장음표시 사용
191쪽
tentius domantibus , ut antimon. Diaphor. Merc. Diaphoret. Eoart.
31m. Joviale , Martiale , pulvis
Poterii cum Nitro , antimonio ScJove coniectus , quem si commisceas cum resina Guajaci praestantissimum habebis sudoriserum . An timonium Sole , cerussa antimonii , Tinctur. antimonii. dc pulvis meus Mercurio Antimonialis , quo nullum in Lepra datur praestantius remedium , & dum Hano viae Praxi operam dedissem , mihi de Chirurgo V eriling puella Io. annorum de pago Steinheim dicto prope Hano viam sito , oblata iuu , cujus totum corpus crustosis squantis obductum erat , quae puella solo hoc pulvere sudor itero Mercurio . Antimoniali ad grana x. dc ultra de die in diem propinato curahatur , dc singulis matutinis horis, de quidem poli sudorem , manipulus & plus squamarum in lecto reperiebatur , quae tam diu deciderunt usque ab omnibus liberata suit , & nunc optime vivit . Tlnctura antimonii etiam egregia est ,& detur sequenti modo cochleatim :N. I in I. antimonii sit.
M Axungia viperina cum conserva furnariae saeptiis exhibita etiam egregii in Elephanti assi erit usus, multo enim sale volatili gaudet , Cu-Jus ratione crastitiem ac tenacitatem succorum incidendo ac resolvendo, acidum obtundendo δέ ex corpore educendo , de hic sanguini ac iuccis austam consistentiam mixtionemque restituendo enectum suum sortitur : haud dissimilem praestant opem serpentes nostrates in jure decocti de antanti , item millepcdes. aliaque animal cul a , sale volatili turgentia , ut busenes eorumque sal volatile . Inter panacaeas relarunt Balsam. sulph. A ntimoniatum s. ne Marte , ol. Mercurii Diaphoret.
Mercuriale Paracelsi . Inter Lepretarcana etiam refertur Tinretira Lunae, seu potius Cupr. Helvetii, qua dicunt ipsum sceminam Elephantiasi laborantem , de ab omnibus Medicis derelictum feliciter curasse: pamratur vero Tinctura hec ex sal. Α moniaci & Vetriolo, que detonentur in crucibulo , de dei n. extrah. spir. vini , hinc fit viridis, de si ei affuderis aliquot guttas ol. Tartar. per deliri. iunci apparebit coerulea instar Tincturae Lunae , de haec dicitur ista decantata Tinctura . Alii iactant praecipitatum pulverem S Iarem Rappii . Alii extollunt liquorem Alca hest, nonnulli panacaeam albam . Num fidem mereamur judicent ii, qui tot egregia possident arcam , Nos enim his destitui
In Elephantiasi U. S. Cucurbi tutas , Hirundines , Vescatoria ,
Selacea , Cauteria , castrationem de similia dolorosa nocumenta Potius , quam medicamenta reiicimus. Cucurbitulae enim de Hirundines sanguinis partem tenuiorem saltem eliciunt , Vescatoria vero αCauteria seu Fonticuli sanguinis ac chyli partem tenuiorem dc fluis diorem absumunt, de reliquos humores magis incrassant, & sic malum potius augent , quam immi
Hae in Elephantiasi etiam Externa Topica in usum trahenda sunt. Prrino igitur duritiem &siccitatem cutis emollire ac corrigere , sal istud fixum viseidumque elandulis culaneis quantum possi-ile dissolvere , illisque exitum
Procurare conemur, quem scopum
obtinebimus per balnea aquae dulcis tepidae , quae optimum salium menstruum csse potest , imprimissi & ipsa aqua sale quodam adiecto auctior de praestantior redaita fuerit . Laudamus etiam hic Thermas bituminosas de Sulfureas. Delectu autem Thermarum Balnea artificialia parari possunt ex Scoriis Antimonii cum nitro & Tartaro, vel seq.
192쪽
'. CAP. IX. DE SCABIE, LEPRA, See. 18s
MIM. MFrrbae si . ιπυ. mercurialis sit. M. pro Balneo . AEgyptii Reges in hoc moibo exsanguine humano balneum' pararunt i alii balneo primogeniti, audaci nimis consilio , aut alio in . quo cadaver putrefactum fuit , uti . Iolent . Alii locum Lepra infectum
secundina recenti fortiter fricant . Fotus vero , semicupia de cataplasmata cd emolliendos partium externarum tumores commendantur ιa balneo linteolis detersus aeger seinquenti vel sint ili utatur linimen,
Si his omnibus haud obtineri potest , ut tumores leprosi evanescant , ferrum arripiendum est , vel causticis utendum , qualia sunt lapis inserna l. merc. sustimat. ol. Antim. rite destillatum & rectifica
Ulcera vero aq. mercurialia Rulandi lavari, aut decocto Guajaci, aut succis plant. nummular.&c. mundi sicari possunt , cicatricem indocas stiplico Paracelsi . Ubi autem gangraena jam partes corripit , a stinendunt est ab omnibus unguentis de emplastris , dc si spha celus accedat , cultro vel serra membra sunt abscindenda , ne pars sincera
Salacitate laborant , & in Venerem maxime proni sunt , ad hoc symptoma curandum varia specifica praescribi solent , ut sunt aq. Nympheae, sal. saturni , aq. castitatis, Myns Succus lactucae . emulsi cannabina, pulv. crystall. &c. imprimis vero Nitrum in aq. Nympheae solutum a D. Guldenklee laudatum singulis matutinis ac vespertinis exhibendum est. Impellinἰς gradus intensior frux Curam is
dictus vix ullam admittit medelam, Impeti iis eis ulli salivationi a Mercur.eXcita ne. tae cedit , quae Mercurialia validi iasiniae omnem sere succorum acredinem , atque acidam ac salsam visciditati conjunctam per ductus salivales evacuat , imo praeterquam quod multum acidi intra suos poros vel amplexus suscipiunt , ipsos glandularum cutis erosos tubulos ampliando , de aliquorum filamentorum decussatim eos nectentium extremitates solvendo emciunt , ut facilius major humidi copia eos transiens acutas acres eluat , visciadasque diluat particulas , quo con soliditationi sum ciens sternitur via. Ad humorem serosum acrem mordacem cum crassoribus di terr stribus particulis maritatum elimia nandum conducent 0rum diluentia ex cichorio , endi via , fumaria,
borragine, polypodio , in sero lactis caprino decocta , ut de in te positis catharticis blandioribus Mercurio dulci iunctis . Elixit Anti hyponchohdr. nostr. maxime hoc in casu constri , ex iisdem enim paratur herbis de radicibus a
nia ea conveniunt , quae commen
davimus in Scabie, imprimis illa,
quae depromuntur ex fumaria , antimonio , imprimis hic noduli purificantes convcniunt . Inter Topica excellunt in qu cunque Impetigine aq. sperm. ranar. florum omnium , sic sulphuris , ol. Ovorum , decoctum calc. vlv. , liquor mercur. saccharat.l Mi F-etii , unguentum Medicamentosum Nobile eiusdem , ungu. exsaturno , ex OI. tartar. Camplior.& cerussi de empl. cinnatarin.
193쪽
is ENCYCLOP. CHIR G RATIONAL. LIB.
sul tur. decoctum & infusum Poterii omnia Mercur. hic prosunt. Partiis bus impetiginosis applicari potest sequens: . Succi semper υiv. Jii. cretae pMIv. q. s. . Sal. I Murni Si. . M. f. linimentum. Quod si pruritus molestus fuerit conjunctus imponatur Praevolsi unguentum , quod describit in Medicina Pauperum , vel tentetur Expcrimentum Delir ex recremento femri. Spiri uola etiam hic eximii erunt usus aqua nempe calc. vi v. cum spir. matricali & camphora , vel cataplasmata calide imponenda. Cura ἔ, curatione A bi de Leucer eo.
rh. o dem modo , ac in Scabie dictum
L ut. . est , incedas , assectus enim hi ei, tanei tantum secundi im magis deminus differunt : hinc omnia quae superius in Scabie commendavimus, de hic prodesse inculcamus , imprimis incidentia , diluentia , diu retica ac diaphoretica , imprimis etiam hic potum Theae cum decocto lignorum Jaudamus , una cum viperinis . Externe vero imprimis ad maculas albas valet unguentum roseueum cum mercurio praeeipitato , camphora cinnabar. ac bal Ω-mo Peruvianos'. Hic etiam prosunt l. tart. per deliq. spir. matricas. cum o l. amygd. dulc. item lac Virginis, absque aceto parat. Ungu. ex Calc. vi v. Eulph. vi v. item aq. erm.ranar. Item aq. Regin Hungar. Ballam. divin. vel . N. Vniu. Pomat. Jvi. Merc. vlv. g.
. Vesr - N. Vetu. Pomat. i. Sal. volat. C. C. St. EliY. vitae Su. Zον. vlv. Sal. nuri aa. Rii. Spir. fat. armoniaci et . M. f. linimeutum egregium. In Leuce conveniunt praeter jam dicta in Scabie , interna acrimoniam absorbentia , ut Ebur. scilicet ian. Parat. Epatic. rubr. stac. di arrhoi . Abb. Diatrion. Santal. & sexcenta alia . Balnea fiant ex rad. lapath. Eulph. &sal. nitri Curatur enim e dem modo ac Scabies dc Impetigo , quae remedia omnia si hic repeter mus , nauseam tantum pareremus
Lectori , quare cramben biseoctam apponere non libuit.
Pustularum Cutem nostram dercidantium adeo multa & varia sunt genera , ut numerus eorum in ducentos viginti sex , recenseate Iohanne Philippo dimissa de Tu-
moribus , Tract. I. cap. I. com. 2.
excrescat . Unde dubium quandoque videtur , quo nomine hic vel ille tumor aut pustulti sit indigitanda , cum & in ipsis nominibus interpretandis non parva occurrat dissicultas . In juniorum Medicorum vero gratiam sequentes explic
turi semus pustulas, distinctionem
Pht ymnae dicuntur de Phl ct des , Phlyctena. Germanis his pochen , hi tetige Blat- obmura. tern , aliis das uvilde sever , Nach1brandi r sunt pustulae in summa corporis planitie de superficie enascentes , a tenui sente in cute stagnante , eamque sua acrimonia mlina erodente , pungente, & urente , unde aliis dicitur lanis sire stris : sunt enim vesiculae quadam cito erumpentes nec adeo dole res , humore flavo vel subalbido repletae , pustulas ab ustione aquae- serventis inductas reserentes. Sudam Sudamina , Graecis H droa , aliis na, Papulae rubrae , mredicantes , fud droa, να- rates, aut sudoresae, clim ex sudo- pula ν-re ιra .
194쪽
metallisossoribus scribit Tr. de vla. Amst. cap. q7. PDdracia indigitantur papulae vel pistraeia. ves lauIae uiplarimum in capite a tenui minusve acri lympha tubulos culaneos ibidem corrodente obortae , unde a Phlyctenis in hoc tantum differre docent Autho-
Ficur vel FisVir , vel Hearis , F F item Tumor Flassur , aut emἰne, ia D riri soleant , doloremque sepe pro- ιia Ficosa , aliis Marisca , qui tu - ducunt insignem. Germanis dicum mor nasci let in oculo e)usquetur die nacti blauern. Plinio dicitur palpebris , vel in mento , vel in .. 'pustula livens de noctu inquietans . ano , s a Thirmo sola magnitii&- ne disserens', ) vel in digitorum
extremis protuberans , item in utero proveniens ; nonnullis dicum tur Conblomata . Describi potest , quod sit tumor cum excrescentia quadam carnea a succis viscidis , imprimis nutritio , stagnantibus ,
Talpa dicitur etiam ripisaria, -
Te proveniant . Germanis dicuntur
Grubet uehι Sch-ulen et describi postlint , quod sint pustulae post sudorem obortae , a fibrillis & ductibus propter acredinem distis
sis de in cincinnos resilientibus , indeque in cavitatem evasiato succo nutritio veI Iympha productae
Eptas Mer si ve Pusulae nocturnae , a nocte ita dictae , cum noctu obo Sunt ex pustularum genere colore sublividae de nigricantes , quando- ue subalbidae cum vehementi In-ammatione & dolore , vix fabam magnitudine excedentes , de prospecie carbunculi habentur hae pustulae r deseribi postulat, quod sint pustulae , quales ab aq. krvente excitantuet , sua sponte nocte praest tim In cute erumpentes , ab aeri- est tumor scabiosus cutis capitis ac bus salinis humoribus tubulos Cutaneos Perrumpentibus obor
ormiathus cutis etiam dicuntur eminentiae plerumque in tibiis de cruribus Productae , colore ex nigro de viridi rotundae , interdum non absimiles sunt herpeti exulcerato . Germani istas vocant eminentias dis bratine Blattem 3 deseribuntur , quod sint tubercuIa parva a saIinis ac corrosi vis succiscutis glandulas ac tubulos corrodentibus , de cavitatem parantibus oborta . Scorbuti ac Luis Venereae comites esse solent haec tubercula .
uerae , quod vocabulum Arais bicum est , dc apud Abin sinam de Serapionem legitur , 3 dicuntur
etiam ab aliis Satrae ,'Pemphinae , Bullae , AmpuPar , Ephant Maia , Germ. dis Nest chi , de sunt pistulae parvae Scabiei bullarum instar
vel 1quamarum eminentes , nisi quod carnem habeant exuberantem. Paracessius vocat has pullulas, Auamulas Pediculares , easque ex vaporibus Talei vel Cachioniae deducit, hinc morbum familiarissimum esse
faciei proprius , sape pus seu chylum album coagulatum in se con tinens , & ob acrimoniam serpendo cuniculas instar Talpe sub et te esticiens sed etiam tum rem rotundum exhibens , quales Talpς terram sub diendo efficiunt . Uocatur etiam Testori , confert Bο-nerti Med. Sept. L. I. S. I. c. 9. p.
3. Quam Testudinem vero alii ob figuram disserentem a Glpa dis.serre scribunt . Paraeelfur Testudinem dc Celsam dicit , hoe ipsi est id , quod huc atque illuc discurrit . Quibus omnibus tantum imstenta Tyronum fatigantur, de Tubercula hςc optimo jure sub uno nomine , me judice , comprchen- di potuerunt r sed nunc veterum vestigia semel calcata incedere cogimur. 2. Pars afecta harum pustula--a mira sunt utplurimium cutis , cu- fecta.
ticule seu epide idis tubuli ac glandule miliares , eo enim delatis edi salini acres scindentes ac cor rodentes , facile ejusmodi pustulas producere apti nati sunt . In plu- ribus quoque jam dictis assectibusculaneis exigua cutis oscula lympham
195쪽
pham continentia afficiuntur , quae sepe acescens lympha facile in his vasculis excretoriis stagnare, de diversi generis tubercula excitare valent
Assectuum culaneorum attinet, eos
accurate describere, hoc opus, hic labor est , melius enim depingi , quam describi possunt, &, si mihi vacasset, Tyronibus Chirurgiae in
pictura quoscumque tumores de varii generis pustulas hoc in opere
descriptas, imo & ulcerum diversitates clare ante oculos repraesentassem , ut ex fisura cum suis coloribus differentias animadverti sient. Negotia vero aulica & practica non permiserunt hac vice haec omnia ad vivum ita proponere r hinc Dia- gnosin more solito clare ac perspicue , quantum postibile , non tra
Phlyctratae ergo cognoscuntur ex suis vesiculis in cute extima cito erumpentibus , nec adeo dolentibus , in quibus succus flavus &subalbidus chylosus continetur, resere similes sunt pustulis illis ab ustione aquae ferventis Prod ais. Stidam na sunt pustulae , quae in sensus incurrunt nostros, sunt enim rubrae, mordicantes & utplurimum post sudorem , & tempore aestivo , quo homines facile sudoribus infestantur , item sepe in iis animadvertuntur , qui statim pollsudorem se aeri frigido exponunt , vel qui sudore Anglico vel sudore colliquativo labo
les ab aqua fervente excitantur , sua sponte nocte praesertim in cute rumpentes . Interdum sunt sublividae & nigricantes ,. nonnunquam rubrae de albae cum inflammatione vehementiori atque dolore, vix fabae magnitudinem excedentes. Termisthi cognoscuntur ex eminentiis seu tuberculis colore ex nigro & viridi rotundae plerumque
in clesia dc cruribus oboriuntur ,
di fere haec tubercula herpeti exulcerato sunt similia. Esseris cognoscuntur ex pustu Tris lis parvulis in cute erumpentibus sum cum squamis bullarum instar, O nem simul habent exuberantem instar hyperfarcostos. νων PMUraeia facile patent ex vesi- λ
culis seu papulis Phlyctenis serὰ similibus, a quibus vix disserunt,
hae pustulae in se continent lympham tenuem acremque, quam si cile dein effundunt. Fieatio seu Mari a cognosci- Ficho. tur excrescentia aliqua carnea fabae maJoris , seu ficus magnitudinem non multum excedente , quae oritur non tantum in ano , sed etiam mento , utero , digito minore , vel oculo , imo etiam in aliis corporis , nostri parto
1 a*a vero cognoscitur ex tu- Talta. rculo seu tumore rotundo instar Talpae acervi , sub quo etiam Cuistis effossa est , existentibus scilicet succis corrosi vis tubulos corrodentibus, de cavitatem seu fossulam sibi comparantibus .st. 4. Causas horum morborum Xaiolori squod concernit, veteres Gisian ei pri- μunae mmo Ph*ctenas, quae ipsis sunt v leni corticulae quadam cito erumpentes , humore flavo refertae , bullarum
instar lividae , pustulas ab ostione aquae struentis inductas referentes, 4 a copia humoris cui coniuncta est bilis servida sub cutic la collecta & illam distendens ,
produci adunt . Sanguinem quoque menstruum, cum diuinis retinetur, & postquam biliosus evadid, similes saepe tumores excitare docent Alii ex Veteribus causam continentem ponunt in sanguinem nimis serosum ac biliosum , qui a natura ad corporis superficiem detrudatur procatarcticae vero juxta Galenum sunt omnis generis cibi multum bilis ac seri prae
Galenici Sudaminum causam a - . nimio seroso sanguine ad cutem delato de ibidem coercito de ducunt , servin per sudorem e-
196쪽
evacuari impeditur , & hoc plurimum aestate contingere asse
a causa Phlvtienarum non multum differt , & tantum in eo consistit, quod hae exulcerationes culaneae nocte magis , quam die fiant de infestent. Sunt & alii, Juxta quos Epinictis a sanguine ad ullo di hepate calidiore oritur . Galenus dc ejus sequaces Ter- minthorum causam reaiciunt in humorem atra bilarium a natura in partes inferiores ceu ignobiliores tibias vel crura expulsum .
Egerie causa juxta Veteres duplex est , in quibusdam sanguis nimis cholericus , in aliis pituita salsa atque nitrosa , in aliis serum salsum existit, tale enim acre juxta ipsos mordax & mobile est , ideoque facile ejusmodi tubercula producit , citoque dissipatur de evanescit . Forinus in suis in ervat. hunc a Diectum ad Epinyctidas retulit .ra Draciorum causa ad mentem Galeni dissert a causa Phlyctenarum in hoc , quod harum pustularum seu Phlyctenarum causa sit acrior ac tenuior illarum scilicet Psydraciosum sit magis crassium ac miniis acre , hinc etiam pustulae summam cutem exedentes subalbidae , durae , acutae ac fere indolentes , & saepe in capite oborti . Ficus , quatenus denotat excrescentiam aliquam carniam , & quidem vel in oculo ejusque palpebris, causa juxta Galenicos consistit in pituita crassa dulci ac insipida , Τ uatenus vero sumitur pro excre centia tu morosa in ano, & idem eum Thymo significat , originem trahit ex sanguine sceculento crasso atque melancholico , item isti fi. cus , qui sunt eruptiones ulcerosae rotundae , subdurae , rubicundae , dolorcia eos ab eadem deducunt
Talpa metaphorice fgnificat Tu. morem pituitosum in capite , cicuuidem iuxta Neutericos aliquot . Galentis dum de Atheromate, esca tomate I: Meliceride agit , meminit quidem , quod adhuc tumorum species', in quibus res aliae
contineantur , quae non humorum
modo , sed & solidorum quorundam corporum proprietates repraesentent , verum inquit , quod rarius occurrant , ideoque illos nominibus nec vocabulis propriis non donavit , ideoque diversa nomina , inter alia etiam Talpa seu Testudo ab aliis excogitata sunt, cujus causam ponunt in pituitam viscosamae insipidam Guido Talpam inagis refert ad Atheroma , quam Meliceridem , affirmatque , quod Talpa sit ipse Tumor , qui vocaretur Testudo , de cum alba materia reperiatur , hoc in Tumore pituitam viscidam aque pro causa agnoscit. q. s. Paracessius causam Phlyrilana. Parares rum , Sudaminum , Epinyctidum , ιν Terminthi ac PDdraci mineralem Q h esse inquit, de quidem corros vana, quae enim corrotiva sunt, illae iuxta Authorem in depascentes novasque formas abeunt , pustulas nempe , Phlyctenas , Escharam , Sti-damina , Epinyctides ac Terimn-thos ulceraque his similia effieientes . Pustulae enim , juxta Ipsum , per se suaque natura nil nisi cruilae . seu Escharae sunt e ex una enim eadeinque materia istas seri contendit , quamobrem cum Cossi.
Saphaci, &c. similiter sese habeant,
ipsorum naturam quandoque pustulae hae imitantur , nam ex natura salis i cx qua omnes crustae fiunt, singula ista generantur. Differentias vero ac proprietates quibus singula insigniuntur , ex Spermatis ac Mineralium variis corruptionibus ortum habere Author contendit. Itaque cum choas ad constitutionem Microcosmi concurrat , pro diversitate ejus pustulas variare haud dubitat , nam perinde ut
mannae jam haec , jam illa qualitas precellit , sc pustularum symptomata diversa evadunt, quae dam cum laxatione , quadam cum vi Diaphorctica , quaedam cum anodyna virtute , multis cum
197쪽
iso ENCYCLOP. CHIRURG. R ATIONAL. LIB.V
in colore , tum primis qualitatibus differentiis concitata Ingruentes , uti mani fistius explicat ipse
Author. Verar Paracelsus provenire ait ex vaporibus mineralium extrins corum , ubi calx inciderit aut cachimia , hinc Esserar auxta illum saevire solent in eos , qui salia
montana , vitriolum aut cupcrosam excoquunt , vel cuprum es
diunt , liqueiaciuntque . Fod1 rum artifices morbo simili tum pulmonis cordisque passionibus dolo. IIbusque torquentur . Cum igitur in spiritibus mineralium hereat hic morbus , nullum per se terminum ficit , imo potius in uno statu permanet . Si enim nodus quis-Piam tumorque vermiculos pediculorum instar ederet , qui postmodum in latum extenderentur crustasque rubeas , ut sunt squanis piscium producerent , Euerassore judicat. Ficum Paracelsus ex haemorrhoidali sanguine utplurimim oriri coi tendit , cum nutritius humor separatus est a substantia languinis , ct per porum suum emunctorialem
penetrat erit ra materiam propriam , transsit in excrescentiam , quς Ficur denominatur .
Talpam , seu Testudinem , seu Celsam , hoc est id , quod huc atque illuc discurrit , 2 ex salibus
accidentalibus coagulatam esse dicit , notat etiam , Mim Celsa ex corpore suo transit in coagulatum, vagationem suam retinere secundum coagulationem. mire antii g. 6. Helmonitur Phluctenarum,
opinio de Sudaminum , Epinyctidum , Tureatio Aa. minthi , Esserarum , Psydracii , rumpustu. aliarumque pustularum Caesam ad- Iarum. scribit Latici fermento quodam salino acri in icto , a quo in pelle coagulatur latex , & inde facile excitari has pustulas contendit a zizis. 6. . Pht yenarum progeniem trivinio de buit VI illi e particulis salinis fi- avsa xioribus in sanguine majorI copia P. ya δ' aggestis , quae pcr glandulas miliarum . res a cruoris massa secretae , ad PQ
ros cutis , ut per eos foras evap rentur tendunt sed quum ea , qua donantur , crastities earum cxitui obstet , sub cuticula herent , cutisque poros adimplent atque in ea coacervantur , augescenteque illarum aggestione cutem di cuticu . lam in tumorem elevant. Fluorem vero assecute dominiumque obtinentes cutis fibras acredine sua vehementi stime vellicant , ipsasque
Sudamina ex muli P oriuntur ab Suἀ- humoris lymphici per cutis fora- μm. mina exeuntis ac sudorem producentis , particulis crassioribus sub cute remanentibus; illς enim a novis perpetim advenientibus versus. superficiem compulsς , nullumque sibi liberum exitum adinveniem tes , sub cute cispitant , illam extollunt , & pustulas in ea procreant . Crassiora vero illa lymphe salia ne roras cutis fibrillas , in quas impingunt , lancinant re convellunt , doloremque
transspirationcm equὰ non exerceri niatu atque interdiu , nec tanta copia re pari libertate humores cxcromentitios per cutem exhalari. Quando enim sanguis abundantioribus, , iisque minus volatili satis .
turget salibus , serosus ille humor, qui ex ipso a glandulis curaneis separatur , viscidior contingit , de ad exitum ineptior . inium enim noctu pori supur scici mimis patuli existant , spissior illa lympha
per ipsos viam sibi parare nequit, re sub cute remorari cogitur e dc
in ipsa aggesta eam in tumor m eleuat . Sanguinis vero vasis ab humore isto excrementitio ineutis substantia stagnante Com. pressis , cruor in suo motu retardatur , qui ideo moram faciens mox corrumpitur & excandescit , insanarnationemque pa
198쪽
& coagulato in minores grumos Concrescente ue tales enim grumuli cum reliqua cruoris massa per universum corpus delati , di ad superficiem per arteriarum Oscula protrusi , in partibus a corde longe dissitis , ubi sanguis minori motu agitatur , in cute defiguntur , atque remorantur , CJusque interstitia opplentes eam in tumorem extollunt : Liquor vero nervo. sus adveniens talem depravatum
sanguinem in partium substantiam convertere non valens , tu-b rcula ex eo cormat. Sal autem , quod tales in sanguine concretiones produxit , a calore artis actuatum fibras circump itas aculeis suis impetit , easque erodit & exedit , ac foveam sibi
Esserar oboriri vult milli ur ex. humore lymphico in acido-salsam indolem comutato 4 sub cute, quam in tumorem elevat , aggesto , de e sanguine ex vasis a tali acriore humore erosis erumpente , atque cum ipso commixto , de a succo nervoso in extuberantem Carnem cum pustulis a seroso liquore exortis convertit .m ydracia provenire ait V lilia r ex seroso humore per cutis foramina exhalari solito , paulo quam par est viscidiori & acriori . Liquor autem iste , quum cutis poros ob spissitudinem subire nequeat , sub ea retinetur atque colligitur, illamque in tumorem elevat, acredi neque , qua P
dita est, fibrillas ejus disseccat ac discindit . Ficus originem adseribit Author noster succo nutritio spissiori , ob visciditatem suam in pam
te quadam residenti . Liquor enim nervosus ad locum illum accedens hi moremque nutritium mollioribus particulis refertum ibi aginum reperiens carnem superuam saccidamque ex illo producit .
Talpam Topinariam seri asserit VI illi r a sero copiosiori in sanguine aggesto', abundantique
sale , eoque fluorem adepto , referto , quum enim sanguis recre
menta sua in variis emunctoriis deponat , dc in glandulis curaneis portionem seri , quo gravatur, re linquat , Poros cutis , Eer quos sinras eliminari debet , iniarcit & o, struit , si falibus crassioribus si xioribusque scateat . Cutis ergo spiracula pervadere non valens , & subitia remorari necesse habens , in illius interstitiis coacervatur & congeritur , eamque distendit , atque extollit . Salia autem mole gaudentia & acutis cuspidibus donata , sibi , oppositas fibras exedunt &discindunt , cuniculosque continuata actione sua in partibus agunt .
8. Quamvis Sylvius non ex professo de hisce diversis egerit pustularum speciebus, attamen ex linsius principiis facile cauta earum deduci possunt, solemus enim hoc
in opere omnia Authorum com-Plere , quae omiserunt . Phlyctenas itaque , Epinyctides , Te minthos, Esseras, Psydracia, alia que pustulas produci credit a partibus succi pancreatici acrioris tum humoris Arma ad cutem delatis . Pullulas dicit alias squamosas Ecscabras , alias acrem liquorem sive serum simul effundentes , alias nullum , sed siccas esse , aliquando pruritum molestum habere conjunctum , aliquando nullum aut levem duntaxat . Non deducendas proinde vult pustulas venereas a sale lixivo vel fixo vel volatili, sed ab acido plus minusve fracto ac temperato . Prout namque illud plus aut mimis infringitur , gra vius idem aut levius saeviet incutim , atque pruritum graviorem aut leuiorem producet . Ubi autem acidum illud acre magis est concentratum , pustulas juxta ipsum producet magis aridas r ubi contra idem est magis solutum minusve concentratum , pustulas producet madidiores ac serum aliquod stillantes , imo celerius serpentes . Ab Acidi ergo acrimonia plures de. ducit pustulas . S Ivit ea
199쪽
Car . Aa- 9- Carte faui ortum pustulanorum .i. rum praesentium adseribunt suceis iis Mis curaneis , chyloso nempe nutrida eatim tio , dc lymphae vitiose te hiben- Phictena. tibus , adeoque tum in motu im-rum . peditis , & uno vel altero loco circa glandulas inter cuticulam & cutem firmius haerentibus , tum par ticulis acutis angularibus reiertis .
Ita Phlyctenas suscitari autumant , dum csulus nutritius lympha acidiori dilutus ab externa quadam causa , frigore nempe , isne , vel medicamentis ad superficiem corporis allicitur , & cutim persorando cuticulam distendit atque in tuberculum propellit . Clim vero particulae illae acutae subtiliores sint , & non tam copulatae , quam liue illuc dispersae , pustulas etiam non adeo magnas , sed minores ScPlures emergere pronunciant , nisi temporis trabu cuspides istaeacutae ab aettiere frequentius agitatae plures diffringant de erodant tubulos culaneos , de hinc
pullulas augeri , N in sulcis li.
quores corruptos colligi , qui diversis particularum in se contentarum figuris modo radios luminares dii pergant, modo suffocent, modo varie reflectere cogant , dc propterea diversos etiam pustularum harum conspectui dari colores . Quascumque etiam corporis partes huic morbi generi obnoxias esse asserunt , ad quas lympha pertingere solet, adeo , ut nec oculorum tunicae ab eo degant Im-
. Mi Iudam utim originem imputant' ' ' lymphae resolutae , de cum sudore quidem extra poros culaneos
ejectae , sed ob causam quandam
externam , praesertim diuturnio, rem obtectionem circa cutem collectam , cuius particulae acutae sive acres cutem erodant . vel seri docent , dum inter sudandum corpus detegatur , de fiigus externum ambiens poros culaneos subito occludat , ut lympha de liquores eliminationi destinati inter cutem & cuticulam restare cogantur , & coagulati pustulas de maculas producunt . Quod vero, juxta Hippocratis effatum , Plerum que genitalium partium summani cutem occupent , hoc ideo fieri censent , quoniam partes hae ob partes adiacentes i femora praesertim , continuo foveantur calore, de ad glandulas inguinales major lymphae deieratur copia , unde perpetuo quodam madeant sudo
Epiri mdas suscitari credunt a D is,aiclympha glutinosiore tubulos Cuta- dum. neos obsitarente , cui adhaereant multae particulae lanceolatae acutissimae fibras curaneas dilaecrantes , dc propterea magnum dolorem 3e tandem etiam ulcuscula producentes , in quibus lympha ista glutinosior tanquam in sulcis colligitur . Noctu vero tum oriri, tum maxime excruciare volunt , quod
tum temporis liquor ille crassus ob caloris defectum tardius commo veatur , de globuli secundi et menti fibras culaneas versus lanceolas illas sortius premant , unde de major obstructio , de so tior dolor exoritur , radii etiam luminares suffocantur , Ze ater in illis color vel lividus conspici
Terminthum ex succo chylosocrassiore de spissiore in tubulo quo- Termin dam stagnante de fibras culaneas valde distendente produci docent ,
unde non modo tuberculum cxsurgat , sed cum ex lympha v riae quaedam ei assiscientur particulae diversarum figurarum , cuspi- datae de porosae , pro earundein motu de situ diverso interdum fi-brulas quasdam culaneas diffringi de pustulas excitari , tum radios lucis quosdam suffocari , quosdam vero leviter refrangi , dc colorem inde emcrgere atro viridem , quo tubercula ista superbiunt , de figura sua terebinthi fructum repraesentant
Esseras , Pe b res , sive pullar excitari volunt a lympha o multis particulis angularibus mu cronatis referta , in plurimis glandulis culaneis haerente , de tubulos
200쪽
admisceatur de chylo crassiori portio quaedam , quae porcis angustando soli materiae aethereae subtilillim transitum permutat , haecque celerius commota fibrulas varie verberando inflammationes producat . Cum vero ivmpha nondum depaupeiata sit sal bus suis volatilibus benignis oc partibus spiri- tuosis , ideo succum,chylosum
cra iliorem brevi attenuari de resolvi, angulosque acutos mitigari dicunt, ut tubercula ctiam brevi recedant , sed quoniam illa resolutio re mitigatio non sufficiat adsuiditatem plene restituendam , Propterea eadem cito satis redire a stet unt , dc saepe levi quadam de causa excerna subito refrigesanie ,
aut terrorem incutiente , unde si-brae cui meae conliringantur cic pori angu stentur, in scenam de novo Produci
Ps,dra. Pla=dracia ortum trabere quiantrior, . a simili quadam tubulorum obstructione a lympha crassiori , sed particulis mucronatis non adeo re ferta , inducta , de prasertim in landulis cuticularibus capitis se-em figente , quaprop. cr tubercula haec duriuscula quidem , sed minus dolorosi esse fatentur, quod fibrae cutis iuembra nota non adeo P pungantur. . Quocumque in corporis Ioco ex- crescat Ficur , eundem a succo nutritio sive chyloso c rastiore pronasti statuunt, dum aliquo in loco nimium augetur oc stagnat , ut fibrae propterea valde exten tantur, de nonnunquam nervosae qurdam dirumpantur , hinc liquor nervosus copiosi iis effluens chylosum startius ad exteriorem corporis superficiem' propellat , cui cum novus astiduo
succedat , cxtuberantiam hanc ulterius adunt capere augmentum , dc succum intus contentum adeo interdum inspissari. ut ob siccitatem in granula ficuum semini non insi- initia secedat. Tal a. Calpam oriri existimant a chWli sive succi lactei particulis crassioribus Ec coagulatis inter cutem e cranium potissimum collectis , Tomur IL
eo quod ductus cliviosi sive lactei
a particulis acutis lymphae corruptς prius sint erost , dc liquor ex iisdem estruens acidior chylosum coagulet , qui stagnans cutem in tumorem distendat , lympha vero acrior relictis particulis illis ad es-
servescentiam de motum ulterius ineptis, ad vicinas partes serpens mcdiante materia ςtherea cum su cis earum de novo conti lium in- eat , fibras diiumpat , deliruat, dcessu sum chylum , ut priorem denuo coagulet , sicque novam producat protuberantiam, instar talpe terram perfodientis , dc tumulos ita eadem projicientis. g. io. Pervenimus denique ad ho- ma arum a nectuum culaneorum ea ana fontori
nostro ἐMarcio deducendam, & in ge- de ea anere dicimus, ubi contigerit, quod harum vel propter abundantiam particula- pustut rum c rassarum salinarunt vel acida- rum ,rum magis vel minus corrosivarum in toto sanguine de humoribus, vel Fb 1 propter librationem fortuitam ab inum. igne aliove cxterno vel interno ,
hic illic in poris tubulisque cutisquς longius a corde distat . in juriisque externis magis est obnoxia , sat obstructio , illico diversi
generis oriuntur maculς vel albicantes , vel nigri cantes , lividς .coetu leς , rubescentes, vel etiam si maior gradus corrosionis adiuerit,
oriuntur pustule de ulcuscula , qu tenus videlicet Abrille propter acredinem abscius in cincinnos resiliunt , lymphaque nutritioni alias dicata in caritatem deponitur, quς igni exposita vel aeti facilὰ exsiccatur . utpote viscosa de gumm se . Pro diversitate rursus harum pullularum dc ulcusculorum ratione majoris vel minoris humiditatis autae redinis, hos vel illos lacerant corroduntque lubulos. Porro pro minima harum pusu-ψarum diversitate, ration figule, magnitudinis, vel pertinaci ς, vel quatenus cum aliis morbis conjunguntur, varia iis imposita sunt nomina, de cause aliqua diversitas occuriit ,
hinc paucis de quidem nostro judicio ita sunt deducenda. N s. II.