장음표시 사용
351쪽
-c uidentia. Nos enim magis temere eligimus quod confert,quauis interdit natu sit magis nocere aliis, si conferre iis quibus egemus. Natura autene in uno quide suo opere temeraria est, neque per negligentia quan/doque magnum malum eligit, propter minus bonii, sed exacta mesura quantitate in unoquoq; discernes, quod multifariam utile est praui respectu semper efficit. Si enim nulla magna molestia debebat tristare biblis flaua in ventrem influens, male neglexit comodi/tatem natura, quam abstergendo quotidie viscosam superfluitatem nobis humor ille praebuisset. Si vero hoc quidem c6modum ita paruum est, ut per auxiliuextrinsecus allatum lassicienter corrigi possit,mala vero quae sequuntur influentem veret bilem tam magna
sunt, ut funditus euertatur operatio ventris, nescio qualiter non erit aliquis admodum ingratus erga na
D tura quae ita illlipsi praevidit, aut valde inuidus iust
rum laudum, si quam deceret laudare, eam incuset. uis denique ignorat flauae bilis vim satis acre exsestere & mordente, abstergentem v omniae Quis aut excernens aliquando inferne copiosum hunc humo/rem,non sensit praecedere intestinorii mordicatione' utS Vero no nouit, quod vomitu biliosum, tum alii quidam affectus,tum mordicatio oris ventris necessario praecedit e Et nimirum si ab Oibus flauae bilis vir tus agnoscitur,no difficile est inuenire totum ventiis opus subuerti, si ad illum cofluxerit. Q ua enim ratione bilis pura primis intestinis icides, irritat mordicus& prohibet ne in eis maneat cibus, eade & ventre,ut qui exactiore sensu sit praeditus q ieiunum, cogeret utique quo cibum deorsum pelleret,priusquam bene
concoqueretur. Incocta enim excernunt cibaria vali/dae mordicationes. Hanc Galeni sentetiam confirmat etia ea quae scribit Avicena,iuniorum medicorum nu
352쪽
inquit. Et pluribus hominibus est meatus istis contis nuus cum duodeno. Et paulo post:Et non fuit creataria pluribus tellibus via ad stomachii, ut lauaretur hu/ niditates cum cholera, sicut lauantur hunuditates in/testinom,nisi quia stomachus laeditur per eas & patitur nauteam, & corrumpitur digestio in ipso per it.
Iud quod nustetur cibo de humore illo. Q uld mutans opus Pea bilis ad fundum ventriculi venietis comoditatem, quam Mundinus & sui sequaces singui, quo concoctione eiusde iuvet, neq; Aulcena Fen. I. Can. i. cloci. Iul. p. l.Vbl rem hac ex professo agit. neu; saςκ veteribus probat, sed illa potius explodunt:ob id tanquam comentum olum fligidissimu plane deride uini ait. Rui enim paruus igniculus illi niebro caleiaciendo esset uecessarius,cui tot fornaces Omerum ItalIcet,iecur & lien, & ipsum praeterea cor, fons ac Principium nativi caloris,suum impartiuntur caloree Hinc recte Calen.lib.utide naturai.facul. viscera quae in v ntriculo adiacent laqua magno lebeti plures ignis loci a dextris quide iecur, a sinistris lienem, superne cor,& trasuersum septum de eleuarum & assidue mo/rum,nis etiam amplius omentum quod praedicta te/git,ingente quanda oborti, qui in illii deuorati sunt.
alteratione facere scribiti uapi opter quadocunquenaeatus Is ad vetriculu pertingit,naturae errato,& mi nime eiusde prouidenna fiat manifestum est.
inressinu habere rectitudinem Piradmodu Raze .litudinus,ac alti quida putat. Cap. III
RA etes lib. i.ca xvi.de dissectione intestinorum in eam scribit sententiam et Gracilium aute prismum est intestinum,quod ori inferiori stoma/chi continuari inuenitur , quod duodenum nomina/tur. Hoc aute sequitur aliud intestinum, quod vocaturlelunum:quae duo intestina erecta stant, & in longitu dinem extenduntur corporis. Cui substulat in sua
353쪽
anatome Mundinus,sic dicens: Ieiunum ita Vocatur, uuia plurimum reperitur vacuum hi bene dispositis. Et causa suae vacuationis est duplex,scilicet rectitudo eius nam rectum est sicut intestinum ultimum. In qua sentetia & Cornelius Celsus esse videtur,qui lib.iul. cap.Lita scribit: Ab ea ieiunum intestinu incipit,no ita implicitu. Hunc aute sequitur Alexader Benedictus uui lib.ii.ca.viu. suae anatomes ad verbum fere Celli sententiam exprimit,dicens: Intestinum est quod ieiunum nominant,no ita ut reliqua implicitum. Q uibus . utique verbis singuli iacitati autores fallillime deieν luno protulerunt,quod verissime de duodeno dicere potueruntihoc enim haud secus si postremum intestinum circuiuolutionibus caret. Testis est Galenus, qui lib. v.de usu partui in hunc modum scribit: ἰ δε' νι συν
quod est:Si vero copulatum esset fundo ventris ieiu/num circlauolutiones eius haud modicam ibi efficeret angustia. Haec igitur praeuidens natura, primum Οm alium intestinum,quod ventri est coniunctum,non ad circiJuolutiones anfractus ue confestim flexit, sed ea/tenus produxit ipsum in dorso extensum, quatenus debebat sufficiens spatium praebere praedictis corporibus. Deinceps autem circumuoluitur & flectitur,vocatici: haec pars intestinoru ieiunii, eo quod semper inuenitur
354쪽
mlenitur vacuum, neque minimum quidem tibi in se continens. Q uanmcunque vero inter hoc & indum ventris non circumuolutum permansit, propter inuin iam nobis dictam, consuetudo est dissectioni corpo/ris operam nauantibus viris,intestinum hoc exortum nominare. Ex quibus Galeni verbis non solum duo denum anfractibus carere manifestum fit sed etia te iunum conuolui in orbes, minimeq; rectum esse con uincitur. Id quod libro etia sexto anati admini. Gale
nus sic scribens indicat: κατακαμπτεταl πολ ρεμο εις ελι
uolui In orbes anfractus ue vasorum complurium se/rie contextos,quod ieiunum nominant, quia sempe 'raneis Aulciquoque Fen. xvi. Can.iu.tract. i.cap.is
ostendit,sic dicens:Et pars intestini quod sequi tur duodenum nominatur ieiunii,& in hac parte est iamatium circliuollationis & circuitionis.'Α utor etia lis Rbrorum de iuvamentis membrorum,neque enim Calani est, sed alterius cuiusda,qui librum Galeni de vis letium in compendium redigere voluit, lib. vi. Caas. iam dictis consentit, in hunc scribes modum: Et pro uidentia creatoris indigentia ilIarum venarum & ner/uoruna loco amplo non posuit in primo intestino in uolutiones, sed locauit ipsum recte extensum superdortium. Et cum istud intestinum peruasit ad partum, temotionem inuoluebatur,& pars iiivoluta ex intesti
sole Ragem ac Muncinum hallucinatos esse, quod ieiunum cire uolutio nibus plane destitutum scripserint. Neque Mudinum luti Caipus iIle Bononiensis ab errore vindicare poν Carpus teli, dices id intestini parte superiore esse rectum infe Mundinariore Vero implicitum. Nam rectu in uniuersum Mun 'h et
intestinum,quod tam superiore et inferiore parte an/
355쪽
c stactibus caret,esse assetit. Ita pauci merui praeter Galenum,qui olun anatomica recte tradiderunt. Et sunt hodie quoque paucissimi,qui non in scribendis anato Galeni turpiter etiam lapsi sint . Proinde diligenter ad T T. monitos velim studiosos, ut Galeni anatomicos li/geter per- bros diligenter perlustrent,quando nemo unqua me iustx-ndi, ij qui illo in dissectionibus vel peritior vel diligen/tior fuerit. Et certe nulla alia causa factum est, ut.tot in anatome hodie conuitantur errata, nisi quod tanti viri libris prioris seculi medici caruerint, quos hodie enascentibus undique bonis autoribus,dei benignitate nobis habere contingit. Utinam autem Omnia eius anatomica haberemus,ita enim aliorum opera nobis no opus foret. Q uam multa vero perierint, ex libro
suo quem de propriis libris scripsit,sciri potest.
Ad neon siue tenue intestinum non plures pertingere venas D quam ad ullum aliud intestinorum,id quod Mundinus I Praeter veritatem asserit. Cap. V .
M Vndinus de ileo inter caetera sic scribit: Ad
ipsum perueniunt plures venae meserticae, si ad aliquod aliud intestinum. Mundini sententiae subscribit Carpus,qui de ileo in eu scribit mo/dum:In isto intestino sunt plures meseraicae a mali quo alio propter suam longitudinem. Sed quatum a vero deuiauerit uterque, facile deprehendet,qui veterum,Caleni maxime . ea de re sententiam paulo dili/gentius excusserit, tum enim ad intestinum quod ieiunum nominant,multo plures et ad ileon Venire venas intelliget. Is enim Iib.vi. admin. anat.ita scribit: τουτια
τ αννu--. id est: Inde tenue lutestinum est, substatia huic simile. Differt autem,quod neq; vacuureperiatur neq; tot vasis scateat. Q uibus verbis aperte admodum testatur Calenus,ieiunum vasoru multi
356쪽
vidine vincere ileon, quod non tot sicut ieiunum va/ Asis scatet. Id quod confirmat lib. v.de usu partium, sic
τη εορατα. quod est: Primum olum intestinorii ieiunii suscipit in chylum versum de concoctum in ventre elobum. Situs autem eius est prope hepar,vasorum vero multorum sunt in eo ora.Sic & lib.vi.ther. meth cap. quarto,ieiunii multo plures habere venas innuit , dii
χιτῶν . hoc est: Crassa quidem intestina facilia sana. tu sunt econtrario dissicilia quae tenuia lant. Ieiunum tamen omnino incurabile est,tum proeter multitudianem magnitudinem, vasorii, tum qubd tunica eius Praetenuis neruosaq; sit. Autor denique librorum de mmuamentis membrorum libro sexto capite secundo, idem astruit, dicens: Intestinum ieiunum est propin νquum hepati,ac pertingunt ad ipsum multarum venarum ora. Et bilis flava defuit per suos meatus in prismuni, quod super ipsum est. Et quia istud propin
quissimum hepati inter omnia membra, quando hein Par caruerit cibo, & fuerit vacnatum ab eo, capiet eum ex propinquiore sibi loco, scilicet,ab intestino ieiuno, & a venis cum attractione. Sed nemo aper tius Mundini errorem confutat quam Avicenna,qui Fen decimo sexto, Canonis tertio, tractatu primo, pite primo, in eam scribit sententiam: Et nominatur hoc intestinum ieiunum, quoniam ipsum inuenitur secundum plurimum vacuum & inanitum, & causa in hoc est connexio duarum rerum, quarum una est,
quonia illud quod attrahitur ad ipsum de multitudia ne clisi, velociter separatur ab eo,portio nani ejus
357쪽
ς attrahitur ad hepar, quoniam plures venarum mescὸraicarum continuat ae sunt huic intestino, quonia hoc intestinum est propinquius hepati,q alia intestina. Et non est in aliquo intestinorum de ramis meseraicae, quantum est in eo. Ex quibus omnibus abude liquet, R restium multitudine, rationeq; ipsa, de errore covictos esse & Mundinum & huius interpretem Carpsi. Ieiunum enim intestinum cum iecori valde vicum sit, fieri non potest quin vasorum ad ipsum pertingentia multitudine reliqua omnia vincat intestina.
Stercora seu afui excrementa in ventriculo no generari: ut Auitanna ac alii nonnulli huc sequentes sentire videntur. Cap. VI.
AVicenna Fen. xvi. Can. iii.trachi. cap.i. de instestinorum anatonae in hunc modum scribiti Penetranti in meri non attribuitur ex virtutibus naturalibus nisi virtus una.Penetrans aure in intestino primo patitur a duabus virtutibus,quarum una Di est expulsiva, quae est iustomacho, & altera est attra/ctiua,quae est in intestinis,& adiuuat ea faex,quae prouenit propter summam cibi,& sit facilis propter illita expulsio per viam temperatae amplitudinis. 4uibus verbis postremis manifeste Auic. saris innuit se in ea esse sententia,ut faeces seu stercora in stomacho generari putet:euidenter enim ait vi attractiva duodeni do aliorum intestinorii, faecem a stomacho expulsam at Italii. Q uae etiam verba Getilis enarras, ita farces ab intestinis trahi, sicuti a vesica urinam scribit. Cum ta/men Galenus in lib. siil de usu pari.& multis etia aliis lotis,testetur intestina nullam plane attractricem haAhere facultate, quod scilicet villis rectis, p quos attra/ctio fit, careant. Praesertim vero lib. iii.de facul.natu. ubi sic scribit:ίκατω μα τῶν τρογγυ λαι ita θ' εκρων
358쪽
dem intςstinis circulares in utraque tunica fibrae sunt. Aς ontrahuntur enim duntaxat, nec quicquani trahuti At venter alias fibrarum rectas habet, quibus scilicet trahat alias transuersas,quibus constringat. Aulta opinione sequitur Iacobus Fortitilensis,qui secunda par xicula aptior. quaerens in quo loco corporis tax vel egestio suam recipiat formana,ita scribit:Stercoris forma subflantialis in corpore naturaliter disposito, aedebite recto acquiritur in stomacho. Separatio autem di deputatio tacis a chylo & accidetata dispositio/ num acquisitio, quibus tax a chylo discernitur,acqui ritur in intestinis. Q uibus utique verbis manifestiui/ ne indicat, stercora suam formam substantialem seu essentiam prius in stomacho, ac deinde accidetalem, loc est figura Scolore in intestinis acquirere. Q ubdsi enim in intestinis per depurationem atq; separatio
nem tantum a chylo,ut ipse inquit, fiunt stercora cerato certius est eorundem essentiam in ventriculo prius messe procreata,allas nanq; a chylo iam segregari non κpollent . Cuius sententis quoq; fuisse videtur Alex. Menedictus lib. ii. cap. vii. ubi scilicet ait, excrementa an colo intestino diutius immorari, atque ibi quanda effigiem suscipere. Verri falsum docere omnes. Quis
est qui vel a limine medicina solidam salutauerit. qui
nesciat8Satis enim constat quouis tempore in sanita re integra Iruentibus hominibus secundum utrasque tormas in intestinis generari stercora per alteratione quae ad lubstantiam terminatur. Materiam quidem ex qua sit steictis, in ventriculo gigni fatemur nondum tamen esse stercus dicimus, donec ad tenuia intestina proueniat:perinde ut materiam urinae in veniculo excibis & potibus generari concedimus, nec tamen uri aram adhuc esse dicimus, donec in renibus forma sua aubstantialem recipiat. Quod autem non in ventricu
lo ted in renuibus magis intestinis generetur stercus.
359쪽
testatur Galenus qui lib. iii. de facul. naturisic scribit:
κο meos quod est: Monstratum nanque supra est. nihil in cotraria qualitatem totu simul migrare. Ergo quo/modo sanguis ex pane e quomodo ex beta faba ue, aut reliquis id genus,nisi haec alteram prius mutatio/ti nem sint adepta ZIam quomodo in tenuibus intestinis confestim stercus fiete Quid enim in his essicacius ad
alterationem existit, iis quae sunt circa ventrem Z Num tunicarum numerus, an circupositorum viscerum vicinitas, an morae spatium, an innatus quidam in instru/mentis calor e Atqui nullo horum superant intestina ventrem. Cur igitur ubi panis tota saepe nocte mora/tus est in venire,etiam seruari eum volui, ac pristinas suas qualitates tueri,ubi semel intestinis incidit, statimessici stercus8 Q uibus sane verbis Galenus abude mostrat stercora in tenuibus fieri intestinis, no quide per separationem atque depurationem a chylo, ut Forti utensis putat, sed per alteratione potius quae ad sub/stantia terminatur:oportet enim ut prius altera quan dam mutationem quam stercus fiant,adipiscantur. II quod iterum eodem libro testatur Galenus ita scri/
360쪽
bi ς ευἱυς μου κοπe ον. id est: Non enim prosecto tibi Aipsi adeo celeriter priorem qualitatem deponunt, ut protinus postquam in tenuia intestina descenderint, Merciis fiant. Q uasi dicat, opus esiste de in tenuibus intestinis mutatione prioris qualitatis, ut stercus fiat. Ita ut plane ementitum sit in stomacho generari stercora. Calenus denique libro quinto, de usu partiunx forporis humani rationem indicans, cur ieiunumtintestinum dictum semper vacuum existat, inter caeε
vehementior vero actio efficitur, quando bilis non/dum permista est excremens, sed adhuc circuluit pu/ra secudum ipsas intestinorum tunicas, mordetq; ipsa,& ad excretionem excitat. Si vero bilis quae adhuc ab excrementis pura est, ad ieiunum confluit, quomo Κdo verum esse potest stercora seu excrementa in ven. tre procreari Hinc Avicennam quoque sibi contradicere necesse est, cum loco iam lapius citato probat secundum in ordine intestinum semper vacuum reperiri, quia videlicet cholera citrina venit ad hoc in te omnii pura, hoc est impermista tacibus, ita enim Aui. ceni interpretes exponunt. Nam si faex iuxta hu/ius alibi sententiam , chylo commista trahitur ab in/testino duodeno, a quo statim descendit ad sequens intestinum ieiunum nominatum, quomodo poterit moIera citrina pura, hoc est impermista faecibus peruenire ad intestinum ieiunum, in quo inuenit taceschylo commistas, sicuti & in aliis sequentibus R Neraque enim possunt dicere integram tacum a chylo se parationem fieri in intestino duodeno nominato, quι albertit taces chylo permistas usque ad monocultant G colon quoque peruenire. Praeterea stercus in venin