilibus . Sed breviori manu nego.
tium hoc succedere videtur , sinet 'pe pugni ictu duplici fortiore,
membro super tabulam commode diuato rumpatur capsula , quod vulgus imitari solet, tumorem versus tabulae apicem aliudve corpussulidius premendo , sicque paritercussimis ejus lacerando . Sed ubi Tumor altas jam egerit radices, de per annos duraverit aliquot , tunc ad praescriptu in Celeherrimi Domi. ni Moar strula lignea haud differens ab illa , qua Praeceptores in castigandis pueris utuntur , nisi quod plumbi portio in illius medio infusa jacet , juvat', re talisi sulae uno ictu , aegroti lacte a manu affecta in dorsumina versi , tumor rumpi solet . Quo remedii genere praelaudatus vir Ganglium per quadriennium patientem vexaris evanescere vidit , cujus medela
brevi per Emplastrum re strictam ligaturam abloluta fuit . Qui aduro hoc cuneo abhorrent , ii uti pomunt sequenti vel simili li-
Quidam ex Chirurgis sunt , qui
aperiunt Ganglia , eaque per suppurantia sanare tentant . Alii Emplastrum Arsenicale extollunt , aς dein ictum pugni . Rarum est , quod Gl. - . refert in Podali. νio suo ex flan ardo', materiam Ganglii ex e da vere exemtam in star crystalli pellucidam app ruisse& satis duram , eamque literas subjectas exhibuiste , multo majores,
quam erant revera , sic ut illud Ganglion tum temporis pro micro opto inservierit quod tamcn Phaenomenon non tam ejus pellucidati , quam figurae attribuendum
existimo , quod seci id experiri est , dum pupilla ex vitulo alioque animali exemta imponatur chartae , literas videbis multo ma
cta sit inferior cuticula commendat , quae imponatur quotidie , mane de vesperi removendo , m
liore jure applicatur lamina satumni spir. vini , camph. irrorata de adspersa euphorbio i quod Ganglia successive dissipare a unt , ut
penitus tandem evanes ant. Quod Thera jam Αffectuum re- Ather liquorum Tunicatorum Atheroma- AE. Me-1ir Melitaridis & Sisatomatis at- liceridem
tinet , cura sere eadem est , e St-rum enim sublatio fit per interna volatilia & sui ditatem succorum conciliantia remedia , ut sunt potus Theae vel Camae more jam recento calide absorbendus , aliaque incidentia & Diaphoretica s,pius irecensita . Cura vero insensibiliter
222쪽
CAP. XI. DE GAM GEL. ATHER. &c. 1 i e
peragitur per attenuantia' de resolventia sori: ora medicamenta , imprimis si tumores hi adhuc materiam fluidam contineant. Sensibiliter vero magis cura perficitur per Maturantia , Septica atque Secti
Inter resolventia medieamenta primas tenent calx. vlv. eiusque decoctum , spir. vin camph. spir. matri cal. cum aliis oleis aromaticis
de gummosis mixta Vel in Empla.stra redacta , quae cepe post pugni ictum imponi possunt ad materiam
melius resol vendam . Ex. gr. . Gum. Galba . armoniaci , Styrae. eatam. aa. Sili.
pulυ. rad. bryon. D. M. f. i. a. Empl. Emplastrum nostrum de Thea , item de Labdano , de cicuta , de Tabaco , item Divinum de Ranis cum merc. de Galbano Myns. de Magneticum imprimis si quid Cam. phorae addatur, egregia sunt in resolvendis quibuscumque Tumoribus , praesertim in his Tunicatisi. Vel in forma linimen. ti sequens vel simile praescribatur :υ- Vngu. Dialib. Martiat. s. Laurin. aa. g.
Spir. sal. armoniaci volat. Sili.
Camphorae Sili. M. 3e illi natur , dein superius praescriptum applicetur Empla
yalsamus Peruv. item vapor a Pyritem Ignita exceptus , nde oleum rubetarum a Barbetis laudan
Quoad maturantia medicamen ta asterisco notaridum est , quod hisce caute incedendum sit , ne , quemadmodum a potentioribus exis
siccantibus durities redditur sci
rhosa , maturantium sortioribus malignitatem cancrosam inducamus . Melius crgo mitioribus resolventibus ut Limpl. ex gum. armonia c. ol. succini de pulv. rad. pyrethri mixto tumores hi discutiuntur , mediante enim hoe remedio rumorem Tunicatum in maxilla ruptum fuisse restatur
Caustica vero seu corrosiva medicamenta externa Tumores hos Tu. nicatos erodentia aliquando in usum vocantur que cutem cum solliculo eorum abrodunt', scque Tumores excavant , οέPropter ea
in Meliceride', Atheromate &Steatomate maxime conveniunt . Ex quorum erodentium seu causticorum classe cuti erodende arplicandorum sunt lapis infernalis sive causticus ossicinarum , oleum vel butyrum antimonii , item VitrioIum lune, vel quo Eschara ,
quam illa induxerunt , remota ,
ipsum solliculum penitus erodunt , inter que sunt viride eris , col-chotar dulcis Alum. ust mercur. libratus & libratus , ungv. fuscum μνῆ ii, quibus tamen medicamentis eo allaborandum est , ut cum materia contenta omniς solliculi substantia auferatur , ta Ossa quo que , si his adli escant tales humores , studiose abradantur , alias Tumores hi in ulcera abeunt fistulosa , facileque repullulant . Chirurgica ac manualis curatio horum rumorum Tunicatorum consistit in pu ς ictu , prout su-aperius in curatione Ganglii diximus , postea curari potest ut aliud ulcus . c.austico prius adoriendi , de cultro reliquiς exscindi possunt . Operatio ergo tequenti modo per genda est : Incidatur cutis superposita ad formam crucis , de manu labris a Tumore separatis cystis eximi debet cum tota intus contenta materia , que interdum pinguedinis , mellis , pultis , interdum lapidis , veI calcis, vel etiam cerς '
vel glandule cocte similitudinem habet, de , si aliquid membra nς re uransirit , ad ictam destruendam O 4 penis
223쪽
Penicitum spir. sal. commvn. imbui vel& sic applicari potest idi. Empl. dia is h. Jiii.
M.fde applica Tumoribus Tunicatis , Lupiae , aliisque . Dum haec scribo , in mentem venit γsequens casus : Condiscipulus meus moniaci, tartari , &c. Ex quibus Sole in dictus , Francothalensis , sub pro re nata parentur Qtus vel Epimento maximum sensim ac sensim themata vino Gallico vel lixivio enim sudoriseris internis curatur Emphi ema. Externe in Emphvsmata conducunt sacculi ex fl. chamomii l. sambuc. sem. anis &c. in vino cocti re tepido parti flatulentae impositi , vel parentur ex herb. ruthae , scord . Malv. s. chamomii l. sem. cumin. carvi, bacc. lauri, Juniper. sal. ar- nactus est Tumorem Cysticum , quem tandem curandum suscepit Empiricus quidam Gallus nomineis van notissimus , qui materiam in Cystide contentam Sectione instituta me praesente exemit promtissime , quae materia erat glandule
coctae similis , sed post aliquot
dies obveniebant Symplomata graviora , ut die a Sectione octavo , incoquenda & calide applicanda . Vel sequens e . m. s. sambuc
Angei. aa. gi. M. cum quadruplicatis Iinteis applicandum Epithema. Ceratum de Cumino, Empl. de baco inter parentum lachrymas optimae lauri, de Thea , de Labdano , car- hie spei Iuvenis animam elirave- minat. Sylv. &c optimo saepe cumrit. successia applicantur . Curatio Emph ematis consistit Tumores hi flatuosi haud ineidi potissimum in removendis tubuli aut serro aperiri debent, Gangranarum obstructionibus , per interna enim ac Sphacelus ficile subsequi si Diaphoretica volatilia ac carmin lent , sed potitis medicamentis idotiva specifica , ut sunt spir. nitri
neis cataplasmatibus , aliisque oleis chamomili Philosophori succiniaca vi , cumini , anis. &z. resolvendi ac discutiendi sumi. Conducunt cunque , & ex his parata spiritus etiam iussit migia ex carminativis de olea . Omnia enim aromatica ac gummossis resinosisque parata hic egregia sunt , ut Tinctura cinnamomi , macis & sexcenta alia
cum aq. tiaenicul. carmin. aliisque ---------
propinanda . In Juniorum gratiam esto sequens Ermula: . aq. faenicut. ii.
Essent. eort. aurant. Sili. D. nitri dulc. r. s. ehamom. Sui. M. d. cochleatim. Vel detur per vices arcanum dupli- Catum a Bg. ad excellens in f tibus remedium , interponantu spiritus an is angel. mallicat. Ca
internae non alibi quaerendae sunt , aut reperiri possum , quam interponantur in succis & canalibus , ex quibus
- - -- mallicat. -- Partes solidae re universum eorpus
tarthal. Elix. vii Essent. bacc. la, conflatum est , nam quia sanitas ,ri , Iuniper. spir. sal. armoniaci yi res& vigor actionum a partium so-anisat. Ut & omnia reliqua silia lidarum motu pendent, haec veto a volatilia oleola conducunt . Solis succorum agitatione , adeoq; nece est,
224쪽
CAP. XII. DE ANE URlSM A TE ET VARICE. 1 t
est , ut succi per canales fluant renuantque qua decet via , oc modo ordineque , ut sanitas in propatulo sit ; unde elucescit, actiones nunquam laedi posse , nisi laesis succis
vel canalibus , aut ambobus a Itaque explicatis , quae hic occurrere possunt vitiis', reserate erunt sores , ut Hare Iςsarum actionum , adeoque morborum phςnomcnωn causas clarissi ne perspiciendo ob oculos ponamus . Nunc vero occurrunt & canalium isanguiferorum vitia , inter que imprimis perspicua sunt Aneurssima de
Aneuri a dicitur etiam Latinis Arteria dilatatio , Ze describitur vulgo , quod sit tumor extraordinarius continuo pulsans , digitis facile cedens , at propediem iterum sese extendens , ab arteriarum interioris tunicae ruptura , dc exterioris dilatatione . Brevissime describi potest , quod sit ruptura interioris Tunicae arteriae a causa quacunque violenta producta . Varis , Grecis vocatur , Germani e generaliter dicuntur
ciali ius vero die Rindr Blatrarn , uoniana gravidis plerumque acciunt . Uarices ergo nihil aliud sunt , quam venarum nodosae , Iividae de molles intumescentiae , tractum atque coloreni illarum observantes , quae compressae quidem digito imposito cedunt , mox tamen recurrunt , d sanguine crasso de ad stastoationem apto circa valvulas alicujus venae , cujus membranae a majori sensuinis copia ibidem cumulata ita distenduntur , ut sacculos quasi sanguine repletos efforment . Varix vulgo describitur , quod sit venae dilatatio extraordinaria vel cum vel sine ulcere existens , contin-pensque modo in temporibus, in do circa umbilicum , frequenti si sine vero in cruribus , utplurimit m a nimia dilatatione venarum obhorta . Me judice de tibi rotest, quod sit venarum extensio nimia , a causa violenta tum interna tum extima Oborta .
g. 2. Aneurismatis Pars afria sunt Arteriae , vasa ex fibrillis albis conflata , sanguinem ex globulis ovalibus constantem vehentia , quas arterias vasa, ese continuata
sanguifera solide probat D. Anto
Colletii Anglicanis, in Tractatu
Belgico , Den uvaaragilen Omlωρ der Blieri . Cor quidem contractione sua sanguinem ex ventriculis suis in auriculas immittit, sed quoniam arteriae sensim decrescunt, sanguis in eas injici nequit manno cum impetu , quin eas tume- iaciat . Cum arteriae hoc modo tu
ment , ad pristinula redeunt statum , fibrarum suarum elatere ,& ea ratione partem sanguinis , quem acceperunt , cordis venis impendunt'. Et cum cor iteratis vicibus sanguinem in arterias pro trudat , ita etiam illae extolli debent de subsidere , iteratis vicibus . Motus iste Arteriarum Pulsus vocatur, circa quem annotandum est , arteriarum dilatationem cordis contractionem concomitarii& arteriarum contractionem edus
dilatationi adjunctam esse. Ii, quibus satisfacit perspicuus rerum
conceptus , cordi tantummodo tribuent munus sanguinem in arterias compellendi , ipsumque prae cipuum circulationis instrumentum existimabunt'. lis , qui autumant cor esse sanguis tionis organum , Permittendum est , incertiori inniti conjectura . In omnibus vero corporis'partibus , ubi existunt Arteriae , Α neu risma contingere potest . Sic in Naso Virgo post variolas Aneurisma passa est , prout testantur Barthois lini Acta Hasbiensia , de quidem obf. 8 I. ves. r. quod Aneurisma nullis remediis cedens febris superveniens curabat . In brachio , pedibus , collo aliisque, locis observavimus Aneurismata , quae etiam interne nobis non observantibus contingere possunt.
225쪽
venae cum suis valvulis , itidem vasa sanguifera , & quidem vulgo revehentia dicta, sanguis enim copiosus , crassus ac acidus a venis majoribus ad minores fluens ob crassitiem & suam viscositatem ad valvulas vasorum subsistens & in-
crementum capiens , venae tunicam
facili metite distendere , de talem sacculum varicosum producere ac efformare potest , imo de internae venae a tali assectu non immunes sunt , uti Uarices in venis pulm num annotavit Hippoerrier. Utplurimum vero Uarices in gravidarum cruribus ac Abdomine obseruantur , qui tamen in omnibus corporis nostri partibus contingere poGsunt .
magnosia g. g. Nunc ad Diagnosin horum
Aneurisis vasorum sanguiserorum assectuum maras . nos accingamus . Aneurismata externis in partibus in sensius nostros facile incurrunt Tumor enim est arteriarum mollis & laxus , ut digitorum compressioni aliquo modo cedat, mox tamen redeat; qu m- vis cum tempore & in Aneurisma te inveterato tumor fatis durus ac magnus evadat , prout Ancurisma pugni magnitudinem excedens &circiter unciarum pondere vidit Celeberrimur Dn. Schrae ius . In
Aneurismate pulsus deprehenditur pulsui Arteriarum respondens. Cirin ca Aneurisina sugillatio vel livor utplurimum observatur , cutis adest densitas , sanguis enim extra illius cavitatem erumpens in loca vicina sertur , & apertio eausmodi laesorum vasorum arteriosorum causa
est , quam inseli κ Venaesectio saepe
suppeditat . IVarices quoque externi in conspectum veniunt de facile cognora eum . scuntur ex ipsorum livore de tumore molli , in cruribus enim &prope malJeolos aliquoties hi Tu mores varicosita, lividi & subeα-rulei obstruantur ad mori vel uvae magnitudinem , quales nodos in virgine rustica Celeber Mus observavit morsus Franein in Decur. hem. AEnn. I. OV. I a. qui varices
etiam sponte quinquies rumPebantur , de inde es luebat, ultra libram
sanguinis . In gravidis utplurimi imobservantur imprimis circa semur , abdomen de crura, . Interni Variaces vix a Medico oculatissimo in gnosci possunt , Dn. Ioanner. M illliet , Chirurgus nosser Aialcar nuper vidit Aneurisma in Brachi circa cubitum Viri Juvenis alicujus , ovi struthionis magnitudinem excedens , Quod per annorum.
aliquot spatium absque ullo inconsemodo gestabat, sed strepitu ni comtinuum produxit tumor ,mnon: aliis ter , ac ventus sibilare solet , san guis enim sic cum impetu irrum
est . Paracelius ait , si crurum ve- erinae tumeant , qualestumque sint , . anodosaeque fiant globulorum instar, cum nativi coloris in coeruleum , nigrum aut sub viridem transm ratione , velut inflata cutis praeter carnis dctrimentum L Varices fore judicabis ias. q. Galenkis AEn roma dici' GH.nie tur dilatatio arteriae , seu tum rar rum judi-teriae , qui est ad tactum mollis de Ham dadigitis cedens , quem ex sau ine canis. de spiritu generari dicunt. Huri de Meraria Aneurisma ajunt arteria sauciata , maris
ubi quidem incombens ipsi cutis ad
cicatricem deuenerit , manserit aa tem vulnus arteriae neque conglutinataex, neque cicatrice obductae, neque carne obturatae. Cognoscunt affectum hunc ex pulsu aristeriarum , imo ubi comprimuntur arteriae , tumor omnis disparet . Quae ex osculi arteriae apertione Gunt , oblongiores apparent. dc in profundo consistunt, & ad digit rum imprestionem , velut strepitus quidam auditur, quum in ast climnibus ex ruptione nullus sonus per cipiatur Κ& sint quoque hae magis rotundae , dei In summo O
Variae Galenicis dicitur venin Varieti. dilatatio , quae occurrit aliquando in temporibus , quandoque iuxta lini ventris partent sub. umbilico ,
maximς vero circa crurae. Generationem hu)us affectus juraa ipsos ex materia atra biliosiore: Ortum habere contenduntia b i
226쪽
VCAP. XII. DE ANE ISMATE ET VARICE. xi '
cauia ad s. Paraces ur metirisma ex .n .m sanguinis arteriosi sale caustico ob. Parae. oriri contendit, re Varices juxta ip- Aneiarii. sum oriuntur ex sale plumoso, maris. quod cum substantia resolutum est: illis evenire ait , qui cavernosum ulcus exspectant ac mulieribus gravidis r ideo quod ulcus hoc in matrice debeant exspectare per generationem in easdem venas expui. sam. Notat enim asterisco , cum
sal aliquod ex operatione propria seipsum aperit , ejus est sanitas rubi non, transit ad radices hu ausi
modi venarum , dc ulcus caverno. sum intrinsecum generat. mimo hielmonitur Atieuromata ac Vari de cauin muri ab Arteriarum ac Venarum
si ι σηρη- partium a sanguine multo cruoreri ει referto distentione originem sume- & natales suos habere sibi ima. ginatur , ac de eo non amplius dubitat. Iux T- , --θη- secundiim VI d. iiis' Opinionem oritur a causa vel ...d externa vel interna et causa externa
aliquo instrum ento talem essectum producere valente inductae r inter na vero est sanguis salibus acribus de erodentibus luxurians quorum particulae quaedam Tunicarum arteriarum poros subingressae ,.sibras Tunicae interioris discindunt ac dissecant , illamque ab exteriore robustiore existente separant. Saninguis vero eodem semper impetu
circulum suum agens , hiatum illum in cursu suo obvium subingreditur , de spatium istud inter
cxteriorem dc interiorem arteriae
tunicam subsistens subiens , ipsas a se invicem latius sejungini, de aggestione sua validius illas distendens atque extollens, Tumorem Aneurisma dictum generat. Varuis. Varix , sentiente Authore nostro, inducitur a sanguine crassiore & foeculento in venis remorari te , illarumque Tunicas dilatante .
Cruor enim ex arteriarumlosculis
elapsus, de venas subingressus, tardiori multo quam antea motu a Silur,
tum ob spiritus parciori copia illum
tunc inhabitantes,tu inres ob tunica
rum venarum tenuItatem , earum
que laxitatem : quo fit ut sanguis ,
. qui arterias torrentis instar percurrit , testudineo quali gressu in venis circuletur. Si vero cruoris inasis a stiricibus sit Jam depauperata . aut liber ipsi non suppetat commeatus per venam aliquam vel compresiam vel obstructam , in vasis alveo detentus sanguis tunicae fibras de pondere suo dc aggestione a se invicem dimovebit, illasque extendet ac elongabit, de venae parietes dilatas , illius cavitatem ampliabit , eamque in tumorem elevabit . f. 8. S 'iu us de causa Aneuri .. mali, ac Varisis d isterens statuit A teriae Tunica laesa Aneurisma , Venis ',
autem tunica itidem laesa dc laxata z.. is a Varteem cxcitari, quia duxta ipsum , , m
asue in Arteriis ac Venis requiritur conveniens firmitas de soliditas quo sanguis per ipsas debite moveri de propelli queat. F. 9. Cartesiani adscribunt origi' carissia
nem metirismatis nimiae exterioris naνum νa. arteriae tunicae cxtensioni, quae a aiorinia
sanguine per interioris tunicae fibras δε eau resolutas , suppuratas aut contusas, Asuritia ad exterioris fibras fortius allaben- maris. te, di motu suo pulsorio in eas agente frequentius dependeat, absquo etiam pulsu re continuo sanguinis allapsu ipsa ista tunica extemrior nonnunquam dirumpatur , &sanguis effusus circa eandem st inando coaguletur . Externa quinam infortunia, qualia sunt lapsus, contusiones , aliaque offensiones , malo huic interdum ansam prata re asserunt, dum arteria sanguine turgida vehementius percutiatur aut confringatur , qua violentia fib interne valde laedantur , dc no nunquam penitus diffringantur.
Haud absimili ratione etiam V ruet Progenerari credunt , dum raristi: scilicet a vi. quadam compre evenς sanguini ab arteriis formis
propulso transitum permittere ne
xeunt , qui circa valvulas subsiens , de copia auctus ibidem I ci venam distendit de tumorem producit , interdum ob segregatas par
227쪽
11o ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. V.
teschylosas accesentes in suppurationem prodeuntem . Compressionem vero istam venarum saepius contin- 'gere dicunt , dum homines grave aliquod onus in altum ele Uant, aut etiam humeris vel capite gestant, ita enim musculi ad laborem istum ex- antelandum liquore nerveo admodum reserti & intumescentes, vicinas premunt venas & easdem coarctant, ut sanguis libere satis per eas transfluere nequeat. Foetum qu que in gravidis eandem compressionem aliquando instituere, cum aliis
ru fatentur. θοιν utra g. Io. In quo autem metiri a-ιε causa iis indoles consistat, nostram nunc Anmm- inter tot Authorum discrepantias deponamus sententiam r rupturam enim Interioris arteriae tunicae ex
triplici substantia glandulosa , musculari de membranosa ad mentem V illisit, constantis, exterioris aurem nervece extensionem, ceu pluribus visum est, admitti vix posse alii asserunt. Nonnulli sa3aciores addunt vix possibile esse internam de crassam satis tunicam rumpi posse,
. externa tenuissima salva manente ,
. in nisi forte internam duriusculam a sanguinis stagnantis acrimonia sensim atque sensim erodi, externa interdum crassiora reddita , & sanguini irruenti extensione sua utpote molliorii, amplius spatium concedente , imo utramque tun cam imbibendo serosi humoris plures , quam ordinario alias solent, particulas extendi, sicque Aneuri Lma quasi aliquod produci posse plures asserunt . Sanguis in Aneurismate remoram ducens vel stagnans in arteria summam saepe acquirit acrimoniam , quae erodit internam arteriam tunicam, &lhinc excitat tumorem cum pulsu fortiori, quod in arteriis carotidibus in collo ut- plurimi im accidere solet , de non nunquam quoque in aliis minori. bus . In his enim ratio eiusmodi distensionem vix ac nervix admittit, cum tunicarum illarum fortis resistentia istam impediat, nec valvulae adsint, motus quoque celerior sanguinis, quam in venis exstet , quae omnia impediunt, ne tam ci- rato excitetur Aneurisina . Frequentissima Aneurismatis causa est sepe perlusio arteriae loco venae . In v riis corporis arteriis Ancurisma e citari posse tellantur Monumenta Medicorum ι Aneurisma in Aorta observavimus; V laeus ex disrupta arteria Aneurisma observavit, quod quartam Thoracis occupaverat Pa
Variser, me judice, uiplurimum Varicum a massae sanguineae particulis muntis, acidis, terrestrioribus & viscidis stagnantibus , ac vasa venosa ipsorumque valvulas nimis distendentibus oriuntur, ab acidi enim& viscos nimia quantitate assism- pta, sanguis crassius ac ad stagnan dum aptus redditur, quare & portio illius ad venam deferri, & m
ram praesertim circa valvulas alicuisius venae nectere potest, unde memora nae venarum vel valvularum 1
cumulata ita distenduntur, ut succi ex arteriolis inter membranas illius venae dispersis egressi , & per membranarum tubulos fluentes libere transim nequeant, sed stagnare cogantur , sese inter interstitia fibrillarum figant.& quidem tanta copia, ut haec non tantsim dilatentur & amplientur , sed ut praeterea etiam aditus spiritibus animalibus intercludatur, ex nervulis in tubulos illos prolabc ntibus , ac venam aliquatenus constringentibus , inque illo motum quendam peristat-ticum producentibus, ad sanguinis circulationem in vena promouendam, atque sanguis in vena illa stagnans , membranas illius admodum distendens, Varicis causa esla potest. Cur Uarices frequentissime in cruribus accidant, ratio est, quia valvulae in ramo crurali fortissimae,
imo duplices existunt, quae sanguini affluenti valide resistunt . Quod vero Varices potius in Tibi a & inserioribus corporis partibus pro-dcant, causa & ratio est, quod san-fuis venosus ibidem adscendere de- et per viam horizonti perpendicularem a
228쪽
CAP. XII. DE ANEVRISMATE ET VARICE. 111
larem , & aliquando haec via aliquatenus occluditur a ligaculis illis quibus crura constringere solemus ad retinendas caligas . Sanguis ergo majori , quam par est ,
copia cumulatus in vcnis , quas dam ipsarum venarum membranas
distenait magis , quam alias cras siores, de sic recessus, seu sinus, seu sacculos sibi formant, ac praesertim circa valvulas, in quibus sanguis indole sua jam aciaiusculus , majorem adhuc acorem contrahit , quia ibi diutius absque circuitu commo
Dolor si quis oboritur , ra tio est , quod sanguinis particu lae plures acidiores in carnem vi- Cinam transeant per sinus , & sic fibrillis ibi irritatis & postea plane discissis , dolor in mente Oo
ritur , & , si plures fibrillae discinduntur a particulis istis acidioribus , aliquando ulcera dolo rifica de profunda excitatitur, hinc. etiam sordida redduntur , & quidem ab acri acido humore ac tenui , cui admixtae sunt particula
quaedam viscosiores ac magis ramosae , quae ramulis suis sibi mutuo implexae ac haerentes in superficie ulcerum illa sordida reddunt. Reliqua phaenomena ex his principiis facile deduci ec explicari posi
s. I 2. Aneuromata minora , in- P u si que minoribus arteriis & iis non ον ν - adeo profunde delitescentibus con-- μ'. tingentia , imprimis si a dilatati ne tantum aerteriarum , facilius curantur , quam quae in maNribus arteriis , & a ruptura orta suerint , quae maximo cum periculo conjuncta sunt , ita ut noc re spectu Bartholinur Cent. 3. 's. Med. S4. merito scripserit : Dιum soleo precari , ut hu mori ea r vel avertat ,,vel meae curae subtrahat . Si aperiantur Aneurisnata, sanguinis fluxus dissiculter sistitur , &Partes adiacentes facile in Gamgraenam abeunt e sic di Gliber Amur Baritilinus lethale vidit Ane
risma in Juvene Nobili ex laeso s
more ,.quia arteria magna crurariis rupta fuit , hinc sectio non tuta erat aut possibilis , propter in teriae copiam , de inter musculos delitescentis ingentem rupturam a nec ligatura sussiciens erat , quale quid Hanno viae in fabro lignario sibi arteriam cruralem laedente observavi , cui quaecunque generosa remedia adhibebantur , ast sinistraneo effectu , mense enim uno vel
altero post ictum magna effusa iam guinis copia , Hydrope defunctus est . Ex his omnibus apparet , uod Aneurisnata majora scutimcilioris curationis sunt , ita
minora interdum adhuc curam admittant . Antiqua vero , ac quae ab arteria profundius latente exoriuntur , nec non quae ex
nimis adstringentibus callosa facta sunt , vix sanantur , & membri exstirpationem sepd expostulant . Externa vero An rismata aliquando sunt absque periculo , & aegri diu superstites esse
possunt , quoniam tamen periculum est , ut sanguis tandem corinruptionem vel gangraenam conciapiat , subinde necessum est, ut cu
Si Tumor Aneurismatis non adeo magnus , nihil periculi fovet, sed
cum eodem vita satis diu protrahi potest , refertque Senerius L. p. 136. Mulierem quandam Ane risma nucis juglandis magnitudine in cubiti flexura ultra triginta an nos festasse. Si incaute Aneurisina aperiatur , non nisi mors exspectanda est; unde si Tumor minor exstiterit, mellius est incommodum levius t lerare , quam periculosae curati ni se submittere , nihilominus sin major , materiaque latens putrescat , gangraena de mors e spectanda , quae pariter metuenda , si sponte lita rumpantur Aneu-risnata .
In Cive A. VU. Limburgensi r pturam Aneurismatis post febrem
salutarem reperimus , sed hoc inter rara numerandum est conti gentia . . r eos Utvt.Varicus generati in crur, Vari cum
229쪽
bus femoribusque nihil periculi inserant, metuendum tamen, ne rum- Pantur , Cum ex earum spontanea
apertione plura pejora symptomata, imo mortiς periculum oboriri queant, quale subiit illa gravida , cui sinistri pedis varix rumpebatur, quae consestim exstillante sanguine, maritum vocat, fluxum ut in libberet , quod cum non posset, subito exstincta est , ceu testatur
h. German. quod etiam facili marte contigisset illi , cujus Observ. sq. Eiusdem Anni mentionem injicit , ni manus Chirurgi auxilium attulisset. In gravidis Varices quandoque turgescentes ti foetu excluso iterum sponte subsident , &disparent, ceu in conJuge nostra Charissima Susanna, nata Suvert, aliquoties observavimus . Varices etiam in ulcera diuturna transeunt, imo & dolore dc inflammatione o esse possunt. Melancholicis , quibus sanguis est crassius ac acidus , sunt Varices familiares , quibus etiam salutares esse & ab insania eos liberare ait Hippocrater S. 6. aph. 2I. In scroto varix existens hernia varicosa dicitur , cujus prognosis proprio petatur capite. Gravidis in femore , &crurisus Uarices valde molestae sunt , & quidem ultimis mensibus , post partum vero rite fluentibus lochiis sponte obliterantur . In non gravidis di sanguineis Uarices cum euphoria taepe rumpuntur . In ulcus vero , ceu dictum , saepius transeunt diutu
Sectio periculosa est , quin &ruptio quandoque Iethalis, quod
illa foemina I. menses gravida experta est, cujus in Ephem. German. - . g. p. 38C. mentio fit . Haemorrhagiam enim lethalem causantur Uarices apertae , quam sinpe excipit ipsi Mors , linea ultima rerum e Paracemur enim inquit , cutis in turpissimum scelentissimumque soramen aperitur ,
quod si cum laterum punctionibus accidat , morti judicato morborum
obnoxium esse. F. ia. In Affectibus canalium D a sanguiferorum ctiam Diaeta accum rata observanda est,& eo dirigenda , ut irassa sanguimea ab acidis ac viscidis particulis , quae causae antecedentis nomine gaudet, liberetur . In Aere ergo AEgri versentur moderate calido . Cibus se tenuis, mollis ac facilis , vitentur angue pejus alimenta incrassantia acidaque , quae multum contribuunt ad hos affectus canaliculorum inducendos . Potus sit eodem modo comparatus , conducit prae cim
nibus calidus potus Tneae vel Cameae, vel cere visa tenuis, in assuetis vinum generosum vel GaIlicum cum sal. C. C. volatili m te solito in mensa a s su mium , quo acitum vini corrigi potest . Exercitia mediocria non vero ni mia conducunt , a quibus abstinendum . Somnus ac Vigiliae proconsuetudine instituantur . Hilaritat I dent patientes operam ἔ AI vus & imprimis menses in sexu
sequiore respondeant ordinario cursui. Animi pathemata, ut moeror, ira, terror, aliaque veheniciatiora
vitentur summopere , ne san3uinis coagulationi ae stagnationi in vasis sanguiferis. an iam dein
Chirurgicum Nos conseramus, & primo Galenkorum de hisce inti. mitis perspiciamus opinionem, qui in curando Aneurii male tuto incedunt, quae enim Aneurismata ita alis & inguinibus ac collo sunt , itemque in aliis locis , si naagnitudine excedunt ea Chiiu gia
vasorum quae vero in extremis partibus & artubus , aut in capite consistunt, ea sic aggrediuntur rSi ex apertione arteriae tumor factus est, sectionem rectam in lon-
itudinem cuti infligunt, deindeisparatis per hamulos labiis , v sui in vasorum exsectione solent . excoriantes & per apta ad hoc ii strumenta a membranis Gurgara
230쪽
-- tes . arteriam nudant, de acus sub ea transmissione . & per duo fila deligatione usi ubi prius inte mediam arteriae partem scalpello Pungunt , & quod continetur in
ea evacuant , superante curatione
utuntur , donec deligata filorum
vincula excidant . SI vero ex arte
riae ruptione dilatatio secta est , to. tum ipsum quantum erus fieri potest , una cum cute digitis prehendunt, deinde acum intra apprehensani trajiciunt, quae duplex filum trahat: &post trajectionem, ip- iam duplicis fili ansam dissecant , de sic per duo fila tumorem hac illae deligant quod si timor seu metus sit, ne fila delabantur, etiam aliam acum transmittunt, quae
Priorem per totum premat, similiterque duplex filum trahat, & ancidissecta, sic per quatuor fila tumorem deligant . Aut aperto juxta
medium tumore , post excretionem eaus, quod in ipsa contin tur, cutem amputant, eo quod deligatum est relicto, & splenio vino ac oleo imbuto imposito, curationem per lineamenta perficiunt .
Vis isti Galenici Varico curant adipe gallinaceo cum caepa trita imposito vel perducto assidue . Ad Varices fugandos commendant Hederae radicem quum fuerit Luna in Α- quarto , alii hederae baccas tres , quae per parietem repit , pedi in quo lunt Varices, alligant vel r dicem ejus circumdant . Ad Uariccs qui suffunduntur & claudi non possunt, lanuginem de papyrospponunt , & sic eos claudi di.
Varirer ne nascantur lacertae sin. guine crura aegri Jejuni illinunt :ad Varices siccandos seqv. utun
Quibus Varicibus etiam mederi bal- mea aluminosa haud dubitant. His vero aliisque frustra tentatis ad Sectionem varicum accedunt, quam
operationem sequenti modo describuni r Lotum enim hominem , vinculo in superna femoris parte circumdato, ambulare dubent, repletam autem venam atramento
scriptorio aut collyrio, secundum situm ipsinis , ad trium aut paulo amplius digitorum longitudinem notant, & reclinato extensis cruriabus homine, alterum vinculum supra genu circumdant, & elevata in fastigium vena , scalpello in loco , quem notant, secarit, non autius quam per cutem,'ut ne venam dividant i & labiis sectionis per hamulos distentis & membranis per incurva scalpella ad he
niam aquosam parata excoriatis , nudataque vena, & undiquaque ex
passa, femoris vincula solvunt, di
elevato per coecum hamulum vase, acum duplex filum trahentem subjiciunt, sinumque fili disserant, de divisa in medio vena per venae secto rium scalpellum, sanguinis quam tum opus est evacuant , deinde uno filo superiorem vasis partem constringunt, & crure in directum
extento, manuum expressione sanguinein , qui in crure est, evacuant : & postea rursus inferne vas constringunt, aut partem venae inter vincula interpositam , praesectam auserunt, aut etiam manere permittunt , donec sua sponte una cum
vinculis excidat r & linamentis sic. cis inditis, & splenio vino ac oleo imbuto imposito deligant , ac ductu suppuratorio medicamentorum, quae linamentis excipiuntur , curant . Plures inter Veteres vinculis non usi sunt, sed statim nudatum vas excindunt, quidam ex profundo extentum ipsum cum violentia extrahunt ac abrum
si uis aquis, balneis , purgationi
bus cavendum esse praecipit , item ab omnibu unctionibus morbillorum, a Merc. & Sulphure. cu . Ad Varirer tollendos & Paraceia fur ad sectionem sequenti modo coniugii : Aperiantur venao cum