장음표시 사용
401쪽
D. BRUTUS M. T. CICERONI S. P. D.
XXIII. hic valemus recte , & , quo melius valeamus, operam dabimus. Lepidus commode de nobis sentire videtur. Omni timore deposito , debemus libere reipublicae consulere . Quod si omnia ' essent aliena , tamen tribus tantis exercitibus propriis reipublicae valentibus, m gnum animum habere debebas, quem & semper habitisti, &nunc , fortuna adjuvante , augere potes . Quae tibi supelioribus literis mea manu scripsi , terrendi tui causa homines loquuntur. ' Si frenum momorderis, peream, si te omnes, quot sunt, conantem loqui serre potuerint . Ego , tibi ut antea icripsi , dum mihi a te literae veniant, in Italia morabor . VIII. Kal. Iun. Eporedia .
ARG. Ut bene de rep. speret , hortatur Ciceronem, cuius literas expectat. Anno V.C. II .
t Essens aliena J Apud Lepidum . Si scilicet eum Antonio sentiret. Coreas. a TVibus J Caesaris, Ptanei, & meo. 3 Proprias resp. I Fitiis Ze certis inde sens ne causae publicae . Sed opinio eum sesellit. Mox enim Octavianuq ti Plancus accesserunt Autonio. Propriam eleganter constans , perpetuum. Terent. Andri IV., 3; I. e se proprium etii uam Plaut. Misteti. I, 3, Atque iιItim amarorein tibi proprium furu-νum iis vita . I. F. Gron. 4 Sι frenum momoVA DI Id est, si noati sinvidis Et malevolis , vellit freno coercere te voliint , ostenderas te resistere di coerceri nolle. Ab equi, contumacibus de res ractariis desumpta translatio. Libertatem experiri. Sall. Iug. xv. Idem .
CICERO D. BRUTO S. P. D. XXIV. TARRO tibi, antea subirascebar brevitati tuarum LN literarum e nunc mihi loquax esse videor. Te igitur imitabor . Quam multa quam paucis 8 Te recte valere ,
operamque dare , ut quotidie melius; Lepidum commode sentire e tribus exercitibus quidvis nos oportere confidere. Si timidus essem , tamen ista epistola mihi omnem metum abstemsisses. Sed , ut mones, frenum momordi. Etenim , qui , te incluso , omnem spem habuerim in te, quid nunc putas Z Cu
ARG. Respondet superiori epistolae , qua agendum ei sit: εc de pecunia decreta. An timorem sibi exemptum dicit . Addit , quid V. Q rio.
402쪽
AD FAMILIARES LIB. XI. -399pio iam ' vigiliam meam , Brute , tibi tradere ; sed ita ut
ne desim conitantiae meae . Quod scribis, in Italia te moraturum , dum tibi literae meae veniant; si per hostem licet, non erraris: multa enim Romae. Sin adventu tuo bellum coniaci potest , nihil sit antiquius. Pecunia , expeditissima quae erat, tibi decreta eli . Habes amantissimum ' Servium . Nos non desumus. Vale, v III. Idus Iunias .
a Visi m meam a Id est; euram mei m. iusmodi, ut in Italia diutius morandum iiis Translatio ab excubantibia, militibus , qui bi non esse videatur. succedunt per vigilia . ADuratius. 3 servium I De q.- , epist. huius lia Multa anim Romae Multa dicuntur eo bri . Alii, servuιtiua , Isauriet filium.
XXV. VXSPECTANTI mihi tuas quotidie literas , Lupus
. nolter subito denuntiavit , ut ad te scriberem , si quid vellem . Ego autem , et si , quid scriberem , non habebam acta enim ad te mitti sciebam ; inanem autem sermonem literarum tibi iniucundum esse audiebam brevitatem secutus sum , te magistro . Scito igitur , in te , & in collega spem omnem esse . De Bruto autem nihil adhuc certi: quem ego , quemadmodum praecipis , privatis literis ad bellum commune vocare non desino . Qui utinam adesset : intestinum urbi gmalum , quod est non mediocre , minus timeremus. Sed quid ago non imitor ' λακωνισμιὸν tuum .' altera jam pagella procedit. Vince & vale. XI v. Kal. Quint.
ARG. Eetpectari a se Bruti literas ait: sit. eonsulibus, ad petitionem consitatus impet.bi nihil esse quod scriberet in ipso& Plan- lerent. Epist. lib. X.& epist. ad M. co omnem esse. Anno V. C. 7io. Brutum. M nuti. . I Intestinum tiνbis malum J Erant enim , a nωκ. λιον tuum I Laconicam , qua tu qui Octavianum intersectis Pansa & Hirtio sol ex tui, brevitatem.
D. BRUTUS IMP. M. T. CICERONI S. P. D. XXVI. ' JAXIMO meo dolore hoc solatio utor, quod1V1 intelligunt homines, non sine causa me timuis
,. ARG. Sollicitus ob Antonii eum Lepido Zc stipendium mitti postulat . C. II coniunctionem, legiones quam primum sibi a a Man. Lamia in maxin .
403쪽
se ' ista , quae acciderunt. ' Deliberent, utrum trajiciant legiones ex Africa, necne: & ex Sardinia ' Brutum arcessant, necne : & mihi stipendium dent , an non decernant . Ad seia natum literas misi . Crede mihi , nisi ista omnia ita fiunt quemadmodum scribo, magnum nos omnes adituros periculum . Rogo te , videte quibus hominibus negotium detis, qui ad me legiones adducant . Et fide opus est, & celeritate. III. Non. Jun. ex castris .
x IM J Coniunctionem Leiudi eum M. s Uerissimum augurium. Nam, Antonio. Coreaares. Noveinbri 1nense inita inter Let,idum , An-3 Delibere.t I ironia cum stomacho. Mon. tonium , Octavianum societate , dc Omnes , 4 Bruttim I M. Brutum , qui erat in Ma- ot omnia periere. , elutarchur , cedonia . Idem . plantis , Dio. Idem.
M. CICERO MATIO S. XXVII. TONDUM satis constitui , molestiaene plus , and voluptatis attulerit mihi Trebatius noster, ho
mo cum plenus officii , tum utriusque nostrum amantissimus. Nam cum in Tusculanum vesperi venissem , postridie ille ad me , nondum satis firmo corpore cum esset , mane venit . Quem cum obiurgarem , quod parum valetudini parceret : tum ille , nihil sibi longius fuisse , quam ut me videret . Numquidnam , inquam , novi 8 Detulit ad me querelam tuam : de qua prius quam respondeo, pauca praeponam . antum memoria repetere praeterita possum , nemo est mihi te amicus antiquior: sed vetustas habet aliquid commune cum multis, amor non habet. Dilexi te quo die cognovi , meque a te diligi iudicavi . Tuus deinde discessus, isque diuturnus, ambitio nostra, & vitae dissimilitudo , non est passa voluntates nostras consuetudine conglutinari. Tuum tamen erga me animum agnovi multis annis ante bellum civile , cum Caesar esset in Gallia . Quod enim vehementer mihi utile esse putabas, nec
inutile ipsi Caesari , perfecisti, ut ille me diligeret, coleret ,
ARG. Questus erat Matius, aeeusari se a Caesari mortuo ab octaviano dato , curasset.*ς rone tum quod in lege quadam Caesaris Ciceto se ita purgat et ut alterum negari ms ἔδῖium tulisset , tum etiam quod ludos , se dicat, alterum defendi. Anno V.C. 7-
404쪽
haberet in suis. Multa praetereo , quae temporibus illis interno, familiarissime dicta , scripta , communicata sunt. Graviora enim sunt consecuta . Et initio belli civilis cum Brundusium versus ires ad Caesarem , venisti ad me in Formianum. primum , hoc ipsum quanti, praesertim temporibus illis 3 Dei mde , oblitum me putas consilii, sermonis , humanitatis tuae 3 quibus rebus interesse memini Trebatium . Nec vero sum obis litus literarum tuarum , quas ad me misisti , cum Caesari obviam ' venisses in agro, ut arbitror, ' Trebulano . Secutum illud tempus est , cum me ad Pompeium proficisci sive pudor meus coegit , sive officium , sive fortuna . Ouod officium tuum , quod studium vel in absentem me , ves in praesentes meos defuit quem porro omnes mei & mihi & sibi te amuciorem iudicaverunt 8 ' Veni Brundusium : oblitumne me putas , qua celeritate, ut primum audieris, ad me Tarento advolaris ρ quae tua fuerit assessio , oratio , confirmatio animi mei fracti communium miseriarum metu ρ Tandem aliquando Romae esse coepimus: quid defuit nostrae familiaritati in maximis rebus Quonam modo me gererem adversus Caesarem , usus tuo consilio sum . In reliquis officiis , cui tu tribuisti ,
excepto Caesare, praeter me , ut domum ventitares, horasque multas saepe suavissimo sermone consumeres 8 tum , cum etiam , si meministi , ut haec γ φιλοσοφουμενα scriberem , tu me
impulisti . Post Caesaris reditum , quid tibi maiori curae fuit, quam ut essem ego illi quam familiarissimus 3 quod effeceras. Sorsum igitur haec oratio longior , quam putaram 8 quia sum
miratus, te , qui haec nosse deberes, quidquam a me commissum , quod esset alienum nostra amicitia, credidisse . Nam m. VII. i E e e prae-
et Formianum J Est vilis Ciceronis, In me. quod ait sera ius in illo virgilii versu , Η dio oppidorum Formiae & Caietae in litote ista maκων omnis, Μων ea. Plio posita, unde etiam Caieta dicta est, & υιι- nius lib. III. cap. II. Tre,atini, Diaia Caittana. in qua Cic. postea suit caesiis . minantων Μώι est. Manutius. Etiamnune hodie visuntur eius reliquiae & 4-Bνω-sufium I Post euenam Pha rudera , diciturque is villa da Ciere. Cluv. salicam tacem , armorum odio & victoriaea a Manutius, venissem. desperatione . in Italiam rediit . Ad Attie. 3 Trebulano I Trehulae in agro Sabino suo epist. s. s. lib. II. Mem. runt, ubi nune est opoidum 8fons Les voca- s J Libros de Finibus , T tum , cujus ad radiere antiqui lapides , im sculanas quaestiones, de alia, quae scripsit a scripta Trobulatum mentione , aliquot ex- flicta repudi Mam . tant: quibus etiam lapidibus intelligitur id,
405쪽
praeter haec , qtiae commemoravi, quae testata sunt 3c illustria, habeo multo occultiora , quae vix verbis exequi possum . Omnia me tua delectant: sed maxime maxima cum fides in amicitia , consilium, gravitas, constantia , tum lepos, humanitas, literae . Quapropter redeo nunc ad querelam . Ego , te ' suffragium tulista
in illa lege , primum non credidi: deinde si credidissem, nunquam
id sine aliqua julta caula existimarem te secisse . Dignitas tua facit, ut animadvertatur quidquid facias: malevolentia autem hominum , ut nonnulla durius, quam a te iacta sint , proserantur . Ea tu si non audis, quid dicam , nescio . Equidem, si quando audio, tam defendo , quam me scio a te contra iniquos meos solere defendi. Defensio autem eii duplex . Alia
sunt, quae liquido negare soleam , ut de isto ipso suffragio:
alia, quae defendam a te pie fieri , & humane , ut de cura tione 7 ludorum. Sed te, hominem doctissimum , non fugit, si Caesar rex suerit, quod mihi quidem videtur, in utramque partem de tuo ossicio disputari posse : vel in eam , qua ego uti soleo , Laudandam esse fidem & humanitatem tuam , qui
amicum etiam mortuum diligas : vel in eam , qua nonnulli utuntur, Libertatem patriae vitae amici anteponendam . Ex his sermonibus utinam essent delatae ad te disputationes meae. Illa vero duo , quae maxima sunt laudum tuarum , quis aut
libentius, quam ego , commemorat , aut saepius 3 te & non suscipiendi belli civilis gravissimum auctorem fuisse , & moderandae victoriae : in quo qui mihi non assentiretur, inveni ne minem . Quare habeo gratiam Trebatio , familiari nostro , qui mihi dedit causam harum literarum e quibus nisi credideris , me omnis ossicii & humanitatis expertem iudicaris : quo nec mihi gravius quidquam potest esse , nec te alienius.
6 S, Moium missis. in ilia Iete I opinor ex ereditoribus traderentur . Hoc eo magis lenem , 'iram Caesar , ut scriosit existimo, quod ad hane partem respondens ipse lib. lli. 4e l. Ciri pro debitoribus Matius , Res , inquit , mea familioras inetulit, ut arbitri daremur , per quos ferent Criaria diminuta est. Idem . aestimationes possessit num & rerum , quanti dinum J Epistola sequenti . corr. . quaeque earum ante bellum fuissem , atque
406쪽
AD FAMILIARES LIB. XI. 4o3MATIUS CICERONI S. XXVIII. J JAGNAΜ voluptatem ex tuis literis cepi , quod, 1V1 quam speraram , atque optaram , habere te
de me opinionem cognovi. De qua etsi non dubitabam , tamen , quia maximi aestimabam , ut incorrupta maneret, laborabam . Conicius autem mihi eram nihil a me commissum esse , quod boni cuiusquam offenderet animum . Eo minus credebam , plurimis atque optimis artibus ornato tibi temere
quidquam persuaderi potuisse , praesertim in quem mea pro- penta & perpetua fuisset atque esset benevolentia. Quod cum, ut volui, scio esse ; respondebo criminibus, quibus tu prome , ut par erat , tua singulari bonitate & amicitia nostra , saepe restitisti. Nota enim mihi 1 unt , quae in me post Caesaris mortem contulerint. Vitio mihi dant, quod mortem hominis necessarii graviter sero , atque eum , quem dilexi , periisse indignor. Aiunt enim , Patriam amicitiae praeponendam esse : perinde ac si iam vicerint, obitum ejus rei publicae sui Dis utilem . Sed non agam astute . Fateor me ad illum gradum sapientiae non pervenisse. Neque enim Caesarem in dissensione civili tum secutiis: ted amicum , re quanquam ostendebar , tamen non deserui : neque bellum unquam civile , aut etiam caulam dissensionis probavi r quam etiam nascentem eX-
tingui lumine studui . Itaque in victoria hominis necessarii , neque honoris, neque pecuniae dulcedine sum captus et quibus prae nitis reliqui, minus apud eum quam ego, cum posscnr, immoderate lunt abusi . Atque etiam res similiaris mea , ' lege Caesaris diminuta est : cuius beneficio plerique , qui Caesaris
morte laetantur, remanserunt in civitate . Ci Uibus vietis ut Parccretur, aeque ac pro mea salute laboravi. Possum igitur, qui omnes voluerim incolumes , eum , a quo id impetratum E e e 2 eit,
ARG. Res ondet superiori Claeronis, puris est . ἰc II. Divii . Casi tu autem Dret
a ita leg. de distinguendunt x Leae J Vide superiorem epist. .
407쪽
est, petisse non indisnari , cum praesertim iidem homines illi , & invidiae & exitio fuerint ' Plecteris ergo , inquiunt, cum factum nostrum improbare audes . o superbiam inauditam lesios in facinore gloriari , aliis ne dolere quidem impunite licere t At haec etiam servis semper libera fuerunt , timerent, gauderent, dolerent, suo potius quam alterius arbitrio : quae nunc , ut quidem isti dictitant, libertatis auctores , metu nobis extorquere conantur . Sed nihil agunt . Nullius unquam periculi terroribus ab officio, aut ab humanitate desciscam . Nunquam enim honestam mortem sugiendam , saepe etiam oppetendam putavi . Sed quid mihi succensent, si id opto , ut poeniteat eos sui facti Cupio enim Caesaris mortem omnibus esse acerbam . At debeo pro civili parte rempublicam velle salvam . Id quidem me cupere, nisi & ante acta vita Sc reliqua
mea spes, tacente me, probat, dicendo vincere non postulo. Quare majorem in modum te rogo, ut rem potiorem Oratione ducas , mihique , si sentis expedire recte neri , credas nullam communionem cum improbis esse posse . An quod adolescens praestiti , cum etiam errare cum excusatione possem , id nunc , aetate praecipitata , commutem , ac me ipse rete diam λ Non faciam , neque , quod displiceat , committam , praeterquam quod hominis mihi coniunctissimi , ac viri amplissimi doleo gravem casum. Quod si aliter essem animatus, nunquam , quod facerem , negarem : ne Sc in peccando improbus,& in dissimulando timidus ac vanus existimarer . At ' ludos, quos ' Caesaris victoria Caesar adolescens fecit, curavi . At id ad privatum officium , non ad statum reipublicae pertinet. Quod tamen munus & hominis amicissimi memoriae , ac honoribus praestare etiam mortui debui, & optimae spei adolescenti , ac dignissimo γ Caelare , petenti negare non potui . V ni etiam consulis Antonii domum saepe, salutandi causa : ad
3 dar I Eos, ut opinor, de quibus Pliis
nius lib. II. cap. 4s. Cometra apparuit ιudis , vos faeiebat A tisius Veneri flenitrita , non multa post obitum patris Caesaris . Et Suet nius: Liadis , quos primos consecratos ei .emer gustiar edebat , fletu erinita pre septem dier
eis suis fomptibus, a presecta- Veneris aedem.
4 Caesaris victoria 3 Voverat enim Caesar aedem Veneri genitrici , si Pompeium praelio Pharsalieo devicisset. Aopian. Idem .s Caesara J Sie emendavimus ex in cum autea leseretur cori. Idem.
408쪽
quem , qui me parum patriae amantem esse existimant, misgandi quidem aliquid , aut auferendi causa , frequentes venti tare reperies. Sed quae haec est arrogantia , quod Caesar nunquam interpellavit, quin , quibus vellem , atque etiam quos ipse non diligebat, tamen iis uterer , eos, qui mihi amicum
eripuerunt, carpenὸo me essicere conari, ne quos velim dili-fam 8 Sed non vereor, ne aut meae Vitae modestia parum va- itura sit in posterum contra falsos rumores : aut ne etiam ii qui me non amant, propter meam in Caesarem constantiam , non malint mei, quam 1ui similes amicos habere . Mihi quidem si optata contingent, quod reliquum est vitae , in otio Rhodi degam: sin calus aliquis interpellarit , ita ero Romae, ut recte fieri semper cupiam . Trebatio nostro magnas ago gratias, quod tuum erga me animum simplicem atque amicum aperuit : δc quod eum , quem semper lubenter dilexi, quo magis iure colere atque observare deberem , fecit. Bene
vale , & me dilige . CICERO OPPIO S. XXIX. UBITANTI mihi quod scit Atticus noster I de hoc toto consilio prosectionis, quod in utramque partem in mentem multa veniebant , magnum pondus accessit ad tollendam dubitationem iudicium & consilium tuum . Nam & scripsisti aperte , quid tibi videretur, & Atticus ad me sermonem tuum pertulit. Semper iudicavi in te &in capiendo consilio prudentiam summam esse , & in dando fidem : maximeque sum expertus, cum initio civilis belli per literas te consuluissem , quid mihi faciendum esse censeres , eundumne ad Pompeium , an manendum in Italia . Suasisti , ut consulerem dignitati meae . Ex quo, quid sentires, inteulexi ; & sum admiratus fidem tuam , & in consilio dando religionem : quod , cum aliud malle amicissimum tuum putares, antiquius tibi ossicium meum , quam illius voluntas fuit. E-quiis
ARG. Prosecturus in Graeiam , res suas x Θ.is J Q Oppio, Caesaris amicissimo, pio commendat , commemoratis ante be- quem securia est in bello civili, latique leneficiis ab ipso acceptis . amis V. α ρομ satus eius in Africa . maint. de sum .
409쪽
quidem & ante hoc tempus te dilexi, & temper me a te diis ligi sensi: Sc cum abessem , atque in magnis periculis essem ,& me absentem & meos praetentes a te cultos & defensos esse memini . Et post nacum reditum , quam familiariter mecum vixeris, quaeque ego de te & lenterim , & praedicarim , omnes, qui solent haec animadvertere , testes habemus . Gravissimum vero judicium de mea fide & de conitantia fecisti, cum post mortem Caelaris totum te ad amicitiam meam contuli iti . Quod tuum iudicium, misi mea summa benevolentia erga te, omnibusque meritis comprobaro, ipse me hominem non putabo . Tu , mi Oppi , contervabis amorem tuum et si more magis hoc quidem scribo , quam quo te admonendum putem ) meaque omnia tuebere et quae tibi ne ignota essent , Attico mandavi : a me autem , cum paulum otii nacti erimus, ubesiores literas expectato . Da operam ut valeas . Hoc
410쪽
T. C. C. CASSIO S. P. D. INEM nullum facio , mihi crede , Cassi , de te & de Bruto nostro, id est , de tota republica cogitandi , cujus omnis spes in vobis est, & in D. Bruto . Quam quidem iam habeo ipse meliorem , republica a Dolabella meo praeclarissime gesta. Manabat enim illud malum urbanum , & ita corroborabatur quotidie, ut ego quidem & urbi , dc otio dissiderem urbano . Sed ita compressa est , ut mihi videamur omne jam ad tempus ab illo duntaxat i sordidissimo periculo tuti suturi . Reliqua magna sunt, ac multa : sed posita omnia in vobis . Quanquam primum quidque explicemus . Nam , ut adhuc quidem actum est , non regno , sed rege liberati videmur . Intersecto enim rege , regios omnes nutus tuemur . Neque vero id solum , sed etiam , quae ipse ille , si viveret , non faceret , ea nos, quasi cogitata ab illo, probamus. Nec ejus quidem rei finem
M. ARGUMENTUM. Factum Doli ilae,q-
aram Caesaris evertit, laudat: sublato rege , regnum luperesse questus, C. Cassium-hortatur , ut rein p. cum Bruto omni perturbatio. ne liberet. U C. Pop. a IIItid maιω- I Tumultus , a sceleratisti servis de talaris sepultura & c lumna excitatus . corrad. vide Suet. Iul. cap. 35.
a comν elpa 3 Primus hane lecti nem imis mutavit Manutius. & supensuit eompre m. Sed ean sensum respicit , non Praec dentem vocem. Compressa est turba , & s ditio hominum perditoriani , qui temt 8e templis & honis viris minabantur . Hoe e. nim erat illud malum , quod serpebat itidies 3t gliscebat . Sic in I. ad Fam. ep.
Primum tua furia muliebνium religionum , ut non νιον is feterat Bouam Deam , quam tres sorores. Ut bene restituit Victorius. Grais Uiur. Et ipse tamen Graevius compressum I gi vult in emendandis , Tomo suo II. pag. 416. Posteriores cogitationes , an sapienti res livetu .