장음표시 사용
401쪽
AD REGULAS IURI s. 3 LEGEM pleris omnes intelligunt de eo quod in In solutum di. solatum datur,cutis ob i ars non inuenitur quae absq; r in Mdestructione repeti posit:quo casu non semper integrum est rem cium creditore communem basere,ut sic cra deribitore,crab eo cui debetur integre posideatur. Quoties
igitur amplius in solatum est datum quam debebatur, rhoe diuidi non potest ut pars indebita repetatur,totu hoc quod folutum est,ut indebitum repeti uale manente pret. stina obligatione incorruptαVeluti qui centum debet undum ducentorum soluit, non secus atq; si ducenta deberet,licet rem pro pecunia in solutum dare placuerit quia tamen fundus maioris precii
in albam debiti quantitate folutus est,non debet fieri conis
fusis partis rei quae commode non inuenitur cum pecurania.Recte itas Marcellus scribit,totum fundum uti inis debitum repeti posscier centum manere in obligatione. i. si non fortem. si centum debens.f. condistin biti. refert BAZin Icerti condictio. . quoniam.lffi cert. petet. eui er Ia subscribit. Vnde eliciunt nostri,neminem coimpellendum ut inuitus communione inea aut in inita quae langifima temporis intercapedine non sit ualluta cons sis:nes haeredes cogendos,ut bona communia indiuisa
retinean id quod Paulus er Alexander notant, Cr redactatur in in hoc iudicium. l communi diuid er glo.IILC.communi diuidundo. Neque inconsiderate subiungit, cuius pars non inuenitur quae repeti possit. Nam si quanta sitionem. tuas,hoc est,pecunia numerari,aut alia res in genere suo
functionem recipietis,mularii precij quam debitum fuerit soluatur, tunc non totam quod in solutum est datum B α repeti
402쪽
3 s Io. FER R. NON T. con M. repetitioni subiacebit,sed ea dumat pars,quae supra deo bitumi est residua. in addum s. si non sortem. idem Marcellus ait.f. de condict. indeb. Vt error sit in procedit regula ubi errat sit in debiti principso ψ h Iis quantitare,utpote si credat se centum debere,cum vera in quinquaginta solam habeatur obstrictus. Quod si in aestimatione rei,quae insolatu est D fuerit error . petitio non eritinis etrus panis quae superflua est.apud BAE in loc. de iure dot. r Alicin allegato. . centum. Ide iuraris est in pignore per creditore iuxta conuentione diuenαdito,quandoquide fetia pluris quamsit debitam uendaritur,non potest repeti,aut uendicatio retractari,sed quod superest precium debitori restituetur. si in aliquo. c. dedist dypig. quavis. s.f. de pign.actio. Is natura debet quem iure gentium darre oportet,cuius fidem secuti stimus.cLV I naturalis obligationis,stem iuristentiam dio uisene quantum satis est habere uellet,ex Philip. impraea sentiarum,er Iasint.ex hoc turris de iusti. Cr iure.ais
ab exordio Instit. de actio. petere ualet.ad nostrum conmme olum quantum pertinet, alis arbitror cognosceatus naturae. r Naturae quide ius ese ut cic.in ij. inuentione desenit quod nobis no opiniosed quaeda innata uis peperit: inde ueritatistudemus,per quam damus operam,ne quid aliter quoi cosmauerimm fat,aut Actum, aut Durum Ius genitum.sit. Ex quo illud ius gentium late per humanum genus patens promanui:ob id naturae portio toties ciceroni diacta unde emptioinenditio ocatio, onductio, societas
403쪽
AD RE G V L A s I VR I g. . , 3ssemmodatum, positur cir caeteri similes cotractus sunt derivati.in Lex hoc iure.f. de iussit.er iure. π l. iurister tium conuentiones.s de pastmodo qui natura debet arctifimo uincula est obstriE N iura de-GM:er cum im ratu bifriam confideretur, aut ut est primaeuis,aut pecundarium ais in lasgetium prolusium, ne scrupuluin cut obligatio qua natura quistia debet,
restondet Paulas, que iuregentium dare oportet,natura debere. Sic qui precium ex emptore accepi natura
obligatur ad rei traditione.Ite qui rem depositi accepit ni ea restitua natura tenetur. De huiusmodi obligatione naturali uinculo uallata,est in I.naturaliteri si id quod.fde cond. insi s.f. co ipecer Liares a debitore. servo suo.f.de fideiusso. Cui fientellae potias accedimus,q eiqine Philipp. arridet,de iure illo pristimo per natura sine ulla hominu costitutione coparato,quo alter alteri bene' cere in fide struare iubetur,cu ex eo iure pactu nudiu satite proficiscatur,exceptioni no actioni deseruies,donec vis Elad geliu natura fundatu cotractus pareret,a iure ciuili post ad cofessis iuristentiu reformatos, certus obligarationu motis dininctos,in qbus ob id me quos desiderata im genuum re jam olim proditum est ni ex quo cotractus il li cofensusu in quibus er couenta naturali aequitate obseruari uti reo citroq interest,' ut iuristet me sequi dicamur,
cuius autoriise alterum nobis obligatum reddimus.
In ambiguis pro dotibus respondere melius est.
404쪽
mM m' posuit,ex matrimoniis dotes fustulit,tres tantu uestes, uasa quaedamsed paruo emptAcr praeterea nihil ad mari ritum importare nuptam constituesmoluit enim uiri uxori rus confortium non precio ac me e sed liberora poritius charitate,beneuolentias coniungi. Contra Romani, qui publice interesse censuerat dotatas esse uxores,σ hoc quo mariti onera ilia matrimon cuius multu molemus interim deuorare coguntur tolerabiliora habeant. Priscis tamen seculis dos non tanta erat,nempe aes graue nox dericem imita non exce bused corruptis urbis moribus luxius paulatim uires cepit, cr dotes ad x L. milia fiunt, supergress ii tantu ut Negulia,quod quinquaginta aris talia dotem attulerat,dotatae nomen obtinuit:unde sustemisiae nomen est conqcere indotatas Romanis uocans,quae dotem meri α indota d lacrem imporidissent:eam uero dotatam, i ingens dotis fortuna contigilla,cuius nomine non modo Iactuose,uωrum etiam erga maritos insolentiores ut mulieruem Gatura est reddi solent.Sic Megadom apud Plautum in Aulularia,Nam quae indotata est, ea est in pote, tite vi
Verum cum publice expediat mulieres dotem basere, ne olato matrimonio etiamsi maritus onera illa sessdes Irrre non gravetur propter inopiam purii bene fefegerant,ut costituatur,receptum est,Cr hoc non sine prae iudicio,Nam ueluti sexui oportebat multa propter stag-litatem codonari,ita er dotales causas fauore prosequi noerictimarunt absurdum. Vndefin eo stitu quaeseosit,μt ambiguam baseu tu pro dote,necne,pronuciandum lie niat,
405쪽
nia,Pdulus pro dote benigniori iuris parte restondet: Pro dolibri f. quod idem scit in xxiij. Pan mirum lib. tit.de iure dot. 000dm Min. Verbi gratia: Qui res alicui dedit,ea conditione, ut si Adelheidis nuptu infit dat dotis efficiantur,ante nuptias decefit,quia donatio in die ituptiam pendet,Cr dominia rerum,priusquam coditio nuptiaru esse ab eo discedere . tiqui dedit, cr haeredis esse Actu uideri postfrte res ina
vito haerede ampliuε dotis no erunt. Sed cum in ambiguis pro dotibus restonderesit nec um,benignius est fluore dotium nec itate imponi haeredi,ut costentiat in id quod defunctus Mit,ersie dominium ad maritu trisyatur,ne mulier indotata relinquatur. l. si ego sese. si res f.de i re dot.Proinde costit mulieres quae aliena obligatione in vestinisuri ci se trafruti S. c. Velleiano iuuari.At si foemina dote pol uore dolis c. licita si quia er antiqui iuris coditores legis seueritatem μμuore dotium mollire cosueuerat, Iussinia.sanciuit stridα tusconsultum in hoc casu debere cessare,er muliere quae ab initio liberalitate fuamst Onte ostendit,promissam Dotem soluere.l. generaliter. c.ad S.C. Velleia. quod ideciter in I si dotare filiam.ω.tracta. Postent musta reru exempla produci,in quibus dotiu praerog tiua 4hstd sufficit uno atq; altero nudiora moαnuisse ne excidat,in obstum pro dotibus restondendum, usq; adeo ut etia ea quae dotibus commodare solent, dii, th. dem praelatione habere cognoscunturriquamobrem si duo stiumεi, poli'
instrumeta aeque absoluta,etiam una die exurata prosen est dotis mctio tur,in quorum altero eadcin res in dotem,altero ucro in
mutuum data scribatur,illud in ambiguo,utrum prius sit confictis,praesti tur quod dotis cu a est striptum, non
406쪽
Non est nouu,ut quae semel utiliter consstituta sunt,durent:licet ille casus extiterit,
a quo initium capere non potuerunt. V o D si et re lege ais utiliterfactum obduruit, propter qui idem feri no permitteret raud retratactatur, ed inconcinum manet.Expendunt Bar.eπ domares etiam in I pluribus. Cr si placeat.f. uerb. obligat. . i. diu Demadmodum cui lege bonis interdictum est,testamentinem' tactu G- yctionem non habet:uerum si ante interdictionem testa M. metum fecerit,hoc valebit tmes ille casus existit ii quo testimentum non faceret. is cui. f de testi.Item Pro Iim sanae mentis uxorem duxit,postea furia agitaturiquia hoc matrimonium inter eos quibus licebat contractum est,no debet propter furoris casum dissolui,cum furor matrimoαnium contrahendum bene impediat,sed contractum haud
genus alijs contructibus,tum I.in venditionibus.l.doinu. f. contrahen. pl. Cr temptionem. .de contrahenda
empLProdigus quos si quid priusquam ei bonis interis dictum ueri legitime contrari durabit,quamuis posteanes promittendo,nes contrahendo obligari queat.tiscui. f. verbo.obligat. Hoc etiam est quod probamus,si dua
407쪽
AD REGULA s IVRI s. duae sorores masculo non superstite ex pacti conuentione in sudum succedunt,er altera relicto silio diem suu obitarit:licet enim masculo exinente 'mina non posit studiese capax,quia tamen matertera semel est adimiba,Cr βοcesse utiliter est constitui per eum com a quo initium haud cuperet,non debet vitiari. Sentiunt contra Andrea de Isin Iacob. Bil Nicolaus de Neapol.Cr Bal.in cssis
de eo qui sibi er haeredibus suis mas .er se . Cr Fraiis cistus curtim admem primae partis principalis, tertiae in pήns,de studis.
Multa sunt tamen quae regulae uidetur obulare,de quiabus latius er apud Philipp.Decium,eT Ddin. in c. Actum legitime. regu.iurii, vi .restri Bal. in l. pluribus. . Cr si liceat. f. uerb.obl. quare Pγrrhus ut diuinctius rem exisponeret,in aliquot coclusiones tractatum digesit. Obiiciatur autem,quodsi quis fundum habens uiam stipulatur,er partem luna fui quem pro indiuiso habet,aliena astipulatione discedit. pro parte. f.de struitu. Cr ιβ sub una. .si quis via. f.de verbo. obliga.Item copia est iudicis per patrato maleficio iuxta officium inquirere .ut si eo pia inquisitione accusator maleficii postulare uolet cessat inquisitis,apud C .er Bariin I. iij., quia Plautianu. f. liberis agnoscen. Bul in Is feruus plurium. si quis ante Ide legatis 1.Vide Barto in distula. xiiij. iudex maeleficiorum.
Ubi,oin is ambagibws,restondemus posseseri,ut sile Dilusio. Ofius qui ab initio aliquid Mendum impetit,aliquando etiam Actum tollat,ubi negocium inchoatum quidem est, sed non perstam:hoc modo stipulata uia priusquam semv I uitus
408쪽
sν Io. FER R. MONT. cori M. vitus constituatur fundum diuidendoseruitus non durdabitinc inquisitione inchoaris accusator ante sententiam reuis pollulare uoluerit,est audiendus, Cr tollitur inquis Atlanta negocium,nisi constet praeuaricationem interuerinise iudicio. praeuaricationis.f. de praeuaricatio. I.si cui. isdem.f. de acta Sed regula procedit in negocio legiritime absoluto:quod iam recte constitutum nihil prohibet durare,etiam si is com acciderit qui ab initio se consiti
Quoties aequitatem desideri j naturalis ratio,aut dubitatio iuris moratur,tustis decloetis res temperanda est. Aequiras ab A D Η O c poterit Ioctu induci,quo equitate iuris limgatur. rigori iubemuo praestrae:ne dum maxime rufii 4be studeramus reddamur iniuris. Sed cum aequitas ab utilitate nunis quam debeat seiungi,Cr nihil utile censemus quod no idehonesti ,iustum,Cr aequum nec um est nos aequitatem
non pro non ra libidine collocare ed ut a iustitiae septunon fiat aliena: alioqui sunt qui cum ad scriptum iuriris causas suas quas iniustifimas furat,tueri non possunt,Cr boni Cr a qui nomen obtundendo toties occinui, tum aucupia verborum Cr literarum tendiculus ut cum Tullio Ioquar in inuidiam uocant tam uociferantur ex/ .equo Cr bono,non ex callido uersutos iure rem iudi ori oportere scriptum sequi calumniatoris esse. Id quod noscerent,si Paulo obtemperantes disterent,iuris rigorem modo naturae,modo iustis rationibus concedereint sic temperamentum recipia non e quavis tonstri iusta iustis mis
409쪽
mis rationibus petitu atque ut desiderium moretur adis sum. Porro in omnibus obligationibws, in quibus dies non ponitur,praesentidis,hoc est stitim debetur. est in I. eum Res ut ex equo qui. .quoties.sis uerb.obl. promissor. . i. st de constiti ''pec.CT in Lin omnibus. f. de reg. iu'Itas Titius partum
ancillae uel id quod in utero est,aut fructus futuros,aut donum aedificari ne ulla conditionis adiectione est stipula, rus,aequum ut desiderium illud actoris quo pansi fructus,
domum uesibi duri,extruiue petit. Sed cum naturae ordo refragetur,lustrum est decretum quo id temperamus, Crperfecutionem,donec per rerum naturam praestiri id possit,remorat r. l.interdum*de uerbo.obl. nihil peti potest j. de reg. iur. Quod exemplum licet Philip.non adaemodum in loco esse uelit propter actionem necdum nata, Natura laesi ut ab hoc tamen non uidetur abhorrere ut cognostamuK n ' nudi ..'turalem ratione. esse quae impulit ad coditionalium rerum ditionalis.
similitudine prope id quos haberi,quod pure in obliguistionem est perductum. I tem cui plus uidetur legatu quam per lege falcidiam licuerit,dubitasse iuris remorari quem potest lex alaidia locum habitura sit,necne. sim interim ne desideris aequirite plane defraudetur,hoc teperametam adbibitum est per praetore,ut legatarius haeredi satisdet,
quandocunq; emersierit eum amplius legatorum nomine cepisse,quam per legem falcidium licuerit capersitant pecuniam det,quanti ea res erit,dolivis absit,quo de eoto,nes Iegatarius legatum,ne di haeres alcidiam deside,
rabit.l.1.cum nonnullis alijs si cui plus quam per legem surcidium licuerit,legatum esse dicatur.
410쪽
Reorum est sugere. Lius conteminstione conditio
Io. FER R. MONT. conmTanti autem lanitiae causa est scienda,ut propter eaer iusiurandum moderamen recipiat, magistratus scripturm legis irasgredi permittatur,cum multa lint quae pro
regionis atq; temporis ratione,er nonunquam person rum coditione Numast illam πολιτικὸν rigido iuras striapto anteponere docent. I.quod struus.1 de condi.ob cau. refert I asin l.1. C.de precib. imp.osterier Hippo. Masil. in I.j. CT I.unus.f. de quaestionibus.σ postrem) Philipis pus Decius.
Non solet deterior conditio fieri eorum, qui litem contestati sunt,quam si no essent: sed plerunt melior.
REGULA dctoribus patrocinari videtur,noreis, quibus propterea tot exceptionum subterfugia, tot iudiariorum latebrae conceduntur,ne lite inconsulto contes causam grauiorem deteriorems sustinere cogatur.Vndem uerbum illud minus temptatue multis usurpatum,morarum est agere: quo subinde aliud non quaerunt,nisi proα crastinationes restituendae rei, quam er coicientiae restrimoniam non sic retinere monet. Actoris igitur interest ita negocio controuersio prostyicere,ut magis magi in prommovea quod ob id deterius fieri non solet,sta plerumsmelius,praesertim si litem fuerit contestitus.
Quandoquidem per litis contestitionem res controα uersi uarijs modis redditur melio num actiosiue in perasonam fue in rem lite contestita perpetuatur,ais in F redem etiam extraneum derigatur. I. .c.de praescrip. Muel xl.
