장음표시 사용
541쪽
AD REGULA s IVRI s. si ad oscium eorum minus pertineret, non essent ueriti, a dijs tmen id coram cernentibus quod modo deterrerenaetur. Vndesi quando de iure partium dubitabatur,ne in re minui liquente quis stilletium 're est coactus, poterat N M*tu Iudex medio iureiurando N.L taedae inscribere,uraeci qua Dietiae colligebatur,immittere, quibus siteris desi gnabat sibi non liquere,oe amplius non urgebatur, ne forte ea rem definire uideretur,de qua sibi non constaret. Est apud Asconium Paedianum,er Gessium lib.xiiij. e. q. Non ve cum homines esse,quos saepius nes iusiurandrum,nes dei timor,nes ulla religio admodum mouet, Iureconsultus scire qui propterea non semper iuris ais aequitatis an sim in manibus habere soleant, illud stenuiniecit,ut si quid a I udice refctum,quod ad eius osciuminus pertinet, ratu id non esset habendum. Id quod eris c.ea quae sunt a Iudice. reg.iuris. in η. habetur. sic Iudex qui tempore friar siue illa sint repentinae, buri qmanae ue diuinaesentetiam tulisse nihil acit: rata enim eum zore imnon erit sed ipso iure nulla,praefertissimjs repentinis, in ii a partibus non sit renuntiatum:na ab i , quae in dei hois norem sunt indictae,no recedituriti, si uero f. de stri .er i dies fictos. c. I LIte quoties Iudex uel sine causae cognitione,uel extra iudiciu e possione que ire iusseri quia ad oscium eius id no pertinet,perinde est, dissi priuatus Ustcsset,eis no est parendum.Etsi praetereace re sit coactu restitutionis beneficium et ii contra Iudice ex oscio non agentem implorare poterit. Potestas enim quam Iudex publice gerit,Qcij fui eontemplatio. z'. ' qune habetu puta ut iustitia ad istre ad lege, aequitare, K 3 alit
542쪽
AD REGULA s IVRIS. I disse imponere oe sub ambigua,tes obscura pacti lege ad hoc quod no tam ex re foret,anringeret, π aliud non superest,quam ut ijs casibus quos absconderat ipse, ill
quearetur uxti illud Dauidis: st insin mi v vlvψαρυσυνεληφθη ο mἰs ἀτhi. Quapropter no sine magna aequisnus ratione traditum est,Ambiginem pactam contra uenditorem interpretandum ii cuius potestae vii ege apertius conscribere.Id quod etiam habetur.in cicontra eum. de regulis iurisinu.
. mod sic accipe:In lege uenditionis is pacificuntur inter se contrahentes , ut flumina uel stillicidia uti nune sunt,insint quoq p nec aperte dicitur quae flumina, uel quae stillicidia.Emptor ea frumina dis stillicidia petit quae libera sunt,ueditor offert quae feruiunt nam utrasdum contractus foret, erant sed cum parum probe venuditor non dixerit,quae finis π quae stillicidia sibi emis la ρ cum remptor haberet, cum id paret, Cr sic non apparet quid sit tam interpreta actum,id accipimus,quod uenditori noce cum ambigua si oratis,quae contra venditorem interpreunda est,ut sic
emptor ea fumina,ea stillicidia fibi habeat,quae alteri nullastruitutesint addicta.Ita in lege ueditiois. .Labeo scribit.I.ea quae commendandi causa. ad finem. f. de contraαhen. emptio. veteribus placuit f. de pactis. er L quaerisbertatis. f. euictionibus. Idem erit probandum in contrabenda locatione,quae ρο
emptioni Cr uenditioni proxima est fecundum carum, calorem
atque isdem 'me regulis cosisti ubisimiliter ambigua pactio contra Iocatorem intelligitur . Veluti certa paraaione vehiculum,irasarcinam tuam portarc π tu saeum ' lK 4 iter
543쪽
σio IO. FER R. MONT. COMMiter aceres,conduxistiEt cum pontem transiret mulio, portorium telonario,aut pontis reieptori,nes pro ipsa inu Quin sol rhesa,aut uehicula dare in animum fumi quia vero non ignorauitst eo transiturum cum uehiculum Iocaret, Criton dixit Iegem,ut tu er illud uectigal solacres,cum μαtis sit pro rebus tuis te dedisse,propter ambiguam inter tionem ipse mulio uel cistarius pro ipsa rheda portoriudabit I.cum in plures annos. .vehiculi . f. locari.σ incitata Lucteribus.f. de pactis. I ii quibus ambiguam orationem ita interpretamur, ut per hoc intentio actoris maneat salua, quae alias contra quam ex bona fide est, quam in bilis modi contractibus desideramus,circunscriberetur.Id quod per Iudicem fetari debet,utin I voluntates. .desdeic5.Cr in L veteribus. f. de pacti per Iasionem annotatur. Quod tuc procedit, si verborum proprietas no praefestrat de qua refit actu. sentit Banin l. s.f.Iocati. monet Imola con Ixxj. er no obstit Isi in empti de contrah. pl. Vbi coma emptoα interpretatis , nam ipsie voluit Stichum seminditore interpre empto βndo accedere,σ non exprefit quisnam ex plu myse ribus esset ii hac enim ambiguitate proferetis est probrare cim Stictam debcre accedere,cum venditorsit par tus Stichum dare,quae probatio certa esse debet. no hoc. c.undelagiti cum quaeritur. f. de reb.dab f.I. Hor. C. de proba. et t. q. f. de proba. Subtilia fiunt quae Decius ananotauit,sed vim.Nes ea quae per innum atque alios pasta objciuntur,admodum remoram jacie quaniaesti , 'ritii η'mς remi quum citari ualest. Quasi aliud sit fidei id ζιοὶ in ambiguo ex confisione,iudicio enteti stipulatione, priuile
544쪽
AD REGULA s IVRI s. rarpriuilegio,atq; vltima uoluntate,cu de inrufimori regula nostra ne uerbum quidem habeat. sed hoc so quomorido ambiguum pactum contra venditor sit interpretandis,quod nos er ad conualendum locationem αἱ Papiniano retulimusquare de eo quod ex sententia ,stipularitionciues ultima uossitate est obscura tutius colluctari,ssset fiam uendere,aut de lana caprina negotia suscitare.
In condenatione personarum,quae in id, quod facere possunt amnatur:no totum, quod habent, torquedum est:sed di ipsas
rum ratio habenda est,ne egeant. I N huc lege mira est, ut interpres laboret, er magis ni asson quum rei est podus,quam suscepit enarridam. Hoc si quidem uult:I n superiore lege, Diuus Pius,rescriptum est,eos qui ex liberalitate sua conueniuntur, in id quod Iacere possunt,condemnandos. Id quo apertius reddatur, tradit Iulianus, bis qui in id quod sacere possunt
damnantur,non totum quod habent extorquendum esse, seder i oram rationem habendam,ne egeant, nam Crhoc modo dumttuntur in id quod facere possunt. Quod intelligimus primo in V qui ex libera litate sua Liberitam
cogeniunt ,quam ad acultates accommodandum,atque modo de a
mediocritate quada moderanda cicero monet,ea si uita ' liberalitate uti debemus,quae amicis prosit, non quae ipsi qui largitur,fit no meto.Vnde qui ex eo donationis genere covenitur,quod no est ob causam ed ex mera liberasitve promum,er uires donatoris excedit,coprimis dea K I ducimus
545쪽
IO. FER R. NON T. cora M. ducimus aes allam ,deinde alimentorum ratio habetur, Ut trabetur x ne egea quibus felιsct quid superest,in hoc uidetur cottuo ne P U indiuid quod is de donatio.l. - p mi quoq; rcfri f. de priuileg.credi.I.inter eos is de re iuriis . Cr .habent praterea.uer. idem est. Insti.de actio. sic qui dote promisit extraherus ii id est ad idus,ne egeat, cum Cr hoc fit liboeulicitis. Deinde accipimus legem in alijs quos actionum generibus ex causa liberali non 'institutis,in quibus reum non minus in eo condemnamus, quod facere potest,ut sic Cr ipsam personarurni ratio haMaclis, pio bcri debea ne egeat. Vti est maritus qui dotis nomine codo e conden 'domnatur,sin Aliter parens satramnue, aut socius i. sunt
praeterea. Institu. de actionibus.
Cum uerbum,restituas ege inuenietur, etsi non specialiter de fruAibus additu est, tamen oc fructus sunt restituendi.
EXPONIT propriam natura verbi restituere, in lege quam in edicto inuenti stet enim de fructibus sterialiter non sit addim,de his tamen restitueris etiam intelRestituere M. ligetur: cum restituere planam habeat significatione, Cris tantum restituit qui simul er causam actori reddit, Crhoc quod habituris escis cotrouersia ei fcta non esset,
in ut omnis utilitas eo uerbo contineatur.I.roituere auri tem.I. haec uerba. CT Irestituere uidetur.I. cim praetoriis
. de uerbo signi*σ c. i. de restitu.in integ.in τj.sione plui: id , Unde in actione Paulina qua creditores 'audulenter aliena per debitores reuocant,Praetor restitutione scri ii iubet,
546쪽
AD REGULA s IVRII. iubet,no modo eviram rer si quae alienatae fuerunt,sed etiastuctuum,nmcisi eorum non fit metio.Id quod in interaedicto unde vi,quos obseruatur. l. videamus. . in Fabi na. . de usuris.l. s. er i. ait praetor. f. quae in fraudem crearito.er ij. exinde f. de ui Cr vi armata.
cum Iructibus naturalibus, Cr inconsumptis,aut si locu* truaui. ples indesit hctus,etiam consumptis restituere iubetur. l. Dctus f de usustum.er i. si me er Titium s si certum petatur condictione.Praedo aute Cr qui malae fisi est possessor,omnes stinus restitui siue naturales sint,siue per industriam conquisiti,etiam percipietasA intra annu iudiciu in Eruatur.ι. sed etsi g. quos aute.f. de peti. haered. Et ex huius legis decisione resedit Decius multora sententiam,praesertim Angeliis l. Gallus. CT quid si min. E ij filata rem f. lib.Cr posthu.Cr Auten. ides de Nestorianis. c. Izz Gm 'de haereticis. qui sentiunt stinus assto perceptos cu boonis no restituendos, quasi iniquum hoc satis esset: cui crIason non aegre subscribit in citata I Gullus. Cr Nessus intra tu banitorruquaesti. γ .et Diciscus de cultricosi. l.
Unicuique sua mora nocet, quod ec in duobus reis promittendi obseruatur.
v I hanc legis partem ab ride er quantu satis est Μεια scrutari uole apud innum id aciet.in simora.de regulis iuris. in Fl.Dicimus autem moram eam dilationem, qua is qui debet,per leges non facit. ct s intest eius contraque interponitur,mora non esse, rursus comparatum est quomodo id persequi queat,hoc,qκod mora comittet, ea propter
547쪽
σα Io. FE R R. MONT. cOMM. propter nocet. Et ne alterius moram alteri nocumento esse quis credat hac regula doc ur: Unicuis fuam mora
Quod hinc scite apparebit,si duo rei promittedi e dem pecuniam fuerint polliciti,singulas in solidion debetarcer alterius Actum alteri quos nocere. cum duo. Cri. ex duobus reis. f. de duobus reis, tamen si alter morum fecerit,alteri non nocetscd ei solium qui in mora luit. I mora. . fessi duo rei promittendi. f. um. Nocet autem Mora plurisa- mora pluriseriam,moia enim ad id obligatu reddit quod φης μ ea u interhi. I.quod trisyli certum peritur.I. si in Asia f
f.de kga.j. CT Barto. in I. naue.s Iocati. tum scit tit in actione bonaesidet,dis testimenti, quae naturam bonae fidei sapit,fructus stitim ex die qua mora committi coepit, debeatur. I. Iulianus. . sit Iaractibus. si de actio. pl. apud Iulianum. .fructus. I. si qstis bonoru/ de liga f. apud rhi m. ἡ ψ π rei ι' ιβ filii . cim lun .s de uerb.obliga. oia. Deinde ad id quod cuius interest mora astringit, ut usi ramum interim obliuisic I. ratio. si venditorem f. de actio. empti. CT I. si calendis. 1si uenditorem. f. re iurid Tquorum m nilbe saltem in animum duximus, reliqua apud commentatores tibi inuestiganda relinquentes.
Dolo facit,qui petit quod redditurus
in V I petit ex aliquo,quod eidem est rectituturus, non uidetur sine dola es cina praeter hoc,quod in exigendo operam omne ludi etia reo citra aequum est molestus,
que fine, i. exceptionis beneficia incautas posthabeat, callidi
548쪽
AD RE G VL As IVRIS. sotalliditate in sua circuliuenire machinatur. Recte igitur Callidita, is, Io I siqui petit quod est redditum, quemadmodum 'seris. etiam est apud Paulum in Idolo facit.f. si mali exceptione et in sidola facit. de regulis iuris.in vj. sis debitor, qui in testimento liberatus est, si ipse ab haerede eius ues iussore conueniatur,exceptione doli mali contra intra
probum haeredem uti potest,qκod idem e fideiussori licebit: cum sine dolo non sit haeredi petere ex debitore uel eius fidei ore,quod testimenti actione eidem restituere erit cogendi s. si testimentosi desecius ore. L .f. de Iti be. Iega. Cr ij. si debitori. f. ut in post ione legaseu Adeicom. confrico esse liceat. Tunc autem regulae est lacus,qualido eidem qui petit R.quiae quado est redditurusquod si alteri,siccus est. Porro si culpa Pam iocus. phili mariti diuortio acto solutum sit matrimonium,non prohibetur Pamphilus dotem quam a uiuo socero ex practo non licebat petere,ab eius haeredibus exigere, K: quamulicri est rediturus,no haeredibus. iureta I si socer a genero.=.Lucius Titius fissoluto mat. et ea quae Banibi refert. Proinde non facit dolo qui petit, qtio Hum ηρ s st ad is restituturus,sed ex instruallo.Sic patri a filia haeredi scris lematio dolumpto restituitur,quod temtrix apud maritum deposuit,tio μαλι, exacta cautione depositionis, ut iis parer id nepoti se deicommisi causa restituere sit iussus.l. quae filium. idem quaesiuit. f. ut Iegatorum nomine.Rom. in cofi pro discutienda.cciiij. Bal. in c. f. pos ores. pace constiti. σFran. Are ligulari. clii .ut alios praetermittam. sane in iudicijs petitorijs non est ambigendum quin
absurde quis petat quod est redditurus, sed in posse orijs
549쪽
is Io. FER R. NON T. COMM. cui remora feri post ubi propter odium quo lagi lator uim instrentem persequitur,ei etiam debet restitutio fetari,qui postea in iudicio petitorio rursus μαι bere coae in iudicto recu- geretur. Quod uerum est in iudicio recuperandae posses. i. ab 'IT sionis,ubi etiam praedo ante uenit restituendusquam de proprietate quaerariariis quis adsie fundum. c. ad Iegem Iuliam de vi publi l. i.c si per uim i qui cente. si de tuore c. ad legem I ullam de ut pubi
sed in iudicio poscorio adipiscendae er retineti possesse nis regula utis sorii habet,modo actor fit paratus eo lim docere re ad se pertinere. argumeto is is a quo. f ut in posse secturis s.la ιβ de Q. f.de iudic*s.tracta
Qui potest facere ut possit coditioni pa
/ rere,iam posse uidetur. PERPETUUM in iure nostro est,ne alter alteri
fit fraud ita enim quis Axi quod sibi quoq; fieri uolutarit.Sic paulo ante disscruimusquomodo traditu sit, quotaties per eum cuius interest conditionem no impleri, fiat, quo minus impleatur,perinde baleri, si impleta condinuim qui ta- tio fuisset. sed ne existimes duntaxat conditioni locisi i nep x Acere,qui impedimento est,ne impleatur, restondet Iuta
obusti '' '' recosiustus etiam obligari qui potest mere,ut conditioni parere posit, i perinde sit acer sine impleatur,atque si posset eam implere,id tamcn non fria Et sic non minus potest refrri ad sic istit per eum. de regulis lariSin 'bQgemad
550쪽
AD RE GVLAs IVRIS. monemadmodum cleostrata Pardalistae ancillae libertantem sub fideiconifo reliquit,si dece aureos haeredi deae
derit.Haeres autem libertatem non accipiendo pecuniam
contra,quam est iussus dare,delensed com potuiset ipse
libertate ancillum donare,idq; non frci CT interim strua aliquid acquisitui eidem restitui debet conditionem enim extitisse arbitramur,ubi potuit quis Acere,ut esse Cr noscit.l si quis seruo.s de lega. q. idem restondendum erit, Si domum mihi ita uendideris,sii Mamurgi mihi lacum emerim,in quo eam collocarem,m per me stet quo minus id impetre,non est dubitandum quin ex uendito agi posis',quo impleta conditione,cum peremptorem stet quominus impleatur,er ex quo pol facere,ut conditiosi erno facit,pro impleta habetur.l. Labeo scribit is decore hen.empl. Ite praescriptis cotra eos qui prohibetur absipsuperioris assensu electionem facere, currit,si interim noobtinuerint autoritatem elegeri,cu id tamen facere haudita disticulicr potuisset,ut sic tacita quoque conditio non implere,cui tamen parere cuius interest,potuisse obligaritioni aciat locum.in cin quibus extra. ibidem Abia era ira de electione.
Et intelliguntregulam, quando facile est conditioni parere:quod si arduum aut difficile fuerit, pro imposia etabili quodammodo habetur, Cr non uidetur quis posse parereIapud Iulianum. sin.s de Ieg. f.ea quae pugnaure uidentur,ea Iacilitate restilens qua adducuntur . Nam
in Iu qui haeres institutus. fide acq r. bri haeres institutus sub coditione,cui ipsie quo' parere po si ante coditione repudiaui nihil egit, tu abest,ut impleta habeatur,Cr