장음표시 사용
41쪽
EXPEDlTIS in superioribus his, ex qu bus
dissensionis inter Regem & Αrehi . Praesulem orta est materia , quantisquε de quibus injuriis a petitus, contumeliis lacrinus, re sutotibus eoneussiis, compulsus fit Beatus Thomas fugae praesidium quaerere ad exilii ejus Historiam, di in exilio Gesto. rum ordinem expediendum procedamus.
NE igitur iacto subistis tumor & sinister de elandestina fitebi Priesulis iuga, eos qui ei adhaeserant , invadens , omnes compulit latitando sibi eonsulere. Rex vero haec audien, turbatus initimum, convoratis Pontificibus dc Proeeribus sciscitatiar quid
ET commune quidem consilium erat, ut quia Maiores Episcoporum, juxta quod supra diximus , Regi se obligaverant , ad Romanum adirent Ponti. Mem . de perturbatione Regni & Sacerdotii , de rea. tu perjurii eum aeeusaturi. Ex interim omni ejus In pace essent , donec quid Romanus Pontifex judicaret , reportarent. UndE & mox Regio Edicto praeeonis voce proclamatum est . ne quis homines Archi. Episcopi molestaret aut Personas, seu de re. bus ejus quidquam auferret, sed universa ipsius pacem haberent. Ita Pontifiees cum divitibus in oe. cultis paraverunt laqueum fugienti. Et ita conse sim arripiunt iter Rogerus Eboracensis Arcti. Epi. seopus, Gilbertus Londonssensis. Rogerus vigodi assis, Hilarius Cieestrensis, Barthomeus Exonien-ss Episeopi . Praeter hos vero de cum istis hon nulli Λultei Cleliet , de alii quidam Honorati viri &magni , ab ipso latere Re s missi hi testimonium illis. Missi quidem in magno apparatu, in donis di muneribus multis, quibus pro viribus judicium per.
verterent. & sapientum Oculos excaecarent. Hoc ete.
nim modo eredebant Curiam Romanam , in hae parte quandoquε vacillantem, inclinari posse ad ijd , quod quirebant . Et hoc quidem coniiuum dederint quidam Ponti fieum contra Λrchi - Episcopum
IGiTUR Archi - Episeopus , ut diximus, clam de
nocte fugiens, Fratrem unum de ordine de Sim. plingeham secum habens, me Ducem , versus Aqui. Ionem ad nobilem illam Civitatem Lineoliniam tendebat: Si S dc prudens nimium carpens, non viam, ut ita eautius, si qui post mitteremur, pediseeutores effugeret, declinaret insidias. Et nocte ue:
ait ad pagum, qui dicitur Grabam, de viginti quinque eireiter milliaribus , Norhantona distantem . Ubi postquam modi eo Indulsit somno, in crasti arripiens iter venit Iineolinam, iterum circiter viginti quinque milliaria, hospitatus in Civitate, in domo eujusdam felonis . Est ibi aqua, quae fluit per
Civitatem intrans, ad locum quemdam solitarium in medio aquarum situm , qui dicitur Eremitorium , pertingens ad domum de simplingeham: Per aquam venit millia eirciter quadraginta. Ubi propter Ioel solitiidinem, At propter dissicultatem accessus , eo quod in medio aquarum sit , per tres dies securus latuit, ad iter, quod restabat vires reparans. Una vero dierum eum Frater, qui ipsi ministrabat. viis deret solum sedentem in mensa, & pulmentariis v sei, compunctus Iachrymas continere non potuit . Et continuo exivit , ne inter epulas virum Dei l chrymae effusae perturbarent. De Eremitorio venit ad Sanctum Rotulsum . deeem milliaria. Et inde ad lo- eum venit, qui dieitur Haverolot, ad simplingeham pertinentem. Dei neeps vero nocte solum profiei se batur , veritus deprehendi . Iam siquidem versiis orientem tenebat, ubi , Populo terrae faeie magis gnitus erat. Nocte itaque ibat, & die latitabat, octo dierum conficiens noctibus iter.
TANDEM vero Est rejam veniens , Manerium periinens ad Prioratum Cantuariae, ibi per aliquot dies moram feeit in conclavi. Ubi saeto in pariete soramine, fuit enim prore Ecclesiam, audivit Missa rum Solemnia cum Plebe Id ignorante. Presbytercivero Saeramenti perceptione perfruente . Clerie quidam hujus rei conscius, osculum pacis ad Arct, Episeopum deserebat. Recedenti quoque , post seris vitium Populo, nec id scienti, Episcopalem devo. iiiis impertivit Pontifex benedictionem. Latuit autem lux mundi sutura, in pago hoc, usquEad diem animarum, diebus octo.
saliter Meti . Discopus mare transseris.
HERI BERTUS.DIE igitur animarum , qui fuit tertia seria , quintus duimus dies ab illa seria tertia, ab illo die martis , quo apud Norhamtune pugnarat ad bestias, nocte parum ante diem in Scapha intravit in mare . M circa vesperam applieuit in quodam Maris Iatere, quod dieitur hodie in Bolonia, per unam leucam distans 1 portu, qui dicitur Gravelinga.
, ET ivit vir Dei pedes, quia sic oportuit, induintus alba veste, & Μonaehali Cappa super Scapulas posita , in tempestate, & pluvia, & luto, non ex solito iter peragens . Et dum pertransiret , obiteraecidit juniores stare, & eorum unum in manu sua tenere accipitrem: Visaquὸ ave , Αrehi - Episeopus eo intendit, memor conditionis, & oblitus exilii .Qus viso inquit unus; Ni fallaν , ecce hs est Cau.
42쪽
isaris se Areti . Episcopus. Alter ait: Fatu s es, quidems o Cantuariensi Arcti - Episcopo , ut Ise ιnceris.' Expavit Mehi - Episeopus, timens detegi. Et sorte timor ille, hujus vanitatis culpam, ipso tempore potuit diluere.
VERUM quoniam per crebros & profundos maris jactus satigatus erat , utpote in modiea Rapha transvqctus, diu pedes ire non potuit. Unde post
modi eum iter reclinavit in terra, non valens procedere, & dixit Fratribus qui cum eo erant: Hinc um recedam , nisi vehar a vilis, ara quaerat a nuti tectu-ν-. Et quaesierunt et jumentum pro uno argenteo.
Et quidem hoc non frenum, sed tantum prolectam ei rea eollum tabebat. Et posuerunt vestimenta superdotium, de eum desuper sedere secerunt.
ET paululum progressus q-sdam, de more gen iis illius, armatos obviam habuit . Quibus percun Elantibus , an ipse es et Cantuariensis Λrehi - Epis pus, verbo respondit: 3xciri Canticaris r pMderisus needu Et non est agnitus ab eis, quamvis de se ip-is, testimonium perhiberet.
o specta lumi Cernere Thomam, quondam incurribus &in equis, super jumentum tune sedentem, pro freno χlam prolectam cirra collum habens, dcLpra dorsum pro sella Fratrum pauperum panniculos. oquim magna super te, Thoma, rerum mutatio lUbinam sunt quondam tot equi tui, tot equites tui, di tam divites Ac ambitiois phalerae tuae λ Lee nune
omnia haee ad jumentum unum , dc prolectim unam redacta. Nec tamen jumentum tuum , nee prolecta tua , sed alterius . Te revera transi unte transie runt de tua. Uetera enim tua transierunt, de facta
sunt omnia nova . Verὶ mirabilis Deus in Sanctis suis: Dedueens eos invia mirabili, de tribulatione laetifieans, de pressura dilatans , de tentatione probans , destruendo aedificans , percutiendo sanans , oecidendo vivificans. Et quidem ail supradictum portum Graves ingae ve. nil sie sedens supra jumentum. Nestio vero quo re. rum praesagio, si v en praesagium dicendum est potius quam eventus, tertia seria in transmarina appli euit . Et terita , marinis recessit. Tertia iterum revertens in Λngliam applicuit, dc tertia deinde seria gladio oecubuit, ab eo die, quo rediens applicuit , mense latum exacto, ut ita, quae fuit dies mariis , fieret dc Minyris, in qua, velut quodam futurorum Praesagio, Dequenter sic parabatur ad Martyrium . Tertia itaque seria in transmarina, ut dictum est , applicuit, de in vespera Gravelingam venit.
γα ori ab hospita sus agnitus M.
CUM sero igitur discubuisset una eum Fratribus
tribus viae sociis, ab hospite suo agnitus est .
Cum tamen in mensa non magis ipsi, quἰim aliis de. Drretur, immo minus, ut - pote qui in mensa primum nequaquam teneret locum, sed extremum . Qui etiam per totum hoc itinerarium suum, si euthabitu, ita nomine mutato, k me di s iis Frater
Christianus vocabatur et Nomen Christiani sortitus peto propno, ne posset agnosci. verum tantus hie
hospes notabat, quod praemeris reeumbentibus si gularem habebat vescendi modum, dc in distributi ne affectum. De illo siquidem modi , quod ei inmensa apponebatur, parvulis di aliis de domo singulis dabat. Praeterea ad certius conceptae jam agnitio' nis argumentum totius hominis compositionem ia- tuebatur de gestum. Corpori .videlicet proceritatem egregiam, frontem amplam, aspectum severum, sociem oblongam, venustam formam manuum oblongarum, dc articulorum in manibus congruam dc quasi exquisitam protensionem . Videns itaque hominem in modo edendi. in corporis qualitate δ: gestu, caeteris longe dissimilem, existimavit mox aliquem Virum magnum in hospitio suo sustepisse. Pro certo suspicabatur Cantuariensem hune esse Mehi - Episeopum rM quod iam diversus in terra circum quaqu8 Percrebuerat rumor , Cantuariensem se Norhamtune clam recessisse, di jam in panes illas aut applicuisse, aut in proximo fore applicandum . Hospes itaque confestim rusticam suam seorsim v cavi e , de fremilis instillavit Cantuariensem esse , quem hospitio suleeperanti At illa impatiens, vix verbo audito ad mensam properat, dc post modi eum intuitum mox rediens, delabridens inquit: Certὸ b ne vir , ipse est. Rustiea igitur mox solliei tot ei reaministerium, discurrit. sestinat , & nunc nu S ,
nunc poma, nunc caseolum ante Fratrem Christianum apponit. Frater vero Christianus suspicans se jam aliquibus indiciis deprehensum, carere mallet his., quae Rustica affectuose apponebat, dc tamen dillimulabat. GEna autem sati, hospes cum nova vultus hilaritate ae dii propius . Quem eum Frater Christianus super sedem juxta se ponere voluimet, hospes constanter renuit, in terra secus pedes eius sedens. Et post modi eum inquit: Domine, gratias Deo, ques dignus fui, ursus tectum meum ιntrares . Cui mox Frater Christianus : igitur ussum λ Nonne ego ρωι pauper Frater sum , o Christianus --λ Et hospes iq-quit ἐν Certὸ quicumquὸ dicaris, scis te magnum virum
esse, Cantuariensem archi - Discopum . Igitur cum Frater Christianus nullis verborum invoIueris ab hospite suo se potuisse devolvere, quin horum alterutrum neeesse haberet, aut de se veritatem lateri constanter ,
aut dissileti mendae iter, consessus est quod ipse erat, dc non negavit ' Et ne se proderet, hospitem suum blandὸ demulcens, saeum duxit in crastinum.
Quare in transmarinis panibus se absconderit.
ECCE quim longa viri Dei pericula, qui Ec iam
in portu perie litabatur. Rex quippe nobili Comiti Flandriae Philippo, germano suo, dc Λ eis suis
Magnatibus terrae , scripto dc verbo deseminaverat.Thomam quondam Cantuariensem Areta --Epi se pum, talis enim erat scripta e ceptio, de Regno suo tanquam proditorem suum fugisse. Unde Ac tam longa manus Regia dc tam longa perieula Regiam manum sagienti. Et ideo omnia plena suspieioni ,δ: seeuritas nulla. Caussa etiam, qua in illis parti bus prodi metuebat , haec erat: Procurante Rege
Anglorum Matthaeus, stater Philippi Comitis Flat driae, tune BOIoniae mes, eum Abbatissa quadam, filia Stephani Regis Λnglorum, matrimonium prC-phanum dc detestandum contraxerat, Λrehi - Episi
43쪽
eopo tune Regis Caneellarici propter enormitatem contradicente, di quoad potuit reclamante . Unde Comes Bolonias ex tune eum odio oderat . Non igitur sine eaussa in partibus illis manifestari se noluit. Unde propter crastinae diei longitudinem, diviae dissieultatem , de insidias quas verebatur, in crastino summo dilutulo arripuit iter. Et de Grave- linga pedes ivit vir Dei tota ea die, via admodum lutosa & lubriea , tempore praesertim hyemali: Et area noctem venit ad Monasterium de ordine Cisteretensi, quod Clermarreis dieitur. Iter duodeeim leuearum terrae conficiens ea die. Est autem Monasterium hoc situm prope illud Castrum nobile sancti Au domari. Eadem vero noctὰ qua Arelii . Praesul, Regis Nune ii praefati eum magno & multo apparatu mare intrantes, procella subito suborta, in musta di meultate di perieulo vix applieuerunt: Cum tamen Λrehi - Praesuli & suis in scapha mare paeatissimum foret . Testati sunt sie Fratres, qui cum Arehi. Praesule in stapha, & alii eκ parte adversa, qui in navibus transierunt. Ea quoquε die, qua &Αrehi- Praesul, ad Cast tum Sancti Λudomari vene. runt. Et quia celebre erat in terra, quod tantua triensis Anthi . Episeopus ad Monasterium illud de Clemarreis, ad quod jam venit , adventare propo fuerat, eadem nocte post synaxim nocturnam deean. tatam intravit quoddam , stagnum grande, super
quod Monasterium illud situm, dc in scapha venit ad locum quemdam abditum, aquis septam, qui ab ineolis dicitur Aldemunster, quondam scilicet Er mitorium gloriosi Consessoris Bertini. Verebatur quippe , si in Nonasterio illo usqu8 in erastinum moraretur, sorte ad aliquorum indicia Indigenis , aut Regis Nun et is revelari: Qui sorte ad videndum eum diverterent, di videntes eum se, fieret oppro lhrium abundantibus, &despectio superbis, & in sub l tarent de ne ili, quod fit ue & inconsultἡ de tantat quondam gloria ad tantam nune miseriam devenis set . Unde eadem nocte se subtraxit , de in dicto Eremitorio per tres dies latuit.
De adtenta Arebi . Episcopi ad Sanctam Bertinum.
D IS autem quarto ad petitionem Sanctae memoriae Hodσstalli tune Λbbatis , dc Conventus loei. ad Abbatiam Sancti Bertini navigando, erat
enim eis iter per aquam, venire properabat. In eundo vero ait quidam : Domine fatigatur ex ex illa re, mentari sumus hodie ad eximiae humanitatis Viros , quι plurimum congratuiamur tibι in Domino , quod illaee vis 3 . Fac igitur ebaritatem eis , ut pro adven tu tuo comedant hodie pinguis . Arehi . Episcopus inquit : suarta feria est, Θ o et nos Maete a talibus cessare. Et alter subintulit: Domine ,D tan non abun. ant piscibus , ex oportebit nos eis eo descendere. Λrehi . Episeopus inquit: Domine est , is modiis. Inter loquendum igitur ad nutum Dei exiliens de aqua grandis piscis, qνem brennam vocant , projecit se' cum impetu in gremium viri Dei. Et factus est tran. sius ille jueundus in laude Dei. Ductus itaque ad D nctum Beninum, & comiter satis exceptus est.
CONTIGIT eodem tempore Riehardam de Iuti, familiarem Regis, peregre redeuntem, ad eundem Ioeum devenire . Qui audito Archi-Praelatis egressu a Britannia, aeeessit ad eum , promittens se ei gratiam Regis redditurum, si rediret. Praesul vero se non eredebat ei, timens laqueos quos evaserat . Ille ergo , quem reducere non potuit, dissidueiatum dimisit , dc debitam Domino Patrique suo
HERI BERTUS. ARCHI-Praesulem itaque iam dicto Sancti Beris
tini Monasterio dimittentes, prius viam de actus Nunciorum prosequamur. Qui mox in erastino sui adventus a Sancto Λudomaro recedentes , tertio quartovε die per piae reeordationis Ludovicum Regem Francorum transitum secerunt, quem apud Castrum Regium, quod Compendium nominatur
reperiunt. Et salutato Rege, litteras illi de nomine Regis Λnglorum porrexerunt. Quarum forma vel similis erat, quas supr1 diximus Comiti Flandrensi directas, videt ieet quod Thomas quondam Cantu tiensis Arelii .Epikopus de Regno tanquam proditor sugerit: Unde & ne ipsum in terra sua reei p.ret, tanquam Dominum precabatur. Versim ut auist divit ex literarum initio , Thomas quondam Arelai Discopar , Regem sicut Eeelesiae filium devotissimum statim apprehendit aemulatio, dc plurimum eκ verbo motus est. Verbum quippe insolens ostensi nem generat, Ac iuxta Sapientis dictum, sui moderatuν , omnes suor, doctar er prudens es. Et Reκ mox, Quis eum deposuisset iteri im atquε iterum sciis seitatus est. Et adjecit: Certὸ Hut Rex autorum .
Da es ego Rex sum. Verumtamen minimum de Clericis mei Regnι demuore et a non vaseram. Et ita qui missa erant, nee ad Regis quaestionem prudens reddere responsum poterant, nec ad petitionem suam responsum pro voto retulerunt.
Magister vero Heribertus, qui de seriplit haee de alius quidam de Arehi . Praesulis Societate , cautus quidem dc eruditus, de consilio dc praecepto Arehi Praesulis Nuneios Regis quotidie, ipsis nestientibus, ἡ vestigio sequebantur: Ita tamen quod illos sequentes un, die semper praecesserint . Et quidem ex in dustria iactum est: Ut ita cautius dc certius ipsorum verba dc molimina explorarent . Cum vero ad illum Christianum Regem Flaneorum venissent, ipsum . mox ut accessum habere potuerunt, nomine Archiis Praesulis , quem 1 tempore Ca ncellariae, propter hominis magnificentiam, probitatem, dc industriam . reputabat strenuum, dc habebat acceptum , deTote quidem dc humiliter salutarunt. Et quia ei incogniti erant , crebro an de Archi - Praesulis domo Ecfamilia essent , sciscitabariir. Quo cognito , mox eos suseepit in Oseulo , dc benignὸ audivit . Qui eum , juxta Λrchi - Praesulis mandatum , Iachry-mabilem historiam laborum dc periculorum ejus ex. posuissent, Regiae clementiae viscera commota sunt. Quibus itidem ipse restrie dignatus ea, qualiter
44쪽
1λ ιE ,rrerardamums' versitici, Fulum tam quem ter se ut nos in b.a via Regulari audisser. Et subruit Rex. In crastino vero, antequam Nuncii reced reat, cum hominibus suis , quos secum tunc habe. - , eoiunio aceepto ad petitionem Λrehi . Praesu. is in Regno suo preem & securitatem ei eoncessites. Et quidem adjecit: Noe demi irati re, mad amat s Regum Francorumfore, ut uos, e prae imPresvis Eeel asticae, Regum Θ Runi secuνuate εν pa. perfruantur, er. Persecutorum instinia defodantι
ITAQUS Regiae meis dono & seeuritate fruentra
in exultatione & laetitia, Christisius ille Rex lictiittat's Archi Spiscopos Nuricios di ini sitim pa-Ae. Illi vero non statim ad Prauulem revertentes , nee quidquam nunciantes de hoc, quia cito se re. mersuros sperabant, prout eis injunctum suetat. ad. Dominum Papam acceleiabant. Et vennunt Seno.
iis, quo Nuncii Regis ploxima die , quae placessit,
SANE in eorum adventu hinc timor publieae perq turbationis, quae ex ira Regis posset oriri. inde spes quaestus quam plures Cardinalium mutare compulit Ei iactat est inter eos dissentio, dum dieitur ab his Cantuariensem Melesiasticae libertatis defensorem im,ussaeausa fovendum, ab illis pacis S unitatis esse perturbatorem, &ideo praesumptionis impetum t. Denandum potius quam fovendum . Et eo usque praevaluit inimicorum suggestio , quod Nuncii Λrehi- Praesulis nec promeruerint i Cardinalibus vel in minito reeipi . Angustiantur proinde illi uidentes caussam Domini sui imminere diserimini.
EAD M tamen die in vespera ad Dominum Pa pam habentes accessum , Ipsum nomine Archi .Pi tulis, tanquam Patrem& Dominum, qua decebat devotione & humilitate, salutaverunt . Dicentes quod illi essent duo tantum, qui evaserunt de calore Domus Ree hap, & ad Sanctitatis siue pedes venerant , ut nunciarent ei, quod Filius Ioseph adhue viveret, sed non dominaretur in terra AEgypti , quin rotius ab AEgyptiis oppressus sere fuisset di extinctus. Enarraverunt itaque libenter audienti , di paterno compatienti fissectu, filii sui Λαhi . Praesulis, pessimas angustias& dolores, pericula etiam in pugna illa apud Norhamtunam ad bestiae, pericula in sal -ss scatribus, pericula in fuga, pericula in via, p.ricula in mari, in ipso etiam portR pericula, laborem, egestatem,ςrumnam, S ad declinandas insidias Labi. tus sui & nominis mutationem. Et audiens hic Pater omnium Patrum, eommota paternae pietatis viscera super filio, &paternum non valens dissimularecbrist. Lupi opera Tom. x affectum, uehrymatus est . Et ita compunctus Imquit eis t mm us vester tu Carne adhue vivit, ut ZI-- Motu tam/n iam MLIn Cae ne viden Μ ν πιι alMIam venae,cam. Et quia jam valde sero erat, Nun.eios ex itinere latὲevos, data benedictione & eon. solatione Apostolici, ad hospitium citius temisit.
suis venerabilibus Cardinalibus, qui tune sese omnea in Curia praesentes a erant, Consistorium
intravit Admeataque concione, adsunt etiam Nun eii Archi Praetulis , ut vel finem viderent . Consurgentibus igitur ex adverso Nuneiis Regis , primus, & caeterorum signa ser, in hunc modum inchoat Londoniensis: Paἰe , --ν spectat Catholicae EMGae eurao sciticitudo, ut u sapium per vestram fateamur pruden am ad exemplum morum , er qui des pium a stolica auisoritate ereri amur er remigantu , M samant. Sed apud vestram samentiam non ere Itis sapere, quι in Da sapientia consenν, Θ Fratrum eon. ωνά am, is mclesiae starem , Regisque deure1ommyeν--bMe comm . NUres isdem in Aulis Mea est dissento ister Regem er Saceraeotium ex levi er minas utilioetasone, quae faculus msset exi 'IM , si adhibita es uisset moderata curatis. Verum Dominur Caretu-DUrs finguiariis hae parte, Θ non nostis usus ean o , acrius aequo institit, non considera a tempoνis malitis , od vel quale Misen m ex rati impetu posset ρrovenire, e M oenatribui sun coutexit laqueos. Et siti is pro porosust nosteν visu assensus , jam res ipsa ad deteri Nineae Iam devenisset. Verum quia nostrameοπηIvem ι am, Lut nec debuit, ad 1a quis tendebat, habere nou pMait, visus estis Domiσum Regem, Θ-, --δ ια
totum Regnum ., temeritatis suae mi m reta quere . Quoeueo ad decolorandam mutuae Fraternitatis Ino nuam, vim nemine inferente, viami r intentante ,
fugam inreu, scut scriptum em Fugit ut nem ne prese Mara. Λd haec Dominus Papa inquier Paree Fratre. Et Londoniensis r Domine paream ei λ Et Dominus Papa r Non dico Fratre, qu)d pareas ei, sedis . Λd hanc igitur Λpostolieam vocem & tubam sensus Londoniensis infatuatus est a Domino, ite demum quod amplius nutire non potuit. Excepit illum proinde sermonem facundus Hilarius Cie strensis Episeopus, magis de sua confidens eloquentia, qu1m de justitia& veritate: Quod ex post sa-
elatu notuit. Domine Patre, inquit, terest Beat 1-tudinu vestrae, quoa μγream actum est ιn perarum an de ratis , ad meis er eoneω e debitum flatum e . tias revocare , M unius Ammis immoderata praesumptis
multorumstragem ει Catholuae mel ae scissuram ροσι
bores procreareto angustas. Et e rea visam tantae auit ruat s id non decuit, nec omniat , me aliquando σορο
tuebat. Ita grammatizabat Hilarius Ciremensis dioen. do : O tuebat. Insuper suos, si saperent, non Opor tuebat sibi in talibus praebuisse assensum. Λudito igi- C tur,
45쪽
tiit, quastris eundusiile Gram tam prosiliret de Iseopum in Angliam remittere . paritero: a Latere portu in portum , soluti sunt inrisum universi. Ia-osuo L tum, qui remota appellatione caussam im ter quos unus prorumpens in vocem inquit: mut--Hter Regem & Λrehi - Praesul M audiret , de inter
inmoerim ad peret s. In quo verbo Episcopum it seipsos vel componeret, vel causam per frutentiam Ium iis latatuavit Dominus. quod de caetero iactus terminaret. Uerlim Papa necdum petitionem hane est mutus & elinguis. vel eoneedens rei remaens horisbatur attentius, ut Eboracensis autem, priorum ruinam attendens , Archi. Praesulis ad Curiam expectarent adventum , animi impetum studuit temperare. Patre, inquit , Idc im objecti eo praesente intentarent, aut nihil moeta Cantuaris ι ειδεμ ne πι--uere plicis iam to ieientes suam si at petitionem: Adpetens inmiti. Id alia ejus uois Propositum abisuis, ur quodHabsentia ejus nihil in eum statuendum, nee ipsos in semesare merit raesententia, ab eo facia non p. avelis. Prma illa, quam petebant , exaudiendos. usu refusiliis eradi oportet ipsum ιαε- obstinationem Lexspectare nolentes, eo quod, ut Hebant, ultra te de sua D-ase de more ιneia e . Et actam Mn video minum 1 Rege sita praefixum in Curia moram iaceretriam ad ejus correctionem, n ut vestra Diseretis ad Monon audebant, crebro postillant& instanter Regis cland- manum apponargostmem. Intelligenti satiar petitionem adimpleri. Λinabatur itaque Romanus dictum piast. Pontifex. Cernens enim Regis juventutem, δε Episeopus Exon Isis subiunxit: ει- - παρον minationem ampl1m , de dumn illud de dirum . in mialium ιn ωι -- ari. Causa sta in Cotuaris ιν quod tunc erat in Mesesia Dei, schisma, metuebat,
absentia non fiabra rem nari. Per mas uitur Legasos, quod si ita omnino Rex pateretur repulsam , praeset qui Drre Domιnum Regem e Castuariensem molat cau-Htim per tam Μagnos Ac honoratos saetis petitionis ,
fam sam audire , auditam desine. Et sublimit . maius in Mesesa schisma sareret. Quod de ipsi , qui Nee primo eorum aliquis Episcoporum amplias addi- missi fuerant, dc praesertim Laiei, minabantur. I dit. Id autem videns Comes de Ammiel , stabatode vero verebatur Atehi-Praesulem, in qua jam -- enim in ordine suci eum multitudine militum, po-0lut publieus hostis habebatur, dc a qua eum tanta Bulat audientiam. Et ficto silentio inquit r Domine, Idissicultate de eperieula, quasi ipso Domino edu-
ad Deus fuerunt Discopi, mr Querari penitar eo ocente, jam exierat, sita auctoritate remittere: Nerantur. Ideo Fortu - eduere, --Gplumas , ad sic Archi. Praesulis innocentia, di causa opprimer quod sumas in F : Non ad Me utique is eontendamus , itur iustitiae, unde de in se Dei provoearet judietum , vel eviquam facIamur e tumesias, In e-specta maximo dc toti Mesesiae scandalum foret . Fortε etiam talirant υνι cujus nurui Θ author tau se injine intustari, mandato miniis parendum Bre pensabat . Sie enim nar Mumius, sedad Memoeia dubio venimas , ut D seerat in iussita contra Retem insularum contendere. Uni Regis nostri δε- σα--πι-rem, quem elaea nossetanquam si vinculatus in carcere contra Magistrum
gerere consuevit , o adhuc gerit, is praesentia vestra oodc Dominum eareeris dimicaret. Vir itaque Aposto-rotrus Romanae Ecclesiae vobis praestat. s. Per quos,olicus coarctabatur, praesertim plerIsque tardinalibus aquam Per Μ πιι ει Nobiliores, quos habere potuit lais, quibus ut Principibus de rugnatibus plaeeant Damasus terris subjectis sibi, hoc es, pre πει- ι- studere mos est, adjudieantibus Regis petitionems a, Discopor, Comves, oe Barines. insuperio-0fieri debere, aliis vero renitentibus. At . tamenti. res in sua potesate non invenire Et F isve et, uti Mobrato tandem consilio, de eonsilii ae sortitudinis de- emnasset σε Reveremiam .s-m, sancta Roma L super accepto spiritu, dictam Regis petitionem, in Ecclesiis. His a stimus, quam Paronitas vestra satur gravamen de oppressionem Arehi - Episeopi conee experta est is M tare suae promotisuis , m ad Rutiolam, non adimplendam decrevit, nisi ejus ad Cu- fidelitatem o devotiunem, dum se ipsum, suas, o suaseriam exspectarent adventum. Alioquin in ipssus ab-omma vestrae multus exposuit volantas et Et mo certor sentia nihil agendum eontra ipsum . At illi expecta sab Carinae misi invase , quam babes /s Christo rete. re nolentes, vino frustrati, in Angliam non cum re, uteredimus, fidei in eo π est, via Deo devotior ,obenedictione Apostolica, sed potius, ut eredendum seu ad eam, ad quam assumptus est, pacis conservatis. est, cum maledictione paterna reversi sunt, in se acum moderatων. Nihil minus o D minas Cantuariis L in semine suo maledicti, qui Patrἰs sei verenda noti Archι - Episcopus in suo gradu cto Inoaequa lustructas, Ioperuerunt, sed potius frontora detegere nequaquam in his , quae ad eum pertinent , providus eraei seruus . veriti sunt. Et quidem eo festinantius accelera m Ωἐι ut quibusdam visum est nimis a ras. Et vis G ,0runt, reveriti quod ipsis seereto nunciatum suisset . - num est latre Dominum Regem ει Dominum arib, nonnullos de militibus terrae, favore Archi Praem- frestum esset e o, Regaeum Θ sacerd/rtum masM0lis, di iplarum odio, sarei nis suis, in quibus non tangauderent aflindrim pace er eoncordis sis mines semodi eum argenti sperabatur, per viam paravisse ita Mno , ex Pastore optimo. Est unM Me nisa supplae L sidiM. Unde festinanter de 2bito Franeiam exeunt. tis, ut adtollendam sam dissensionem, o ad paris edit Hirci siquidem modo dcineredibili, mox ut Archi---is ref-masianem velis vestra Gratia ι- tuare adi Praesule per universum Melesiarum orbem innotate sentius. Haec itaque Omes eleganter, sed in sua se, omnium dedit ei Dominus gratiam de favorem: lingua proposuit, ita quod ab omnibus pluri ams In adversantes vero Ediverso omnium corda eoncita- commendaretur ejus modesta distretio. vit. vix enim est ut non omnibus placeat, qui om- . HERI BERTUS . nium maereat plaeere Λuthori, justa quod de reri UIR vero Apostolieus, qui ex multotum fida ,s Sanctorum Legitur: aula quem perfuder- Deus gra sed secreta relatione caussam dissensionis inter Re-0ttia, as oramg- amabatur .gem dc Λαhi - Praesalem, di Gestorum initatem agnoverat , Criminatoribus non adhibuit fidem .
46쪽
Auati re arcti . Praesul a Rege Francorum H raeceptus.
ARCHl-Praesul vero, quem supra in Flandria
apud Saoetum Audomatum in Sancti Bertini Abbatia dimisimus, propter terrae quas verebatur insidias, paveos ibi faciens dies, noctu Flandriam egreditur in equis & eomitatu multorum. Si quidem bonae memoriae Milo, tunc Tertuanensis Episcopus,& supra nominatus Sancti Bertini Abbas, i plum
propter viae securitatem comitati eduxerunt de terra,
ct ad inel tam illam Galli aiunt Civitatem Suessionem perduxerunt. Ad quam, Domino procurante se, in erastino sui adventus Rex Francorum Ludo. vicus venit. Qui moκ ut Cantuatiensem Λrehi. Epi. seopum in Civitate .udivit , ad hospitium suum descendit, & in salutatione praevenit, ipsum in omnia lacritate & exultatione suscipiens. Et Regia qui dem elementia vexationi suae di labori compatiens ,eκ Regia magnificentia pacem & securitatem donans, & ex Regia munia ceu tia ad necessarios desilao sumptus, quamdiu exularet accipiendos compellens. Arelit. Praesul vero videns eor Regis ita erga se, Deo & Regi devotas gratias retulit: Illum praesertim& eorde di ore summa prol quens gratia. rum actione, in cujus manu corda sunt Regum .
Et ita Dominus Rex & Λrchi Praesul per aliquot dies
in Civitate commorantes. Recessit in multa gratia
Arehi. Raesul a Rege, Senonis ad Dominum Pa pam properans, cui Rex statim de ministerialibus suis, qui ipsum per viam necessaria ministrando du-
ITAQUE Archi-Episeopus ad Dominum Pa
pam Senonis venit, tepide quidem exceptus a Cardinalibus, ad Domini tamen presentiam est in.ttomissus, qui venientem ad se paterna sustepit benignitate , super vexatione ipsius multi laa, &peregrinatione tam periculosa & dura paterne compa. tiens. Dumque haec&illaver tenus ibi ageremur, demum recepit in mandatis, in erastinum exilii sui causa seoram Fratribus exponere. Sequenti ergo die dum quaereretur inter Sodales, quis eorum causam hane exponeret, singulis sese excusantibus , verbi
pondus apud Archi- Episcopum recedit . Doctus igitur a Deo, & per se in premeditatus, dum Primus Domino Papa sederet , & propter reverentiam vellet surgere, jussus residendo caussiam edicere, seincepit: Lot non muhum sapientes , nee tamen usque
e. sumas fatui , ut Regem Angrue, suos o sua , pro
nihilo νelinqueremus. Nam si velumas suae ρον amma placere voluntati,in sua Potestate vel Regno non esset quis, qui nobis non obediret pro libito . Et dum sub hae tant. sione es militavimus, quid fuit quod nobis non successit ad testim λ Ex quo verὸ aliam Ingressi sumus , memstres Prafessionis o Geduntiae , quam pro Deo suscepimus , quem ad nos habuit, tepuit profect. ρνιον affectus. AdM M. Cbris. Lui vera Tom. αι- ab isto Proposito Mitimus re ire, ad ejus muste.
Visum quis Cantuaru i Ecclesia solsint esse Deruentiser nostris temporibus obfuscata est curuar, quo bre -- mentum, sed Θ milla tmrtis genera, si tot καννerem, libentius excipere ιι ια Domino, quam sustrareremus subdi alatione bis Hebur mala , quae patura . Porrὸ ne videar curiσιὸ vel obtenta vanae gloriae haec inchoasse ,
expedis in ocuiata fide constet de efctu. Et producens riptum, in quo continebantur consuetudines illae, de quibus contendebatur, cum Iachrymis inquit :Eece quae satvit Rex Angliae conrea libertatem me in Callia cae . si haec luet di istare fine dispendis ammae ,
Quibus perlectis moti sunt omnes usque ad laehrymas . Nec ii se continere poterant, qui prius proviribus adversa hantur , communi voce Deum Iaudantes, dum vel unum sibi servavit, qui pro EGI sita sua in illa tempestate ausus fuit ex asσerso ascen de te. Et qui ante videbantur super hac causa varie disceptare, jam in unam convenere sententiam , ita Persona Cantuariet, lis Arelit - Episcopi universali Eeelesiae sueeurrendum Vertini Dominus Papa , lectis&relectis, dc diligenter dc attente auditis & cognitis sit, u is Consuetudinibus , acerrime motus statim exeanduit in Archi - PLaesulem , arguens eum dc dule increpans, quod in illarum non Consuetudinum, sed tyranni casum usurpationum assensu ipse, ut ibi consestus est, caeterique Episcopi Sacerdotio suo renunciaverint, di Dei Eccletiam anellia velint: Asterens multo satius omne sustinuitia discrimen . quam tantis Legis Dei subvertionibus p&ebuisse assensi in . Et adjecit: Verum ι ister abominabilia hine ,
quae hie secta sunt 2 avdita, utilia quidem bona , sed quaedam tolerab La sunt. quae utcumque potes Ecclesia
djectὰ Soreti sau Donibus adversa. Et liaee quidem Dominus Papa in audientia omnium reprobavit, edab Eeelesia imposset uin damnanda censuit. Et ad Arelii . Episcopum te convellens inquit: Deum Frater, e tuus er scoporam tuorum grandis fuerit excelsus er enorm/s , agendum es partius. Quies, ut confiteris Ipse cetiisti, mox post casum tuum resurgere eo natus es propter casum multajam gravia Θ duina perseo sus, ersatim ut cecureas, eum adtae esses In Anglia , a nobis quae ι er invenisi de Clementia nosea absolutis- πιι beneficium. Unaee ct dignum es, ut nos tibι indulgeas
mus, aut tu tuti adversis Clement ae nostrae eonsolati nemo gratiam 'aeeaeteris Presonis Eccle meis tant
era raviora perpessιι er. Et ita vir Apostolicus Λrehi Praesulem primo paterna laveritate, objurgans, ct maternae consolationis dulcedinem reparans tune di- milit.
Qualiter Domino Papae Arcti . Discopatum refigua verit, o verum Fceperit.
POSTER A vero die in secretiori thalamo cum
Domino Papa Cardinalibus residentibus, ad. luit. c Arehi - Episcopus, haec inquiens: Patres meler Domi σι , mentiri nemini hera aluubi , necdum C α coram
47쪽
roram Deostvestrι praesemia, unde gemens fateor, quo lhas Angis anae Eecisae molestias mea miserabitis culpa lsuscua vit. Ascendi In Ovile Christi, sed non per ipsam 'ostium, velut quem non Canonica vocavit electio, sed rerror Meae Potesatis intrusit. Et licit Me onus susceperim invitia , tamen a Me me induxit humana , lnon Divina voluntas . suid igitur mirum, fi miti te in contrarium. Verum Is ad Regu comminutonem, ut Coepiscopi meι persuasere instantius, renunciassem D, scopalis aut rataris miti Iudatio Privilegio, ad Privebeum votum θ' voluntatem Cat&heae Eeelsae perniciosum
retinqueretur exemplum . Diuti uituis usque ad vestri praesentiam. Nune autem recognoscens ingressum meum minus Canonicum , ω timens 'Mnde exmtum miti pro.
venire deteriorem, videns etiam vires meas onera i a.
NI , ne gregι ιnvento praeesse ad ruinam, eus datus sum quatiterqu8 In Pastorem , in manu tua , Patre, Arebl Episcopatum Cantuariensem refigno.
MOX transsumens annulum suum de digito suo rogat ecclesiae dignum Pastorem provideri, eo quod ipse nomen Pastoris habeas ossicium Pastoris non impleret. Complensque orationem in lachrymis , Dominum Papam, dc omnes qui aderant, flere compulit.
IMMO dc haec audiens quis poterit se continere fetu Seorsum igitur Rrchi. Episcopo sedente cum suis in hoe verbo scandaliratis, nimirum qui caepe.rant desperare, Dominus Papa super his cum Cased inalibus coepit conferre. Hi ne inde varia dc diversa est orta sententia . His visum est oblata occasio. ne Regis iram sedari posse saeilius, dum in alia Pedisona Ecelesiae Cantuariensi eoneiliaretur , 8c Beato Thomae possit alias competentius provideri. Hi sisequidem erant ex Phariisis. Aliis autem visum est in diversis, qui apertos habebant oculos . Quasi is qui pro tuenda Ecclesiae libertate summo periculo dcd, serimini, non solum divitias di gloriam , dignitatem dc aut horitatem, sed δc vitam exposuit, ad Regis libitum deberet suo jure privari: Sieut forma fieret aliis in consimili causa Regibus resistendi, si ea Iu.
sitia servaretur illaesa . Si eo cadente caderent universi Episcopi, ut nullis suturis temporibus auderet quis obviare Principis voluntati: Et si e vacillaret status Catholieae Eeclesiae, Et Romani Pontifieis deperiret authoritas. Expedit igitis, inquiunt, ref Irad et tam invitis omnibus, eres, qui pro uobis dimicat, omnimode succurrendum. Placuit omnibus haec sententia, praeterquam Phari eis. Vocato igitur Beato Thoma eum suis, Dominus
Papa nae ait ex sententia : Nunc demum, Frater ,
nobis liquet , quem habuisti habes Zelam pro Domo Dominι, quoniam sincera ranscient a te ipsum statuisti murum ex adverso . De tuo ingressu quam ρuram feceris Confossiouem, resignatione facta , qua potuit debuit dilui eulpa delicti , Iam secura de novo potors de manu
mea Pont calis Ofιι curam νecipere, dum te in 1nterrum aenimus restιtuendum. Et meris , quem multi pragenere tentation 1 Dιrum 'obatum novimus , pro dumo discretum , Deo hominibus cbarum , nobis ex san. Romanae melime per omnia fidelem. Et eui nostν presecutionis factus es articeρι ω consors individuus , ita tibi , Des authore, in nutu deesse poterimus , quamdiu in Me corpore mortali duraverit Diruus. Verum hactenus virulis Urios, ut de caetero discas esse, quod j
debes , pauperum consolator , nee id docerI polerar, n si docente Religionis matre, ipsa paupertatu , pauperistas Christi re duximus commendandum. Huic, inquam, Abbati Pontiniacensi. Erat enim ibi praesens ex condiselo. , isquam, educandam splenide, sed fim Deiter, ut duet exulem, θCbrim athletam, ιnter quos eum paucis necessariis , reliquis Deus per Amicus divisis, oportet te conversari, Honec asi ret Her eo solationis, tempus pacis δεμ ν ad ποι descenderit . Interim autem forti animo esto; bis qui pacem per turbant , res e viriliter.
aualiter bisuam Monareadem rimam Papae susceperit.
ACCEPTA itaque benedictione Beatus Thain
mas cum paucis familiaribus, alias destinatis , ut dictum est, caeteris, Pontiniaeum ingressus, judieavit se non digne euram Pastoralem de manu Apostoli ea aceepisse, nisi etiam & habitum Religionis reciperet: nimirum qui in Episcopali sede primoge n Itos filios suos haberet tegere, &. . prima landatio ne Cantuariensis E Iesiae Λωhi . Episcopos didieerit serε omnes Monachos Disse, nee secundum Uet: rum Historias aliquam Regni seissuram vel transa -ctionem aeeidisse, nisi dum quis alterius Prosessi nis Cantuariensi Ecelesiae praefiterit . Missis igitur proinde Nunetis, remisit ei Dominus Papa habitum Monachalem , quem ipse benedixit, de laneo panno grossis & etudo. Unde & Nunetis injunxit dicens : Dιcue Domino Cantuariensi, Das habitum es m - μαι , qualem habuImus, non qualem vellemur . POntiniacensis vero Abbas, dum eum paucis Beatum
Thomam illo induet et habitu seorsim & secreto, adstans ibidem quidam similiaris, is utique qui pridie illud problema proposuit apud Clarendo nam, scilicet, Quid virtutis sibi retInuit, qui eonscientiam prosi
l dis e famam . dum vidit in ipso habitu opicium minoris quantitatis, quam ut toti congrueret , ait et Fuit tamen Id reu factum , utrum regulariter , nescio . Liquet tamen Dominum ripam minas congres adunisse cunis evitium. Subridens autem Beatus Thomas
inquit: moinde ne Θ ramilla iteratu mibi illudere, j eis fecisti pridis . Et isse : Ubi ει quando, Domine λ Et Arehi Episeopus inquit nudiustertius, dum Sacris vestibus induerer ad Missarum Solemnia , & zona praecininis viderer suffarcinatus , requisvisti r Unde Heriora mea inflatafuissent ' D igitur a scapulis depe/dens evicti m majus Ibi maerenderet formam inflationis,nibuo nus posses deridere gibbosum. Idcirco cautiissmibi est contra talium insultationes. Videbatur revera
tes elam ipsius etiam familiaribus: Et dum cingere iatur arctius, rigor Citieii se extendebat, &videbatur grossior, qui fuit maei lentus, sed jucundus facie.
TERTIO quartove igitur ad rentus ejus ad Pori-tinia eum die ingressus Capitulum, caustam Eccle sae, quam agebat, Deo & ipsorum orationibus commendavit. Igitur post tantas, quas supra ostendimus, ipsius turbationes , quasi post tensum tempus & nubilum ad serenitatem & tranquillitatem Diis
vinae lucis, et it se mox tota mente convertere ad
Iectionem. Fuit igitur illud Monasterium rite hi-
48쪽
Presuli , ct eis qui eum ipso erant, sieut eritaminis palaestra, qua exercitabantur, ita& quaedam viri inlrum schola, qua erudiebantur ad praelium.
v ILHELMUS. REX autem eum redetistibus Nun et is se in suis
petitionibus diei disset repulsum , res omnes Atehi - Episeopi . suorumque confiscari praecepit ;totam ejus cognationem, omnes qui eum familiari. tate vel quovis titulo contingebant , proscriptos addixit exilio. Non inianti vagienti, non decrepito seni, non in puerperio mulieri deeubanti parenatur. Processit ulterius furor inanis, ct piis auribus horrenda crudelitas. Nam compulsi sunt adulti jura re , quod contristandi causia Archi . Episeopum , ubicumquε reperiretur, expeterent. Prohibitumquε est, ne pro eo oraret Eeclesia, quod pro haereticis&Rhismaticis facere consuevit . Quotidiε igitur ad eum nova exulum confluebat multitudo: nisi quod plerique 1 praelato juramento aut horitate Apostoli ea absoluti in Flandria remanserint. Hi praesertim qui propter aetatis vel sexus infirmitatem, &multam , quae tunc erat, inelementiam temporis absque multo sui dispendio ad Archi. Praesulem , seut juraverant, profieisci non valebant. Caeteri vero quotidie glomerati veniebant ad eum Hulantes & plangentes ,
quod essent sie, natali solo expulsi, bonis suis proseripti, & ab Amicis & proximis suis elongati. Et
ita quotidie virum Dei movebant. Quanta igitur an- Nietate, putas, premebatur, cum assiduε prae oculis haberet, quorum miseriae caussa erat, & quibus Praeter compassionem partim vel nihil eonferre pote xati Nimirum inter ineudem di malleum versatatur, di tot in se persecutiones excepit. Hi ne ante Marty xium Martyr factus est , ante tunsiones latomorum angulari lapidi conquadatus, ante Arnacem ex aere in argentum, ante molam ex palea in frumentum transformatus , di citra stacturam Alabastri nardi suavitatem redolevit. Vir itaque Apostolieus, ct Fratrum ΡΟ:entatus, Nationes & Regna, audientes haee mox obstupuerunt, & iactum admodum πω sanantes, Archi . Plaesuli & tali ae tantae Hectorum turbae totis pietatis visceribus compassi sunt. Unde δε re hi - Episcopus, eo quod tantam turbam secumferre non posset, ipsos per diversas nationes & Pro. vincias, ac diversas personas cum literis suis supplicatoriis transmittebat. Qui omnes ab eis, ad quos missi sunt, tum tantae malitiae odio , tum favore mittentis, benigne suscepti sunt. Omnibus itaque se propitiante Domino provisum est in brevi, ut inter ipsos egens nullus esset: Plurimi etiam selieliis in exilio, qui min patria degerent.
VERUM etsi proserinis Deo miserantesie pro .
visum fuerit, Archi-Praesul tamen attendens in tanta proseriptorum multitudine suum aggrava tum exilium, & poenam exasperatam , disposuit una &paenitentiae suae aggravare districtionem, ut Cis . Lupi opera Tom. X.
praeter illud, quod quot Hla portabat, Hiieiuna,&crebras, quas flagellatus furtivas aeeipiebat distiplinas, ipse quoque districtius Blito viveret. Unde&uni Fratrum, qui ipsi in mensa ministrare eonsueu rat, una dierum instillavit steretici, ut inter alios lautiores et bos, quibus uti solitus erat, cautE quidem, ita ut nullus adverteret, quotidie Conventua.
lem sibi apponeret cibum, quibus solis uti disposuerat. Qividui cautilis fieret & secretius mensa ipsis It seorsim 1 suis ponebatur quotidie. Et ita quidem per aliquot dies solis pulmentariis aridis & insipidis. jukta quod cistertiensis Ordinis Regularis institu.
tio habet, vescebatur. Uerium per aliquot tempus sie se mortifimas, sie contra solitum vivens, post aliquot dies gravi decretus valetudine decubuit. Iudelieiis enim 1 primaeva aetate enutritus, absque salutis detrimento grossioribus uti non poterat. Vertim ad eujusdam familiaris sui admonitionem, cui aegritudinis suae caussam hane, nee tamen sine imo portunitatis instantia, secretias judicavit, congruis sibi alimentis , sobrietatequε comite , utebatur . Unde Deo lavente, in brevi restitutus est ine lumis.
DISCURREBANT interim hiae inde, &etiam
a Domino Papa mittebantur Nuneii ad paeis reformationem. Tandem vero plaeuit utrobique D minum Papam& Regem statuto die & loeo ad invicem convenire, ut per mutuum eorum colloquium
via paeis possit Deilius inveniri. Rex ait ad id se venturum, sed in Archi. Episcopi absentia: Quis eo praesente demandat nee Domini Papae saeiem se visurum. Domino Papae Arehi . Episeopus signifieae nulla ratione Regis uti colloquio sine sui praestatia ,
mi mores illius noti suimen tr Citiarentin, ait , teris Apostolica circumvenirι Rellis ex varietate ver mmum Ret i, si non ad et sedatur Interpres , qui Regia mentis propositum ex ι us anim1 possis latebris emere et Iure am Rex infirmiora Domim Papae praenosce , - - rus viarum suaram obstrueret Ufenduatam. Quo accepto, moderata responsione Regi renunciat Dominus Papa hoc inauditum 'culis, Romanam Mele. fiam ad alicujus Prineipis nutum quemquam 1 suo conductu reiicere, maximε pro justitia exulantem sed & id priviletsi & authoritatis esse indultum Ap stoli eae Sedi, ut exulibus & oppressias subveniat , etiam eontra Plineipum iras, & violentos impetus malignorum . Indignantes igitur Nuncii reein runt, haec Regi nunciaturi. Dominus vero Papa Romam reversurus iter ingreditur, quem prosequωbatur Arehi - Episeopus usque Bituricum. Ubi aereis pia lieentia & benedictione r editur Pontiniacum, amplias Domini Papae Detem in carne ista
HERI BERTUS.IBI Igitur in solitudine, inter petras & Μona. ehos solitarius delitescebat, , saeculo jam remotus, eo liberiis quo quietius , & eo fructoositis tota mente spiritualibus intendens. Tantus siquidem
49쪽
sacrarum Scripturarum amator erat, ut post horas Regulares umidie Sacri Codiees vix de manu ejus discederent . Unde ex amore hoe Seripturarum &opera adeo in hrexi profecit, ut saepissit me in serupulos s& nodosii . Scripturarum sententiis etiam super incente se ime ligeret.
INVIDET ergo ramis profectibus, qui Zizania
super seminat in agro Domini eo , dc quia vir Dei de tribulatione prosecerat, di ipse machinatione sua corruerat, bile, id est, selle vel ira majori motus hospitem, tanquam de loco erevisset, hospitio pro. turbare contendit. Cujus instinctu , ut credi fas est, direxit Rex Anglorum titeras ad Generale .stud Capitulum Cit steruenis , ordini eorum plurimum Omminatus, s Advςrsarium suum apud se retinerent . Quod cum Arehi-Praesuli nunciatum fuisset habito eum suis consilio mox respondit nulla ratione se relli, quod siri oepasione Dido, laesionem ullam vel modi eum aliquid damni ab hospitibus suis eveniret, qui vitam artio, de sibi di suis tam tam exhibuisset humanitatem , Et addidit, quod qi eumque diverteret, ubicumque caput suum reclinaret , ab eis se eitissime amoveret Domino, inquit , si acet, miti oecoexvlibur meis provIdente, qui vo-
Iurres sorti pasciιψ vestit Mia. Μisit igitur ad gi ripsum illum Vrancorum Regem Ludovi eum Nun mum. qui dex essu. suo a Pontiniaco, dc caussam recessus ei numiaret, QDd eum audisset Rex plurimum admiratus est, dc mox suis, qui aderant , toti r ulit quod audierat. Et iterando sic omnibus audientibus inquit; O Religio, o Religio ubi es λ Ecce enim, quos crevi muν Meculo m/rtuos , secun -- πιι timent. Et pro rebar caducis, quas se prUter Deum contempsisse profitentur, a De ι vere, quod carmωπι , conmertuntur retrors m , Dra caussa exul Iem ejietemes
a se. Et convertens sermonem ad eum, qui missus fuerat, inquit: Iaista Dominum tuum Anti . Praesulem, o Mucialiter j, meo nomine nuncia, quod fimundus , ω etiam qui videntur mundo mortui eum dese. sent, ego tame . eum Non deseram, sed quantacunque Rax Aulorum. is Dominicus Homo meus fis, adver. μι ipsum malaruν er exerreat, ego tamen suscipiam propin Deum exulautem , o propter Ioiti,im adversem mentem . NMuciet euo nobis ad quemcumque itionir no grae locum divertere mala it, o paratum inveniet .
In brevi igitur reverso eo, qui missus fuerat, fit. ebi. Praesuli nomine Regis reportata sunt haec . Qui ad complendum eum suis peregrinationis suae tempus residuum, praeclaram illam dc Regiam Ct. vitatem Senonis, a Pontiniaeo duodecim milliaribus distantem, elegit, tum propter loci plurimam commoditatem , tum propter Civium Iaudabilem moralitatem, dc devotam praesertim advenis dapsi. litatem, dulcemque assabilitatem , dc jucundam sincialitatem. Biennio ergo peregrinationis suae Pon
liniret jam expleto, a Pontiniaeo discessit.
De discessu a Pontimaco , o reve tione mari u sui. CUM itaque territorium Senonense petens, v le jam se dedueentibus iacturus esset, erupit in lachrymas, Quas increpans venerabilis Abbas loci inquit: Quid uti ρ Μινον Virum invictae constanti
femineam in molliriem degenerare. Nunqvid re familiaris necessitas majores evensas expost tὸ An Comitatus rarior, o famulatus mιnor lachvmas fas excutiunt λSi quid tua pose t Indigentia, quod nostra facultas μ' plere possit, ostendatur, er fiet. Respondit igitur Λ r.ehi. Episeopus: Nibil istorum, sed quae de me sum, siclem habent. Dominus serio suo xttae finem, finis ηmorum 1n tisu praetreitae noctu maeostendere dignatus est . Gladium spiculatoris subterfugere non potero. Sub ridens Abbas inquit: Ergo Martario uteribis λ Ividesculento, temulento, er Marori Non bene convenimur, nec in una sede morantur ealtae vini quem potas , er ealiae Martyri . Arelit - Episcopus inquite Fatere, com reis voluptatibus indulgeo , bonus lamen Dom/πus, quι justificat impium , ιndigno dignatus es revelare m flerium
ET eum instaret Λbbas ut seriatim prosequeretur. subintulit: Domine Abbas, GD amiliaνιι meusi, nou prius Miseram, nisi eo pacto arsecretum te Mas, quoad vixero ego. Et Abbas mox pepigit. Et ipse: Nocte Me visum es mihι, quod in Ecelsa, ne
scio tamen qua , contra Domιπum Regem Anglorum in ammenita Dominι Papae ct Carinalium pro Ecclesiae caussa ςontenderim . Domino quidem P a ρart meae faven. te , sed Cardinalibus adversantibus pro Rege contra me. Cum rere IublIo quatuor superveniunt mitires, quι mox rapientes me ab auditorio, in eadem Ecclesia capitis me summ/tatem, ubi eoronae meae Acur est , excorsarunt adeoquὸ , ut mihi videbatur, angustιabar , quod vide.
bis mill defecisse. Per hanc, ni fallor, revelationem Dei credo, quia morte ora , sed spero pretiosa fim de
Me munda transiturus. Nec tamen mepter revelationem,
mo qua pollux altissimo, quantas valeo , gratias ago , screatrisor, sed propter eos doleo, qui secuti sunt me, erret er tanta sustinuerunt propter me . Ceretissimὸ enim seia quia me percusso dispergentur, quasi oves non habenter Pastorem. Hanc eandem vilionem ii idem retulit A bati de valle Lucenti, Amieo dc familiari suo, pacto simili, ne videlicet eam cuiquam, donec visi nis videret exitum. revelaret. Visionem itaque duobus his Abbatibus retulit, ut ita ipso eo modo, quo ex regelatione praemunitus fuerat, ex hoc munda sublato , in ore duorum staret verbum revelationis hoc. Dicii vero Abbates relatam sibi visionem omni tempore siluerunt, donee ipsam incursus sui fine finis confirmaret.
Qualiter Senonis veniens exceptus fit.
ΡROFECTUS Igitur a Pontiniaeo Senonis venit apiae memoriae Hugone tune Senonensi AD
chi-Episeopo, dc a Clerci dc Populo Civitatis in omni g.udio dc alacritate susceptus, de fisco ad usum
50쪽
neeessaria percipiens amplissimE Rex vero omni tempore, quoad Civitatem veniebat, sicut ubiquὸ mo. ris sui erat, primo quidem ad Ecclesiam, di conse-stim, nisi major detineret eausa, ad Arelli Praesu.
Iem videndum accelerare consueverar : Cujus tunc
prolixiori eloquio, dc in magnis consilio , tamquam viri exercitati & experti negotia Regia, siuebatur.
GaIlier Rex ex odio Arias Praestitis sebis nati consenseris .mILHELMUS. BEATO igitur Thoma Senonis si e residente, Rex
Λnglorum indignissime serens, quod in petitionibus suis protegeretur Λdversarius , Presbytero rum bona, per Dioreelim Cantuariensem deeedentium, di vaeantes Eeelelias oecupavie , dc pro voluntate personas instituit, oc se ab Λlexandro Papa , quem jam Dominus, Romanae miseratus Eccletiae , in Sedem suam revocarat, abalienavit. Unde dolorem suum in fide vindicaturus, Clericos duos, Ioannem videlicet de Oxem tardia, ct Riehardum de lues. cestria,misit ad Imperatorem Alemanniae Frederieum; qui eoacto Conei lici de Pace Romanae Ecclesiae tractabat, mandans, quod si nomen de obedientiam Alexandri Papae abjuraret, participem se Schisinatis haberet eum Episeopis. Ille cum Schismatis fautores haberet, de consilio Coloniensis Archi- Episcopi,qui Octaviano extincto sueeessarem jam suscitaverat , consensit. Iutantibus itaque eum Imperatore Optimatibus, dc Episeopis quibusda in obtrectantibus , &usque in lachrymas renitentibus, Nuncii quoque R dixi sex persona ipsius in consimilem formam jurarunt.
Et tanquam si minus adfluc peecavisset, Rex portus diligenti Time custodiri p:areepit, set alia in eos statuens edicta, qui vel Pape mandata, velliteras in Angliam deserrent, vel delatas reciperent. Praecepit etiam publice, di compulit per vicos , per ea. itella , per civitates , ab homine sene usque ad pue. rum duodennem Beati Petri sueeestorem Alexandrum abjurare. Omnibus igitur capiti suo renuntiantibus sic, revelabantur ex multis cordibus cogitationes . Tune erat videre miseriam, Dathan dc Abiron quam plures per fines Anglicanos pallim emergere, dc in
lateribus Aquilonis Lueiserum sedere .
Drappellatisne Ponti cum contra Arebi Episcopum. ΡΟST modicum tempus convenientibus ad Urbem Londonias ex mandato Regis Episcopis de Abbitibus nonnullis, visum est contra Archi-Epi se
copum appellari. Timebatur enim, ne ipse in enormia , quae per Regnum praesumebantur, manum correctionis extenderet. Appellarunt itaque primi Londoniensis & Saresberiensis, provocationis oc prae garitationis semites: Exoniensis ad appellandum eogi non poterat. Episcopus vero Romeniis per simula. tam, ut dicebatur, infirmitatem excusavit suam a sentiam . Si eut&suam Uintoaiensis, per literas di.
ceras : Vocasus a summo Pontile nee appello , nee appel- Iare volo. Et ex ambiguitate nominis putabatur ad
summi Pontifieis, idest, Domini Papae vocatus audien tiam. Ipse vero summum Pontificem, sammum Iu-dieem intelligebat, ad eujus Tribunis jam jam trahebatur examinandus, tamquam qui in multis di bus processierat, dc vitae metis appropinquaverat. At Arelli Episeopus Regem cepe paterna charitate eom monuit , tum per scripta , tum per viros, qui pro sua reverentia meruerant audiri, ut ab Ecelestasti eae libbertatis oppressione desisteret. Sed &eundem super eodem Romanus Ponti sex per Rothomagensem Αγchi Episeopum, & per Imperatricem quondam Romanorum, Matrem ejus,& per Heresordensem,& Lon. doniensem. Dumque singulis eirca mandata suam diligentiam adhibentibus, Heresordensis ipsum usque in finem Walliarum ductantem exercitum cum literis prosequerentur,nihil impetrarunt, nisi ut Atehi-Epis.copus repatriaret ultroneus, sicut ultroneus abscesserat. Credebatur tamen Londoniensem minus fideliter mandata prosecutum , quia cum Domino Papaer scripsisset super executione Mandati sui & responsione Regis, Eeeletasti severitatis animadversionem, quam in prs varicatores intendebat, dehortari non erubuit, ut Ecclesia Cantuariensis perpetuum sui Pastoris exilium, suumque lugeret Λnglicana nausea-gium. Sed sumemor Λpostolorum dc eolumna Ee.clesiae non movebatur. Noverat siquidem quis esset qui loquebatur. Unde eum modo non audivit, sed& Arehi-Episeopi, & Eeelesiae, cui praesidebat, juris dc dignitatis providebat indemnitati, sicut ei ante
exilium promiserat dicens: Sane insilitanter eradere te volamas , o firmiter tenere , quod nunquam is anDmum , Deo volente descendet, ut te vel Ecelesiam tuamat cui Perso e , velitras in Ecclesia D subesse, nec ni si tantum Romano Pontifici obedire. Nam quia audierat Eboracensem Λrehi Episeopum Crueem suam in stipite elationis extulisse, dc contra consuetudinem per Provinciam Cantuariensem deserre, prohibuit ne id de caetero facere praesumeret. Eboracensis igitur a temeritatis ausu prohibitus, dc in Cruee sua cruciatus, associatis sibi Londoniensi, dc Sares riens,
una cum Episcopis fingliae eongregatis, sicut dictum
est , appellavit adversus Cantuariensem, scriptam que ei appellationem, dc appellationis terminum innotuit. Ille vero in omni patientia dc mansuetudinere seribeas , dc inerepans, dc objurgans animos inquietos, ad Eeclesasticae pacis unitatem retorquerescustra satagebat . oportebat enim pati Christum Deum, dc iniquitates amorrheorum completi.
De Legatir missu a Domino Papa.
INTEREA ad instantiam RVIs missi sunt a Ro
mano Pontifice Legati duo. Quorum unus erat gilhelmus Presbyter Cardinalis, Regis amieissimus, qui, sicut ipse Archi Episeopus de eo dicit , potius elegit esse malleator Clericorum, Principibus obsequendo, qui m Regum ossensione divinam gratiam consequendo. Λlter Diaconus Cardinalis Otto nuncupatus. Et plus avaritiae quam Iustitiae studiosi, dc nisi delegarentur 1 Domino Papa, potius relegatione, quam Legatione digni. Λcceperunt autem plenariam potestatem decidendi quaestiones , quae vertebantur inter Regem dc Archi-Episeopum .& debitum eis finem imponendi, remoto appellationis obstaculo. Archi Episcopus veto sciens Regis amicissi.