장음표시 사용
41쪽
VIso superius de tironibus militibus & veteranis . jam dicendum est de milicia in generali; Et sciendum est, quod isti tamen Haraldi quamvis insigniis
militaribus utantur, non tamen sunt nobiles, neque sui prosecutores, quia Corum ossicium est Ossicium publicum quod tenentur impendere unicuique hoc petenti, eciam hosti : quale eciam est ossicium notariorum publicorum& sutorum, qui tenentur in festis laborare & sotulares facere, si publica necessitas hoc exposcat. Et credo quod in scripturis quadruplex tantum reperitur militia .
videlicet virtualis, spiritualis, votivalis, humanalis
k Ad primam autem miliciam hortatur apostolus omnes ecclesiarum P relatos contra hostes fidei heresium L errorum adinventores viriliter ac sinceriter militare, juxta doctrinam apostoli. a. adii; notheum I. c. labora sicut bonus miles Ihesu Chri sit. β Secunda militia est spirituali; que secundum apostolum est adversus carnem I sanguinem, &c. ad h. 6. de qua Db7. scribitur, militia est vita hominis super terram : ibi Gregor. morat. 8. sussicienter loquitur de hac dicens, In hac milicia debet fidelis militans deo este industria providus, disciplina excercitatus virtute preditus, Constancia animosis. Plus est diabolum vincere quam Pharaonem cum ejus excercitu , ut dicit Lernar super Cantica ometia ῖ9. k Tercia milicia est votivalis. In hac autem hortatur Sanctus Lernardus milites
fideles, qui ex divino amore L fidei devotione devovent& seipsos exponunt contra hostes fidei, viriliter militare ut Milites Templi vel ordinis Sancti Johannis ; I breviter omnes Christiani milites bene stantes in fide : unde in loco pre allegato Bernardus istos Christi milites excitat dicens Securi procedite milites, animo intrepido inimicos Chri sti propellice, & sequitur, quam gloriose revertuntur victores de prelio. O quam beati marti res qui in prelio moriunturi Et ibidem, Impavidus profecto miles dicitur,
42쪽
qui colpus ferri sic animum fidei ut loricam induit. Et qui in bello justo amittuntur, in gloria per dei gratiam
vivere intel liguntur, Inst. de excusatione tu. 3 Filii autem.
3 Quarta & ultima milicia dicitur hui natis, de qua in
presenti proposito ulterius hic tractare intendo. Hec auiatem fit sub Principe terreno. In cuius quidem executione quatuor prinCipaliter Concurrere debent. Primum
ut tales milites sint disciplina Clecti atque Jurati. a. quod tales milites sint viribus prediti. q. quod dire & aspere sint nutriti. Et q. quod nedum Principi, sed sibi sint invicem mutua fidelitate connexi. Dixi primo, quod tales milites debent este disciplina elem atque iurati; pro cujus intelligentia est sciendum, quod duo sint precipua quo
militem faciunt, prout ait Policraticus h. 6. c. s. Electio scilicet & fici amentum. De militum autem factiva &creatione dixi supra ; Et de milicie institutione. In principio historie Romanorum dicitur, quod condita civitate a Komulo, quam ex nomine suo Romam vocavit, mille pug natores de ea elegit quos milites appellavit. Miles igitur dicitis est quasi unus ex mille electus. β Ait namque
Papias, Eomulus primus de populo milites sumpsit Iappellavit. Et sicut miles est nomen laboris, ita &honoris, ut dicit Policraticus h. 6. c. 7. ut dixi supra in precedentibus. Item de electione militis dicit Venetius
Renatus de re militari in c. de electione malitum. In hoc in quit locius reipublice salus vertitur, ut tyrones non tantum coi pocibus, sed animis prestantisiimi eligantur in vires Regni I Romani nominis fundamentum. Quidam tamen, quamvis probabiles videantur in specie, experimentis aliquando probantur indigni. Repellendi ei olunt minus utiles, & in locum ipsorum strenuissimi subrogandi. Utilitatem vero hujus discipline militaris ostendit Valerius Maximus L. I ca. r. de disciplina militari, dicens, quod disciplina militaris acriter retenta principatum Ttalie Romano peperit imperio. Multarum urbium multo rumque regum validissimarum gelacium regnum Iargitat obcraticus h. 6. e. I. Romanos gentium omnium victores este fecerunt scientia, excercitatio, I sides, quas electi rei publice impendebant. β Et ideo prevaluerunt
43쪽
adversus militudinem Gallorum, proceritates Germanorum,uires H1spanorum, L dolos Amrorum. Unde Desp-pus h. e. recitat in excercitu Romano non solum virtutem corporis, sedeciam mentis requiri debere, nec fortitudinem in hostem, sedeciam discipline normam sectari, Ne crudelis impiusve aut insolens miles potius prede quam victorie sit intentus. k De sacramento autem militari dixi supra in eXpositione versuum, Stigma, genuff, scriptura, des, c. in verbo fides. Et legitur in Poliorat. h. q. c. f. quod jurant milites per deum D Christum D ejus spiritum Sanctum, aC ejus maJestatem Principisque genium, omnia se strenue facturos que eis preceperit Princeps seu dux belli. Cum enim legitimum quis recipit principatum tamquam presenti deo ei fidelis prestanda est devotio, & impendendus est pervigil
famulatus. 3 Jurant eciam se nunquam miliciam deler turos, aut mortem recusaturos pro re publica cujus sunt conscripti milicie, ut F. ex quibus caulsis mayores i. penuit.
9 C. de hus qui non imple)tipend l. i. Ii. II. iamque hoc Drestiterint juramentum, cingulo militari dolantur, &privilegiis militaribus fulciuntur, ut C. ct F. de te'. mflitari per totum C. ut dignitatis ordo servetur l. I . tr. II. C. de commis. rei mihi aras l. I. h. II. & clari lime C. qui institare
postsent l. eis quidem die. li. de militari veste l. prima. C A P. XIV. De prisilegiis militibus indultis.1 Rivilegia deinceps militum bene 8c fideliter suum officium excercentium de jure civili eis conceduntur, ut ab angariis, perangariis& sordidis muneribus tales milites csssent alieni, Si quod ignorent jura. Et licet in patria fuerint potestate in castrensi peculio testam pol sunt, ut F. de re militari per totum, L per D. I msuper Rubrica F. de te'. militari, D per Barth. F. eod. titulo I. neque enim in *ersiiculo ultimo, ut dixi supra in c. de pri*ileg. mi I litum
44쪽
ljium. β Ino levit enim temporibus nostris quedam con suetudo solempnis, ut ipsa die qua quis militari cingulo decoratur, ecclesiam solempniter adeat, gladioque suo super alteri posito, oblato quod celebri professione seipsiuobsequio altaris devoveat, Sc gladii, id est ossicii, sui,jugem
dco spondeat famulatum Neque necesse est ut hoc verbo confiteatur, cum legitima professio milicie facto eius inserta videatur convenire. In homine vero illiterato, quem Arma pocius quam literas CognosseCre oportet, nC- cesse non est ut dictam professionem faciat sicut convenit
literatis. Secundo expedit quod milites sint viribus prediti, unde beatus bernardus ad Milites Templi, ait, T ria es se precipue necessaria militi prelianti,videlicet ut sit stren nus, industrius, Si circumspectus ad seipsum servandum, expeditus L expertus ad discernendum, I sine tardatione promptus adferiendum, Optima enim presidia sunt mi litibus hostem agitare Sc ferire, nichilque metuere, nisi turpem famam. k Tercio expedit quod dure Se aspere
sint nutriti, quod declarat Seneca exempliscat. F. Nullum, inquit, laborem recusant manus que ab aratro transmittuntur. Effeminat enim animos amenitas nimia, Sc Hambala civis vicit, qui viciis postea victus erat. Ideo vacantes lasciviis, ociis, aleis, aucupiciis Italibus cme mi nati sunt & milicie inepti. Cum milites oporteat nitidiores esse armis quam vestibus, tam hiemem quam est a tem indi Terenter ut mixta pari, humi requiescere, eodemque tempore inopiam & laborem tollerare. Ad quod concordat leX prima C. de arrogatione militaris annone L. I I. ubi dicitur, milites nostros ita solere percipere in duobus vel tribus diebus panem buccellatim i uno die vinum, alio autem acetum; uno die lardum, biduo carnem sumere 'umesstinam. Quarto expedit quod predicti milites sint sibi invicem mutua fidelitate connexi non solum milites ad suos duces sive ma)ores debent esse fideles, veru metiam ad seipsos, ut fideli jungantur amicitia. Militum enim acies multum timetur ab hostibus, cum in eis amicitie et fidelitatis vinculum inviolabile perseverat; at contra cum in acie militum dissidia aut controversia ori tur, raro belli victoria speratur. β Milites ergo sic se et
45쪽
sibi ipsis mutuo amore faveant, ut honorem alterius suam putent este victoriam, ac eciam morti pro altero se exponant. Tales enim in sigura fuerunt illi illustres milites ab et Abis , qui contra S)ros et Ammonitas bellantes, sibi invicem fidelius amicitie subsidia prestantes, hostes in fugam verterunt unde dixit Joab ad Abis , Frater mi, csto vir fortis, ct pugnemus pro populo nostro et pro civitate dei nostri : Et si prevaluerint adversum me Sari, cris mihi in adjutorium; si autem filii Ammon prevaluerint adversum te, auxiliabor et ego tibi, sicque pugnantes, omnes fugaverunt, et Victoriam obtinuerunt, a. Regum q. c. Et concordat philosophus q. ethicorum, ubi tractat de fortitudine, et in tractatu de voluntario et violento, Ct in tractatu de magnanimitate, ubi dicit, quod prius est pro s octo moriendum, quam fugiendum, vel aliquid turpe committendum. k Ergo incidenter tunc queritur. utrum militare sit peccatum. Ad quam quidem questionein, salvo sacerdocto, diu guerrarum tur bationibus, diversorum fottaliciorum obsidionibus, in ultibus, et aliis actibus bellicis involutus, et aliqualiter eisdem maculatus respondere expavesco : Verumptatem
cum Psalmista dico. Beati qui faciunt judicium dijusitiam omni tempore, psalmo Cv. Stat etenim meCum textus c.
xxi. Deuteron. Ut opinor, ubi dicitur, Appropinquante jam pretio)iabit sacerdos ante aciem di sic loquetur ad populum, Vos
hodie contra inimicos vestros pugnam committetis. Non pertinescat cor mestrum, nolite metuere, nolite .cedere , nec sormidetis eos, c. Ut ibi per procesitim. Et sequitur, squando accestaris ad expugnandum civitatem, o steras ei primitus pacem, ' autem receperit e, aperuerit tibi portas, cunctus
populus qui in ea eji salvabitur, di feroiet tibι sub tributo : si
autem sedus inire noluerint, ct ceperint contra te bellum, op-pvenabis eam. Cumque tradiderit dominus deus tuus illam tu manu tua, percutiens omne quod in ea est generis masculini in
ore gladii a que mulieribus, ct infantibus, ct jumentis que inci itate sunt, omnem predam excercitui dioides comedes despoliis ho situ u tuorum. De hiis autem ci itatibus que sic dabuntur tibi, nullum omnino mivere permittes, sed interficies tu ore gladii, Libeum, Armori eum, Cananeum, oec. EX quo
46쪽
quo tunc sequitur β si sacerdos debeat ista, ut supradicitur, proclamare ad animandum milites pugnaturos ut occidant ex precepto divino, multo majus ille miles qui pugnat, si occidat non peCcat, sed excusatur. Nam milicia secundum se non est illicita, quamvis ejus abusus sit illicitus ut expresse probat beatus Augustinus in h. de merbis Domini tractiatu a 9. quod transumptive habetur in canone a 3. q. I. c militare, ubi sic dicitur, Militare nones deli sum per se, sed propter predam militare, peccatum
euel. Φ Et quamvis talis abus iis multipliciter fiat, precipue tamen consistit in tribus, scilicet, in concussione innocentum, Dexactione salarii amplioris quam deserviri potest militando, D in excercitiis ad ostentationem virium cum nocumento hominum & rerum sicut torneamenta Mictus lancearum. Et tercio quando militatur propter cupiditatem vel avaritiam, L non principaliter propter defensionem reipublice, patrie vel ecclesie dei, ut supra dixi. k Sunt tamen quedam excercitia milicie necessaria, ut cursitationes, & versiones dextrariorum,ac ars percutiendi I defendendi, sic tela proiciendi, que omnia non prohibentur, ut in I. milites C. vi re militari. Et hoc accipitur I. Regum c. pr. ubi Rex Da id precepit ut docerent filios Israel arcum, id est, modum, & artem sagit tandi. Insuper queritur utrum liceat militibus bellare,& tales actus militares excercere diebus dominicis festivis λ Dic breviter secundum Sanaeium Thomam 2. 2. q. o. quod festorum observatio non impedit ea que ad hominum salutem eciam corporalem ordinantur, unde dominus arguebat Judeos, dicens illud Iob. 7. michi indignamini quia totum hominem fanum feci in sabbato P Inde esse quod medici in die festo licite medicare possunt. Mul. to magis ergo conservanda est salus rei publice quam unius hominis : hoc autem fit per bellum : quare dico quod diebus dominicis &festivis licitum est bellare, si rei publice vel ecclesie necessitas hoc exposcat. Nam propter se-stum in necessitate non bellare esset forte Deum temptare, verumptamen necessitate cessante non approbo. k In
super queritur nunquid licitum sit militibus in bellis uti insidiis λ Idem Sanctus Thomas . h. q. I 3. sin aliter dicit,
47쪽
quod in bello justo licet uti insidiis, & concordat Augu-
sinus in l. trium questionum, Sc transumpti Ve in canone u 3. q. 3. dominus. Sed non licet inimicos sic decipere, quod eis dicatur falsum, vel non teneatur promisium, Ut in c. Noli I a. q. I. ante medium : DCC ut inimicis detur veneianum ad bibendum, ut dicit Valerius Maximus l. 6. ti. a. de yu sicia, ubi dicit quod Umocrates pollicitus est se Pirrhum VCI Cno necaturum. Quod audienS Senatus missis Legatis monuit Pirrhum ut adversus hujusmodi insidias se cautius gereret, malens bella non venenis sed armis gerere. k Postquam diximus qualiter creantur milites, & quod est eorum ossicium, quale que Juramentum ab eis prestandum, Nunc quero, Imperatore bellum movente Contra ec
clesiam, nunquid possunt milites Imperatorem juvare eorum juramento non obstante. Videtur quod sic; quia fit Principis auctoritate & mandato, ergo, &C. Eciam quiastini due Jurisdictiones. Extr. de Ddic. c. novit. Ext. qui s. sunt legitimi per tenerabilem, de appellationibus si duobus. k Item quia in pertinentibus ad ustini Armorum subditi
tenentur obedire Imperatori e Ciam schismatico. I. q. . nichil. Istam questionem movit dominus Phannes de L 3- vano in tradiatusuo de bello, qui eam sic solvit. Imperator est advocatus ecclesie, I tenetur eam defendere, ideo non potest eam inpugnare. Extr. de natis ex libero mentre c. uno de restit. Dotiat. conquerent. Immo indicendo bello contra ecclesiam abutitur sua potestate II. q. 3. privileg.
de deo. suggestum. Et puniri debet in quo delinquit, de
transtic. ne autem. Immo talis pertinacia in Principe non distat ab heresi ; de hereticis excommunicandis β L. quia Papa ejus superior est ; Nam examinat Imperatorem, ipsumque reprobat ia deponit, de elec. menerabilem de r. jud. ad apostolice h. 6. In hoc igitur casu milites non de bent juvare Imperatorem Contra Ecclesiam, Immo &Ccontra, & potest papa absolvere eos a vinculo fidelitatis 16. q. 6. Nos sano Forum c. Dratos. Et nota, de hereticis excommunicandis, de penis c. ultimo, & per Host. de re t. spol. olim. De isto autem vinculo fidelitatis dicam infra. C A P.
48쪽
CAP. XU. De pena militibus infigenda. NUnc sequitur videre quomodo puniuntur milites in
premissis delinquentes. Milites suum Juramentum tenentur observare, & Ducibus obtemperare. Et si contra eorum preceptum secerint, quamvis bene, nichilominus capite puniri debent F. de re mititari l. desertorem k in belio: & Augustinus de civitate dea li. I. c. I 8. loquens de
Bruto Cassio, qui silios occidit, unde poeta,
Laudator natosque pater nova be t moventes Adpenam pulcra pro libertate vocavrt, Infelix ut eum ferrent ea ba ta minores.
Et ibidem de Torquato qui filium, non quia contra patriam, sed pro patria pugnantem, sed quia contra quod ei
1mperaverat pater, Videlicet ab hoste provocatus 'uvenili ardore pugnaverat, quamvis hostem vicit, eum occidi pater Jussit, ne plus mali esset in exemplo imperii contempti, quam boni in gloria hostis occisi. k Item abstinere
debent ab agrorum cultura, animalium custodia, mercimoniorum questu, aliena nec peragant negotia, ad civiles curas non a CCC iant, ut C. de re militari L nemo milites, ial. qui militares. C. locati. l. mIlites C. de procurat. l. missit.
predia non emant ubi militant tempore quo militant nec suo nec alieno nomine, D si fecerint, fisco vendicantur ut in i secunda F. de re militari L l. milites eodem titulo. β Alie autem sunt punitiones militum, ut pecuniaria Ca- Itigatio, munerum interdictio, ignominiosa de excercitu misso, gradus dejectio. Verumptamen in metallum non dampnantur, sed decapitantur. Non enim talis pro milite sed pro hoste reputatur, F. de . re militari l. 3. k I. k hiis qui ct lege proditores e. ti. Capite autem puniuntur qui preposito manus intulerint, qui vero inobedientes fuerint ; Qui spectantibus ceteris prius fugam arripuerint ;Exploratores milites qui secreta facta hostibus nunciant; Cali-
49쪽
Caligatus qui metu hostium infirmitatem simulavit: Qui commilitonem gladio vulneravit; Qui sine causa seipsum
voluntarie vulneravit, vel mortem sibi constituit: secus tamen si vite tedio vel doloris inpatientia hoc fecerit; nam tales infamia notantur: qui non defendit prepositum suum cum potuit, capite punitur. Hec omnia pCrordinem habentur F. de re militari l. omne delictum k f. h stem qui de fossato recedit capite punitur, etsi rem bene gesserit F. de re militari l. desertorem hiis quisunt. Item miles turbator pacis capite punitur, ibidem L . Item similes concitaverit atrocem sedicionem, desertor temporeb lli capite punitur, tempore pacis eques gradu repellitur : pedes miliciam mutat F. de re militarii. Non om nes tamen desertore puniendi sunt equaliter, haberi tamen debet ratio gradus, Ordinis, stipendiorum, L aliarum circumstantiarum, ut in L qui commeatus I l. non omnes. β Item emansor est qui vagatus a castris ad ipla reducitur, ut in dii . l. 3. k emansor. Desertor est qui invitus ad castra reducitur, qui si in urbe inveniatur, capite punitur. De ista materia optime notatur per Doctores in l. lex i a
tabularum F. ad te. yul. mages. 4 Alibi tamen si ex prima
descrcione captus iterato deserat, Capite punitur, F. e. tr. I. non omnes Desertorum defunctorum bona consitantur
C. de re militari l. defunc forum li. 12. Ex hiis autem jam insurgit questio. Dux excercitus mandat nequis prorumpat in hostes, aut discedat a signis sub pena capitis, Quidam strenuissimus miles cum magna militum comitiva quibus preerat, contra mandatum Ducis prorumpit in hostes, & ipsius strenuitate hostibus conflictum dedit, iacampum obtinuit; queritur an sit capite puniendus λ V1 detur quod sic: Nam dicit textus in k In bello. Qui rem prohibitam a Domino facit, aut mandata Non servat, Capite puniendus cst, eciamsi rem bene gesserit, F. de re militari l. desertorem. k in bello sequenti in m. Concitatit pei Ac. L probatur per jura que volunt astrictos obedientia ad ipsam teneri, F. mandati. l. si Proculus L I. generaliter i. si remunerand. Nam magna est virtus obedientie, ut in dici. k in bello. in m. gesserit per Ao. Sc F. ad Macedonium
50쪽
si puerum C. de negoc. g. L ultima. Nam malum non excusatur per quod sequitur bonum, l. 6. d. c. undecunque de perii. non sussicit : Nec facta sunt ab eventu notanda te.
data l. qua mutuam j sumptus: ergo ab hoc eventu insigni non uet notacio, ymmo ab obvenientia prevenienti in contrarium videtur. 3 Nam propter periciam L famini inligne ei te mi aliter perpetratum remittitur pena, queal 1as imponi deberet perpetranti contra legem vel mandatum Princ pis. Probat istud textus F. de penis l. ad besias c. queritur cur patriarcha k solutio. Dicit Johannes de Lomano quod dominus Licharias de Maluodra determinavit, quod delinquens propter periciam magnam penam evadet per choi. l. ad bestias. Et induci potest per di A. c. queritur cur Patriarcha. Tamen illam opinionem non a P probat dictus Johannes de L mano, sed dicit quod est contra textum l. desertorem in k in bello F. de re militari. Nec obstant jura in contrarium allegata ; nam aliud est post pene commilitonem ipsam a Principe remitti posse, iasupponunt illam commissam, ut probat uterque textus si bene 1nspiciatur. De ista questione notatur per Petrum,& Θnum in Anthemica,quibuscunque C. e sacrosancisis,ctc. C A P. XUΙ. De ossicio Ducis belli.
multociens mentionem fecimus de duce belli. lam sequit bir videre que pertinent ad ossicium Ducis
belli E t sciendum est quod ad ossicium Ducis bellipei tua et militibus persistere, commeatum dare, equo8 militares extra provinciam duci non permittere, milites in Callis i Cimere, ad Armorum excercitationem milites
Perducere, Juvenes tyrones actibus bellicis instruere, vecordes & desides sub honestis ficticiis deridere, habita tamen provisione, ut per sua verba dicti vecordes fortius animentur. Ad opus privatum videlicet, piscatum, VC- natum non 1ntendere vel mittere, claves portarum Custodire,