장음표시 사용
151쪽
AD RE G VL As Q RILmonere uolebam Bariolus, Salicam, et omnes in unia vermi interpretes di cria nant inter actiones arbitruarias in quod actiones stricti iuris siue in remsint, siue in Ad l.laom . personam, propterea arbitrariae dicantur, quid Iudici permissum en ex bono CT aequo secundum rei,de qua aactum est naturam aectimare quemadmodum actori fatiis feri oporteat, Cr sic urbitrium extrinsecus accedat. In bonae sibi autem iudicijs ex natura actionis iudicem arabitrari pose,ut est in. 9 praeterea et g. in bonae fidei. Ina stitu. actionibus. l. arbitraria. f. de eo quod certo Ioco. Cr glossa. in Lj f. de actio. emp. Postremo subiungunt arictiones stricti iuris arbitrarias esse,ad hoc ut in litem ius
iurandum admittant,non autem eus quas bonae fidei diacimus ii quibus arbitrium ex natura actionis proficistiatur, non extrinsecus,ut ex stricti iuris actionibus, in quibim propterea in litem iuratur. Praeterea in iureiurando duas fiententias hoc casu desiderar cunam qua res iubeatur restitui,ultorum qua lis aestimetur. sed neutru μUIut,nam actiones quibus in litem isse AAlone, quin
iurandum datur,no diculur arbitraris,ut in reliquis tuis bus in iis ' ruris partious,ubι ιd partim ex natura ret, partim ex natu fiae contra in-ra actionu cosideramus,quemadmodu in C. praeterea. cr terprexum s nug. in bonaes det .stac latur. Veram eaproptcr, quod Ium dex no attenta uel rei controuersae, Aes actionis natura, dolum aut cotumacia rei no renituentis, uel exhibentis,
puni litem delato iureiurado aestimis. I.i. exl. . f. de in litem iurido. Cr quia in iudicis arbitrio est hoc iusiuranis dura de're,nec ne,caperui actiones illae,in quibus deis
152쪽
fidei,alia prorsus cosi ratione, quam in alijs iurus paristibus arbitrariae habentur,uti ex allegata I uideamus. iurare. r I in actionibus. animaduertere est. n lite aesuman binae illae sententi quarton alteram pro rei παμφ.μμφ ' sti utione altera pro litis aestimatione in bonae fidei iudiorijs proferri arbitrantur,remorari no debet nihil siquide ad in litem iusiurandiam facit,ubi de rei restitutione nutatum est negocium: sed cotomacia uel ultra rei precium aestimatur,ita ut res penes reu deinceps sit mensura trista egisse enim actor cum reo Cr decidiste putatur,ut precio quod ipse costituit contentus, rem polysori reliqua esse uesit,apud Paulli sat s id testite in l. ius reci de rei uLAd legem,ne diutius parergis insitim, redeo. Interis
pretes exempl- eius adseunt: cui, cum adulterum o
ridere licet. I. nec in ea. Cr l. marito. . illud. f.de adulteririjs. etiam contumelijs allicere liceat. ei PFrebus adeo immoratur,ut relicta, regul id solam 'me agat.ex quo Adqixerisim latum isset asellus in de binita,parte q. Mulierem pro scriptam, quae occidi posit, etiam poste adulterio uiti
ri: quoi minus sit adulterium homicidio : sed Iallitur, etiam Baldo teste: longe enim grauius est adulterium ' homicidio: cum is qui conscit hominem, in corpus μαliam peccet:qui uero adulterio polluit, etiam animam lata besectat,atq; occidit,praeter hoc, quod Cr conforti eiu si quum polluit, iniuriaturi.CT quito antinuo corpore projEt, tanto adulteri um homicidio maim erit quare omniabus peccatu grauius adulterim clemens recte scribi c. quid.xxxij. q. q.
Neo: oblis sententia Augustini in h. de adulterinis coniugijs
153쪽
cet,potius adulterium,quam homicidium patrandum fisre,quasi minus malam permittenda ueniat,ut maias euia tetur.xxη. q. q. c. hi qui. dist.lxxxij. cpresister. No enim adulterum in hoc attenuat, sed quia legibus permittitur adulteram comparem occidere,contendit Augustinus,ab homicidio potius abstinendum, Cr tolerabilius esse ut deis Adulteram non missa qdultera, Cr uiuente altera, alteram ducat, contra Wψ ψῆ quam in ecclesia sit receptum, quam botacidium committa cum alias Augustinus adulteri, malum oppido codemne uti in Lucretia illa Romanamtui tolerabilius uisese, si ante adulteria morte oppetiy et, quam eo peracto. Antiquitus etiam adulteriam graue habitu est, adeoq; Spa=hede adulrarum, quocirca Lγ rgus Lacedaemonijs nullam legem uriis legem linpersequendi adulterium tulit. Unde Greddas quidam ex hyh h μSpartiatis uetustisimus percontanti bos sti, quidnam ' i- adultercapud Lacedaemones, si qui forent, piit p suri. Taurum inquit perfodient adeo magnum,ut a Taγgerito se inflectens,ex Eurota bibat. At hostile, quinam posa sit feri tam uastus bos, dicente, ridens Geratas subiunaxit, quonam pacto adulter queat Spartae feri. Habes quomodo regulare sit,ut cui plus facere sit perna Fum, ab eo quod minus est non ueniat prohibendus, quod uero nonnulla discrepant, praesertim quae eiusdem rationis non sunt,extra regulam sit,ceu apud glossem tarium, Cr Philippum Decian ne praeter institutum aut prolixi simus,aut actum agamus, videre est: num in I. in eo quod plus est. σι. in toto.beod. Cr L qυ de tota. f. de rei vendicialiud tra laturii 1 Lex
154쪽
In personam ciuilem nulla cadit obliogatio.
Serui germanis s E R VI LIS conditionis homines,quemadmori ηρ ψμ -'S', i tuferention esse coeperunt, Germania nos ira si crioriβ l coeli non ita agnoscit, etiam cornelio Tacito in de moritas Germanorum te e ideo diutius, quam interpretandi ratio postulat,huic rei immorari superuacuum ducimus. Et cum in republica oportebat quaerendarum reram,alis rumque ciuiliam negociorum ordinem quendam ess e, litsciret qμψs quatenus tam altero negociari, contrahem re,alit ali S rerum suar compcndium jaccre possit, laoges condita sunt,quarum ultro citros ad hoc in ciuitate Serni tegRM Qret Uus:quibus sic publice receptis,plscμit scrupi prα Σμ y '' ire ergastula illa,praeter uerboru, Gr coiggilomini m0 Iem ctiam,ceu : Σολωεs, legum ciuilium nequaquam β re participes, sed pro nullis prorsus, ex quasi morti os habendos. l. quod attinet. Cr I. seruitutem. infriuo eo. Quamobrem in personam struilem, nullam cadere obliogationem, Ad eam plane λουα τρd esse Ulpianus reαcte prodit, quod in obligatione ciuili tantum obtinet, noea quae naturabo est,aut delicti coertionem des crat, uti in L quod adtinet. latius en uidere. π l. ferui. f. de act. Cr obligatio. l. bos accusare. g.omnibus. 1 de accusa. σι uiae certιi ex eau s. s de iudichs. Igitur qui seruo p l
155쪽
AD 'REGULA s IVRIS. Hs . nunquid sicruus ex eo cotracta sit obligatus,ut secundum passionesoluere,cut praestire legibus cogi poset. res otio demus, quia nemo sine actione expcritur, Cr in struum obligatio ciuilis non cadit, actioni propter deficientem obligationem non esse locis.l. nec strum. f. de peculio. L serum. c. iudici Cr citata I serui. t de actio. Cr oblia ga. de reliquis in i quod attinet. Cr l. seruitute. inferim,
sus lacri magιs appositis, iiiji me adit opinio, dise
Generaliter probandum est. Ubicunm in bonae fidei iudicus,cohfertur in arbitriudomini uel procuratoris cius conditio,pro boni uiri arbitrio hoc habendum esse.
Η I c locus se superiori nihil commune habet, quanquam sub unam legem uterq; sit relum: quod Crplerisq; pande carum locis usu ueni ut plura capiri, etia Ae aliud ars aliud Jhituentia, sub ima lege cita enim capitu ponuntur. inscriptiones vulgo recepimus pronascue contineantur, adeo foecunda ut plM in recelyu habere soleant,quam stote ipsa praesesirre. Id quod ii iris conditoribm imputana dum non erit,qui singula suis perpetuo locita tractantes, res fecundum rubricarum exigetiam positas, dubio proricul explicuerunt: sed rhapsod;s a Triboniano, Theota philo, utq; asi s quibus dirigendi iuris ciuilis labor a Iu piniano commili us Aerat,nob;s ob oculos positis. Non i m I
enim continum autorum orationes expresserunt,sed prudentura fententias saltem breuiores, ex tra lanis rebus
156쪽
r o IO. FER R. MONT. con M. sic Actum,tamen prope consu , π mfellaneis modis expositum bubcumus:quo ,t, ut non semel capita unius legis,quos paragraphos dici inoleuit,continuam ordinis rationem exigi fastidiant: tantum abest ut in legibus eam inuestigaressit operae aliquod precium. Proinde sit,ut in commercijs nostris, bonam fidem exiomnes sibil- gentibus, conditio nonnunquam in ulterius ex cotraben Pis δmio rum' arbitratum constratur: Cr quia natura mortalium
est,ut omnes sibi inclius esse malint,q alteri, secundu Platione in sexto de legibus his uerbus: υτο Ιἰ Isiti v K ν
in hoc bonae fidei sacramentum podbabeatur, dis priuatum illud commodum,quod rempublicam ualde exercere,
atq; assidere solet,alterius rebus impune olyciat,placuit Cr huic modum quempiam praestituere, ut arbitrissima itilud bonae fidei septa non egrediatur,rerunis sua rara cora' pendium, sine ulterius distendio quaerat. I deo non secus hoc casu arbitrari debet,atq; bonus uir fulit. Nam bona fides inquit Paulus) exigit, ut arbitrium tala praestetur,
iis, uuis , JItiir cm a risce Titius conuenit,ut ex duro, quod ibi ualui' in hoc dedit monile faceret, atq; ubi suo arbitratu opus. approbaset,mercedem decem solidorum constitutam j iaueret,quia conditio in Titium collata est, ita opus approbare conuenit,ne artifici sit fraudi, ideo qualitatem oporis rellucit,quam perinde uis bonus vir jaceret,aestimare debet. I. si in lege. st locuti. Item Stichus ita paciscitur, si rationes domini arbitrio computasset, fundam Titianum Seius x. Abi emptum habeat : siquidem Stichus uendendi
157쪽
AD REGULA s IVRI L*ndum autoritatem accepi no oportet domnum, quem hie contructus resticit,iniquus rationes a feruo exigere, sed eas quibus probim quisq; contentus est. I. haec venditio. f. de contrahen. empl. Sed Cr in societatis pacto reis gulae praesentisimus est usus,nam quoties inter socios couenit, ut alter societatis partes constitueret, er hoc ad boni uiri arbitratum erit redigendum, ut si aliud in coita sociente non sit actum, modo pecuniae collatae multa sit, vel exigua,modo operae uel industriae, rationem habeat, ut inde emolumenti quos Cr lacri compensationem duea apud Pomponium in I si societatem. f. pro socio. Vbi aduertendum est,conditionem quae in arbitri domini, uel asterius contrabentium redigitur, consistere in ks quae accidunt contractibus citra eoru labematio nem,Cr modo qualitati,inodo approbationi rei attributis tur: sis in locato de precio conuenit, Cr contractus extristit. Verum quod de opere approbando adiungitur,conaeditioni locum acit: s iliter in uenditione fientiendum, ubi de precio pactum est, Cr praeter contractus substanaetiam conditio ad citur, si in domini arbitrium rationes computatae estit. Societas quoq; coita est, sed de lucro cupecunia atq; opera ultro citros compesando negocium
est, id quod alijs huiusce generis bonae fidei iudicijς quois
que scrutari ipsie poteris. Ad confractus autem substititiam quod attine condiotio ad alterius contrahentium arbitratum conferri no potest,ut contractus sit vel non sit,ut qui ex consensu pacis scentium conflaturiusq; acto in contrahentis arbitrium conditio redigi non debet, ut contractus eximi: qualis enim
Conditio ut accipitur. Qine condisio in dominii non
158쪽
t , IO. FER R. MONT. cori M. enim emptio fret, si placuerit, habeas Dium tibi emisptum,in tuo enim arbitrio res ea est,no in utri consensu,contra naturam contractvi ex mutuo constribu proficiscentis. Nec obstit emptione sub conditione feri posse,ut si Stichrus intra quatriduum placuerit, t tibi aureis
decem emptus,nam conditio ex refriusq; con ensu ad c tur,unde contractus pendet,quae latius tractantur in I. inementis Cr uelidentu. c.de contrahend. em 1 quod scis
pessub hac conditione. f. de actionibus. π dilberit Pγω
bitrium quo Postremo arbitrium boni uiri accipimus, quod ex boam Q P name proficiscitur, cui conuenit, ut alteri quid non seu eus Iactat,quam sibi feri uolet. Nam hoc est, inter bonos bene agere,er non modo bi ucae diuitem feri,sed Io . - . ' ris,propinquis, cis,maximes reip.uti cicero in iii. iciorum lib. distucit. Vnde in bonae fcti contractibus id scri praecipue des cramus, in quibu3β contra quam fides exigit alteruter scerit udex quod bonum o aequa fuerit arbitrabitur. Si autem dominus in cuius arbitri conditio est colla ex bono σ aequo non dicatur. Dise, ad boni uir hoc est,iudicis ordinari arbitrium, negociuerit reducendum, ut sic induisistetur boni uiri officium pristiteri necne.
Contractus quidam dolum malum duntaxat recipiat, quidam oc dolum di culpa.Dolum tantum, depositum N precarium. Dolum di culpam, mandatum, commodas
159쪽
AD REGULA s iv RIS. tum, uenditum, pignori acceptum, locatu, item dotis datio,tutet Anegocia gesta,in his quidem & diligentia. Sed di societas, & re rum communio di dolum & culpam reci rit.Sed hoc ita,nisi si quid nominatim conis Uenit,uel plus uel minus in singulis cotraὰctibus. Nam hoc seruabitur,quod initio coirenit legem enim cotractui dedit)excepto eo,quod Celsus putat, non ualere, si conuenerit, ne dolus praestetur: hoc enim bonae
fidei iudicio contrarium esse:& ita utimur. Animalium uero casus,mortes Q, quae sine culpa accidunt:fugae seruorum, qui custos diri non solent rapinae,tumVltus,incendia, aquarum magnitudines, impetus praedos num,a nullo praestantur.
S I unquam pactiones istis iuregentium comparatu, in societate ciuili, ut oportet, collocare uoluerimus, vel per uniam hune locum quasi compendis aliquo id facere licebit:quandoquide monet VIpianusquid alter alteri in
cotructu negocjs ex bona fide debeat. Rursus si ea ipsam vel dola malo,uel culpa atque ignauia nilisei, quid nam propterea sis sit praestiri, quid non,ut sic boncite inri
vicem agamus, alterius rem non interuertamus, atque in
summa unicuis quod fumi est, tribuatur, quod nisi sis,
comperies reipub. ad internecionem undelibet descens esse expositam. Et cum mortalos natura sint ad malini proni, c
160쪽
proni, ' ut priuatis rebus quis nimium studens, alterius incommodum non satis,atq; ut bona sides desiderat, eui . tat egibus latis,ex huic morbo pro iciendum fuit, ut si ex fide qui parum egissecti quantum per leges ob id prae ubi inultime- , re par sit. Nam ut Arcesilaus dicere solebat legu utia
dici sunt&mvi, ex viiijs derivumus. Porro quemadmodum ubi
multi sunt medici, oportet morborum quos it diuersiistas: ita ubi mustae leges,necese est,uitiorum fit mustrum,' ut singula singulis legibus perstringantur. matenus ex Verum satis fuerit,legis prosictum paucis solum ditia com QR senem uendibili uino ut in prouerbis ell) uspensa hedera ualde opus non sit. Docet autem Iureconsultus, ex quibus contractibus quistiam teneatur ob dolum malum nrexul:proinde in quibus ob dolum simul er culpam: poctremo cum nec dolus,nec culpa praestetur, qua ratiora ne etiam quod nonra interest inuectigamus, Craut deo bitum recte exigimus, aut contra male exigentem nos tuemur. Num qui ex depositario minus diligente culpita
illam sarciri uelit,haud secus peccaret,atq; si a dolo malo
alienu existimarit. Proinde quod tumultus,incendia, praedones,aquaru impetus,damna instrui, a nullo praestitur. . Quae omnia ad perpedicussi perstringere,aut ab ovo reis petere,inutile plati eno foret,sied ab instituto nostro qui breuibus quorunda monere salte in unisu duximus pari rum per alienu,qui integros huius legis comentarios Hisbere uole apud Io. Igneum, Cr eius se latore Parrb ipsos inueniet,nos paucioribus rem explicabimus.Vbi de contractu, Io malo, culpa modicum fuerimus praemii, quae per oes enarrationis partes prope manare solet.