장음표시 사용
381쪽
C nuciat. Cum enim homo ad sese aerem trahit, cerebrum petit, sicq; per reliquum corpus aertur sed vigorem vimq; suam ita cerebro relinquit. &cuicquid erat prudens notitiaing, habens. Namai copus prius quam cerebrum petierit, dignotione in car ibus venis k; relinqueret, cerebIliq; ssi existat non syncerus,sed carnium sanguinisq. humiditate commistus, adeOg, nequaquam purus peruenieti uai e dico cerebrum prudentiae nuncium & interpretem esse. Praecordia vero casu quodam legeq; deco/2 nomen hoc nanciscuntur,non natura. Quam vero vim raraecordia habeant r sapiant &cognoscanti ignoro,nisi cum quis iusserato gaudeat,vel tristetur; tum saliunt, iustitiamq; prae tenuitate praebcmi,& Quod in corpore maxime tenduntur, sinusq, nullos habent.quibus bonum vel malum accedens susci/miant sed ab utroque horum ob naturalem imbecilli/tatem perturbantur. Siquidem nihil prius quam cae/D duae in corpore sunt sentiunt, quare si ustra hoc
' nomen causam habent; quemadmodum & quae ii
corde aures dicuntur, nihil ad auditum coseiunt. Cotd vero quidam nos sapere dicunt,quoma hoc prius mcilestiam curamis; sentit quod non ita habet. quare conuellitur quide haud aliter quam praecordia, infletiam magis, quoniam de toto corpore venete eo si/mul tendinat illici clauduntur. Q uare siquis lab πmolestia ue homini accidat, sentit . Necesse enim est cordus molestia affectum horrere, atque extrahis O uod etsi summopere quis laetetur, Idem patitur, uoluam cor praecordia hoc praecipue sentiunt. Prudentiae autem utraque expertia sunt, sed cerebruhorum omnium autor est & cauta.
Perperam Alexandrum Benedictum in nium ventrkuloriun
Trdis aissertione delandere Aristoteum, oim primum duo tantum sint. . Uap. - 1. . . ..
382쪽
Ristoteles variis in locis librorum de histo/ A
tres habet,maximum quidem in dextro latere, mini/inaum autem in sinistro,nredium magnitudine inter si/.nistrum de dextrum. In capite etiam tertio libri tertii undiscriminatim omnia in uniuersum animalia tres ha
πλιαι sitῶς.hoc est: Habent intra se corda omnia simi ventriculuntate triplicem, sed milititistimorum animalium qui maximus est vix conspici potest. M ediocrisi animalium secundus etiam conspicuus est, maximo tum omnes tres perspici pollant. Et cum priorem in partem cor stio mucrone spectet,vi dictum est, maxianus sinus dextrum,supremumq; suscipit situm,minbutis sinistrum, mediocris medium. Q ut autem maximus inter eos est, hic loge reliquis ambobus amplior est. Omnes tamen ad pulmonem peruti sunt,sed propter exiguitatem meatum latent,uno excepto. A ristotelem sequitur Avicenna Fen. xi. Can. iii.tract.primo, Cap. . tres quoque in corde ventres esse statuens. Alexander etiam Benedictus cap. xiii.libri tertii suae ana ν mes tres esse in corde ventriculos colendit,ac Λα
383쪽
stoteli inibi patrocinari cupit, ut quana feliciter ex his quae dicemus dilucidum fiet. Et hi duo tantum sunt, quod scia, ex omnibus fere qui Aristotelis sequi sen/tentiam temere Voluerunt. Errare autem Aristotelem
Vel unus Galenus, qui in dissectionum peritia Aristotelem longe superauit, ut qui illo etiam posterior fuerit, ac omnia quae ab eodem scripta sunt diligenter excusserit examinauerit4 abunde docere potest, quieuidentissimis argumentis hac passim Aristotelis sen/tentiam conuellit exploditq;, ut qui in dissectionibus animalium probe conspexerit non esse aequalem in cunctis ventriculorum cordis multitudinem. In libro siquidem sexto, de usu partium ita scribit: πιλῆθΘ μῆν
τρεῖ. quod est: Multitudo iraque ventriculorum coro
384쪽
dis non in cunctis animalibus aequalis est, sed quar/ Λ
cunque aerem inspirant per fauces,& nares,& os, his mox quidem & pulmo est,& dexter cordis ventrici ius. Reliquis autem uniuersis neque pulmo est,neque in dextris aliqua cordis amplitudo, semper nanque cum pulmone simul pereunt necessario haec duo,animalis vox, & dexter cordis ventriculus. In hoc vero manifestum est ad quantum usiim utrunque ipsorum peruenit,dexter enim Ventriculus pulmonis gratia factus est,pulmo aute ipse respirationis & vocis instru/mentum est. Haud recte igitur Aristoteles ventricu/lorum cordis multitudinem distinxit, ad magnitudi/nem & parilitatem corporis numerum eoruin reduincens. Neque enim maximis quibusq; animalibus sunt irres,neq; minimis est unicus,eande enim cordis con/structione exacte habet maximus equus cu minimo passere. Et si murem dissecueris, aut bouem,aut ali quod aliorum animalium, vel quod minus etiam mu 're, vel maius boue sit,his omnibus aequalis est ventriculorum numerus, d reliqua cordis constructio ea/dem. Neque enim natura magnitudinem & paruita/ tem corporis respiciens,instrumentorum forma per/mutat, sed actionis differentia huic scopus & intelio est. Ipsas autem rursus actiones primo usui commen/larat. E quibus utique verbis nemo no intelligit abertata Aristotele, quod indiscriminatim omnibus ani/mantibus tres esse cordis ventriculos alseruerit, cum ventriculorum numerus non in omnibus aequalis sit, quidam enim dextrum ventriculii non habent, veluti
sunt ea quae pulmone etiam carent i id quod etiam oculata in disictectionibus fides abunde docet, ita ut ad Aristotelis confutandam sententiam non multis opus habeamus. Proinde satis mirari no possum, curi Alexader Benedictus iniuste Galenum A ristotelem .Perstrinxisse dicat , cum eundem a yeritate de alla
385쪽
C omnibus fere notum sit. Sed putat hominem per tot secula laudatissimum fas non esse de errore accusa. re immemor sane eius dicti quod ad Aristotelem autorem refertur, Amicus Socrates,amicus Plato, ma/gis amica veritas. Si Aristoteles superiorum omnium
placita, Platonemque summum tum philosophii atq;
praeceptorem suum ,ubi a veritate sibi aberrare vistis est, conuellere ausus suit, cur non pariter Galeno &nobis, eundem hallucinantem perstringere licebite Neque potest eum ab errore vindicare Alexandri de auribus cordis comentum, neque enim sinistram au. rem, sinistrum eme ventriculum admittimus, cum ventriculi sint in ipso corde, aures Vero ex Vtraque parte cordiς, haud aliter quam in capite animalis, emicent. Testis Galenus loco iam citato, sic scribens:
res, non ab usu aut aliqua actione, sed a modica sim, litudine quonia scilicet utrinque cordi, perinde atq; capiti animalis aures,adiacent. Id quod etiam lib. vii. anat.admini. iis docet Verbis:Mωὶ 'τα ποκων
propositi operis peculiaria digrediamur, ab auribus cordis auspicati quas ad similitudinem quandam au rium proprie dictarum maiores vocarunt. Ut enim illae capiti utrinque annexae sunt,ita & hae cordi neruosores ac magis cuticulares ipso cordis corpore manifesto apparent. Et paulo post cordis auriculas extra ventriculos ipsius consistere Galenus scribit. Errat
386쪽
denique idem Alexander,quod aures tantum in cada Auere conspici posse putat,atqueadeo qui eas in corde posuerunt cadaueris tantum posituram considerasth. quasi Galenus singula quae de anatome tradit,no tam in vivis quam in mortuis contemplatus sit. Quoties enim se vivam dissecuisse simiam, quae hominis figu/rae proxima est,scribit, eo tantum nomine ut singula
ad anatomes cognitionem necessaria exactius rimaretur ρNo is fuit Calenus,qui anatomen ex libris tantu.& ex aliorum scriptis tradiderit, qualem Alexadrum hunc,aliorum non solum sentetiam,sed de verba imistantem,suime constat. Q uod vero in maximis etiam animatibus nulla fiat ob magnitudinem in corde dis, ferentia, atqueadeo in iis etiam non nisi duo cordis
sint ventriculi, testantur ea quae Galen.libro.vii.anat. admini. in eum scribit modum e πα -γοι τοῖς q
387쪽
Mii,;quod est: omnibus enim similiter animantibus cor inest,cum nulla ob magnitudinem in ipsis sit differetia, sicut Aristoteles autumat: sed clarior in magniscordibus est speculatio, quonia & ipsorum os, quod
magnis ineme animalibus arbitrantur, atque his non omnibus,etiam aliis natura concessit, haud tamen os .vnmersis exactum,sed car tilaginem. Nullum vero miraculum est, in minutis ipsum animantibus consecti
num rudes penitus ignorare cum & in grandiori fre/quenter ipsos lateat. At quid dico in grandioribus Nuper elephanto maximo Romae iugulato plerique medici ad ipsius dissectionem conuenerant, discendi
gratia ,duos ne cor haberet vertices,an unum,& vem ulculos ne duos, an tres. Ego aute vel ante ipsius consectionem afferebam eandem cordis structuram cum aliis omnibus animalium aerem spirantium inuetum
iri, quae etiam ipso diuiso apparuerunt. Item os ipsius
388쪽
i sine negocio reperi,una cum familiaribus digitos ad/ Ainolitus. At inexercitati sperantes id quod in aliis animantibus apparet, ceu in magno se inuenturos, ne elephanti quidem cor os habere putabant. Ego auorem ostensurus ipsis eram, nisi familiares risiment, quod attonitos illos ac sensus expertes propter lo/ci ignorantiam conspicerent, & cum adhortarenturne indicarem, subilcm. Corde vero a Caesaris coquuexempto misi aliquem ex familiaribus in huiusmo/di exercitatis,rogatum coquos, ut os ipsius eximi si/nerent,atque sic factum est. Seruatur idem apud Mos etiam hodie eximiae adeo magnitudinis, ut ab iis qui intuentur, nullo modo credi queat tantum os medicos latuisse. Ita sane & maxime in animanti bus particularum, inexercitatis ignorantur. Ac miρci nihil est, si praeter alia multa etiam in anatomis Aristoteles errauerit, qui triplicem sinum cor habe/re in magnis animalibus existimat. Q uod igitur in B consectionibus parum exercitatus circa partium imuentionem errorem commiserit, neque mirandum
est, & condonare homini conuenit et cum enim qui totam suam vitam huic speculationi dedicarunt. quemadmodum Marinus, in plerisque falsi sunt. quid existimandum est iis accidere , qui repente ip/sana adierint, persuasi ea quae prius non viderunt, ut denuo inspicere non aggrediantur 2 Hactenus Gale nus:cuius utique verba , etsi prolixa admodum sint, eo tamen libentius recitaui, quod sola ad Aristote/lis sententiam explodendam sufficere videbantur. ubd si tamen exactiorem eius rei disputationem scire cupis, lege quae in anatomicis scripsit Galenus,& voti compos eiscieris. Carterum Galeni senten/Iam confirmat Hippocrates in libro de corde, sic
389쪽
Cor duos sinus ventriculos utrinque discriminatos habet circuitu mallo uno, quorum unus in parte de xtra os versus positus est, qui cum vena una comuni/cat. Q uin & hic latior est ac mollior multo si alter, nec in ultimamusque cordis partem penetrat. Sinus vero alter superne recta, & cotra sinistram mammam situs est. Ora autem horum non patent, nisi quis a
res & caput cordis praecidati quae si praecidantur pa/tent,geminaq; in singulibns sinibus ora sunt. Et Cor/nelius Celsus lib.iiii.ca.i.iis verbist Huic cor annexu D est natura musculosum,in pectore sub sinisteriore mama situm, duosq; quasi vetriculos habet. Iulius quoq; Pollux secundo Onomastici duos latum in corde si/nus agnoscit.Inter Arabes Abenrois primo Colliget
cap.xxiiii. duas tantum cordis cauitates,& utique am/plas esse statuit,in dextra una,in sinistra altera. Q uinetiam Razes lib. i. cap. xiiii.cor duos magnos habere ventriculos tradit, quorum unus in dextro est latere,& alter in sinistro. Q uid multa insensu deprehensum est, indies v adhuc in dissectionibus deprehenditur,
duos tantum cordis esse vetriculos,ut errasse Aristo/telem eumq; sequentes omnium euidentissimum sit. Nec valet quorunda hic ex Avicenna desumpta con/cordia,qui Galenum ventrem medium foueam appellasse tradiit. Nam liber hic ex quo ista desumpsit Aui. cenna, non est Caleni, sed alterius cuiuspiam Arabis, qui multa ex Galeni comentariis anatomicis transtris
psit. Est autem libet hic de anatomia vivorum inisse
390쪽
ptu ;in quo sic scribituri Duo sui, - - α ' 'in uae est quasi meatus quida met ventre.
bri quisquis ilIe fuit.Galenum nons ihi in atque iterum citat,quod minime factum mih ς lano .utore conscriptus hichias si uis in ' II Α μ' Rixinoret seipsum in teste koeis, d qnim