장음표시 사용
521쪽
De vulgata Biblior um Ieditione so rvei b. a. proposito sebigaudio, cum tamen iuxta radices Grae eos legendum velit: pro proposito sibi gaudio , αντη προκε emπω ut legunt chrysostomus, Theodoritus, Theophyladius , Oecumenius . Sic Roman. H. inuestigabiles dieantur
ω a Domini pro inuestigabiles . Ante Sixti veris eorrectionem 'niliter legebatur. Hebr. I.verb. I I. interpretabilis pat nunc interpretabilis, Gracλ rv λωπος. Et Psalm.II 8. nunc temporis etiam legirur et praueni in maturitate , pro contrario vocabulo , rn immaturitate , id est in tempore nondum opportuno . Addit praeterea , sanctum Hieronymum ad locum Isaia 41. Educet in veritate iudicium , Obseruare hune loeum mutilate legi apud Matthaeum capit. I a. omissis illis, non erit tristis, neque turbulentus, donec ponat in terra iudicium . Idque Scriptoris errore contigisse, qua hane vocem ciuietum repetitam in illo Isaiae loco non aduertit a ideoque semel tantum per inaduertentiam posuit, omissis verab/s intermediis. Quam obseruationem idem repetit Hieronymus ad . lasiam , q. a. 'Deinde prosequitur Sanctius adiungens, Matth. r.
fecunda Genealogiae christi tessera eade fuisse omis,s non ab
Euangelista, sed a parum cauto exscriptore , tres istos Ocbosiam, Ioas, Amasiam, ob vicinitatem, similitudinem nominum Oebosia, ct Osia, ut incoi sustoscripserit aliquis antiquarius Ioram genuit Osiam ro Ioram genuit Ochosiam:quod ρrocliue erat,quia prater reliquam eonformitatem,habent haedus uomIna eamdem litteram inιtialem, nec di ferunt nisi νna
. Similiter probare, & persuadere nititur Sanctius, Intertιa tesseradecade scriptum fuisse a Matthaeo: Iosias genuit Ieconiam, oe post transmigrationem Babylonis, Ieconias genuit Iechoniam , eo qu)d Ioacin filius Io me fuerit etiam den
minatus Ieconias, ut volunt Hieronymus in hunc Matthaei locum quem idem sanctissimus Doctor asserit ab inscriptoribu dορrauarum o Et S. Ambrosius lib. . in Lucana ad sinem. Et S. Epiphanius in haeres. Epicuraeorum ad finem . q*i depravationem quoque ab exscriptore bie factam obser/tis
522쪽
soa titia conciliorum 'Hos sequuntur quoad testimonium eiusdem praetensae deprauationis praeter Sanctium, Tostatus Abulensis ,
Ian senius Gandauensis,Mariana in c. I. Matth. Garetia GalerZa l. 8 c. a. dissicultates porro , quae opponi circa nominum numeros tessaredecadas singulas constituentes, Sanctius abunde conatur explanare.
Cornelius Iansenius Sandauensis Episcopus in epist. ad Cardinalem Granuellanum, quam editis a se in E clesiastieum commentarijs praefixit, meminit quidem huius Trid. decreti: quia tamen aliam esse, quam quae a vulgo existimatur,titius decreti mentem, & scopum intelligebat, sie ibidem de Ecclesiastici libro loquitur. Hie liber pra eateris Seriptura ιιbris , ct infelicius apud nos versus est. σ eorruptismus est iu plerisque locis . Deinde identidem per uniuersum commentari, sui opus passim pronunciat, & ostendit , Translationem istam qualem nunc habemus vitiatam , ct corruptam esse pluribus locis adhinguia capita libri, neque Latinum dantaxat,sed ipsum etiam
dentino Conc. Summo iubente Pontifice interfuit, &Ioannes Gagnaeus comment.ad Acb Apost. cap. 27. v. s. ambo scribunt eo loco per errorem irrepsisse Lystram Lycia in Latinis vulgatis, eum scribendum velivi Myram Lyeia, sicut habent Graci codices, ct legerunt Cb sostomus,alijque Geaei Patres; cum sit certum M ram esse in Lycia ; Ly iram autem hie ipse liber Actuum cap. 14. collocet tu Prouincia Lycaonia. Istam Salmeronis,& Gagneti sententiam refert Lorinus Ioannes Maldonatus eiusdem Scriptor Societatis Comment in Matth. I. ver. II. Ait hunc versiculum esse Seriptorum vitio deprauatum, ct sic legendum esse: Iosias autem genuit Ioaeim . ct fratres eιus, Deinde versum I a. similiter ipsius iudicio deprauatum , sec esse legendum . Ioein autem genuit Iechoniam. Idemque Maldonatus Matth. 27. verb.9. docet. nomen Ieremia xquod ιbi legitur fuisse ab
523쪽
De vulgata Bibliorum editisne soraliquo indocto margini appositum,deinde ab altero aeque impe-
νι lo translatum tu Ipsum textum , eum tamen memorata ibi
propbetia non sit Ieremia, sed Zaccharia. Illam circa hunc locum sententiam Maldonatus communem habet cum S. Hieronymo, & Cornelio Ian senio Gandauensi ad hunc ipsum locum, ut taceam Lyranum, Hugonem Cardinalem, Dionysium Carthusianum, qui fuerunt in eadem sententia ante Synodum Tridentinam . Iacobus Tirinus Soc. Iesu I. Paralip. cap. q. verb. 22.
Haud satis probat istas versiones, s ui starefeeit solem,σviros mendacis , ct securum, ct incendentem, cum simi nominum propriorum Is m, oe costis, Ioas . Quin etiam adiungit, voeem Iolis,qua legitur in omnibus, vulgatis etiam ultimis correctis Biblijs,fuisse olim bie insertam a sciolo, deductamque ex Iudaeorum anilibus fatalis . Idemque Tirmus, uec non ex eadem Societate alij duo Iacobus Salianus ad anu. 3I3 .num. ac seqq. atque Dionysius Petauius
ration.temporum, p. a. c. D. Caietanus pariter in a. Paralipom.& Torniellus in annal .unanimiter omnes scribunt, in lib. 2. Paralip. cap. aa. verti a. mendosὸ legi tam in Hebrais, quam in Latinis voluminibus, quadraginta duos annos pro duobus, viginti.sicut habetur .Reg. 8. 16 Cornelius a Lapide commentar. ad a. Paralip. ar. Aperιὸ vir mat ιbi esse mendum numericum, o contrarias rationes solidὸ
refellit . Addit idem virmari a Bellarmiso in manuscripta concordia annorum Israel , o Iuda. quam penes se habet Deinde sic ait: plura in editione vulgata . Romanis correcta sunt, plura corrigi possent, ut ipsi eorrectores in praefatione
fatentur . Sic multι demunt cainam 4 serie generationum iugenealogia christι, eum tamen eum constanter habeant omnia Graeca, Latina, Syra, Arabica exemplaria . Lucae 3. 36. Hauctenus Cornelius a Lapide. Aloysius Lipomanus Veronat Episcopus,& Andreas Masius intricati ambo perplexis difficultatibus conciliandi cum narratione Moysis ea, quae perhibet S. Stephanus de vocationet,& migratione Abrahami,nodum
524쪽
so4 2 stitia conelliorum istum Gordium exscindere, quam soIuere satius duxerunt. 3c scripserunt, antiquarios nonnulla exscribendo curae 7. sive per incurιam , sive per ιmperitam audaciam vitur Ie: Non tamen desunt rationes conciliandi loca in speciem contraria, quas alij expositores excogitarunt. Caesar Barcimus Card. de Ecclesia optime meritus . rationibus aliquot Chronologicis adductus allerit ad Christi annum 39.Subesse mendum in omnibus Pauli exemplarabus a. Tιm. q. v. 2O. Trophimum autem relIquι Infirmum Mileti, cum autumet Melita legι oportere.
Prae omnibus Bibliorum editionibus prςcipuam ce
te laudem, ac venerationem meretur Latina vulgata a
sincerioribus & eruditioribus ingenijs, cq teris omnibus translationibus praelata , quamque uniuersa Ecclesia reliquis omnibus post habitis complexa eit nec minus tamen supra censiti grauissimi,& Catholici Doctores. alijq;quorum commemoratione supersedeo , ipsique illi qui Sixti , & Clementis iustu vulgatam editionem exactius quam an se a correxerunt,hoc de ipsa in prin-tione,quam Bibli)s praefixerunt, testati sunt, 'Un posse
obfirmari, quod sit numeris omnibus absoluta , atque m his non pauca relict.ι - ye qua mutanda videliantur. Nimirum quia menda nonnulla sic ab antiquo irrepserant , ut nulla suppeterent exemplaria his mendis vacua. At vero sapientis veterum librorum,& maxime sacrorum correctoris est, nihil ex propria mente innovare, sed cuncta ad fidem optimorum , & vetustissimorum exemplariuexigere, qua utumuis videri possit alteratus ab antiquis non quidem auctoribus, seu ex scriptoribus locus.1d vero non solum in vulgata editione damnum contingere potuit, sed in ipsis Hebraicis, Graeciso ueexemplaribus re ipsa ita contigisse certum est: ut nullum huiusmodi exemplar immune prorsus reperiri possit psaq; Ecclesia sancta in omni saeculorum decursu, vix ac ne vix quidem Biblijs Hebraicis, aut Graecis, aut Latinis potita sit,quae omni ex parte illibata,& ex par
525쪽
De vultata stibliorum editione purgata essent. Exempli causa in multiplicibus verstatiuSC. II. Iosue. videbant adhibiti tum a Sixto tum a Clemente correctores perspecta rei veritate. Legendum esse ρotius urbs,qudm urbes refugis: Tum quia ex multiplicibus illic nominatis urbibus Leviticis solae illae, quae primo loco in ijs versibus nominantur, pertinebant ad refugium, seu asylum, reliquae non pertinebant: tum quia ipsa tam Hebrari,quam Graeci Codices Archetypi, urbem nti mero singulari exprimebant Hebraei quidem
σιτηειου. Nec dubitabant emendatores, quin Latinus interpres transtuli Mi in singulari urbem: facile quoque animaduertebant sciolum quempiam, & audaculum Vulgatae editionis, siue transcriptorem , siue correctorem , videndo non unicam, seu plures designari simul Ciuitates, inepte autumasse non urbem scribendum, sed Vrbes. Quia tamen ista deprauatio ab altissime dudum petitis saeculis inuecta fuerat , nec ultu in hac in partGillibatum exemplar occurrebat, maluerunt modesti ,& Religiosi emendatores rem, uti erat relinquere intactam , quam contra omnium veterum Latinorum
exemplarium fidem aliquid ex mente propria commutare. Atque ita multa ot ipsi protestantusquae ma tanda videbantur, consulto immutata reliquisse. Hebraea vero Biblia non esse iamdudum a mendis vacua perspicies . si conferas cum Graeca Septuaginta interpretum editione: cui tantum de tu iste ipsum Christum Dominum eiusque Apostolos , M. Euangelistas
constat, ut quando ex veteri Testamento testimonia Proferunt,non aliter ea enuncient, quam ilixta Septuaginta interpretum editionem, etiam ubi maxime vide
tur ab Hebraico textu uiscrepare. Constat vero TO. interpretes aliquot saeculis Christo anteriores a Principe Sacerdotum te lectos florente Iud forum Republica,instructos fuisse quam emendatissirrio veteris Testamen
ii Hebraico exemplari : nec minus liquido constat ipsos aliter in Hebratis voluminibus legisse , quam nuus
526쪽
temporis, atque ab annis iacio. legi soleat, ut perspicuo ostendunt in editis a se in Psalmos commentarijs Pata lus Burgensis.Genebrardus, Lorinus,Bellarminus. Faia teri ergo necesse est Hebraeorum codices, quales habemus deprauationem dudum contraxisse. Quae deprauatio poli reprobationem Iudaismi multis ex causis
ortum duxit ut sileam exscriptorum incuriam, insci. tiam,malam Ἱdem,quam etiam Iud sis improperat Iustinus Martyr , circa Scripturas in Dialogo cum Tria phoce Iudaeo tum ex plurium Hebraicarum i itterarusimilitudine: ynde factum ivt alis pro alijs facile substitutae fuerint,tiim ex vocalium apud Hebraeos defectu, quarum loco alia pro ali)s vocalia puncta obtruserunt Rabbini Iudaeorum, poli Christianae Religionis exor, tum istiusmodi punctorum inuentores; tum demum ex interpunctionum periodo, & incisa diuidentium . collocatione diuersa, qua sensus sententiarum, & ver
borum quam saepissime immutatur, & plane diuersus reperitur inter hodierna Hebraica Biblia , & Septuaginta interpretes. Haec passim demonstrat in Psalmis
Genebrardus,& ab hoc mutuatus Bellarminus. Quod vero attinet ad Grecam To.translatorum edi.
tionem,qui ab ipsis Apostolorum temporibus omnem in Ecclesia obtinuerat authoritatem , in oriente quidem ad hunc usqὲ diem,in occidente autem per annos quingentos, ubi Romana Ecclesia, ceteraeque tum oc cidus, tum Africans non alijs utebantur Latinis Bibli)s, quam derivatis,& traductis ex fonte translationisGrrct a To. editae. Dubitari tamen non potest quin editio 7 . fuerit multis locis vitiata , & corrupta iam inde a prioribus Ecclesiae saeculis, ut conqueritur Origenes ad caput Ierem .i 7. Fieri ergo no potuit,quin Latina antiquiora Biblia; quibus solis uniuersa Ecclesia Latinata, utebatur,eosdem pariter desectus contraxerint . Ipse sane Origenes quam optime potuit Septuaginta expurgauit, quae tamen diligentia eius minime suffecit, quam
527쪽
De mulata Bibiorum editione. sorquandoquidem sanctus Martyr Lucianus, & Esychius nouas post origenem addidere correctiones editionis Septuaginta: sed inter se ita diuersas, ut fidem faci ac Hieronymus Orientalium Ecclesiarum partem viam Luciani editione fuisse; at in altera parte praeualuisse editionem Esychij. Quae tamen non obstiterunt, quin
Graecae utriusque editiones multis nquis,& maculis a Dpersae sint,ut passim S. Hieronymus expostulat. Quod autem ad Latinarum Ecclesiarum Latina Biblia 1 pectat,quibus il Iae per annos quingentos vis sunt, sic de illis testatur Hieron. praefat. in Iosue: .suurat
nos tot sunt exemplaria quot codices, cum vnusquisque pro arbitrio suo , vel addiderit, vel subtraxerit, quod eι Usum est . Hieronymo suffragatur August. l. a. de doctr. Chr.c. II. Hisce verbis: Pr Scripturas verterunt Latini numeνari nul lo modo possunt , ut enim cuique primis fidei temporibus iumanus venit codex Gracus , re qui aliquantulum facultatis
utriusque lingua sibimet habere videbatur, ausus est interρre. tari . Ita August. Et sane ut fuissent illae versiones alioqui sincerq,illas tamen labes necessario contrahebant,quq temporii iniuria codices ipsos Grqcos unde translatae erant deformauerant . Sola vero vulgata editio cuius authorem Hieronymum eruditiores credunt, ex
Hebraicis Mntibus haulta est. Sed ipsa quoque ut in
omnibus rebus , quae priuatorum hominum manibus passim, & longo annorum decursu tractantur necesse est,euenire naeuorum,& deprauationum haud paucas
iniurias pertulit ab exscribetibus antiquarijs, & corre .ctoribus imperitis. Quare multis praeconijs laudanda est Sixti, & Clementis Pontificum pia sollicitudo, qua factu ira est, ut delacatioribus nunc Biblijs fruamur de tersis innumeris, quibus & ante,& post Conc.Trid. scatebant maculis. Certe numquam permisit, aut permis. sura est diuina prouidentia, ut Biblia sacra quibus publice Catholica Ecclesia utitur eiusmodi erroribus Ἀ-
dentur, qui diuinae fidei, morumque sanctitati directe,
528쪽
3o8 Notitia conciliorum& manifeste aduersentur. Huc enim collimat Christi in
suam Ecclesiam regimen,& directio. Quamvis olim Curiae Regni Franciae consulente, &instigante Carolo Molinaeo Parisiensi aduocato , qui suum etiam qualecumque Consilium Typis edi curauit,huius Synodi Tridentinae receptioni, praeterquam in decretis solis, quae de fide sunt, oblitterint: singuli tamen Episcopi intra proprias Dioeces es recipi, & Obseruari curaverunt huius Coiicilia Canones, quotquot etiam circa Ecclesiae ordinem , & disciplinam constituerat. Quo factum est ut iam inde ab integro sarculo , graduum consanguiuitatis, & assinitatis tam spiritualis, quam carnalis restrictio,quoad legitima connubia, anni etiam ad pro sessionem validam requisiti, annus quoque probationis, forma reclamandi a facta dudum pro sessione. aetas quoque ad singulos ordines requisita, formar prouisionum beneficialium , declarationes potestatis ordinariorum in multis rebus, & personis ,
maxime vero circa casus occultos, quorum Olim ab χ-i trito, aut dispensatio Papae reseruabatur, aliaque eiu
modi qtiam plurima vigorem. nemine opponente , in Gallia habuerunt iam inde ab ipso Pi3 IV. Pontificatu . Etiamsi Canones hisce Tridentinis anteriore S , atque olim in regno Galliae vigentes diuersa omnino statui Dsent, ut facile compertum fiet praedictos Canones percurrenti,& confere uti cum antiquioribus itaribus, quae in ipsis & cum ipsis exacte contulimus, quae abrogata r& mutata videmus in hoc regno a tempore Tridentini Concilij: quod est argumentum euidens ,receptarumna Gallijs Tridentinarum sanctionum. Ad postremum anno Christi i6I3. Lutetiae in Generali conuentu Gallicani Cleri sub regno Ludovici XIII. de nouo receptum fuit communi decreto Concilium istud , ut ex generalibus actis constat Gallicani Cleri , & scribit insu is Annalibus Petrus a Sancto Romualdo Ordinis Fu heu simn Monichus.
529쪽
Huius operis , ordine Alphabetico
In quo numerus Paginam, Materiam indicat Bbates, ut ab Episcopis corrigantur,eisque subsint. pag. 273 Abbates Sacerdotes , & benedicti suis
possunt Monachis tonsuram , & minoia res ordines conferre. Λbsolutionis formula Graeca, & approbata personam ab Oluentis nullatenus con notat.
Absolutio quatenus impendenda et,qui obmutuit, aut delirat. I83.229 Abstinentiae ciborum, & prohibitionis nuptiarum Ecclesiastica praescripta . quam procul a Manichaeo rum,& Eustathianorum deliri)s distent. soΑracij Constantinopolis Episcopi fraude pro Eutychiana haeresi . 289. 32O.3II Acacius Caesaraeae Palestinae Episcopus,Arianorum ab . solutorum coryphaeus Coni tantio gratissimus. Iso. Idem author fuit Anomaeorum. 13 2
530쪽
Index Rerum. Aeephalorum origo. . .Hd Altare communicare solis licebat Altaris ministris. Issa,Era Hispanica. 28s sitas ad profitendam religionem Sequisita. aqq Etas in Episcopis, in Archidiaconis,& in Beneficiarijs habentibus animarum curam requisita . ΑΟ δmnitatis ex illicita coniunctione impedimentum D mitatur in secundo gradu. 497 Africae pars quae Romano subdebatur Imperio, deducta AEgy pto, Lybia, & Pentapoli , sex amplissimas Prouincias amplectebatur. ITIAgaparum usus antiquissimus , sed postea ex abusu in.
terdictus. ' . . AqAgnorum cereorum Christum repraesentantium pius,&Mtiquus usus. 34a
Agrippinus Carthaginis Episcopus. 9Α'κροασις secundus Poenitentium ordo . . 47
Alexander Alexandris Episcopus Ario se opponit . asiniae ex utroque Ecclesiae lat8re ductae. 248 Alexander Papa III. Fridericum Aenobarbum Imperatorem veniam petentem Venetijs absoluit. 4os Alexander Constantinop. Episc. Arianae se haeresi op. ponit, quam in Concilio Nicamo damnat, & Arij in suam Ecclesiam ingressui obsittit. 8o Alexandrini Patriarchae ditio in Prouincijs tribus. Is Alienatio rerum Ecclesiae, quas requirat solemnitates.
Ambitus dignitatum damnabilis. qΛmbori seu suggestum quid sit in Ecclesia. 248.1 9 Ambrosius Ecclesiae doctor Arelatet natus,& educarus. Amuleta scilicet magica) prohibita,vel superstitiosa . 1 3 Anatolij fraus in Chalcedonensi Synodo pro Conliantinopolitanae sedis indebita praee minentia . Ist