장음표시 사용
461쪽
18 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL,LlB.VI.
eamph. 3 i. Spirial. armoniaci S ig IL ad eludendos Sirones. Et cum utplurinnim hisce in hominibus Sironibus vexatis adsint se guis & succi tenaces ac visti di acidi , inde ad ova excludenda apti , prout quotidie videmus in aceto aliis. que vinis acescentibus & tenacibus sectis ejusmodi vermiculos , quod
etiam observatur circa carnim , caseum, &c. itidem. facili marte ex Iympha acida viscida quasi ad putredinem tendente, cum Ovulis tamen impraegnata , ad cutem delata , pediculos generari posse haud dubitamusia Quare & interna remedia in Sironibus suademus ad viscidos acidosque succos corrigendos, de sanguinis massam emendandam , in quem finem proderit decoctum lignorum ex Samstas, Guajac. rad. gentian. angel bacc. lauri , herb. Centaur. Cochl. sale tart. In ius vel in vino Gallic. vel cerevis vel in sero lactis coctum, ad g xxx. addit. oxymel squillit. Ji. bibat aeger pro tibi tu . Interponat etiam seq. essent. assi. ad Si. in vino Hispanico, vel aqua mulsa assiumendam ἀν. Elix. vitae Sit tr. ab nidi I i. Reoνauorum S i. OI. Sals ras gut .vii.
M. D. usiii. Ad Mercurialia quoque interdum accedendum, de vesperi pro renata M. assumendae sunt pilulae:
dicuntur putredini resistentia , ut sunt omnia myrrhata, Antimoniata, aloetica , volatilia quaecunque, spiritus matricalis internus , sal volatile oleosum, spirit. volat. cuin l. Tanaccti, vel corr. aurant. Vel myrrhatum quo cgregium praestabis essectum . Essent. cent. min. absynth. cori. aurant. sior. persic. Nec non aliquando cum mercur. dulci, pulvere Ialappae, sale absynthii instrutuatur purgatio , & civ ut i ista exprimis viis eliminanda. Optime cura succedit, si statim ruando se exhibent Sirones , em tantur , sic stamina ista cujus mentionem fecimus superius, tali modo a quatuor mille Sironibus liberata fuit, immunique ab iis semper vixit. In Caltim manuum eo respicien- Callismdum , ut tubuli iterum amplientur, ac flexiles raddantur , ut succunt nutritium ac liquorem lubricantem majori copia recipere ac continere queant , in quem finem praeter ii terna absorbentia , volatilia succox attenuantia , & sic pressionem succorum adiuvantia , de per conse- uens canaliculos amphantia , utunt spir. C. C. volat. oleos spir. Cephal. dcc. conducent, dc externa varia Topica emollientia ac resolventia cataplasmata ex aromaticis , fl. chamomii l. sem. scenigra c. cum lacte coct. Je saepius applicat. vel callus cum spir. vin camphor. Crocat
ver spir. matricali fricetur , vel iis imbuta lintea imponantur , vel
gumm . ammoniac in spir. vin sol uriade iterum in spissat. applicetur Callo. Balnea ac solus seu immersi nes manuum non negligenda sunt ex emollientibus parata . Spermatiecti luso de liqtie secto linteum in- trudatur de applicetur callo manuum, sici quoque laudatur succus
sempervivi vel Tabaci Callis imp situs , hine emoliuntur Calli ut postmodum abscindi possint. Sed
diuitiis his immorari non operae Precium duximus , quia rarissime
462쪽
Medi ei vel Chirurgi in his consuluntur ab aegris.
tur , & est Abscessus seu fissura cutis circa radicem unguium . Non
nullis imprimis Latinis Reduvia dicitur , alii reduvium, item redubiam appellant alii vero Reduviam alium dicunt asinum , pte zygium vocantes . Panaritium etiaam vocatur ab aliis. Paracelsus Io. de Mostem. r. IT. p. 439. affectum hunc etiam Passam nuncup.lt, hoc
est, distentum, a pateo vel pando, uia extremitates digitorum distenit. in fractum a quibusdam n minatur, quia si non recte curatur, EXtremis etiam ArticuIis insidiae affictus os corrumpit & perdit . in tantum struuntur, nobilio- Unguis iuncturam Hispani Panari Eo , Itali Panaricio Dunc amis tum dicunt . Gallis vero dicitur Panaris , te ver en doigi, Ungierii. e. Ungui ratio. Belgis der ωdna- ρει , seu unguis invidiosust nobis Germanis audit der murm , a dolore mortificativo vermis ad instarrodente. Aliis vocatur Rar mittet , ruasi mediate , meditullium enim igiti infestat. Pariter ob genuini nominis ignorantiam , partim ob vulgi creduli imaginationes simpliciter dar I genannis, das bos diu
Discerni tamen merentur , quod affectus ille sit levis, qui externam solummodo cutim affligit, ex. gr. Reduviae , inde Plutarchur libr. de inuria. pudor. risu prosequitur hepa- te laborantem , quod a Medico remedia ad Reduvium peteret; unde etiam Proverbium enatum , Redu- viam curare, i. e. rem levem : de hoc tamen impraesentiarum animus non est agere . Proprie vero dicta Paronνchia periculi dolorisque plena , interiores Digitorum partes corrodens Panarti tim Arabum
salutatur , & hunc. affectum hoc loco enodandum sumptimus.1 Αω Describi potest hic assectus , Dux stant. Eph. Germ. Ann 9. γ IO. DU.8. quod sit tumor in extremitatibus p - Sex saepe , septem vero Digitos in Digitorum delorificus , cum peri I ' Hutraque manu vidi semel Limburgi culosissimis non raro symptomatibus , a stagnatione succorum
acrium , Circa per ostium , eorundemque e tubulis suis emuxu productus. Extuberantia equidem in initio tantum levis est extremis
De Digisorum Coalitu , Dlito Sexto, m Paronychia. s. I. Xtremis etiam Articulis insidiae
in tantum struuntur, nobiliorum ut partium inselicitatem non
superent, maxime tamen adaequent.
Non dicam jam de cunctis Articulorum Adseetibus . Sunto nobis
Digitorum tormina, quis enim non cum terrore aspiciat Coalitum Digitorum, vel non admiretur ac stupeat Dieitum sextum , quis Paronychiae truculenta ac periculosissima
symptomata diu perlarre potest Θ Ut ipsi hi Affectus & in Scriptis Medicorum , & in foro Practico minus obvii, ejus sub tyrannide vel
moesti, vel gemebundi , tremeburi. di ac in Parooctia furibundi aliquando eheul apparent. Coalitur D itorum dicitur iv. rum Coalescentia ,Graecis est enim nihil aliud quam uni O de compages duorum digitorum in utero matris facta. Sextur Ggitur etiam si in claustris Matris, quando scilicet infans in lucem prodeat sex Digitis infructus, vel in una vel utraque manu. Memini etiam Sacer Codex 2. Sam. 2I. v. 2P. Viri excelsi , qui .reae in manibus pedibusque Digitos habebat. Totidem instructam Neo. Radii ad Ortam Archi-Diaconi filiam vidit D.Dh. Petrur Pru Hiti' υ- ad Lhanam. PAEWovchia dicitur a Graeco& e I , i. e. prope uVuem , quin
hie Assectus in summitate alicujus Digiti, lateribusque unguis reperb
463쪽
in partibus Digitorum , neglecto
autem morbo tota manus imo brachium ipsum intum scere consuevit . Sunt qui hunc assectum modo per abscessum , seu a postema , modo per inflammationem , modo per ulcus definiunt, cum nonnunquam vcl inflammatio. vel abstemus intercurrat , & ulcus.saepe producatur . Sed nostro iudicio nihil interest per quod definias, modo causam dc curationem bene noveris .
Disseren- D Drentias quod attinet ; Paroria earo nychia alia est superfidialis alia I by . profunda , illa cum exiguo dolore extremas tantummodo partes ,
haec vero nervos , perlostium , fi bras tendinosas, & ipsa ossa immauissimis excruciat doloribus. Paronychia a plerygio disserre dicitur , quod illa plerumque abscessus fit circa unguium radices colens, hoc vero carnis silutatur Incrementum , partem tantii in operiens , ex Paro. mychia aliaque causa proveniens .
Ratione Subiecti alia extremam solum cutem ast igit , ut Reduviae ,
alia vero interiores partes , ut durae
matris processiam , peri ostium se ilicet & Os ipsum clandestino modo assicit: alia insuper in manuum, in pedum digitis reperitur juxta Theo. hor. Paracelsum de Idyster. Herm. c. LX. alia anterioris', Medii alia , in tertio alia reclinat; digito, veram ac genuinam Prope unguem , spuriam vero juxta reliquas partes invenire
licebit, alia in latere unguis , alia in dorso digiti , alia in ventre ejus.
tam cxistit. r. 3 as. f. a. Continue Cornatius Celsius I. Lia'. q. de re Medica c. I. p. 63. inquit , facilius omnium morbi curationesque in notitiam 'venient , si prius eorum sedes ostendero, quibus Sub- Iecti accuratae notitiae necessitat .m clare admodum posteritati reliquit.
Sunt ergo Digiti . de quibus hic
agimus , qui constant plurimis canaliculis nerveis, tendinosis, membrano sis seu Per tollio , vela sis ,
arteri oss .inlymphaticis , Oileis ,
Sc. hinc iisdem externis morbis ot noxii sunt quam aliae partes externae .
Subjectum vero Principale Paronychiae dici potest Peri ostium ,s aliquando Se ipsum os r o Periostium cum membrana sit tenuissima , de nervea , facile patci quam exquisitis lime sentiat . Miniis Principale seu adaequatum, ut cum Scholis loquar , sunt digiti manuum de
Pedum , eorumque maxime extrema cum annexis partibus, Quae in consensum trahuntur , ut lunt cuticula, cutis , carnosa progenies, venae, arteriae, glandulae de tubuli ad vitam de nutritionem facti,imprimis nervi
ad sensum destinati , imo ipsa ossa
non sunt a laesione libera, quia non raro corrosionem S cariem ob hanc ipsam causam patiuntur. Experientia constat pollicem praesertim huic malo stibarii, seu quod ma)or sit , seu quod prae reliquis inauriis e ternis de laboribus si expositus , I raecipue cum ipse singulorum rei quorum quasi minister Ge adjutor
q. 3. Nunc pauci Digitorum AD Diaenissis
sectuum Diagnosin perspiciamus.Coa- d gitorum litur digitorum , quando scilicet se- coalitus. tus in lucem prodit , digitos alterutrius vel utriusque maniis mutuo conjunctos de unitos habens , ita
ut unicam partem constituere videantur , lassicienter dignoscitur, 3c oculis nostris percipitur . Sic infantis alicu)us, caetera sanissimi, digitus dextrae manus annularis deminimus , itemque possex. de index ope ligamenti coaluerunt . hoc modo, ut pollex milior justo indicem annexum , sicut arcum funis incurvat , ad se traheret, accreta in medio eorum carnis parte , velut
novi pollicis rudimento: in sinistra
quoque manu pari ratione uniebantur digitus minimus & huic proximus, interjecta ad superiorem articulationem etiam caruncula exiguar ceu testantur Decur. EphGerm. Ann. 6.OV. 8. . 'Digitur seYtur , cum scitus in lucem prodiit , in sensus nostros in /ς ς .currit, hinc non necessarium ducimus longiorem de hoc assectu pi Ponere Diognosin.
Signa sequentia & imminentem S prae
464쪽
CAP. II. DE DIGITORUM MORBis. 461
Paron'. & presentem Paronychiam prochra. dunt. Imminentem enim indicat dolor circa radices Ungulum exiguus, levis adhuc tolerabilis: praesentem vero indicant dolor exquisitissimus, seu cruciatus incredibiles , tumorisaque ac ruboris praesentia , totus enim digitus maxime tumidus eii , ut quater crassitiem ordinariam superet ι pulsetio adest vehemens ,
quae accidentia ob consensum nervorum per totum saepe brachium extenduntur, accedunt vigiliae, d
liria , quae dependent ab instammatione perios iit:. Appetitus est prostratus , lipothymiae , inquietudines percipiuntur a Chirursis , si
dolor non cessat, & remedia inconcinna applicantur , saepe Gangraena ac Sphacelus aliaque graviora accedunt symptomata . . . . F. q. Cavfiam horum assectuum, &ανερρί - quidem primo Di iii Gallius , ipsi
Utero Matris protinus, vel propter
litis, communem exulcerationem cohae.' rere, de inde deducunt causam a vi plastica . A qua causa quoq; derivant. Sextum divistim in Utero ob errorem vis plasticae productum e ad-Di istisi nasci enim dicunt digitos , quan- ei O Pa doque Prope magnos digitos, quan-roveLa. doque juxta parvos, raro autem cir- ea alios digitos visos est e statuunt . iasi vero ita agnoscantur , partam per totum carnosi sunt , partim
etiam ossa in se habent, quandoque etiam ungues qui ossa habent partim ab articulo exortum habent , in
commissurae ad articulum cum altero digito communicantes: partim ab internodio enati sunt: qui igitur ab internodio sive spatio inter articulos enati sunt, penitus immobiles sunt, reliqui quandoque moventur . Causam immediatam seu proximam Pa naritii , dicunt esse 'ζενώα seu a
consistentem , mediata proximi
ris cause titulum sibi vindicat in- suxum faciens de irruens humor calidus , biliosus de acris, seu Di guis non quidem floridus sed humoribus tenuibus, venenatis ac malignis Inquinatus , vel pituita concreta putrescens de corrosiva , vel
tenuissimus biliosus sanguis . Alii
ex ipsorum classe a sanguine adusto de atrabitario deducunt causam hujus assectus . Causam quoque ejus aliquando esse dicunt ab ossis ipsius 2 fractura , qua ossis frustulum partibus nervosis de sensibilibus in-sgitur . Peccat etiam juxta ipsosnnguis quoad essendi modum , tum quantitate , si plus ad partem hanc affluit quam a Deastra Natura ipsi fuit adsignatum , si extra vastetur , quantillum etiam illud sit , di hinc ob prohibitam
reassumptionem stagnet de corrumpatur . Hinc apertione ficta , macula una vel altera rubicundior saepe occurrit , ceu causa continens omnis mali . Consideranda volunt hoc in assectu, membrum mandans , recipiens , vias , mo dum , & partem mittentem . Ipsi totam pro subjecto Causae agnoscunt massam sanguineam , co Currunt etiam viscera coctioni de
sanguificationi , Hepar imprimis aliaque, dum certa quaedam ob impedimenta munia naturalia rite atque decenter obire non valentia rinde sanguis bile , acribusque impraegnatur humoribus , quae infausto auspicio parti a ctae affiguntur . Recipiens pars sunt digiti 'manuum de pedum totius exirmina , & adeo justo debiliores & re- motiores , hinc eo locorum vitiosam sibique valdὰ inimicam mat riam ablegare consuevit ridicula Natura . Viae ipsis sunt venae & arteriae hie desinentes . Parao 7 f. Theophrastus Paracelsus e nis ἐν
Coalitum di torum contingere ait cauta si- ab inaequalitate Spermatis, de quod sit 'coin Natura in liquore vitae non sit pla- timvs . ne persecta . utplurimum aulctra ,
quod sperina , ex Suo exitus hic uteri dei, i, aut det tu aut excessu peccet , unde in super suum transeat additamentum , quod digitos in Utero matris cosirere faciat , in quo Naturae totum hoc vitium Pi
tat attribuendum. Sextum Uero gigutim fieri itidem putat ab inaequalitate seminis, I quod
465쪽
461 ENCYOLOP.CHIRURG. R ATIONAL LIB. VII.
lusus arbitratur , Irigitos in Utero materno coalescere , quando stilicet sectus manuum altera ab aliqua parte ipsi superimposita comprimitur , digitique sibi invicem propius adjunguntur, & mutua ista, quod tamen solummodo excessu peccat , unde in Operfluum transeat additamentum , quod sextum efformct digitum , Ze itidein hoc vitium aberranti adscribit Naturae. Pancratii. Author noster de Panaν his disserens , in corporibus nostris duplicem putretactionis ac corruptionis constituic speciem, unam in
humoribus naturalibus, in mineralibus alteram , tan femque eon cludit, affectum hunc pro vera matre habere humores minerales, quia
eo ipso addit rationem , quod imradicibus solum ad ungues locum habet , ibi enim est radix salis nitri; vel in eo loco, per quem transmigrat. Cum in unguium radici bus dolor , ustio, tumor & inflammatio tanqua in ignis saevirent &corroso vermium instar panaritium esse dixeris . Sic quoque Crollius,& quamplures alii cum Paracelso ridiculd admodum sacra vulgi simplicitate persuasit , vermem yemper in medio pustulae latentem nigello capite praeditum adstruunt. Plures eorum hypothesibus innixi etiamnum idem propugnando microst
pii fide innixi mira sibi imagina
quam inter te patiuntur , confrictione , mollem cuticulae aς cutis solvunt texturam e idem contingere quoque autumat, cum talis accidit in dictis partibus continui solutio ab humore acri tu corrodente in illis reside et papillae enim. carneae t gumentis suis tunc exutae , & a lia quore nutritio perpetim adventcnte distensae , ac elongatae , versus oppositum digitum tendunt , ejus que interstitiis implaninae &.ata nascentes , atque a subcrescentibus cute & cuticula contectae digitos mutua connexione .col ligant αSextum Deisum formari censet a materia seminali , .conceptionis tempore coptosinia aggesta eo in loco in quo digiti statuminari dedibent , & 1 succo spirituosiore in semine contento, & plastica vi donato in digitum viciniori , culus. composuioni tota ista materia diastincta crat, consimilem, efformata t. turritim 't s. 6. mimont ur causam Coalisur minor tamen legitimo digit contins 'ti Aisortim, ut de sexti digiti ex vitio- git superfluus iste,quia supervacanea d. si conformatione dine credit, aut exspermate in Uterum ad fetum sor- mandum nimio effuso.
Panaritium non esse affluum cruoris Author existimat, vel defluxume capite aut Jecinoroe , eo missum per ambages viarum intellectui im-
tantum illa materiae seminalis portiuncula illi efformando impedituria Credit etiam istud evenire ob perceptum a praegnante muliere primix conceptionis temporibus Sextum Digitum , talis enim character spiritibus animalibus matris impressus, possibiles t Sed esse laticem acidum & in sensorium commune ipsius deis. r latus , ab iisdem in stetus senso. rium commune devehitur, ejusque spiritibus animalibus communicetur, qui tali imagine imbuti similein. digitum in istu excitant. Paronychia, juxta V Villi sit placitum , ciboritur ex humore seroso summe acri & corrodente ,. aqua serti simili , nitrosis ac ardentibus particulis reserto, in peri ostium viatvrannidem suam prope ungues in digito exercens, Inquit erum Hel- montius: ac licet incautos. sensus decipiat , videanturque sentire d fluxum superne , sensuum tamen sunt fallacia indicia, prout dolente dente in totum capitis latus de- pluere videtur augmentum caused lenti . Non secus atque ad dolorem Panaritii , glans sub axilla apparet . Topico enim remedio odon- cinasque partes nerveas exstillante taIgia abit, vel eradicato cessat, &glaris. cvanescit, ubi digitus dolore
466쪽
6 Q CAP. II. DE DIGITORVM MORBIs. 4 σ3
excidit stagnans , mora corrumpi- Ob easdem male emoriaratas ac alietur & putrescit, ac in pus conver- num situm obtinentes . de quum titur, tumoremque Par Ovchiae no- digiti quam plurimis usibus sint ne- mi ne producit. cessarii, rectaque eorum dispositio 0Iuli o-- f. d. Sylvius Digitornm Coalitum sit maxime requisita , valde dolenda ρια- da ac Sextum Digitum esse vitia a pri- est eorum sors qui in lucem edun-
ea a dia mo ortu de connata , vel a matris tur cum iis vel male emormatis autriti eoa- serti imaginatione, vel terrore, vel prave disposiris r tales sunt ii, qu TU. e, alio modo a superstuo semine pro- rum Digiιὰ una reatistius mutuis-Dxt. . ducta, statuit . que vinculis sunt invicem coniun- Author noster succi Pancreatici eti. Foetus autem in Utero adhuc
defensor , illum succuni salsum- hospitantis genuinus situs vel exmrom acrem ceu inquinantem massam matris casu, saltu, ictu , vel eius- mo .. sanguineam, ac per consequens ta- dem vehementiori animi pathemalem tumorem Paron his nomi- te, imaginatione scilicet perversa in- ne insignitum inducentem accu- verritur, illiusque manuum alterutra
sat . vel utraq; loc pacto graviori cuidame, .c. 9- Corte fiant:*gitorum Gali- corporis parti supponitur, de ab illa ,. .is... T , Vel digitorum accretioni in premitur. Digiti ergo sibi invicem .is .is .. Uxim , vel C tra eum Ulceribus iuperimpositi , se invicem conui-
. AD, 'Curatis, succo nutritio glu- cant, mollcmque ad huc cutem t iij. uri Linose existenti continhenti ac- noresque inusculos hac ratione dia.. iis, . censtnt, unde Digiti una concre lacerant. Fibrae itaque discissae con .scunt. tinuo nutrimenti appulsu excrescuntnsiis. Dilium Sextum itidem in Ute- dc e , surgunt, quadamque ex iis insae i. ro matris contingere ajunt , vel a oppositum partem, seu in adversum matris tarti imaginatione, vel ter- digitum deflectuntur , de in eun. rore, materiam laminalem non rite dem Inseruntur, ubi cum propriis
mediantibus spiritibus animalibus digiti fibris intricatae, iisque accre-
dispensante. tionis ope arctius colligatae, vali Panari. Panarisium , secundum Cartesia-.diorem emciunt digitorum C li- Di. norum sententiam , producitur ex tum, Principii cu)us nulla deinceps succorum quorumvis particulis aci- animaduertuntur vestigia, cute i dis pungentibus, scindentibusque , co serruginato superextens. . Coal in periostium vicinasque digitorum tum Disitorum ex matris anserum partes nervos de membranaceas Iino vescendorum appetitu frustrato ena-omas essu sis , ibidemque vasa om- tum chorum enim sere pedes con-nia tendinosas ac nervea exedenti- ne iO hac digitorum amulabatur, bus atque corrodentibus , sicque esse, F. emerider De r. Ann. 6. te-Uleus Paronychiae vel Panaritii stantur. nomine insignitum producentibus. Quantum vis imaginationis va-1o. Adeo , nostro iudicio , leati In Pragnantibus, de sic sape s.Hι
rebara miseranda est hominis Onaitio,ut& - am a matre aliquando ligna ii, e sam ante exitum ab utero materno sexcem exstat historia in Fρhom Gενm. si .mm tis calamitatibus obnoxius sit, innu- Ann.6. m I. OV. IIS. ubi viri cuius- eoailius. merisque affligatur affectibus , Pri- dam uxor praegnans quinto mense usqu'm communi potiatur aura; si accePit dono cancros egregia maia autem assectus vel illi communican- gnitudini', illos admirantis de matur a materno quo sustentatur san- nu contrectantis digitum minimum guine , matre scilicet morbo quO- unus chela comprimit, ita ut maiadam detenta, vel a praepostero quo- nui ad harerctr illa perterrita quidam animi corporisque parentibus dem Cancrum tam. n manu excusit,
doloris potius quam gaudii a pri- nil ampli iis de illo milieita . Quid
mo oitu creantes , vel ob mancas sic λ Iusto tempore filium parit, qui quasdam partes aut superfluas , vel in ultaque manu digitum minimum ha -
467쪽
habebat duplicem , unum debito loco positum, alterum ab illius articulo infimo dependentem, in sinistra quidem manu magis adhaerentem, in dextra vero plane pendulum. In pede autem dextro digitus minimus uterque articulo suo inserti, sed carne & cute ad supremum apicem usque sibi adhaerebant, ut lare chelyn cancrinam forma. rent. Sic etiam vis plastica in manu dextra geminum formavit pollicem in filiolo Limburgensi , uter que enim omnes partes 5c articulos ipsum etiam unguiculum habuit , quod & testantur Ephem. Decur. Ann. 6. Obs 88 ut ergo optime intelligatur , quomodo haec contingant, paulum dilucidius ea explica.turi sumus . Jam plures clarissimi Anatomici non solum istum ex ovo sermari probarunt, sed modum quo partes omnes in eo fabrefiunt, demonstrarunt . Superfluae vero quandoque in stetu progignuntur partes, quae non solum inter inuti. les referuntur , sed etiam in deser. mium & incommodarum censu reponuntur ι spiritus seminales fibras, quarum contextus embryonem facit, & ex quibus universae corporis partes constitui debent , subingrediu, eas penetrant, transcurrunt oc extendunt i Si enim iidem vel robustiores fuerint, vel copioliores ad articulum digiti cuiusdam , cuius textura laxior molliorque rem. riatur, delati fuerint, virtute qua
pollent fibras quasdam, ex iis quas occupant , & in quibus abundantiores inhabitant, sublevant, & ab aliarum fisciculo separant : quum vero fibrae primariam, qua donatae sunt in prima sormatione , disposi
tionem non exuant, earumque nu.
merus compositus sit tum ex iis egquibus constitui debent vasa sanguinea, &.lymphatica r inde fit ut
ex ipserum connexione alter exsurgat digitus illi similis, cujus est appendix : quo tamen minor esse vid tur, quoniam potior fibrarum pars
spirituum seminalium impetui obstitit , minimaque ab ipsis abrepta fuit. Istud etiam evenire potest, ceu dictum, si gravida mulier fortuito
ac cum terrore , vel commiserati ne hominem sextum digitum habentem intueatur, tunc ciunt in retina
Sexti digiti se a depicta , spiritus
animales illius occasione certo modo moventur , ut ad U terum delati , dc ad ovum attingentes spiritus seminales, quibus cum conjunguntur , pari motu agant , eosque in eam impellant partem, in qua essor-
mari debet digitus illi similis , cujus ipsi imaginem susceperunt; quod eo facilius accidit, Quo partes eximiae adhuc sunt mollitiei , cunctis impressionibus excipiendis sunt dispositae. Immediata seu proxima caua P ronychiae, me judice, est obstructio inflammatoria tubulorum digitorum a succis salso-acribus ficta , qui succi actiores ficti effluunt, sicque peri ostium distendunt, lacerant, talemque dolorem vehementissimum cum reliquis symptomatibus producunt, scatent enim succi totius corinporis in ejusmodi aegro particulis latinis acribus corrosi vis , insigni igitur acrimonia massa haec maritata , ad digitum quendam delata , facili
negotio ruptionem tubulorum , ac
sic productionem ejusmodi tumoris emcere potens est . Subsi stens hie
extra spnaeram suam materia magna activitate ac fermentatione sero iam suam exercet, & in acerrimam malignam seu quasi venenatam non raro degenerat . Rc mole suum symbolum addere possunt corpora ca- cochyinica, quae facillime Paron chia corripiuntur.
Aer frigidus de nimis calidus assectui huic fores aperire possunt, Scimprimis ab inaequalitate aeris subitanea ut quando ex aere frigido membra rigida satim foco calido admoventur , veluviceversi , cum motu de labore calentia extrema aquae frigidae immerguntur , Oriri malum saepius observavimus. Cibus quoque qualitate peccans, acris sil-sus, acidus ac Viscidus hoc malum producere potest , par ratio est potus , si vina acida , etiam spiritus vini aliaque potulciata Artiora sangui
468쪽
CAP. II. DE DI; TORVM MORBIS. 46s
guini phlogossin inducentia, de par- cum aere , ventis , vino aliisquetes sulphureas de acres infercntia , advecti in artuni erumpit ; ita hoc Puregrina copiosius hauriantur, ut termentum in ostium uno vel alta aquae trigulae nimia ingurgitatio, tero tubulo ab eodem lacte corru- qua succi nostri facile co gulantur. pio generatur , & mora, alimen Vigiliae mediocritatis limites exce- tis , novisque allabentabus succis dentes suppetias ferunt, excreta de aetius di deiurius reddit tar , donec retenta , sudor imprimis prolat- socum suum perfodiat, os caeteras-bitus ecc. suum addunt Symbo- que partes exedat , lympham infi-lum. ciat, de malignum hunc producat Ita etiam contusiones, distorsio- tumorem . In sere quoque latet nes , violentae tensiiones , sestucae aliquid, quod fermcntum latens in digito intrusae, puncturae occ. inse- apricum deducat : sic anno decre-licem hunc statu in non raro exclu- pito 1688. Parovehiam observavidunt. Simon Pauli loci cis. Observa- mus 'idemicam , plures enim in-tionena sequentem domesticam com- iustavit, de plus quam centum hac municavit : Observare, inquis, mi- in civitate notavimus Panaritio at- .hi visus, vcl rarenter vel nunquam sectos. Paronychiam ab internis causiso, f. i I. De Prognosi nunc aliquid Pr -π Dsidere digitos, nisi malorum in addamus, ante omnia asterisco hic Diitorum morbi, ut sunt malignae de pe- notandum est , in Goalisti Di tο- tum Coatechiales iebres diuturnae, tertiae, non rum , ut eu D eito Sexto curam esse in
ut Par erat, Per crisin desinentes , dolorificam, ex post sectionem ta- Digiti itemque variolae , de morbilli piae- pe Sympioinata Vulneribus solen- cesserint di maxime ubi error vel ab ni a obvenire solent , ut sunt hae- aegro vel ad istantibus in iis com- morrhagia, tumor , inflammatio ,
mittitur. aliquando a medicamen is incaute
Jam dum haec seribo puero 6.an- applicatis ipse Gangraena ac Sphacenorum Medicinam facio, cuius di- lus accidere potes .gitus spina ventosa laborat, panari- Si ad natus Digitus fuerit parvus, tio non inultum absimili, nisi quod & sine ostibus quasi pediculo ap- . caro magis spongiosa ex i stat. Spi- pendens, curatio facillior est, quam jna enim vento a plerumque in in- si sua ollicula habeat.
tes assicit , pra sertam circa artic Prognosin Paronvchiae quod con- P los, cum tumore, livore , ela Ul- cernit, licet ille affectus in princi- ςhis .cere aliquando partium mollium ac pio levi Cum dolore partem asse- carnosarum, quae non dunta at ab Elam occupet, adeo ut saepe susque
acido fixo & lentescente lympha ex- deque habeatur , nihil miniis tam eduntur, sed ctiam ipsum os sul)- altius paulo si irrepserit , tristissi-jectum , quod iocus hujus mali in tam c ventum sortitus cst , quoniam plerumque esse videtur, cariosum nervosis Invadit partes, Gangraenaec nigrum reddit , hinc non malu Sc Sphacelus saeptiis praetio est, hineola Dei reser dicitur : Apostema sacili marte accedente aegrotanti uiri quoque ossis est, seu lentus ollis ela supina neglinentia , quosdam mo adiacentium partium Sphac elus, ab tetra sibi acceleras Ie Practicorum o aeido fixo de maligno sermento scrvationes testantur, & AOrcuria- intra osseam substantiam, siquan- Γr Autor est, se vidisse interdum do ipsis in Uteri cunabulis matris aliquos de vita periclitatos , imo primitus congesto, productus . Si - scpe ex dolore mortuos est ager , cuti enim fermentum variolosum onservante Bamote , de Blan har- intra tubulos partium carnosarum 1 do . Nuper vidimus Chirurgum Iacte quibus infans nutritur , dc ex Castrensem nostrii in Paronvchia quo etiam sermatur, in ipso Ute- periculose laborantem , cum Ganro colligitur , dc posti nodum oc- graena fabri , de deliquiis animi incasione novi de insoliti aetheris stantibus, qui tamen adhibitis con. Tomus Ilia Gg gruis
469쪽
gruis remediis Optime convaluit .. nis digitorum morbis , dc ngro Vulnera lethalia Digitorum Ze no- Adiela , non contemnenda cst . tavit Celeberrimus Bartholinus Hist. Nos ergo aeque in coalitu digito Anat. c. q. Observ. . Dum vero ma- rum, imprimis vero in Paronychialum adhuc quaesii in cunis est , sse violenta aerem quemcum vis , prae- erudita accedit manus , faciles in sertim vero frigidum arccndum eme promittendo esse possumus. Quo ma- jubemus, cibus quoque sit euch teria stagnans ab osse Ac peti ostio mus & boni succi, visentur ceu di- Iemotior est, eo faciliorem spondet ctum, alimenta acida, salsa , accuram, de Vicerversa, quo magis acria quaevis. Potus esto moderaturi Conspicuus est tumor , eo melior , cere visa bene cocta de fermentata , tesse Hipp. s. aph. 6s. Extremam oc- hinc laudem meretur Cere visita Na- Cupans partem periculosior est quam umburpe sis ac Brunsvicensis , hac 2. vel 2 digitorum partem . St. nacci in vicinia Grebensteinentis i aci- sunt dulces ac mites in corpore ae- dorum etiam imprimis vini acidigrorum, affectus facile terminatur, usus immoderatus cane de anguelin vero corrosivi ac acerrimi exi- pejus fugiendus est , concedi potest stunt, ossis articuli extrcmi, imo vini Galli vel Hispanici modera- totius digiti corruptio , ct pro re ius usus, nunquam vero intermit- nata vitae periculum metuendum .. tendus est potus calidus Theae vel Quo.enim fervidior , & malignior Copheae vel alius herbae vulnera seu acrior succus, eo etiam sympto- riae. mala graviora sunt. Somnum Iargiorem in hisce Di-Modus eventus unicus esse solet, gitorum morbis concedimus , Visti- ad salutem terminatur, si succi cor- lias vero nimias improbamus , sis rigantur ac suidiores reddantur, ut enim succus nerveus vel spiritus affluere ac refluere possint . Dis ρ animales tantii in acriores redduntur, sisne qVolue ad extra resoluta in cui ita facti Paronvchiae magnum halitus, de exspirantibus particulis. damnum in serre possim t. Motus de acrioribus ; vel ad intra si recipia- quies mediocritatis non transi en-tiir iterum in vasa aliisque modis dant limites , praestat tamen quiete di illectui , quae terminatio optima blandae malo inducias procurare est, de ex co patescit, si membrum. quam motu intempestivo id irritare
se ipso fiat levius , calor , dolor re licet ipse dolor praesertim in Paro-Pulsatio cessent. Vel suppuratione, nychia sat atrox. hanc saepissime ex-
maturata materia ut dicunt , adeo- cutiat.
que per incisionem purisque extra. Αlvi lubricitas semper prosicuactionem . Ad sinistrum vero even- hinc proderit vel enema, vel crem. tum de mortem quandoqne finitur tartar. vel peri se vel cum oleo corruptione partis 3c totali abscis- amygdala r. mixt. vel passul. vel prusione tubulorum perio stii,&c Un- na laxativa &c. Uemrς medulli sorde non tantum actio partis parit , ba , . variorumque ancelut in mater
sed & accc dentibus, febre, deliri is feracissima , prasertim illicita Zeac convulsionibus ipsa mors sequi- cum scortis instituta, maximoperetur . Malum denique est si indi ire. vitanda. tur, de caro sat spongiosa vel ni- Animi affectus temperandi sunt, gra , saepe ultra mensem cura du- de ubi vel levissima commotio per-zat. eipitur , consessura ejusmodi ignis, Dias . f. I 2. Ctim plerique, qui de DA ut cum Duerceta io loquar , aqua gitorum AJectibus imprimis de Pa- continentiae a ratione sublimata &narisii curatione quicquam aeterni- elembicata , exstinguendus est . ratii ccnsecrarunt , diaetandi ratio- Vitentur erso ira , moeror, curae nem commendent , quos inter de plura alia vehementiora animi Chirurgorum non postremus Ia- pathemata , animus c contra sit
470쪽
CAP. II. DE DIGITOR UM MORBIS. 4 s
s. II. Hisce praemissis ipsam cura-
aggredimur, quam Galenici in Coalitu Digitorum in i lituunt sequenti modo : primo digitos cohaerentes scalpello diducunt , dein separatim utrumque non pingui emplailro circumdant , ita per se uterque sanescit. Si vero sit Uleus in digi-TO , posteaque male inducta cicatrix
curvum eum rcddit , Primum malagma tentam . Dein si ut nihil pro dest , vident , nervi ne id vitium ,
an cutis sit. Si nervi est , non attingunt , & tanquam incurabile relinquunt, si cutis, totam cicatricem excindunt , quae vero callosa efficit , ut extendi digitum non patiatur tum rectum , sic ad novam cicatricem perducunt. Scxtum vero digitum non aliter curandum esse alunt quam super-
suum serro abscindere , vel si nihil obest , relinquere . Carnosorum vero digitorum facilem esse amputationem , scalpello enim abscindunt : eorum vero qui ab articulo exortum habent , difficitorem esse aggressionem dicunt: at eorum qui ab internodio enati sunt , carnem primum in circulum ad os usque resecant , ipsum vero os excisorio Scalpro dissecant , aut serra amputant, dein in curatione radunt ipsa,& cicatrice obducunt, quemadmodum in Vulneribus ossium . Galeniet etiam in Paronychia suam medendi methodum propinant, qui juxta ipsos gaudet tribus indicationibus , curatoria , praeservatoria dc denique vitali . Hisce igitur indicationibus manus auxiliatrices suppeditant ex tribus usitatis fontibus Chirurgico Pharmaccutico , ac Dia tetico . Ex fonte Chirurgico depromunt venaesectionem , addentes hanc rationem , quod V. S. balsamum vitae a furibunda bilis esservescentia accensum refrigeret , insi- niuique fibrallis caloris focum destruat . Astrologi veteres suadent , ut ea hora sanguis mittatur , qua Horoscopus signo gaudet idoneo , Dominusque adscendentis, de lun. in I v. dc v III. domo satum. conspiciuntur, neque ullum cum
m Ino v II. ceu mortis domus aspectum habent . Commendant ali quando ceu vicarias cucurbitulas e
Frictiones quoque , Sinapismos de
velicatoria inllituunt . Ex Pharmaceutico fonte depromunt purgantia modo Electuaria , modo ApoZemata , ex rad. acetos cichor. fumar. s. borrag. buglossia marind. v v. pas l. sol. Senn. Alex. Rhabar b. prun. damas n. Parat. Scin sero laetis coe . add. Syr. de cichor. c. I habar b. 31. Vomitoria quoque ad biliosorum humorum Saburram ἄνω viam affectantem , fel iaciori successu ex corporibus elimia nandam , viribus adhuc robustis , concedunt , in quem finem commendant Eleet. Dias ri F. Dein alterantia his subiungunt , quae in genere humorum calorem de fervorem ceu causam morbificam corrigere , de visceribus somitem sui ministrantibus succurrere apta nata sunt . Si hepar in segregatione ossicium suum non rite iaciat ,
aperientia , si Vterus in culpa simul sit in sexu scemineo hysterica , de sic porro alia quoque opponunt .
Inter Topica externa Galenkἰ respiciunt tum humorem influentem, qui divertendus est , tum eum , qui iam influxit , hinc pro temporis diversitate Topica variant , de commendant ab initio R/pelientiatum acida , tum aquea , de terrea
frigida , sive adstringant simul , sive reser gerent , hinc suadent su mersionem digiti Paronychia assecti in aquam frigidam , vel acetum , vel applicant succum solani, portulacae , de saepe cum oleo rosarum miscent, ex compostis laudant un-gia. refrigerans Galeni, ungu. de iselliargyrio , Empl. album Camph.&imprimis ex succis herbarum refrigerantium , solan. hyosciam. pa
Defiensva etiam partibus vicinis , seu manui ipsi applicanda esse jubent , commendantque varia Emplastra infensiva , praesertim sequens: