장음표시 사용
431쪽
nisi in ligamenta partis attendas . Tota certe ars Chirurgica consistit
in accurata de mechanica cognitione Oeconomis animalis, quam nonnisi in Scholis Cartesianorum vel rationalium Medicorum ac Chirumgorum addiscent, hinc merito Jure Chirurgia Rationalis appellatur.
Non negamus in luxatione curanda opus esse convenienti manuali operatione , cujus tamen fundamentum ust ipsa ceconomia animalis vel si mavis Philosophia
Nechanica . Chirurgia enim pertinet ad Medicos tanquam Domi- mos , Praetica autem ad Chirur- hos tanquam Medicorum mini- ros . Os ergo semel e suo acetabulo elapsum restitui nequit, nisi, ceu dictum , in Ligamenta partis oppositae curas intendas tuas, hac enim valde distenta & elongata magis , illa vero in parte , Perquam os elapsum est , contracta vel breviora erunt i hinc summa
utendum est cautela , ne extendendo membrum laxatum bis vel illis ullam inferas injuriam , sed opera solius impendenda est , ut articuus accurate per eam viam qua clapsus est , regredi possit , si enim hic erraveris , ipsam repositionem impossibilem & malum in curabile
reddes , unde postmodum tumor , inflammatio, ingens dolor&quandoquo abscessus excitantur , prout id quotidie experientia aeque sapiantum ac stultorum Magistra comprobat . Quot si infantibus repositio ad plutes dies differatur , penitus illa impossibilis erit, quoniam succi imprimis lympha in
acetabuli vacuum copiosissime transfundans , & in mucilaginem tophaceam vel cartilagineam excrescens , omnem elapso articulo praecludit ingressum , ceu id in puclla s. annorum hac in civitate observavimus. Extensio etiam vix in omnibus Luxationibus necessaria est , nempe i ) ubi ligamentorum relaxatio nimia , nec a. J in subluxatione 3 sed tunc demum , libi masculi ossi luxato implantari hoc versus suum principium retrahunt . Quod si vero conveniat, quam mae ture erit adornanda , antequam inflammatio supervemat , ejusque instrumenta varia sunt , quorum intuitu duplex reponendi modus ab Aucto ibus constitutur , Palestri- nur nempe , qui solis manibus sit,& Medicur ; qui iterum duplex , vel mersedius , qui habenis , scalis& foribus , aliisque utensilibus peragitur 3 vel organicus qui machinamentis diversis perficitur; de quibus videantur μῆρ. Paratur , Scur- retus, de alii, illius Galli machina
in hunc finem excogitata antela tur machinar Germanorum , qua rum icon in Actis Eruditorum L munif/n. I683. Mense Ianuario. vi dere est.
Quod si ergo lassiciens videatur extensio , qu id judicatur si luxatum os acetabulo suo e diametro opponatur, de s membrum idem fano aliquando longius a Pareat , restau ratio Mochtiosis dicta , debet fieri, quae facillime accidit , si os luxatum manibus suis ita dirigat , articuloque adaptet Chirurgus , ut musculorum tradius observet , ac extensione sensim l
xata , illud quasi sponte fila sedem ordinariam repetat . An autem bene restauratum sit membrum , dignoscitur ex iisdem si .gnis , quae ossa fracta proia coaptata testabuntur. Deligatio , quia tam topicorum applicationem , quam fasciationem ac ferularum impositionem involvit , m dicamenta in principio
Vonvenientia sunt, quae roborando dicuntur operari, uno verbo illa ,
quae sub principium fracturae etiam admovebantur r si ergo osti luxata , reposita de succi crassores interstitiis illapsi internis diaphcireticis discuss4 fuerint , externe institutis variis fotibus ex herbis maioran. Div. chamadr. flor. Om-Duc. anth. sulph. in spiritu vini maceratis tepide adhibitis , nec non spiritus vini , C. aq. regin. Hungar. Spirit. matricat . aliquo
ties illiti s sunt qui Emplastra
432쪽
naagni aestimant, seq. ergo applicari serulae imponantur , observatis illis potest: Styrac. calam. J j. mastich.
Ad impediendam inflammationem fortiter adstringentia intermi tenda sunt , sed potius tunc resolventibus , atque nervinis est agendum , verb. gr. Spir. mmriC. vii .camph. ol. lumbricor. terrae , vulpin. Peruvian. aut instituatur so-mentatio ex scord . absinth. herb. 1 lv. rorismar. n. ros balaus h. bacc. Juniper. lauri , sem. cumini dic.
qua sc. tendinosarum fibrillarum rigiditas deligati me introducta aliquomodo corrigitur , spirituumque animalium influxus restitui
Quod Fasciat lanem attinet , seri potest hac simili modo as in stactura retentiva atque expulsiva simul, seu eadem per unam fasciam, si scit. articulus ad prolapsum non adeo proclivis , seu tribus , pari
ratione ac In fractiira artuum seri soleat 1 ita tamen ut deligationis principium fiat in latere per quod os pracedit , itidem etiam fascia semper firmius constringatur 1 spleniorum vero quae iis su
ponuntur , plura sint , non tantum melioris firmationis & retentionis gratia , sed ut Iumiturarum quoque cavitates & inaequalitates repl antur , pro sestiarum commodiore injectione , horum tamen crassius de maximum illi articulo apponatur , per quem Os luxatum prodibat , ne hoc extra sedem suam adeo iacile clabatur : de ea ero si membri ratio hoc patiatur, de innaminatio non impediat circumstantiis , quas alibi indigi
Restitutos articulos quiete &emplastro nervino jubemus corroborare , optime ergo articuli luxati post repositionem collocentur , ut melius firmentur , ut non rursus elabantur, sic brachium repositum ad pectus teneatur in fascia , podes vero in situ optimo serve tur , & semper commoda ac te
pestiva fiat religatio , hinc vulgo
dicitur renovatio deIigationis ac ejusdem duratio . Quoad renovationem se sciationis . nisi circuminnantia aliqua contrarium urgeato,
scit. dolor ac fasciarum nimia comstrictio . sunt , qui ante 6. 8c settimum diem haec non solvanti sed me judice periculosum est omnia sic tecta relinquere , melius enim esset , ut Chirurgus quotidie inspiciat , numne Gangraena aliudque malum acciderit. Nuper f mianam quandam ita an deligatione reliquerat Balneator , cum Empl. tolleret, integra tibia sphacelata fuit,& matrona ad plures abiit. Durationis tempus vix specialia ter determinari potest , nisi die mus , tunc demum tollendas esse fascias , si articulus sum cienter firmatus observetur , quod in articulis minoribus , ut digito , die I4. in mediocribus brachio ac tibia circa ao. in ma)oribus vero humero , scapula ac semore , vix
intra m. contingere solet . in niam autem pro diversitate subjectorum , regionum , atatis , anni tempor in , roboris , majore , ac minore , ligamentorum tensione , Luxatione recenti & veteri magis
articulorum quoque robur mo do celerius modo tardius restituit,
tutius illi agunt , qui supradictis diebus aliquot adhuc addunt, ac demum vinculis sublatis aegrum
monent , ne membrum statim motibus vehementioribus exagitet . Dein ut rigiditatem fibrarum tendi nos arum emendare laboret per sequens aut simile linia
433쪽
Si membrum luxatum rite restitutum fuerit , ex signis sequentibus patet , si nempe in figura , magnitudine , longitudine cum parte sana correspondet, & nullus dolor amplius percipitur , ac membrum moveri potest.
Atque hie de deligatione simpli-
- ci , nunc.de composita notan-. dum , quae scit. ini lammationem , dolorem , spasmum , callum, Vulnus , fracturam aut ligamentorum laxitatem comitem habet , cum Pro varietate horum affectuum atque symptomatum curam . Luxationis . aliquo modo variare convcniat ,
quippe si dolor , tumor atque In flammatio urgeant , & quidem
statim ante repositionem , his certe ante omnia succurrendum csi , nisi arti uult luxati restitutio mox tentetur ex partium nervosarum retendinosarum fibrillarum violcntiore distensione , & irritatione , conviilsionis , spasmus , aliaque atrociora mala ,simo ipsa mors producantur . , quare Lurationes non'parvi faciendae sunt : Hi neposito membro in medio minusque doloroso situ , applicentur resolvemia cum Inflamma sene atque dolorem mitigaratia , qualia lunt spir. matricalis , aq. Regin. Hungar. spir. vita. camph. Balsam.
nervi n. aq. calv. vi v. addita semper camphora , item cataplasmata aut
solus , quibus simul admiscenda
base. sambuc. sem. lini , larin. K-bar. &c. Sin post repositionem demum symptomata praedicta ob
Iiantur , ante omnia vincula sta, tam laxentur ac recensita aP-plicentur remedia . . Si vulnus I uxationi combin tur , in maximo aeger versatur Pe
riculo , inflammationem', spasmum , imo Gangraenam & mortem saepe infert, praesertim in )un- turis ma)oribus sive membrum restituatur sive secus : Unde Chirurgi prudentiores suasu Iuppocratis ab ciusmodi Luxa torum restitutione abstinent , imo dicente Ceiaso , nec minorum articulorum repositiones absque praedictione
periculi suscipiendae sunt , ita
quidely , ut si reposito articulo infaminatio ma r ac spasmus superveniat , melius a quibusdam annotetur, si sine magna violentia hoc seri valeat, articulum ex sede sua iterum exturbare . Ante orisenia itaque in Luxatione membri majoris ratio habeatur Inflammationis atque Convulsionum metuendarum , hinc in media pariterminusque dolorosa figura membrum collocctur aut suspendatur , eidem applicando topida appropriata cum anodynis . Minores vero articuli aliquando ante inflammationem interdum illa sopitita demum restituuntur, di quidem extensione mediocri , quoniam validam non ferunt e & si restaurati fuerint , inflammationem atque convulsiones prohitantia apponan
Fraetura si Luxationi jungatur,
assemis sanu periculosissimus evadit , quaeritur ergo non immerito , Utrum huic an Iuxationi prionia manus sit applicanda . inramvis in praxi hodierna ct communis prius membrum luxatum reponi , ae postia odum demum Fracturae rationem haberi dicunt , quod ii tamen ante hujus curationem Irticulus sine peticulo ,restitui nequcac , primo Fractura , & postquam tempus generationis calli accedit, Lux
Sin callus in Iunctura ante vespost repositio hem oriatur . A quidem tophaccus, cjus curatim finistranea erit ; ceu in Virgine Limburgensi Qbservavimus , cui ter veI
434쪽
43o ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL.LIB. VI.
quater iterum ex sede sua elapsa fuit ulna , ejus restitutio semper frustra tentabatur . In molliore vero successus desideratus aliquando conis tingit . Arti lus ergo semper so-veatur vel aqu. Regm. Hungar. spir. matricat, vel decoct. ex herb. malv. absynth. bis niuv. majoran. rad. altheae , cucum asinin tace. Juniper. lauri aliisque nervinis , ex quibus cataplasma parari potest . Item Empl. de c umini, de
Thea , de cicuta , de ranis cum mirc. Cinnabari n. nostr. conducent: hic asterisco notandum est,
quod plures homines emplastra nullatenus serre possiunt , sed st,
imi inde inflammationem ac pustulas in cute nanciscuntur , quia statim ab iis tubuli obstruuntur tsunt etiam qui pinguia serre nequeunt , alii vero cum successii tolerant O eum pingv. human. rc- medium alias egregium & fingulare in contracturis.partium & luxationibus articulorum , pro consolidationis promotione . Sumtus quoque instituantur ex Gummosis mastich. succin. thure aliisque resbi ventibus de , cum alibi
ormulas tradiderimus eas repetere dct . Scutietur articuli ustionem commendat , eam omnibus aliis rem
diis anteponendo hujusque administrandi rationem tradit Armament. Chirurg.pag. I 42.
Quoniam ultimo non raro a cedriatione membris luxatis pruritus molestissimus accidit , pro illo sepiendo , religatum membrum perfundatur aut sementetur, aqua tepida communi , vel Sale Armoniac. aut marino maritata . Et
cum ubivis particularium Luxationum mentionem secerimus ea hic repetere non libet e nec L eloti nauseam , cramben biscoctam Osserendo , paria mus , &generalia haec dicta facilὰ ad O. Om specialem applicari possunt.
Chirurgicam , quae adducit , coniungit de coniunctas servat partes machinae nostrae, a quacunque causa extraordinarie separatas, schola Chirurgica resert inter alia: de Fracturam Osum , de qua , ut de de ossium Caria de Tophis sermo
Fracturis Ostim describi possunt, P ς'
quod sint ostium continui soluti ncs , a causa violenta utplurunum Fractura. externa factae.
Cis, i/ι meroessum describitur,quod DH. θ sit corroso ovium a succis acribus ostiis de corros vis proveniens. ImO Carisi. rier, nostro judicio , nihil aliud est quam ossium mortificatici seir Gangraena , fibris enim tendinos scorrosis de discissis , necessario ejusmodi mortificatio oboriri debet .
Tophi sunt tumores duri, & ta- MIerit octui renitentes, interdum dolentes. Tu in ossium medio enati', a viscidis succis ex acore vitioso ibi imp tium sibi rapiente coagulatis, exo ti. Tophi etiam appet Iantur Nodi . seu , Tuberositates seu gummata Gallica , vel aliae partes lapidosam de serro quasi renitentem duritiem anducentes . Eousmodi Tophi hinc inde corporis nostri 6 strvantur partibuς, imprimis ci ca ossa , sic legimus in Ephemia
Germ. Ann. 9. Io. quod membranae de arteriae in eiusmodi Tophos fuerint mutatae . Sic quoquae Celeberrimus Dn. Drelincuritas a
teriam/descendentem potissimili iliacam variis in locis totam in i pidem induruisse notavit . Nos impuero Dizons vidimus unum digitum de quidem medium plane in duritiem versum : se etiam G
duni Batavorum vir quidam C rio
435쪽
riosis manum lapideam monstravit. Conser Celeb/rrimi Franci Lapidicinam. Podagricis ac Lue ve-ncrea affectis Tophi hi solennes esse
q. a. Pars affecta horum affectuum sunt ossa r ut ergo ipsorum compositio di textura nouis constet, paucis in ipsorum constitutionem inquiramus - In animali corpore Plures reperiunt ar partes, quae ossium indolem participare videntur, eo quod aeque dura non sint, atque
illa, & his minus mollia sint, per quae Cartilagines indigitantur . Si-
Cui I tendines temporis tractu in Cartilagines convertuntur , ita etiam cartilagines in os in abeunt . Sierso novimus Cartilagincs nihil aliud esse quam fibrarum tendin
serum compagem , ex eo quod i terdum te ines in cartilagines mutentur, inde necessario judicare debemus, ossa tantum composita es
ex fibris tendinosis , quae postquam induratae fuerint, in cartilagineam tisque consistentiam , denique in substantiam osIeam indurescunt. Observationes, quae in foetus ossibus instituuntur , veritatem istam meridiana luce clariorem exhibent. Re ipsi permultae in illis animadvertuntur fibrae tendinose, & nomia
natim in cranio, in principio membranae solum ex fibris tenain scontextae speciem refert, cartilagineum deinceps devenit, & demum in os penitus facessit. Quibus ita pensitatis nullum superine potest dubium, quin ossa sint congeries fibrarum tendinosarum, quae ita firmius junctae ac oppositae induruerunt, ut duritiem ostis adepta luerint . Fibrae tendinosae indurantur ex facto in se temporis tractu alcalicorum volatilium in Arctu . Fibrae nerveae illarum cavitatum spiritus animales iniundunt, &.se subtilius Per poros avolat, de crassius remanet; ita ut fibrae istae sint extem-vlo alcalicis volatilibus sulphuribusque volatilibus refertae ; dum adsunt sulphura, sub cartilaginis sorma apparent, sed simul ac sulphura absumpta fuere, sive a fibrarum nutritione, sive Per poros avolando . sive sese comminuendo, Ostium faciem exhibent . Inde fit, ut nullae sint partes in corpore animaIis, ex
quibus tam copiosum sal volatile elici possit quam ex ossibus.
Denique observantur Ossa a membrana contegi, quae Periostium c gnominatur Membrana ista adeo arcte ossibus adhaeret, ut quibusdam
in Ioeis ab ipsis nequaquam avelli possit, nisi eam scindendo sive diIacerando. Cuni Illa membrana atten tius consideretur , ex triplici partium genere constare visitur, ex
multis Q. fibris tendinosis , plurimis ramis nerveis, dc aliqualibus arteriolis & venulis, ita ut omnibus rite perpensis comperiatur Poriostium nihil aliud esse , quam contextum fibrarum tendinosarum ossis, quorundam nervorum , Ac aliquorum
s. 3. Quoniam Medicus ae Chi. ζ' Tqn
rurgus curam non aggreditur , antequam cognoverit , quae curanda in i 'sint, de signis de hic agere ne sinium est.
sunt vel communia vel propria . Communia observantur , si sc. Fracturarum occasiones atque causae praecesserint, dc ager sorsan aut adstantes simul strepitum quendam perceperint r Dein causam illam dolor atque inflammatio ingens mox excipiat , postmodum si membro inaequalitas notabilis hinc introducatur , & si Ositum extremitates Promineant, aut digito vel specillo in hoc immisso ossis inaequalitas deprehendatur , ac ultimo , si membri laesi actio notabiliter vacillet. In specie vero transversalis seu
obliqua dignoscitur Fractura, si ex
contrectatione membri percipiatur strepitus, aut manu illi transversim supposita hoc incurvetur dein quando illa cum extremitatum Osisium recessu accidit, aut haec frag. menta separata deprehenduntur, aut membri notabilis observetur inmqualitas, i. e. in una hujus parte s vea, in altera tumor, postea membri motus tollitur, praesertim si ase
436쪽
se in vicem Osili recessetint , at tuam vis extremitatibus eorum al-ue sibi contiguis aliquid motus ipsi supersit , imperiectus tamen admodum hie est . Imo ultimo membrum non raro brevius redditur , quatenus recedent lum O lium partem inferiorem musculi sursum retrahunc . Aseratis difficit line dignoscitur, nisi quod post Fracturae
causam aliquando tumor atque inaequalitas in parte assecta observet ut vetur cum summo dolore . Commi,. nutionem tandem monstrat eadem membri notabili dolore combinata inaeqii .iluas ac tumor , lino aliquando particularum Ostis fracti ad digitorum contreetationem agitatio , membrique ad motum impo
tentia r quamvis & haec dissiculter quoque dignoscatur , praeter signa enumerata exactione laesa ue ut de symptomata ex suis signis audicanda
Diuvesis Cartei Ossum quoad D aenosin, si-Cariri ne ulcere sordido aut pistula raro sum. observatur Carier ossium , prout enim ulcus devorat carnosas ac fi-brosis molles partes, sic Carier du-rvores ac Oiscas. Pus quod est luit ex tali ulcere carioso , est oleo- sum , pingue, ac maximc foetidum, aliquando flavum , subviride , ut- plurinuim vero tenue est , de riui dum , de plus materiae emuit ex ta li ulcere quam ex alio, intense quoque , ceu dictum , fetet.& saepe emplastia nigro tingit colore . Ca-' ro quoque solet esse 1 pongiosa, mollis 3c funetosa , de in superficie apparet sublivida pallidaque , est saepe
instar lardi . Quamvis tale ulcuscuretum videatur sua sponte tamen iterum aperitur. Dein ex ipso deiecto Ose carioso cognosci potest , si sanguis sit niger , coagulatus , de os si inaquale de molle de quasi cavernulis multis praditum. C gnoscitur ergo c aries in osse denudato I. per autopsiam: a. ex ma- terra promanente , quae est tennis ,
olea inosa, nava de graveolens 3 3. si exulceratio vetustior iuxta H p. Sect.6. h. . si coalescentia ejus difficilior aut post coalitionem denuo rumpatur . Si caro circum
uans lpongiosa , saccida , pallida de livida observetur 3 6. si supra tu
rundas aut Emplastra macula ni-pricans apparcat , comprobante hoc per experientiam Scutietο -- mament. Tab.ῖ7. quibus.7. addunt
si specillo ininusio asperitas in OG se deprehendaturi, imo hoc ab illo pcriorari videatur . . Quorum tamen pqsicrius ua se liabet , .ut quam vi S. non observetur' , neutia quam tamen interre liceat , nullam Cariem subesse: testatur siquidem Parinus Lib. IS.. Cap. 26. Ἀπιdam Ossa cariosa ab igne ita induruisse, ut nullo specillo penetrare, neque trepano periorate illa li
Tophorum Diagnosin quod spectat, illi sunt humores duri ac tactui renitentes , aliquando dolcntes in rum. medio Ossum producti, di immediate incumbunt periostio, subinde ipsis dolorem nocturnum, ORO-copum gravistiinum inferunt, tandem partes molles Ze Ossa subjecta erodunt , ipsorum fibras tandinosas corrodunt , dilacerantque , ac sici Cariem sape inducunt , atque tu ment. Isti communiter qui Lue V nerea diu laborarunt hoc malo infici solent. In Arthriticis observa mus etiam causmodi nodos Topha-Leos raro cura bilcs. Gatonis f. 4. Autologiam horum morbo. mruin quod attinet, metreum sentcntia eli , Ossum Fracturam oboriri a re violenta externa . Causae enim I Fra sint omnia ea, quae vim habent con-'
tundendi , distorquendi , rumpendi , dividendi Sc. bractura enim ipsis est continui .in osse solutio
absque incisione , violenter extrinsecus a re rumpente , vcl contundente laeta , ut sum telum durum de ictus vehemens , tum ipsa habilitas ossis , ratione cujus alterum altero facilius distringi aut retrocedere potast , cras Ius enim madorem.praebet renisum , quam tenuis, durum, quam molle. Ratione quoque aetatis & temperamenti Ossa variare dicunt , in iniantibus. aunioribus de icemellis tenuio-
437쪽
nuiora sunt quam in viris & senibus , in humidioribus , quam in
siccis . Proinde tenuiora faciliore marte fiangi posse contendunt , etiam a re non alde dura , aut vehementi percussione , dura autem non nisi a re valida vehementiori impetu illata . Dicunt Fructuram vel simplicem vel compositam , vel compictam , vel incompletam esse , si una tantum
pars frangitur , ab ipsis dicitur incompleta .
Cariat. 6. Os sum vero Cartem deducunt Veteres ab acrimonia humorum Ossa singulariter impetente &nullis parcente. Tephorum. Tophor Galenici. dicunt Gummata , quia gummosam in se continent materiam , Tu mores hos duplices esse aiunt , sunt enim alii Thophae i alii non : Tophacei , ad mentem ipsorum , sunt ex materia lapidosa , re quasi OD sea , dein si materia cst mollis ,
tunc reserunt ad speciem atheromatis . Tumores Tophaceos utplurinitim oboriri contendunt cIrca
pedes & crura , in ligamentis scilicet aliculorum Ossibus , perio-stiis , in quibus fiunt dolorosii Dsimi tumores , aliquando in ossis
superficie . Materiam , a qua ge'neratur hic tumor , dicunt esse tenacem , pituitosam , melancholicam , imprimis crassam , ex qua
fieri Tophos haud dubitant . g. 6. Paracelsus Fracturam OL Parace si sitim non aliter contingere ait , m O .. quam ubi quis accinctus gladio super hunc decidens , illaesa vagi siμm Ff . na frangatur ensis , hoc de Osse μμ ε' pariter intelligendum vult ad pellem re carnes comparando , prout vaginae gladius , cui solum adhibendum esse remedium Iubet . Item saeptiis ait frangi Os, medullis penitus illaesis . Chirurgo notandum esse praecipit , in qualibet Ostium Fractura, dolorem omnem
casu provenientem in ruptura quae-vendum esse . Fracturis plura accidentia contingere memorat , ut sunt calores , frigora , tumores ,
cruditates , pullulae , nigri glauci
Tomvs II. ve colores , inscnsibilitas , putrefactiones , fistulae concavitates , inccndia dcc. quae quidcm ex primo casu non procedere ait , sedcx acidentibus , incuria 1 et imperitia Chirurgi causatis in lautusmodi membro Liquoces illos membrum suilentantes esse ipso inet Medicos scribit , curati enim ait Fracturas a Mumia Corporis in carne , ligamentis medullis dec. existente , cuatis in medio situm os & circumseptum est , a quibus omnibus etiam persanatur . Cartem Ostim Author a sale fie- Cari... ri multis comprobat rationibus &experimentis , ab ulceribus enim diuturnis tanquam pesssimum sympto-ma accidere solet , imprimis carne venis ac nervis crosis , Ossa tunc quoque cariosa fieri no
Tophor Author ex mellifluus Tophorsi. fieri mineralibus provenire fatuit, item ex arthritide saepissime Tophos generari , item ex lue vene Iea ac veneno Gallico . F. T- mimontius Om acidissima mimontadicens Fracturam ipsorum fieri a s ntomiti quacunque re externa violenta , de ιν - ain eo cum aliis consentit . Ossa Oss m& enses facilius frangi sub fri Fr-ctura.
goribus quam aestate memorat . Cariem vero deducit a latice cor- c tosivo ad Ossa delato eaque corrodente .
T ophos exoriri aut hor eYIstia Tm mat a mucilagine associata pulveri , mucilagines enim in spissatae & e corpore suo resolutae facile juxta eum in I hos transeunt , quos ex muci-agine de pulvere fieri conten-6. 8. mill ur vult ossiam Fraeturam hitplurimum a causa exter' rauis ομna violentiori atque insigni eorum sitim Fra substantiam discontinuante prodi- ctura. re ἔ nullo modo tamen inficias ire volens a nimiis violentioribusque artuum convulsionibus Ossa quindam frangi ac discontinuari possi-
V illisur accusat ut veram Ca- Carisi. risi causam , acido salsas & acres
438쪽
sueci alibilis Oilium nutritioni de. stinati particulas 3 quae ob molem 5e figuram evapurationi nequaquam idoneae , & ad nutritionem , Obstiam cum fibris disproportionem ineptae , Ossis substantiam corrumpunt , clus fibras spiculis suis , quae ipsarum poris defigunt
comminuentes ac discinderites, atque in minutulas Particulas conte
guntur , quando scilic t succus nutritius particulis acidis scatens atque coagulationes PatienS , coagulatus , quas in se continet Paristiculas in at gultioribus atque in ossium superficie politis deponit , evaporatis autem tenuioribus materiei istius remorantis atque aggestae particulis , residua crassior devenit, & a liquore nerveo in sub-netrate nequeunt remedia illi corrigendo .apta ι nec f cile igne sive cauterio actuali superari podit idem malum . Ossa sana vivere ait Author , in Carie vero Venerea Ossa Carie correpta pro mortuis habenda esia oontendit. Tophor seu Tuberositates Syl vius inter Luis Veneree symptomata r
fert , quς hinc inde Ossibus subeeri ostio accrcscunt , di ubique deformitatem insignem ac inequalistatem L item habent , Arinritiacis otioque solennes sunt . Cau
sim liorum Tophorum ipse dicitem materiam pituitosam valde tenacem viscidam ac coagulatam stagnantem di talem tumorem durum ac lapideum quasi producentem . Has protuberantias , pituitam viscidam pro materia agnoscere , visum evincere, dicit de stantiam sere osseam commutatur . curationem, quς perficitur per me-
Cum vero in stagnante isto humore alibili contentae essent salinae particulae . ossea ista substantia ossi supperaddita scabra fit , a salium spiculis soris prominentibus .s,IUi f. 0. iur cum aliis Auctoriam.m . bus in causa ossium Fracturarum eatis os consentit , & a causa externa quacunque eam Provenire posse non aura. dubitat .
Caraei. Cariem vero O um produci statuit ab acido spiritu nimis puro in corpore existente , quod ex prae. viis sepenuinero doloribus intolerabilibus , S a sola aciditate provenientibus liquet . Acrimonia siquidem a lixivo sale oborta , fixior , juxta ipsum , permanet in eodem loco , partemque assectam videtur urere , dum spiritus acidus variem a se correptam repetitis lancinationibus impetere aut lacerare aut perforare Iudicatur illine Cariem in Lue Venerea *pe contingentem ab accido vene- reo arctissimὰ Ossibus sese insinuante , illaque ad Internecionem Corrrumpente , deducit , dissicultatem curarionis hujus inde pendere dicit, quod venenum sese intimius insinuet ossibus , quo pedicamenta eandem putritam incIdentia sensimque dissolventia , Mercurium imprimis & olea stillatilia , ideoque sale volatili ole se pregnantia confirmat . Ab acido pingui visciditatem hanc eno mem produci statuit , hinc concurrere ait ad gummatum illorum , Tophorum ac Tuber statum generationem Acidum , aluo ideo oc Luem Veneream do
ctura non minus causam remotio- norum rem ponunt rem quandam exteris opinis aenam , duram , ictu vel casu OG causa sibus vehementitis illatam , vel a si mFr 'lapsu , dcc. Senioribus Scite Fra- ctura .cturam contingere a junt, adeo ut ipsa Ossis dispositio cause proximioris vicem hic obeat , quς ob filamenta , E quibus Ossa cum caeteris machine membris sunt composita , facilius modo uno isndi volunt , quam alio , aut oblique etiam frangi , cum easdem adhuc fibras ratineant, postquam induerunt , quas habuerunt sub forma membranarum de carti- Iaginum . Ca Ossium Carisi causam constituunt 'particulas angulares acutas , vel cum
439쪽
lis , vel cum lympha ex ductibus propriis , vel ex succo ner-veo Osiriam poros ingredientes , interstitia illorum tandem dissolvente , maxime si ulcus vel vulnus adsit , de diu aeri exponatur Ouium vero Tophis inde produci credunt, quod vel succi nutriatii , vel aliorum sucicorum partiaculae ob figurarum de magnitudinum suam convenientiam cum OL sibus , intercedente sola quiete,. iis dem fortius adhereant , vel ob viscositatem dc ramositatem. a parti-
tio , quando os in plura fiagmenta secedit . Ratione Subsecti alia est eranii , alia est costarum , alia brachii , alia tibiae
decis ac tandem ratione symptomatum , alia cum tumore , alia cum Inflammatione , vulnere ac coni
Sed ὀ diverticulo in viam , ω C V videbimus Cisinam CaViat inpium ,
quae vero nostro judicio sequenti' j. . modo contingere solet. In Tumo, im ribus quando obstructa sunt vascula quaedam , liquor obstruens culis quibusdam acutis lamellacis a ei diis & acrior factus peri ostium - in ipsis ossibus jam contentis coagulentur Ec mlpissentur , ut Ita non modo, in lapideam quandam abeant duritiem , sed Ossibus etiam
ob particulas cuspidatas. corum P .ris una inhςrentes firmius anne Ndsrasen. ctantur ranii. d. M IO.. Iria a Itorum , haeci nostrai eausi, cst sententia e Causae Fra rartim Fractara. O sum sunῖ externae ad infortunium
rum os pertinentes , ut land ictus, , casus ,sium. lapsus de occursus plaga , 5ec. Sequaecunque continuum Ollis sol. re ponunt licet observationes Dracticorum testentur, internam dispositionem illius vim non. raro augere aut juvare posse , quatenus Ossa seniorum: oo rigiditatem atque si . citatem. intensiorem stanguntur Dqua in puerorum molliora , de fle. xibilia, . Pariter Arthritici , atque de luxionibus acrioribus ac crindentibus laborantes , Fracturis magis obnoxii sunt quim alii : item qui. trequentiorem aut diuturnio. rem Mercurii inunctionem pasti sunt , quorum. exempla Marcellus
corrodit unde saepe gravissimus dolor , corrodendo enim ipsas fibras tendinosas ossium frangit , de se ipsum os invadit , idemque totum saepe usque ad intima consumit , hine Caries ostium Lue Uenerea laborantibus solennis.
est , quae acidis ac corrosivis scatent siccis . Dum hec scribimus. ire t Iobili quodam diu Lue Venerea laborante observavimus a Carie non tantum omnia faciei , sed Ze nasii Ossa cum maxilla superiore ac inferiore ita exesa fuisse , ut eximi potuerint', imo ipsius facies: cum naso tota collapsa fuit, certe horrendo affectu , & sic misere vitam finivit . Facile quoque
ossi corroduntur ac corrumpuntur , si vulnus exsangue diu exponatur aeri, ita etiam ulcus putridum de usque ad os profundum,. ob acidum acre mordens de spicula corrosiva , fibrillas tendi nosas discindere , de sc Cartem OG sis inducere potest . Sunt ut pIurimum succi circa Ossa stagnantes Donatur Histor. rab. L. F. c. I. in & aeriores facti , qui hasce fibras
Hildan. cim. 2. Observ. 66 67. . recenset.
Fracturarum differentiar quod attinet , Piactici petunt illas a tri-M J laus ist. .ab earum. rma , parte a L is,. .vi iζcta, & symptomatibus . Ratione' formae alia observatur a in εἰν , quae pertransversum, ossis fit , de Fractura κατ' vocaturi r alia Afferatis dicitur , quae secundi im lon ungitudinem illitus contingit
osse. s seu tendinosas corrodunt sao Cartein inierunt . Quod succi fibras ten linosas perfluentes Ca-riem. inducere possint, ex eo patet , quia Ossa fiditius in corpore vivente corrumpuntur , quam
in defunctorum Ossibus. Ossa enim constant ex sale volatili, dein spiritu & postmodum oleo , Ze ulti-ms.sale fixo & acido volatili, que
alix particu ς volatiles non tantum in
440쪽
mius impingat, eorum chyrum cor- articulo remotior existit , ac quae rumpit coagulatque , hinc necessa - in membro , quod duplici Osse gau-rio ejusmodi succi acc dente acido det , horum autem unum saltem forti, indurari debent, qui indu- fractum . rati & Tartaro maritati constituunt ejusmodi Tophos , qui tandem partes vicinas erodendo in ulcera abeunt. Podagricis Tophi isti so-Iennes sunt , quia abundant acido de viseido Tartaro , & imprimis eorum succus nerveus eodem
charactere imbutus ad juncturas ac membrosana ligamenta de peri- ostium perveniens , ob tenacitatem ae visciditatem stagnare cogitur , de si simul topica astringentia frigida ac repellentia loco a flecto applicentur , magis compacta redditur , quae tandem in Tophos
Prognosis f. tr. Quoad Fracturartim Osum ossium Prognosin , nulla equidem Fractura- Fractura. tum a Chirurgis per se lethalis habetur , sed per accidens duntaxat
talis interdum evadit , CX. gr. ra
tione contusionis ingentis , hincque emergentis Inflammaticinis ac Sphaceii , earum tamen alia facilius ac citius , alia dissicilius autardius curatur . Nam I.)facilius sanaretur recens , cum si ultra septimum diem ossis repositio pro . trahitur , extremitates hujus facili marte callum contrahant , hinc ad coalitionem ineptae reddantur, aut os corrumpatur c a. faciluis curatur , quae in osse minore , v. gr. digiti , quam in majore , videlicet femoris r quae a causa externa sola , quam quae internam dispositionem con junctam habet: sq. θ quae sine aliis morbis ac symptomatibus : s. 2 quae in Subjecto juvenili ac puerili: 6. . quae in corpore puro & sano , quam in cachectico et c7. quae membrum
tale occupat , in quo restauratio ae deligatio commode fieri valeat, ita ut v. gr. Fnictura humeri, brachii , tibiae , &c. selicius sanen
tur , quam semoris , vertebrarum
dorsi , dcc. Longitudinalis faciliori marte sanatur , quam transversa
seu comminutione facta, illa etiam ficili ius curatur , quae a runctura&Tombur II. Vis sium dissicillime cura' Cariὸio tur , imo si ulcera ipsam produ- sium . xerint, tunc res est periculi plena,
nam acres succi incarnationem im .pediunt , sicut autem cuncta cum
ossis Carie ulcera non adeo facile consolidantur , hinc inter maligna numerantur ι ita majores dis ficultates pariunt illa , ubi juncturae atque capita Ossium , quam ubi media corum pars corruptione hac laborant , utpote quibus remedia Cariosum separantia non commode applicare licet . inae Luem Uenerem comitatur , dissicillime quoque curatur , sed aegros usque ad mortem insequitur , ceu plurs novimus exempla . Plures Cariem absque igne nunquam curari posse
asserunt . Tophorum Pro nosin quod con- Topho- cernit, illi facile in ulcera ac Ca- rum .riem ossium transeunt, hinc dissicillimi sunt curatu ; Arthriticos ac Venerea Lue laborantes usque ad mortem Tophi comitari solcnt , de vix curabiles cxistunt , hinc eos
i. ia. Pespecta jam Prognops , re- - .stat ut his in affecti bus OL si uni attingamus , qua neglecta aliquando in iis curandis frustra Iaboramus , ceu id experientia quotidiana abunde testatur . Eligatur ergo aer lcmperatus , imprimis vitetur aer nitrosus , ac frigidus , qui quocunque modo a Fractura , Carie & Tophis arcendus est, hic enim solus ita Ossium poros destruere potest , ut Gangrae
nae aeque carnosarum Partium ac DR
searum laxentur fores Victus sit tenuis , dulcis ac boni lacteique succi , ut chylus ac sanguis laudabilis generetur, alimenta condiantur macere , N. M. Croco , cinamomo , additis herbis aromaticis: vitentur acida , salina , de indu rata , nimis muriata , fixa , viseida , aci glutinosa . Potus si ve Icalidus thea vel Caphea, vel salviae