장음표시 사용
371쪽
AD REGULAS IURI s. orientem conuertere. Sed omisiis illis minutijs, ad rem fieriris agendam pergamus. Quis uia igitur arbores meus succiderit, aut salictam laindictum qime prohibente posuerit,interdicto quod ui,tenetur, uis μ' ad restitutionem compelletur. Similiter qui in sola meo contra quam prohiberetur aliquid 'eri huic interdicto est obnoxias, uim siquidem strille uidetur in eo quod mei cum illud acere prohibereturae si alius. notauimus. Cr th. hoc interdictum.f. quod ui aut clam. existimes ad hoc ut interdicto sit lacus oporteae re quempiam per siemetipsum prohiberi, m er qui per P hibere quus μι sum, vel procuratorem id scerit, recte uidetur qi prohibuitst. Sed er si quis uel minimi lapidi luctu probiabitus perseuerauerit Iacere, aut per vim molitus sit, ne
prohiberi posit, cum sciret se prohibitum iri, uim sto Ruidetur. Quae omnia huc stinant,ut cognoscamus quado uim commisissee quis dici debeat, ut ad restitutionent ex edicto teneatur,ut fusius est apud Iasene in t si quais
do. C.unde ui. Cr in c. ad audientiam. extra quod metus
causa. ubi diserit Abbas. Clam quod quisque,cum controuersiam haberet,habiturunsue se putarct,fecit.
PROINDE quod clam factum dicitur,ad interadictum pertinet, restitutioni iacit loci :ubi nes illis ter dubites clam feri quid dicatur, restondet Ulpianus: clam acere uideri ut castusscribit eu qui celauit ad* cita lacere. uersarium, neq; ei denunciauit, si modo timuit eius eonistruersium, aut timere debuit. Et ne melioris conditionis
372쪽
31s IO. FER R. MONT. con M. sint stulti ais bardi homines,quam periti, Seruius clunt
facere eum ait, qui etiam existimare debeat sibi controuuedium suturam. Item qui aliter fecit quam denunciauit, aut qui decepto eo secit,ad quem pertinebat no fieri, uetconsulto tunc aduersurio, cum eum scit non poste probiobere. I. prohibere. . clam Acere. l. Servius. π l. aut qui σα liter.st. quod vi aut clum. refert Iason in I. clam posidere. f. de acquiren posFUione. leum uicini Igitur qui in uicini puteum aliquid effuderit, ex hoc φ ἔμφῖ δ' ficto aquam corruperit, aut quid opem in eo piit Q st cerit, quia portio agri aqua uiua esse uidetur,interdicto, quod vi aut clam obligatur. l. is qui in puteum. f. qμod Mi. Item si nubi concesseris ut ex fundo arbores caedam: deinde alius eas ut aut clam caeciderit,interdictu hoc nubi competet,c- illud mea intersit, praesertim si a te emeririm,uel alio contractu ut caedere nabi liceret,sim coecuatus. l. denis . . unde. f. quod ui. Idem restondemus si per dum alicuius id sit δε lum,atque ita,ne per aduersaαν ,quem id celauit,prohiberetur:alias sibi controuerasiam fore haud dubitans sub hoc tamen discrimine, si quis prohibitus sit ita quid facere,aut non prohibitus fecit, ita
lud ui,boc autem clam factin uideri.
Quae in testameto sta scripta sunt,ut instelligi no possint,perinde sunt, ac si scripta
non essent. Loc Vs apertus es ad hoc scitu dignus,ut percia piamus quatenus quae in teminenti tabulis habentur,uoniant collocanda. Sanὰ cum testimentor usus ad hoc
373쪽
si comparatus,ut defunctoriam uoluntates nobis innotetis cant, necessarium eji ex scripto id nobn palam fiat, ita composito,uti intelligi quotamodo queat. QKapropter Ex tabulis ums in tu ento quid fucrit script , quod inicitui non ebenotatur' poteti, pcrinde habetur, atque si scriptum non esset. Est etiam in t quae in reminento. f. de os quae pro non striapita habentur. Sic ubi pater er filias cognomines, Titi j uocuntur, cognominis. atque in te)timento Titιws hi tutor datus, si non apparire quem dare se totisor senserit,neuter tutor erit. conαstit certe alterum tutorem datum, sed uter is sit non inistelligitur: quo sit,ut ius non deficiat, sed probatio:quais re tutelae ex te)dimento non erit locus, er perinde haberitur,atq; si in tabulis non sit scriptim tutor. l. duo sunt Tia' t .ls. de te1timen. tutel. idem restondemus in ijs quae sunt per te)titorem etiam inconsulto deicta,cancellat aut inaducta, ita ut legi non posint, sed hoc demurm, si ante consummationem te)timenti id sit Actum. Quod si confuti Consulto inia io, hoc est, volente idtitore, quid sit deletum ex induὰ hRii q6 ctam, tametsi adhuc legi posit, adeoq; intelligi, pro nia hilo habetur, cum irritum id uoluisse temtorem accipiatams,quare perinde est as non fuissct scriptium. ι i. f. de hs quae in testimen. dclentur. G I. si quis de pluribus. f.
Ad hanc rem patrocinabitur. l. proxime. fia ijs quae . rin tewmen.perpetuo ob oculas habenda, ubi quidam haeredum saltem nonnna induxit, reliquid filius manentiribus, puta ferus manum ioni destinatis, Cr legator no nibns. Et qssia ea duntaxat irrita uoluilbe ipsum,huας 4 manior
374쪽
sso IO. FER R. MONT. cOMM. munior sententia conuincit,quae sunt inducta, manumis Ones simul er legata salua erunt,cr soli haeredes in nubulis desiderantur, ut quorum nomina sunt iudum, Crhaud secus disse non essentscripti,habentur. Nec paciscendo, nec legem dicendo,nec stipulando, quisquam alteri cauere potest.
gii lando sibi CAVERE apud iureconsultum cuiusnam signioquis acquisit, habeatur, satιs est antehac indicabe: cuinq; sse cauendo qui iam sibi acquirat,ad hoc Iocum nostra reis ferunt,quo ιn obligationibus quae inductaesunt,ut unusa
quisque ybi acquirat quod sua interest caeterim ut alij deritur,nihil interest eius, cum quisquam stipulado alteri acri quirere non posit,er hoc iuxta L stipulatio im. 6.alteori. f. de verb. oblig. ubi Iason hunc regulam quam latifrime tractat, quod idem Socinus in de fillentque agit. Est in Lut inter absentes. c. de inutil. stipui. Cr g. ulteri piopulari. Institu. de inutil. stipui. Fallit in eo qui sanguine est coniunctus apud Bart.in adducta l. stipulatio. σ BaL in cisi uastam studo priuetur.' Sed ubi regulam altius cosiderare,dis ut est deping
re ea suo colore uoluerimus,generalior apparebit, quam ut unam solum rem complectι uideri debea quandoquia Paciscendo ii . dcm nec paciscendo alteri-cauere potest: nam si prari quis non ca- ctvisim ne a Titio petatur,non proderit Titio, m p
m hoc sit personale, quod personam paciscentem non transilit,nes eius est naturae, ut ex po secto confirmari posiit:non enim tractu temporis conualescet, quod initio
non constitit. I. si tibi decem. sis pactus sin isde pact.
375쪽
AD REGULA so IVRIL 3st Proinde pacti comenti natura est ut legem cotractui dica praesertim in bonae fidei iudicijsputa ex I. Titio dis Legem dictas,
gruam emo, Istitim sit pactio ut agrim rum I. Titius iar. aliquot annis pro certa pecunia conductum Ini habeat, id quod obtinet, si pactum ex interuallo non subsequaαtur. l. iuristent m. . quinimo. f.de pactis.Sed ubi inter alios de contractu conuenit,tio est quod alter legem coα tractui pactione dando alteri queat callere,etiam si ex continenti idfecerit, ne ex nudo pacto actio nascatur, i. ius ciuile refragatur,cum contractus ille bona fide atque consensu ab alijs celebratus,alterius pacto non queat arictionis legem recipere. Ex quibus utique regulla scopum tenes,quomodo nec paciscendo, nec legem dicendo, nec stipulando quisquam alteri cauere aut patrocinari posesis,c- istiusmodi conuentiones sint comparatae, ut sibi quis saltem acquirat,non alteri.
Non debet alteri per alterum iniqua cooditio inferri. Q UUN. sic hominis natura generata sis in t cici in quinto de finibus at habeat quodda innutrum quasi
ciuile atq; populare,quod Grcci mλιτικοβ vocit, qui quid aget quaeque uirtus, id a comunitate , Crea quam Iustitia. posui charitate ac focietate humana non abhorrebit, uia cisimq; iustitia cr ipsa se fundet usu in caeteras uirtutes, quam ex anim allectionem dicimus,hoc est, aequitate Creonmnte uoluntatem suum cuis tribuente, cuius partes sunt non uiolare homnes de ius illud ciuile promanat,
376쪽
3όα Io. FER R. MONT. COMM.quo sublato apud eundem pro A. cecinna nihil est, ius facit ut quis quare exploratum cuiqua posit esse quid suum, qui Dum s henum sit,aut nihil est quod aequabile inter omnci, gis unum omnibus este posit. Et hoc uidetur este, cuiu3 illud
quasi nihil sit, quod non eoeri ex discerni lege positi
In huiusmodi autem societate purum ciuile esset , fuisnegorijs ita quempiam praeesse, ut alteri desit: nam hoc iniuriae magis quum iuri resionderet, quum ab humanaer coposita uita tam longe abesse decet, ut quae longiso fine, in qua honeste iubemur uiuere,alterum non uderare, Cr ius suum unicuis tribuere: quocirca Cy recte,σuολιτικῶ, Iureconpultus monet, non debere alteri per alterum iniquam conditionem torri: quod tunc st, si quis alterius conditionem deteriorem jacere praesumα
erit, cum potius meliorem ipsam reddere sit per fissum L seruus. Cr l. flius. c. de pactis. I. si debitor. st . de pactu. est in cap.cum sacerdotis. cr ibi perinsignis gloses a super uerbo, nudi nocere . extra de postula. Cr tramnYEmpii. ctabimus in Lmelior. insta de regulis iuriis. Quemadmota dum si uel procuratoras uel coloni dolo mulo, aut desiis
diu alius in possisionem fundi mei irrepsierit, mbi haud
pr. iudicat,ne ex alterius malignitate inquit iunini nus alteri damnum emergat. l. ex liberis. c. de acquire. Cr retinen physione. Item Acta diuisione inter cohaeis redes aventi non derogatu quin suam portionem in ora mnibus rebus communibus Cr retinere,Cr Dctus arbiαtrio finiris erciscundae percipere queat. l. cohaeredib. I. non est ambiguum. Iairaliae erescundia. er I f. c. res ininter alios.Item qui alienando rem,alium nobn aduersa
377쪽
AD REGULA s IVRIL 363 suo loco substituerit,ids data opera,ut iudicium mutet,
aret alterius prouinciae, aut potentiorem nobis obtrudat litigatorem, tinti nobιs in Actum actione tenetur,quanti
nostra interest alium nos aduersarium no habuilbe: id stoquidem Proconsul agi ne cuim deterior causa fiat ex aritimo βcto11.f.de aliena.iudicil muta a. causa Acta. Poαsb emo qui in uicini agri uidni publicam ducere fuerit aufus,atq; ita conditionem eius strere iniquiorem, actio αni,qssam uiae reiectae uocant,propterea subiacebit , in id R 'quanti interest uicini uiam illum per agrum suum no esse Actam is in agrum f. de uia publica. Tractat Rofridus in de actione uiae reiectae. er Cepolla in de serui.rustici
praedio. c. de seruitute uiae. quaest. xxiiij. sed quod cuius conditio per alterum deterior quanα Princeps qn
doq; redditur,extra regulum est,quemadmodum priori sdiicies epi sicci rem a possessore ablatam ei dare, qui se sortiter ri dare. aduersus hostem gegit. l. Lucius. f. de euictio. Cr I. item
sic uerberatum. si qui s.f. de rei uendica. Vbi Burto. σBal. rem plane expendunt. Cr Feli. in c. quae in ecclesiari .de constit. Cr Iason in l. quo minus.ε.de Ilu. reliqua apud Angel- fiunt in consit. cxxxix. Item punitur alia quis modo torturla,modo ali1s modis, er sic iniquiorem conditione nasciscitur, quam antehac habuit. Sed reguαlum nostra in negoci,s ciuilibus recte acipimus,in quibMalteri absq; μο ncto in comodare non est licitum. Quod vero princeps rei publicae causi scit,praeterea magistraius puniedo ne in delictri coniueamus, Cy qμψs impμης i. dulisque is
gralbetur,no est sine ratioe,quare curegula no pugnat, anisiaduersi
quae inter priuatos Itituit,et altera alterim coditione nodebere
378쪽
364 ' IO. FER R. MONT. cOMM. debere supprimere monet, reliqua ad hoc pugnatis geonus attinentia est uiacre apud DFn. in c.sine culpa. π c. non debet. suo aucta rio.de reg. ium. in vj.
Nemo potest mutare consilium suum in
alterius iniuriam. niuita non ina N V L L A ratione feri potest, ut cui quis iniuriani ferendam. Iacere permittatur,adeo ut etia Maximus TIrius edisseeαrat ex re dita philosophiae penetralibus iniuria illatamnes a probo viro regerendum fre, tantum abest ut inristrri debeat:eius cotemplatione neq; consilium alicuius mutandu in praesentia docemur, tam alienos nos esse ab Consili*m Iabis columinatione oportet.Vbi confisium no tan*tum,ut aliquid faciendi uel no faciendi excogitata sit ruistio,accipi apparet,quemadmodum apud cicidescribitur in secundo libro de inuentione: sed largiori modo etiam pro omni eo quod semel quis feri elegitinam ut ex hoe ipsum quis reuocare Cr ita sententiam seu in alterius de Non esse ualla trimentu mutare posit,non est civile. caeter udemug no .um, tae inconstintiae, quistium Cr chamaeleonte mutabilior sit, aliudq; stitis,aliud sedens,uelit,eatenus tame id peris frendum,quatenus alteri non inconrodet: quandoquidein ciuilibus negocks fidem iustitiae fundamentu atq; conastititiam exigimu3,quae facit ut non ita quis calculum roducere,aut institution mutare liberum habeat, alias non - . inepte nobis illud Ennianum occini etiam in ciuitate auri diremus: Vos etenim iuuenes animos geritu muliebres.
Habes legis nostrae promptifimam rationem,quae e
379쪽
AD RE GVLAs IVRIS. 36Iemplis sic palum fet: Qui negociorum gestorem habet,et s impensaris,quas rebus imperiijt, magna ui labou Nego in gerantem eo animo ab administratione avocat, ne impenα ,ea Thea'sas illas resarcire cogatur, quia negocia sua administraritorem eoψs est gerere pasus, licet interdicere illud non prohibeatur,tamen in gerentis detrimentu id feri no deis bet:quamobrem impense ante prohibitione factae iudiis cis negocioru gestor utiliter repetuntur. si quis nootente. g.quid enim. c. de negoc gest. Proinde ita legatum est Vestimenta quae uolat Nigidius tricliniuria id est,ad stricliniam pertinentia finito, sibis habeto.si is dixiF duz egi ues.set quae nam uellet, inde prius ea quam sumeret, alia se uelle iudicasset, quia hoc casu res continuo simulatq; dis xerit ei se sumere, sit legatarij. Er sic omnino ius legati prima optione configmpsit. Restondet Aufidius, mutari uoluntatem ea no posse in alterius iacturam. l. apud Auis ydi .f. de optione legata. er fistule de seruo siemelooptato. in I. serui electione. f. de lega. nulla tamen sunt in quibus uidetur aliqsse possς ςρ Uahialis, stium suum mutare, atq; interim uariare: nam emptor licet. 'qui uel bubitatione,uel in singulos annos decem est polo
licitus,mutandae voluntatis autoritatem apud Trebatium '
habet, cr uicisim singulis annis uel habitationem, uel decem praestire poterit, liberabituras sterilis. . sin f de actio. pti. Sed hoc in diuersis sit rebus, quae nutilum babent affinitatem , quod regula non aduersatur. Item filius emancipatus postquam paternam haeredit tem repudiauit, oblata cautione fratribus de constrendis bonis, beneficium bonoru posses ionis exercere contenα diis
380쪽
ρs6 IO. FER R. MONT. cOMM.dit, quamuis sint qui audiendum non putant:quia beniagnius tamen est eu a bonis paternis,m quasi debitis, no prohibere, scribit Papinianus cosilium inutantem,ob haera redimin fauorem,praetorem non aspernari. reliqua sunt apud Dγn. in cimulare consiliv. π c.quod semel placuit. de regula iuris. in xj.Et Philippum in praesentem locum.
In totum, omnia quae animi destinatioine agenda sunt, non nisi uera,& certa scien
ON A E c V N Q U E ex animi proposito ageda sunt, nisi scientia agenti ,no absoluuntur: quandoquiae dem ex consensu, aut mentis destinatione proficisci non - dicitur,quod erroris nebula est circunfψ . Nam ut Iuaeiaz '' 8' iianu, sesibit non eonsentiunt qui errat,er nihil tam coratrumni est consensui, quam error qui imperitiam detragit. quod non minus in contractum ratione, at sq; reabus,quae consen'm arguunt, atque in obligationibus ex maleficio descendentibus obstruamus. Sic qui non fui iudicem imprudens adj non videtur forum prorogasse: quapropter non valebit quod apud iudicem no competatentem absis consensu est actum. i. si per errorem. f. de iurisdictio. omnium iudicum. Item commodatum uoaluntatis est magis uti offrij, quam necesitatis. Inuitus quis non dicitur commodasbia in commodato. sicut auri calio non tem.s commodati. Similiter quod notatu dignum ect 20hM 4-, qui aedes fuas Titio locauit, podbac conductorem fuimfundum illum uendicantem per hoc repellere conatur,