Nicolai Vptoni De studio militari, libri quatuor. Iohan. de Bado Aureo, Tractatus de armis. Henrici Spelmanni Aspilogia

441쪽

lena recipiat.

uarta, Vel quaternio est pars una areae quadrili is maioribus n0bilibus si Leum sequar) ob virtutem concessa ut vexilli quadratum, de qua prJus, clypeoque nunc' a dextris sedet, nunc asinistris. uartam dicimus ab Astrologis ductam, qui caeleste schema in quartas d1

'''' ' D militit, quarta, restat angulus minori nobilitati

simile proemium. Sed antίq; vidimus clypeis adhiberi solum ut diversos faciat ab aliorum gestamine, nec Baronum incognitus, ut ZΟucheorum demonstrat. . Pleurida seu sinus sunt tanquam circuli portion CS, scuti latera pro cordis habentes. Ouidam per haec tu i res in urbium muris eminentiores intelligunt, nos oras anteriores civilis togso, vel militaris tunicae. Leus ait symbolum hoc a Rege dari virtutis L eruditionis munus, praecipue legationem Obeuntibus. DiCaturanti sigma. 1 fidoro uteres Arcuatae. Hujusino dilineae crebrae sunt inclypeis Teutonicis. Animi candorem notant, ut excussus sinus

apud Herodian. in SeVero pag. 233. his accidunt Stat Ionarm. STationariis accidunt variae laterum incisiones : fluctuatio, undulatio, dentatio, denticulatio, imbricatio, verruculatio, pinnatio, &c. I. Dentatio

442쪽

I. Dentatio, cum tribus tantum dentibus assicitur. I. Denticulatio quum pluribus. o. Fluctuatio cum fluctuum imitatur vacillationem. . Undulatio cum undam eXprimat profluentem &refluent m. 3. Imbricatio quod imbricarum canalium I ccidit u militudinem, ut apud Dionem in Macrino : τὰ id est, canaticulatos clype9S. 6. Verruculatum vel tuberum I tuberculatum quod verruculis aut tuberculis consitum. 7. Pinnatum seu murale.

8. Rudis, id est virga impolita, qua olim pugnabant

gladiatores; & Sexagenarii emergentes eadem a praetor donabantur, ut ipso hoc insigni, liberi dinoscerentur a gladiaturae exercitiis. Vide Lamprid. in Commodo; ia Hieronym. Tom. I. p. 9O. C. & Eras. in Not. ubi ia rudi

cula.

De inscicionibuΙ. AFficiuntur saepissime partitiones muta symbola

plurimis in scicionibus, quarum aliae ad partiones solummodo, aliae ad symbola, aliae ad utraque pertinent, Ad partitiones antique multae : in primis vero ut dentatae fierent. Induxit novitatis studium omnes quas suscipere symbola, vel praeterea excogitari possunt. Ιmblicata, filicata, fleXuos a vel sinuosa, undulata, nebulosa, TaumaleS. Do

443쪽

De limbo seu oraris.

Imbus, inquit Servius .fascia es,quae ambit extremitatem .ssumsecundum antiquum ritum it tib. 3 . AEnl. 91 . Victiora ct ehlamidem auratam, qua plurima circum Purpura a faeandro duplici Metib ea cucurrit.

Et Ovid.

- quam limbus obibat Theodosianis clypeis usitatissimus, ubi Panci rotus plerunque exponit pro orbe Romano, interdum pro unitate stabilitate,& perpetuitate. Nostri autem majores hoc solummodo ad distinguendum Clypeos, fratres, familias, utebantur, non ad insigni-Cndum, Cumque morem nos etiam approbamus, sed vi

Orarium dicitur limbus qui apponitur orae, id est margini L eX tremitati alicujus vestimenti, causa ornatus. et bolus sepimentum est a scuti margine cui aequa liter distat circumductum, munimen auxiliumq; si nisi-Cans. Nunc simplex, alias duplex, quandoq; triplex Inclypeo Scotorum Regum duplex est, & liliis utro-D1que consutus, 1n memoriam antiquissimi foederis inter Carolum Magnum Achaium regem contra Anglossanciti. Fama esst, ni imponit mihi Scolorum Bucha nanus, Achaium ipsum clypeo ascripsisse, ut innueret Leonem tuum. Vin inde liliorum ope Choc est Scottae regnum Gallorum 1 ubsidio) intus forisque munitum iri defen-

3. Sic in sigillo Adami de S. Phileberto Dat . an. . Sublica instar est pali pessum decrescentis in cuspidem terra infigitur contra vim alluvionis, &adstructurarum fundamina sustul cienda. Agriculturam

444쪽

Agriculturam notat, Sc qui hostiles furores, gravissimasque provincias valide sustinet. Talis vere is fuit qui clypeum hunc gestavit, vir pugnacissimus Joannes Chandos feriscelidis eques primarius, Gallis'; propter summam

virtutem sub. Ed. 3. bellator notissimus. Franciscanus noster eam, ait, laborem significare, gestantemq: rem suam solo labore consecutum Pyra victoriae signum. Procop. Vand. a. c. i. in sine

De Scodo,vinculo seu laqueo.

Nodus apud Graecos in honore & religione fuit pro

pter celebrem illum Herculanum, per quCm arctissimum vinculum, L rem in dissolubilem intellexerunt. Hinc novae nuptae authore Festo cingulum boni ominis causa vinciebatur, ut nuptias Cas foecundas fore & indissolubiles significarent. Et Athenaeus lib. I x. tradit Heracliotas Beotiae gentem hoc insigni a caeteris di

quod super aures gestent minculum quod Herculanum di

eitur.

. Habetur nodus in hunc modum ex loris formatus in clypeo Vindicum auxiliaris legionis sub altero magistro militum in Oriente. Notit. p. 31. b. utriusq; principis conjunctionem irassinuan8. . Cancellos voco cum virgulae plures in modum nodi,ve t transennae implicentur, qualibus sepe in Castrorum P a aedifi-

445쪽

aedificiorumque portis seu fenestris aer L aspectus admittatitur, exitus prohibetur. Hinc cancellos alicui circumdare apud Ciceronem M antiquos dicitur, pro angustis limitiabus aliquem circumscribere. Nec male quidem pro captivum facere. Ea enim ratione, eum Gallus quidam Gundem arum utrimum Burgundiae regem in praelio cepisset, felem insigne regale in clypeo suo cancellis aiunt occuluisse, ut hoc commento captivum regem innueret, factiq; monumentum posteris relinquCret. Nec ab re est Tameria lani factum, qui devimina, Balacetum cancellis circumtulit interclusum.

De S mbo rum flationariorum prae

cedentium affectibus.

C Um frequens jam esset Symbolorum Stationariorum, gestatio, crevissentque in dies gestantium familiae clientes D multitudo, necessitas exegit ut his ipsis symbolis, ascriptitia etiam symbola varietatesque adderentur. Quo sit ut quod pater, & patronus purum gestabant, minores filii, clientesque signatuin detulere, seris, avibus, herat dicisque signaculis. Exemplum habes in aliorumque prosapiis ante aetatem Edwardi tertii. Quin ia ipsis praeterea Symbolis varietatem imponunt, his in scisis, illis sinuatis: necdum contenti, Colores demum invertunt, & transmutant, D tanquam per buccellas di

sponunt.

De Sombolorum incisionibus. ΙNcisiones tantum margines symboli assiciunt, & ea

rum aliae pervetustae sunt, aliae mediocris aevi, quae

Vetustiores sunt imbricatae, dentatae, denticulatae. Subsequentes detruncatae, pinnatae. Nuperiores ebullitae.

Sunt & aliae species quas tu istis inseras. De

446쪽

De cultu sinuato.

SInuatus cultus videtur corpus symboli assicere, quin& motum prae se ferre ε hic marinorum fluctuum, ille

fluviorum.

De Symbolis tran mutatis.

Colorum in Symbolis transmutatio, aetatem Richar. di secundi parum superat. Unde & tecum nasci Galfride Chaucer haec tua videatur gestatio . sed illustris interim te latore. Oui triumphatis orbis nostri poetis, triumphali basstheo merito es insignis.

De Sumbolis segmentatiS.

SYmbola etiam tanquam segmenta & frusta dissecant. Heraldisgobbonie, id est, segmentatio. Hastingiorum illustrium procerum juvenile symbolum

447쪽

esiet ut atrocius vindicaretur in hostem, dominae gratia protuliste fertur in aciem. Nam ut ait Ovidus, Nobilitus sub amore jacet.

Et alibi

Nec turpe marito e TA Fera pro charo bella tulise thoro. mis monumentis ab Hastingorum antecessore, cum in Angliam Normanni penetrastent nondum. Sed haec anilia. Manicas ad cubitum dependentes, ecclesiasticis pro hibuit Concilium generale Constantinens . sessione 4 d.

Romae autem & omni Latio manicha inderora fuit,

& barbari ei nota, ex quo id Virgilii per probrum, Et tunicae manichas, ct habent redimicula mitrae. Romani enim tunicas circa humerum desinentes induebant : Barbari & luxuriosi juvenes manicatas. Manicae formam cx vetustis sigillis L monumentis re

stauravimUS.

Bulga quae dicitur aquaria) antiquissime extat in clypeo familiae de Bourchiei quam Boursor & Bousor vocant titulo Bathoniae comitum illustris. Cumque bourse marsupium vel bulgam sonat, bousor eum qui id provinciae, hoc est rem pecunariam administrat, factus de nomine videtur clypeus, ut Castilia: Regis, qui castello consignatur; Granata: qui malis quae Granata appellamus. Haec& uteres dicas. De

448쪽

CL vis, bullis, umbonibus clypeos Rarma omnis artas Fh. Wior. . Ornavit, rotundis, stellatis, rhombi latis, aureis, quae ' η' 'in nostris forte scutis etiam nunc retinentur sub pilarum , pentalphae , & hujusmodi speciebus. Homerus

dum Agamemnonem ornat di inquit, cla-

mi aurei relucebant, & Virgilius,

aurea bullis cinstula.

Et Stellatis cingula bullis. Isidorus tamen Busse, inquit, quod similes sint rotunditate bullis quae in aqua mento instantur. Cicero indicium & insigne tortunae vocat. Ouid aliud globulus D pila Romae inter insignia λ Pila, inquit etiam Isidorus, in syna consitu-sa Augusus propter nationes sbi in toto orbe subjectas, ut Magra fguram orbis os enderet. Ergo recte Pierius & Panci-rolus, qui pilas seu orbes in 1 heodosianis gestaminibus frequentes Cujuscunque sint coloris pro orbe L imperio Romano eXponunt. Sed quid Ed vino nostro Nor-thumbriae regi Angli - saxo ni cum imperio Romano λ Is enim pilam nam sic Tufam interpretatur linx ille Lipsius) insigne habuit, certe hoc, ut ex Beda colligas pacis diu δε - 1ymbolum. Tantum, inquit, excellentiae habet CEHνι- nus9 ut non filum in pugna ante illum texilla gesarentur, sed

ct tempore pacis equitantem inter civitates stoe millas aut proin incias cum ministris semper antecedere 1 ignifer consuevisset Nec non incedente illo ubilibet per plateas illud genus vex-

alii, quod Romani Tufam, Angli vero appellunt Thuus ante eum ferri solebat

Globulos autem hos cujusque colori ,praeter RUTCi, Heraldi antiqui pelvis hoc est pilas vocarunt, alias a rotunditate rondeis, id est, orbes. Nota, inquit Franciscanias, quod culluscunque coloris snt, s non aureae, pile sunt.

Recentior autem aetas pro colorum varietate etiam nomina variavit.

449쪽

Ρila aurea praestantiae & victoriae praemium) nn besant

vocant quod Leus antiquos secutus talentum explanat

mus est antiquus Gallicanus etiam Byχantius dictus, ducato tantum quem vocant aestimatus . . Constantinopolis primum Byrantium dicta. formam antiqui vocabuli praeferunt Imperatorii nummi Bi an tuu vocati. IV. Matin lib. f. 75. li. 6- . Indigenae pacem Turcorum tribus annuis talentis vel BV1antinis redimebant. ibid. 97. l. 3 C. Tarquinius Priscus filium suum quatuordecim annos natum quod in Sabinorum bello hostem manu percusserat, bulla aurea, praetextaque donavit, insigniens puerum ultra annos fortem, praemiis virilitatis honor 1s. Nam sicut praetexta Magistratuum,ita bulla erat triumphantium, quam in triumpho prae se gerebant, inclutis intra Cam remediis quae crederent adversus invidiam valenti lima Chrysoctavus, qui aureis clavis interstinctus est, at

auro lavus, Si auroclavatus. V. Graecobar.

Victoriam, triumphum D supra invidiam hic hic parte altera in bulla regis Tarquinii) Et respexisse quidem videatur Salvator noster, cui nihil incognitum, antiquum gentilium morem Cum Apocal ipse p. 17. dixerit 1 In emii dabo ealculum assum. Ubi in notis addidere ipsit Gene-venses, Talis calculus seu lapillus clari solebat τι oloriam laudemme obtinentibus in honoris indicium, DC. Pila alba, faba alba, ia calculus albus rem approbatamia laudabilem indicabant. Ductum a Graecis, qui calculis olim suffragia ferentes albis absolvebant, nigris damnabant. Ovid. Metam. lib. 13. librarum Anglicarum. Revera autem nu-Mos erat antiquis ni eis, atr*q; lapillis, His damnare reos, illis absolvere culpa &c. Ideoque talices dies creta aut candido calculo signare moris fuit. PersiuS, Hunc Macrine diem numera metiore lapillo. Huc

450쪽

Huc attinet alba faba ct unione signare, pro rem approbatam ct felicem notare. Ex Eras . In Agamemnonis clypeo apud Homerum viginti albi umbones ponuntur in media nigra Gorgon τε φοβ inquit, Terrorq; Timorque. Graeci fabas in ducendis sortibus adhibuerunt, ut cui alba obtigit honoris beneficium a sorte accepit: cui nigra repudii notam. Plutar. in Pericle. L Sigo. p. 69I., 492. Obtendit Senatum quingentorum Atheuis ita lectium v. pag. I91. L 33 Pila, vel umbo niger, infaustum, infortuni Um, necem minatur, quem ideo Homerus Gorgoni sedem ut jam diximus elegit. Glandem nunc aiunt CXPrimere, 'lupeas clopis L tormentis ejicitur in hostem Anglice a vullet. Sed in armis antiquior est, quam inter arma illae machinae. Poeta lib. 7.

pars maxima glandes

Lucentis plumbi spargit, pars picula gestat.

Purpurea pila viros egregios & Senatores notat, qui BL omae purpureo clavo vostibus insito decernebantur. Senato

res & patricii latioribus, equites angustis; de prioribus

Mantuanus,

Quos operit latus fulgenti murice clavus. Leus per orbes purpureos vulnera designat. Pilam rubram circa aetatem Hemici sexti, Gallice uuiorteati, hoc est libum seu placentum vocarunt, reique frumentariae copiam significare aiunt. Sed quid rubetis color flavae Cereri λ respondent in pane repertas fuisse aliquando sanguineas guttas. Ita AleXandro in oppugnatione Tyri accidisse Curtius testatur, sed cur nos amplectimur non intelligo. Suum hoc Herat dis aenigma mitto. In antiquis autem scutorum enunciationibus rondelis degides hoc est orbes rubri dicebantur. Lipsius Tufas illas hoc est, pilas quas Romanis inter signa militaria & Ed-wino nostro praelatas jam diximus puniceas fuisse confi-