장음표시 사용
21쪽
Excellenti O ct infri senio Princi' oe domino meo si in ulari, Humfrido filio, fratri, o Regum
patruo, Duci Glocestr1e, tomiti Pembrochae, Crmagno Camerario Anglie, Minimim orator tum
Nicholaus Upton , Eccletiarum Cathedralium Sar. welli e Canonicus salutem longevam cum
omni pro eritate pol bib oe felici.
ET Quia de pertinentibus ad ossicium militare prout in diversis actibus bellicis in Francia Sc alibi asseris diversa me vidisse, M visa in libellum redigi, tuoq. desiderio postulas exhiberi Adquievissem l1bentius, si scirem quod dictum libellum esses quasi furtivum aliquod habiturus, quia in lucem prodire proprie imperfectionis conscientia non presumit. 3 Timeo enim si publicis exponatur aspectibus,ne lectorem JeJune macies orationis offendat, michique ad Jactanciam reputetur Caicio, quam tamen non fastus ostentationis elicuit, sed 1nstancia tue caritatis extorsit. Mallem siquidem predicta, sicut asseris per me visa, Oblivioni tradere, M paucula scripta mea tenebris dampnasse perhennibus quam ridendi materiam prestitisse, que eo securius aliena subsannat, quia sua simili periculo non exponit Non en1m ceteri me Veimea tuis Oculis intuentur, a quo si quid in me bonum est, magnificatur attentius,m inperfect1om venia facil1s mdul fretur. Animi si quidem illorum quos odii sibi vel invidie vendicavit assiectio, sicut benignitatem indulgencie nesc1unt sic rationis judicium non attingunt. 3 Ego itaq, precepto & voluntati tue deesse non audeo, ne forte veIecundiam negligentiam putes. Quapropter summo studio
materias quas potui congregavi,quarum aliqua licet crucla a Dud me exemplaria remanserunt. Ea vero que novissime
per me visa I scripta sunt, adhuc quendam trahunt presenti senectute defectum,quia provectior Ctas memoria 'am segniori torpescit. Et varie occupationes necessaria i 'acia
studiis non indulgent, verumptamen si quandoq; me Vel
22쪽
reverentia tue excellendie, vel quantitas negocii, aut qua udoq; qualitas pertrahit ad scribendum, omnia mihi cum dissicultate proveniunt, cum Sc cbeciorem senectus me reddar insolencia tradiorem. 3 Mitto itaque quod postulanti negare non audeo,scias'; non exhiberi judici, sed domino propicio apud quem gratia pocius patrocinatur ad veniam, quam eXactior pericia reducat ad formam. In presentiam itaq; tuam procedat meus rudis iste libellus, qui ex quatuor consistit partibus ordinatus. In prima namq: parte tractatur de milicia & nobilitate. 3 14 secunda vero de bellis I actibus excercitus in eisdem. 3 Tertia autem pars ponit nobilitatem colorum in armis depictorum. 3 Et in quarta ponuntur regule, per quas colores Armorum& ipsa Arma clarissime disceruntur. em quidem libellum ab inicio sic bapti Zo,volens quod imposterum vocetur Libellus de militari licio.
Incipit primum capitulum prime partis hujus libelli deon Scio militari.
FAmosissimus ille Pater Legum L Doctor eximius, dominus Bartholus de Saxo Ferrato in lege prima C. de dignitatibus h. xii. nobilitatem sic demnit. Nobilitas es qualitas idata per principatum tenentem, qua quis ultra honestis personas plebeas acceptus sereditur. Et primo probat quod nobilitas est qualitas, quia potest adesse Scabesie
preter subjecti corruptionem, ut clare probatur in muli Cre plebea, que nubit viro nobili; statim enim efficitur ipsa nobilis, ut C. de dignitate i. Mulieres L. xli. Sc F. desenatoribus i. femine. k Sed nunquid illa dignitas, que adest, potest abesse λ certe sic, ut in muliere nobili patetque nubit plebeo, Se in eo qui propter delictum perdit diguitatem, ut C. de dignitatibus i quotiens ct l. Ddices. Et optime per Doctores in L nupte F. de Senatoribus. Et sic est possibile quod pro aliqua parte temporis quis sit nobilis, Sc alia parte temporis sit ignobilis, econtra sic potest idem homo uno loco esse nobilis, Sc alio loco innobi-
23쪽
lis, ut patet de nobilibus regni Anglie captis in Regno Francie, quia quamdiu sunt in manibus hostium, sunt eorum servi D captivi, ut Instit. de Dre naturali gentium ci k yus autem gentium ct in l. hostes F. de merbsigni ie. D tamen in Anglia remanent liberi & nobiles ut prius. Dicitur insuper in delfinitione. Illata, quia malus potest habere dignitatem, set non a seipso ; set oportet quod ei per alium Conseratur, quia propria autoritate sumens eam incidit in legem Juliam maje satis, ut F. adle. l. m. . l. Famos circa sue n. Extr. de Re. Iur. c. I. h. 6. per dominum Q. in k idem patet insendo I k in quocunque. 3 Dicitur eciam illata, quia in alium transfertur CX mera gracia concedentis, non ex aliqua necessitate, compellente ratione alicujus meriti, ut in Arethevt. ut judices sine quoquosu ffragio k Itaque. Fateor tamen quod potiunt precedere
alique cause, que ex Congruo impellunt concedentem ad concedendum, non tamen de necessitate. Et iste cause
poliunt esse triplicis generis. β Primo virtutes & actus virtuosi, ut C. de satuis di imaginibus i. ct Oirtutum ; sic propter adius virtuosos dantur dignitates, F. de orig. Jur. l. a. in penultima se ultima columpnis. β Secundo vicia seu actus viciosi aliquando dant causam concedendi nobilitarem, ut F. de orto. Jur. l. 2. k postea cum Apius Claudius, ubi propter furtum Enei s Fla ius consecutus est nobilitata tem & dignitatem ; sed ubi dixi, quod propter vicia aliquando conceduntur dignitates, est verum civiliter loqvcndo : fateor tamen quod preserens indignum digno,
peccat, ut notat Sanctius Thomas a. a. q. 6 . ubi tractat, utrum acceptio personarum iit peccatum. k Item iuratquedam cause, nec viciose nec virtuose principaliter, propter quas aliquando conceduntur nobilitates: ut progenies, propter quam Princeps, vel lex aliquando concedit nobilitatem, ut C. de dignitatibus i. i. Sic I matrimonium, quia mulier nobilitatur propter virum sine aliqua e)us virtute. Ut C. de dignitatibus i. mulieres. Se mater
aliquando nobilitatur per filium, ut F. de senator. l. prima. ubi tamen varie doctores tangunt istam materiam. Ex quibus sequitur, quod dignitas L nobilitas cadunt in ignorantem aliquando, ut patet, quia ut est dictum, nobi-
24쪽
litas consistit in acceptatione ejus qui dignitatem consert; unde sicut dilectio mea in qua accepto riesum, potest Cadere in eum ignorantem, ita & nobilitas, ut arguitur in puero nato ex nobili, qui statim est nobilis, licet ni clii lintelligat, ut patet in Authent. de defensore cimitat. si is tem. coli. ῖ. ct C. Lyur. o. Judicum l. primatorum. EX quo sequitur, non est in intellectu nec voluntate ejus qui nobilitatur, quia cadit in ignorantem , quia circa illud quod ignorat, nullam habet voluntate, ut notatur C. de ac quirendpos . l. i. nec in persona seu corpore sensitivo constat, set solum in acceptatione nobilitatis, qui dignitatem &nobilitatem conseri, terminatur, non autem in persona
ejus qui nobilitatur ; sicut visio in re visa, allectio in re affectata vel dilecta. Et sic quantum ad dilectionem illam Crit nova qualitas in persona nobilitata, & solum dicitur nobilis respectu nobilitantis. Fateor tamen, quod statim postquam sciverit, imprimatur in eum qualitas. k Et hec videtur velle Glo. in l. prioatorum C. de Jurisdic. o. 'udio. que dicit quos latim habet dignitatem. 4 Ex predictis arguitur, quod talis nobilitas potest alicui in puncto mortis
conserri, quia ruit in ignorantem & consistit in acceptati one alterius, sicut in legatis que adquirantur ignoranti, ut in I. cum pr. cum fundo F. de legatis a. cum couc. 9 P. de Liatu bona. l. a recusa de condio. demonstrationibus i. a.& sic patet quod in puncto mortis quis potest eici nobilis: sic infans & pupillus postunt cilici milites, ut C. de
muneribus ct on. non conti. inter patrem ultima D. x. k Ex predictis tunc queritur in casu Rex Francle aliquem burgensem vel ejus filium, propter scientiam, fortitudinem , vel aliam causam nobilitat; nunquid facit ipsum statim generosum λ videtur quod sic nam factum Principis est latissime interpretandum, ut F. de conjstituo. Pris cipum l. f. Igitur si Princeps aliquem nobilitet, ipsie confert eidem omnia dependendia a dicta nobilitate. F. de reo. Jur. l. acces brium so. Aut Princeps confert alicui beneficium quod tangit jus concedentis, ut in Casu nostro, aut Confert beneficium quod tangit jus alterius, aut ju, natui C. In primo casu illud beneficium est latissime interpretandum, sic hec nobilitas est magna, quia datur per Princi
25쪽
pem. Sed ex hac nobilitatione non consequitur quis generositate; quia generositas descendit ex jure nature, & est in sanguine, ubi requiritur de necessitate, ii iste est generosus igitur trita viis e)us fuit generosus.De ista solutione est dominus Barth. in I. benesciunt f. de confituo. Principum. Fateor tamen quod at nepos istus sic per principem nobilitati erit generosus, si dici a nobilitas non tuerit amisia in mediis perionis, ut stipra dic iam cst ; quia sanguis non purgatur Usque ad quartum, ut plenissime declaratur per Dominum Larth. in l. i. C. de dignitatibus h. I a. ia dicam plus de ista materia in sequentibus. k Dixi ultra in deffinitione nobilitatis, per principatum tenentem, quia ille, qui tenet principatum, potest concedere nobilitatem, ut F. de appellationibus i. s constat D, EX tr de electione cap. a. Item quod dico principatum tenentem, intelligo generaliter, ii ve stille, qui cum tenuerit principatum, ut deus, qui istas nobilitates & dignitates temporales instituit, ut habetur in primo I secundo libris Regum, sive de Principe universali mundanorum, sive de Principe Romanorum, CUJUS sunt omnia, ut in l. bene a Zenone C. de quadri prescript &int. de precario F ad legem Lod. de Jac. de quo sine dubio constat per suas leges, quod nobilitatem consert. tive sit alius Princeps in serior, ut Rex Anglie, Francie, Hungarie,
Dux Marchio vel Comes qui habent auctoritat Cin concedendi nobilitatem x condendi legem, ut F. de muneribus 2 on. l. i. in principio quia per legem conceditur nobilitas. Sed civitatibus Princeps concedit, quod possint leges condere sibi ipsis, ut in L omnes populi F. de Justic Jur. g. cto. Et sic non existentes milites possunt nichilominus milites facere L creare.
26쪽
Non existentes milites aliquando milites faciunt iacreant, quales sunt Papa L magni Barones non milites. Sed ille miles, qui creatur per Dominum Papam, debet degradari fi militaverit contra ecclesiam, ut in I. 1. C. de obsequiis, in necessitate scutiferi I sacerdotes, qui tamen sunt milites inermis milicie, ut notatur C. de equesribus dignit. I. I. Sed certe scias, quod tales qui fiunt milites, non a militibus creantur, vel neces tale vel consuetudine que habet vim legis, ut F. de legibus i. do quibus. ubi ista materia tractatur per Doctores, & specialiter per dominum Barth. in fine cujusdam repetitionis quam facit in dicta l. de quibus. Necessiate, ut forte aliquis volens esse miles apud Sanctum Sepulcrum domini nostri Ihesu Christi non reperiens ibi aliquem militem, potest sacerdote ni requirere, ut ipse in ordinet ut est multociens visum ; quod verum est tam de necessitate, quam de consuetudine, ut in dict. l. de quibus per doctores. β Et, ut dictum est, si sacerdos ibi non fuerit, potest ille ordinandus requirere aliquem scutiferum valentem, ut ipsum or-dinet. Multi tamen dicunt, quod requiritur quod talis scuti fer ordinans sit in actibus bellicis & armis antea notabiliter approbatus tunc sussicit. k Ex quibus Jam insurgit questio, Nunquid non ordinatus possit alium ordinare λ Et quod non sic, probatur per naturam tituli
Extr. de clerico non ordinato mini irante. Ad quod respondet Ber. ibidem in ea. I. allegans pro se necessitatem, ut ibi cum quo concordat HenricuN Bomici in c. accedens Extr.
purg. ea. Sed tu dic breviter quod officium militare est Ossicium oneris, & non honoris maxime, ut dicam infra ordine suo, quia miles est quasi servus rei publice, ut patet in l. milites C. locati, M per naturas titulorum F. de re militari, ia C. h. I 2. de testamento militar. C. F. ynysic. ubi semper patet, quod dictum ossicium militare est onerosum, quamvis fuerit in multis privilegiatum, ut ibi. Et contraria
27쪽
sunt vera in illis ordinibus per quorum Collationem imprimitur caracter in anima ordinati. In creatione militis UUllUS imprimitur Caracter; quare Voco illud ossicium militare proprie L non ordinem, ut inferius dicam. reantur, Ut dixi, aliquado milites per non milites Co uetudine mel satulo, ut forte est Consuetudo vel statutum in civitat
Iero solo , quod hostiarius sive Custos lios iii Sancti se ut chri solus creabit milites ibi creandos. Scuti ser est ibi hostiarius vel custos, qui de Consuetudine vel statuto ut predixi habet excercere ea que pertinent ad suum ossiciatim. Et sic de facto creati pro illis est dominus Myth in lege omnem F. de Juysicia'Jur & in dicta repetitione su a1n dicta l. de quibus F. de legibus. Et silc habes quales os fiunt Creare milites. t
Quibus modis creantur milites. Reantur autem milites multis modis. Primo modo,' . vii Cet 'it prediNi apud Sanctum sepulcrum ut predictum est. Creantur L alio modo milites, videlicet Per Ualneum, qui modus Observatur in Molia Se aliis reonis ubi regnat pax, de isto modo dic ut ibi. β Item creantur milites per aliquem Principem seu principalem capit an cum in villarum obsidionibus, castrorum vel sorta-1 Ciorum, & hoc diversis modis. k Si forte assidius sat leti faciendus suci 1t, tunc creandus in militem portabit iacitum m manibus, de principali capitaneo ipsius obsidi Oia is petens, tu tipsum creet in militem. Qui quid in Princeps seu principalis capitaneum capiet gladium predictum
. mal ibu dinandi, & ipsum percu ciet ictum gladium
lcnendo ambabus manibus, Cum Codem, nominando eum
militem sic percusium. Qui quidem Princeps tenetura lum VCtCranum militem Cidem assignare, qui sibi calcaria deaurata preparabit & secum transibit ad asialtum H notam. β Item idem modus Observatur in creationemri tum ad inmoram, sed veteranus illo, cui novus tiro
28쪽
committitur, vigilabit nocte sequenti cum suo tirone inminera supradictas. Item creantur milites in bellis cana pestribus & talibus conflictibus, ubi idem modus creationis observatur qui in asialtibus excercetur. De honestate
tamen est quod Rex Haraldorum si ibidem fuerit, & in
eJus absencia alius Haraldus maJor in excercitu prius Congregat omnes creandos in milites: & ducet eos coram Pr1ncipe illius excercitus. RequiratquC eundCm, Ut productos in milites creet. Qui quidem Princeps, ut predi Etum est, accipiet gladium de manibus alicujus creandoria, Sc faciet ut superaus dictum est. Φ Fiunt eciam milites Scalio modo, videlicet, cum aliquis notabilis Princeps Conquirere nititur terras sui inimici cum justo titulo. R ex Haialdorum si presens fuerit L in e)us absencia alius, ut predixi, Colliget creandos, si quos noverit, L eos ducet ad capitaneum Principem in primo ingressu in terram fu-Pradustam eundem requirens ut est dictum. Qui quidem Princeps per omnia faciet sicut prius. Idem modus creationis observatur in aliquo pastagio periculoso alicajus riparte seu pontis, ubi transitur de terra una in aliam, rave de una marchia in aliam. Isti predicti modi habenturm usu, &si plures modos inveneris honestos eos audacter observa. β Dominus insuper Barth. assignat L alium modum creandi C. de professoribus qui in urbe Con fanti opolitana l. 1. ubi dicit, quod Doctor actualiter regens in lure civili per decennium essicitur miles ipso facto. k Sunt preterea milites caligati id est milites pedestres , milites caligati qui habent ocreas de corio, & tales non sunt nobiles, & vadunt pedibus ; Milites vero equestres sunt illi nobiles qui vadunt in equis, & habent ocreas ferreas, de
quibus notantur sussicienter per Ac. in l. acaligato, C. de nuptiis. Et nota hic quod sex sunt necesiaria ut quis sit perfectus miles, ut notat Accursus in lege milites F. ex quibus causis majores. Primo ut miles non sit negociator, Ut in LΠΠrca C. negocratores ne militent li. II. milites ct L militares de re militari. Secundo quod diligenter examinetur condicio militare debentis, & quod omnia capitula contenta in titulo C. qui militare possunt mel non b. I a. sint completCobservata, ut C. qui militare postini vel non I. I. I. 3. S. Et
29쪽
specialiter quod creandus in militem non sit servilis conditionis ut notat Dominus Balduo ibidem super Rubrica, R in I. sis quidem e. titulo. Tertio, ut miles prestet sacramentum per genium Principis, & deum omnipotentem, quod causa rei publice & evangelii non evitabit mortem nec mori recusabit, ut F. ex quibus causis mayores i. milites &in t 1. C. de hiis qui non impletis nipendiis sacramento solutissent ii 1 o. per Doctores. Quarto quod per aliquem nobi lem ei ensi, cingatur, ar. F. de test mulit. I flius familias. Item Quinto, quod stigmata sive insignia militaria e 1 1mponantur, ut C. de fabricen bus L 3.li. 1 1. sicut ipsi milites qui creantur per balneum portant de consuetudine in humero sinistro suum stigma militare album , quod quidem stigma dictus tiro portabit, quousque fecerit aliquod notabile factum, nisi aliqua nobilis domina illud tollat, ut
docet consuetudo Anglie. Sexto requiritur quod immatriculetur in libris imperialibus inter alios milites, F. de te s. militari l. ex eo. & tales sunt perfecti milites, ut ibi; unde versu8,
Stigma, genus, scriptura, fides, examen ct en s.
Uec faciunt militem lex dicit Bononiensis. β Item dominus Larth. in dicta I. i. C. de diu. loquitur de aliis militibus, qui non sunt nobiles, ut sunt milites gaudentes, L milites histriones. Pro qua materia Cit1c1endum, quod jam habemus quosdam ossiciar 1os PrinCipum dominorum L aliorum militum, qui vocantur persecutores, de quibus dicetur infra capitulo de persecutoribus qui non sunt nobiles, ut ibi. CAP.
30쪽
C A P. t V. De insitutione milicie. DIcitur enim in historia Romanorum, in principio,
Condita civitate a Romulo quam ex nomine suo Romam vocavit, mille pugnatores de ipsis civibus elegit, quos a numero millenario milites appellavit; miles enim dicitur quasi unus ex mille electus, ut F. de tesΙ. militum l. I. per. .c. vel dicitur miles a malo, ut ibi. Romulus milites prius e populo sumpsit, L appellavit: & sic
miles est nomen laboris, non dignitatis, ut dicit Polioraticus b. s. ca. T. &, Ut ait Vege cius de re militari, necesie est ut tirones tales eligantur e populo, qui non tantum corporibus, set eciam animis prestantissimi inveniantur ad vites Regni I Romani nominis fundamentum. k Nec Iove hoc publicetur ossicium, aut passim quibushunque
commendandum, quod aput Veteres inter tam varia genera virtutum precipue constat esse laudatum. Militare
ossicium enim est, cui deferacio provinciarum imminet &committitur, quod moribus, virtutibus, exemplis, &viribus omnia alia ossicia excellere debet; honestas enim idoneum militem reddit, & verecundia stabilem, quedum fugere prohibet, sepe facit esse victorem sic velocitas requirenda est D robur. In omni enim conflictii non tantum proclest multitudo quantum virtus. Hec ille. C A P. V. Quales debet esse milites.
B Er in exhortatione quam facit ad Milites Tem
pli dicit, quod milites debent esse strenui, audaces, impavidi, experti, providi, & moribus prediti:& specialiter assignat tria esse necessaria prelianti. k Primum videlicet, ut prelians sit strenuus. k Secunctando quod sit audax &industria dotatus. β Et tercio